Indeksi i Fizibilitetit te Premtimit “Infrastruktura për Ujitje”

Ky premtim ka të bëjë me përmirësimin dhe zgjerimin e infrastrukturës së ujitjes për bujqësinë, duke shfrytëzuar burimet e ujit që ka Shqipëria për të siguruar furnizim të qëndrueshëm me ujë për kultivimin e bimëve. Për të analizuar realizueshmërinë dhe ndikimin e këtij premtimi, do të shqyrtojmë disa aspekte kryesore:

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:

• Investime në infrastrukturën e ujitjes: Ky premtim synon të investohet në ndërtimin, rinovimin dhe përmirësimin e sistemeve të ujitjes për të mbështetur bujqësinë.

• Shfrytëzimi i burimeve të ujit: Përfshirja e një burimi të madh ujit të disponueshëm për të siguruar ujë të mjaftueshëm është një aspekt kyç për të mbështetur zhvillimin e sektorit bujqësor dhe për të rritur rendimentin e tij.

Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë dhe i drejtpërdrejtë me objektiva të matshëm)

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

⚠️ Ky premtim kërkon një kornizë të fortë ligjore dhe menaxhim të burimeve natyrore:

• Menaxhimi i burimeve të ujit: Ndërsa Shqipëria disponon burime të mjaftueshme ujore, menaxhimi i këtyre burimeve është kyç për të garantuar furnizimin e qëndrueshëm me ujë. Kjo kërkon një kornizë ligjore të fortë dhe autoritete të cilat të menaxhojnë dhe monitorojnë shfrytëzimin e ujit në mënyrë të qëndrueshme.

• Koordinimi mes institucioneve: Krijimi i një strukture efektive që mund të koordinojë politikat për menaxhimin e ujit, si dhe ndihma për fermerët për të përdorur këto sisteme ujitjeje, kërkon bashkëpunim ndërmjet institucioneve të ndryshme si Ministria e Bujqësisë, institucioneve të menaxhimit të ujit, dhe autoriteteve lokale.

Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi kërkon një sistem të mirëmenaxhuar dhe një kornizë të fortë ligjore për të menaxhuar burimet ujore)

3. Mbështetje Buxhetore dhe Financimi

   ⚠️ Ky premtim kërkon një angazhim të madh financiar dhe burime për ndërtimin e infrastrukturës:

Investime kapitale: Ky projekt do të kërkojë një buxhet të konsiderueshëm për ndërtimin ose rinovimin e sistemeve të ujitjes në nivel kombëtar, duke përfshirë ndërtimin e digave, sistemeve të shpërndarjes së ujit dhe impiantet e pompimit. Llogaritjet buxhetore për këto investime mund të përfshijnë:

• Ndërtimi i digave dhe sistemeve të shpërndarjes: 10-15 milion euro për ndërtimin e digave dhe rrjeteve të shpërndarjes së ujit në rajone të ndryshme.

• Krijimi i impianteve të pompimit: Rreth 5-7 milion euro për ndërtimin dhe rinovimin e impianteve të pompimit për shpërndarjen efikase të ujit.

Total investimesh kapitale: 15-22 milion euro për fazën e parë të projektit.

Mundësia e bashkëfinancimit: Për të mbështetur investimet e nevojshme, mund të kërkohet bashkëpunim ndërkombëtar dhe mundësi financimi nga organizata të tilla si Banka Botërore, BE, ose Fondi Monetar Ndërkombëtar. Bashkëfinancimi mund të përbëjë deri në 50% të kostos totale, duke ulur barrën financiare për shtetin. Llogaritjet për bashkëfinancimin mund të përfshijnë:

• Bashkëfinancimi ndërkombëtar: 7-11 milion euro, nëse përdoren burime të financuara nga organizata ndërkombëtare.

Kosto totale e mundshme për bashkëfinancim: 7-11 milion euro.

Maksimizimi i efikasitetit të sistemeve ekzistuese: Përveç ndërtimit të infrastrukturës së re, mund të kërkohet një vlerësim dhe përmirësim i sistemeve të ujitjes ekzistuese që janë të vjetra dhe shpesh nuk janë efikase. Kjo mund të përfshijë:

• Vlerësimi dhe përmirësimi i sistemeve ekzistuese: 3-5 milion euro për auditimin dhe përmirësimin e sistemeve ekzistuese të ujitjes, duke përfshirë rregullimin e rrjeteve dhe zëvendësimin e pajisjeve të vjetra.

• Rikonstruktimi dhe përmirësimi i infrastrukturës ekzistuese: 4-6 milion euro për rikonstruksionin dhe rinovimin e sistemeve ekzistuese që kanë humbje të ujit dhe energjisë.

Vlerësimi: ⚠️Ky premtim kërkon burime të mëdha financiare, duke përfshirë investime kapitale për infrastrukturë të re, bashkëfinancim ndërkombëtar për mbështetje të këtyre investimeve dhe përmirësimin e sistemeve ekzistuese. Për realizimin e tij, është e nevojshme të sigurohen fonde të mjaftueshme dhe mundësi bashkëfinancimi nga partnerët ndërkombëtarë për të ulur barrën financiare për shtetin. Për realizimin e plotë të projektit, do të duhen afate të gjata dhe një angazhim të madh financiar.

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka potencial për të krijuar ndikime pozitive në sektorin e bujqësisë dhe mirëqenien e fermerëve:

• Rritja e rendimentit bujqësor: Përshtatja e një infrastrukture të qëndrueshme ujitjeje mund të rrisë ndjeshëm rendimentin bujqësor, duke mundësuar kultivimin e një larmie më të gjerë kulturash bujqësore dhe rritjen e prodhimit.

• Sigurimi i ujit për fermerët: Kjo mund të kontribuojë në sigurimin e ujit për fermerët që vuajnë nga mungesa e ujit gjatë periudhave të thatësirës, duke siguruar stabilitet dhe qëndrueshmëri të prodhimit bujqësor.

• Krijimi i mundësive për punësim dhe zhvillim lokal: Investimet në infrastrukturë mund të krijojnë mundësi punësimi për ata që punojnë në ndërtimin dhe mirëmbajtjen e sistemeve të ujitjes dhe të ndihmojnë në zhvillimin ekonomik të zonave rurale.

Vlerësimi: ✅ (Përfitime ekonomike dhe sociale për sektorin e bujqësisë dhe zhvillimin e zonave rurale)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim ka mbështetje politike dhe mund të realizohet me kapacitetin administrativ të duhur:

• Mbështetje politike: Ndërsa zhvillimi i sektorit të bujqësisë ka qenë një prioritet për shumicën e qeverive shqiptare, ky premtim ka mundësi të gjejë mbështetje të gjerë politike për shkak të rëndësisë që ka për zhvillimin e këtij sektori.

• Kapaciteti administrativ: Institucionet që merren me menaxhimin e ujit dhe zhvillimin e infrastrukturës janë të pranishme, dhe mund të përmirësohen më tej për të realizuar këtë projekt.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje politike dhe kapacitet administrativ i mjaftueshëm për realizim)

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Ky premtim kërkon një periudhë afatmesme dhe afatgjatë për realizim të plotë:

• Afati për ndërtimin dhe përmirësimin e sistemeve: Ky projekt ka një periudhë afatmesme dhe afatgjatë për implementimin, pasi do të kërkojë kohë për të ndërtuar dhe përmirësuar infrastruktura të mëdha ujitjeje.

• Mundësia për implementim gradual: Duke qenë një projekt i madh, mund të ndodhë që implementimi të bëhet në faza, duke filluar nga zonat më problematike dhe më me nevojë për ujë të sigurta.

Vlerësimi: ⚠️ (Afatmesëm dhe afatgjatë për realizim të plotë)

7. Ndikimi në Qëndrueshmërinë e Bujqësisë dhe Mjedisit

✅ Ky premtim ka potencial për të kontribuar në qëndrueshmërinë e bujqësisë dhe menaxhimin e burimeve natyrore:

• Përmirësimi i menaxhimit të ujit: Investimet në infrastrukturën e ujitjes mund të kontribuojnë në menaxhimin më të mirë të burimeve ujore, duke përmirësuar efikasitetin e përdorimit të ujit dhe duke mbajtur një ekuilibër midis kërkesës dhe furnizimit.

• Zhvillimi i bujqësisë së qëndrueshme: Sigurimi i ujit të qëndrueshëm për fermerët mund të kontribuoni në zhvillimin e praktikave bujqësore të qëndrueshme dhe të mjedisit.

Vlerësimi: ✅ (Përfitime për qëndrueshmërinë e bujqësisë dhe menaxhimin e mjedisit) 

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Infrastrukturën për Ujitje”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅

• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon një menaxhim të mirë të burimeve ujore)

• Mbështetja Financiare: ⚠️ (Kërkon investime të mëdha dhe mundësi bashkëfinancimi)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për bujqësinë dhe zhvillimin lokal)

• Vullneti Politik: ✅ (Mbështetje politike e mundshme)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afatmesëm dhe afatgjatë për realizim)

• Ndikimi në Qëndrueshmërinë e Bujqësisë dhe Mjedisit: ✅ (Përfitime për qëndrueshmërinë e bujqësisë dhe menaxhimin e mjedisit)

📌 Ky premtim ka një potencial të madh për të përmirësuar rendimentin e bujqësisë dhe qëndrueshmërinë e sektorit, duke kontribuar gjithashtu në zhvillimin e zonave rurale dhe menaxhimin e qëndrueshëm të burimeve ujore. Megjithatë, realizimi i tij kërkon një angazhim të madh financiar dhe një menaxhim të kujdesshëm të burimeve.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Investime në Bujqësi dhe Blegtori”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:

• Subvencione për çdo njësi prodhimi, duke përfshirë bujqësinë dhe blegtorinë, që synojnë rritjen e rendimentit dhe efikasitetit.

• Kreditimi i butë për fermerët, që u mundëson atyre të marrin kredi me kushte të favorshme për zhvillimin e prodhimit.

• Përshtatja e financimit për bujqësinë për të ofruar mundësi më të mira për rritjen e prodhimit.

  Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë dhe i drejtpërdrejtë, me qëllime të matshme)

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

   ⚠️ Ky premtim kërkon mbështetje të fortë ligjore dhe institucionale:

   • Krijimi i një kornize ligjore për subvencione dhe kredinë e butë është kyç për implementimin efektiv të këtij premtimi.

   • Ka nevojë për mbikëqyrje dhe mekanizma rregullatorë të fortë për përdorimin efikas të fondeve.

   • Mund të jetë e nevojshme një mbështetje ndërkombëtare dhe partneritet me sektorin privat.

     Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon mbështetje dhe koordinim të fortë institucional dhe ligjor)

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

   ⚠️ Llogaritja e kostos:

   • Kërkohet një rritje e konsiderueshme e financimeve për subvencione dhe kredite për fermerët.

   • Duhet siguruar burime të mjaftueshme financiare për të mbështetur sektorët e bujqësisë dhe blegtorisë.

   • Mund të jetë e nevojshme mbështetje nga sektori privat dhe donatorët ndërkombëtarë.

     Vlerësimi: ⚠️ (Do të kërkojë një rritje të konsiderueshme të buxhetit dhe burimeve financiare)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

   ✅ Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik dhe social të vendit:

   • Rritja e prodhimit dhe rendimentit bujqësor do të përmirësojë të ardhurat e fermerëve.

   • Mbështetja e fermerëve mund të kontribuojë në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe mundësive ekonomike për komunitetet rurale.

   • Mund të ndihmojë në krijimin e mundësive të reja për punësim dhe uljen e varfërisë.

     Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe shoqëror)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

   ✅ Ky premtim ka mbështetje të gjerë dhe mund të marrë mbështetje nga aktorët politikë dhe administrativë:

   • Vullneti politik është i mundshëm, pasi mbështetja për fermerët është një prioritet i zakonshëm në politikat e zhvillimit të zonave rurale.

   • Pavarësisht mbështetjes politike, do të jetë e nevojshme një administratë efikase për menaxhimin e fondeve dhe realizimin e projekteve.

     Vlerësimi: ✅ (Mbështetje politike dhe kapacitet administrativ i mundshëm)

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

   ⚠️ Ky premtim mund të marrë kohë për implementim të plotë:

   • Mund të kërkohen disa vite për të arritur ndikimet e plota në rritjen e produktivitetit dhe përmirësimin e kushteve të jetesës.

   • Ky proces kërkon një fazë të gjatë përgatitore dhe menaxhim të kujdesshëm të burimeve.

     Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon kohë dhe mundësi afatgjata për realizim të plotë)

7. Ndikimi në Qëndrueshmërinë dhe Zhvillimin e Bujqësisë dhe Blegtorisë

   ✅ Ky premtim ka një ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e qëndrueshmërisë dhe zhvillimin e sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë:

   • Subvencionet dhe kredia e butë mund të ndihmojnë fermerët të adoptojnë praktika më efikase dhe të qëndrueshme.

   • Ky angazhim mund të çojë në zhvillimin e sektorëve të bujqësisë dhe të blegtorisë, duke kontribuar në një industri të fortë dhe konkurruese.

     Vlerësimi: ✅ (Përmirësim i mundshëm i qëndrueshmërisë dhe zhvillimit të sektorit)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Investime në Bujqësi dhe Blegtori”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅

• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon mbështetje dhe koordinim të fortë institucional dhe ligjor)

• Mbështetja Financiare: ⚠️ (Do të kërkojë një rritje të konsiderueshme të buxhetit dhe burimeve financiare)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe shoqëror)

• Vullneti Politik: ✅ (Mbështetje politike e mundshme)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Kërkon periudha afatgjata për realizim)

• Ndikimi në Qëndrueshmërinë dhe Zhvillimin e Bujqësisë dhe Blegtorisë: ✅ (Përmirësim i mundshëm)

📌 Ky premtim ka potencialin për të kontribuar në zhvillimin e qëndrueshëm të sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë, duke ofruar mundësi më të mira për fermerët dhe duke kontribuar në rritjen e zhvillimit ekonomik dhe social të vendit. Megjithatë, realizimi i tij kërkon mbështetje të fortë financiare dhe koordinim të kujdesshëm të burimeve.

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Rritjen e Kualitetit të Ushqimit dhe Sigurinë Ushqimore”

1. Qartësia e Premtimit: ✅

   Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke adresuar kontrollin e inputeve bujqësore dhe parandalimin e përdorimit të pesticideve të rrezikshme, dy faktorë kyç për sigurinë ushqimore dhe shëndetin publik.

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️

   Kërkohet një kornizë ligjore e fortë dhe mbikëqyrje efektive për të zbatuar këtë premtim. Kjo do të përfshijë forcimin e ligjeve dhe rregulloreve, krijimin e mekanizmave të fortë kontrolli dhe bashkëpunimin ndërkombëtar për përcaktimin e standardeve. Kjo kërkon një mbështetje të fuqishme nga institucionet.

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️

   Implementimi i këtij premtimi do të kërkojë burime financiare të konsiderueshme, veçanërisht për mbikëqyrjen, administratën dhe mbështetje për fermerët. Financimi për të mbështetur inspektoriate dhe për të krijuar stimulim për fermerët që të përdorin praktika të sigurta është thelbësor.

Kostoja e Mbikëqyrjes dhe Administratës:

• Puna e inspektorëve dhe mbikëqyrësve: 3-5 milion euro në vit.

• Kostoja e krijimit të një sistemi mbikëqyrës efektiv, që përfshin pajisje dhe trajnime: 1-2 milion euro në vit për 3-5 vitet e para.

• Mbështetje për fermerët, duke përfshirë subvencione dhe stimuj financiarë: 5-10 milion euro në vit për të inkurajuar përdorimin e teknologjive të sigurta dhe të qëndrueshme.

Vlerësimi: ⚠️Ky premtim kërkon burime financiare të mjaftueshme për mbikëqyrje dhe implementim të qëndrueshëm.

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅

   Ky premtim ka një ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin e konsumatorëve dhe zhvillimin e bujqësisë. Siguria ushqimore do të mbrojë shëndetin publik dhe do të stimulojë përdorimin e praktikave bujqësore të qëndrueshme, të cilat mund të rrisin besueshmërinë e konsumatorëve dhe kërkesën për produktet vendase.

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅

   Ky premtim ka mbështetje politike dhe mund të realizohet duke pasur kapacitete administrative të duhura. Mbrojtja e shëndetit publik është prioritet i shumicës së qeverive, dhe institucionet përkatëse janë tashmë të angazhuara në këtë fushë.

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit: ⚠️

   Implementimi kërkon një periudhë afatmesme dhe afatgjatë, duke përfshirë krijimin e mekanizmave mbikëqyrës, edukimin dhe mbështetje për fermerët. Kjo mund të marrë disa vite për të realizuar plotësisht objektivat. 

Afatet Zbatuese:

• Krijimi i një sistemi mbikëqyrës të plotë mund të kërkojë 2-3 vite për t’u zbatuar në mënyrë të plotë.

• Edukimi dhe mbështetje për fermerët mund të kërkojë 3-5 vite për të pasur ndikimin e dëshiruar në ndryshimin e praktikave bujqësore dhe adoptimin e teknologjive të sigurta.

Vlerësimi: ⚠️Ky premtim kërkon periudha afatmesme dhe afatgjata për të arritur rezultate të plota.

7. Ndikimi në Qëndrueshmërinë dhe Zhvillimin e Bujqësisë: ✅

   Ky premtim mund të kontribuojë në zhvillimin e një bujqësie më të qëndrueshme, duke siguruar përdorimin e inputeve të sigurta dhe duke kursyer burimet natyrore, çka do të ndihmojë në rritjen e produktivitetit dhe qëndrueshmërisë së sektorit.

Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

Ky premtim ka potencialin të sjellë përmirësime të mëdha në cilësinë e ushqimit dhe sigurinë ushqimore, duke kontribuar në shëndetin e konsumatorëve dhe zhvillimin e praktikave bujqësore të qëndrueshme.

Megjithatë, realizimi i tij kërkon mbështetje ligjore dhe financiare të fortë, si dhe kapacitete të mira administrative për implementimin e suksesshëm.

Pavarësisht se ka një ndikim të drejtpërdrejtë dhe pozitive në shëndetin e konsumatorëve dhe zhvillimin e sektorit, duhet të merret parasysh kostoja e lartë administrative dhe afatet afatmesme dhe afatgjata për realizimin e plotë të këtij premtimi.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Mbështetje për Kthimin e Emigrantëve dhe Zhvillimin e Fshatit dhe Bujqësisë”

✅ Ky premtim është i qartë dhe i drejtpërdrejtë.

• Përmbajtja: Krijimi i kushteve për kthimin e emigrantëve dhe investimet e mundshme në zhvillimin e fshatit dhe bujqësisë.

• Vlerësimi: Ky premtim është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë për përmirësimin e kushteve dhe mundësive për emigrantët dhe zhvillimin e fshatit.

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

⚠️ Ky premtim kërkon mbështetje të fortë ligjore dhe institucionale.

• Kërkesat për ndryshime ligjore dhe politike: Ky angazhim kërkon rregullime ligjore dhe koordinim institucional për të mundësuar kthimin e emigrantëve dhe investimet në fshat dhe bujqësi.

• Vlerësimi: Për të realizuar këtë premtim, do të nevojiten reforma ligjore dhe bashkëpunim midis institucioneve të ndryshme që menaxhojnë emigracionin dhe zhvillimin e fshatit.

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

⚠️ Llogaritja e kostos dhe financimi:

• Investime të nevojshme: Ky premtim do të kërkojë financime të konsiderueshme për zhvillimin e bujqësisë, ndihmën për emigrantët dhe ndërtimin e infrastrukturës.

  • Përllogaritja e kostos: Nëse çdo emigrant që kthehet investon mesatarisht 20,000 euro për përmirësimin e infrastrukturës dhe bujqësisë, dhe numri i emigrantëve që mund të kthehen është 10,000, do të ishte e nevojshme një mbështetje financiare prej 200 milionë euro (20,000 x 10,000).

• Partneritete ndërkombëtare dhe donatorë: Do të jetë e nevojshme mbështetje financiare nga donatorë dhe institucione ndërkombëtare për të mbuluar pjesën e nevojshme të financimit.

• Vlerësimi: Ky premtim kërkon burime financiare të konsiderueshme që mund të vijnë nga buxheti qendror dhe burime të tjera të mundshme. Mbështetje e konsiderueshme nga donatorët do të jetë e nevojshme për të realizuar këtë angazhim.

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë dhe pozitiv në zhvillimin ekonomik dhe social.

• Rritja e bujqësisë dhe punësimi: Kthimi i emigrantëve mund të ndihmojë në rritjen e prodhimit bujqësor dhe mundësive për punësim në fshatra.

• Përmirësimi i kushteve të jetesës: Zhvillimi i fshatit dhe bujqësisë mund të kontribuoni në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe uljen e varfërisë në zonat rurale.

• Vlerësimi: Ky premtim ka ndikim pozitiv dhe të drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik dhe social të fshatit dhe bujqësisë, duke krijuar mundësi punësimi dhe përmirësim të kushteve të jetesës.

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim mund të marrë mbështetje nga aktorët politikë dhe administrativë.

• Vullneti politik: Ky angazhim mund të mbështetet nga aktorët politikë, pasi kthimi i emigrantëve dhe zhvillimi i fshatit dhe bujqësisë është një prioritet i shprehur.

• Kapaciteti administrativ: Ky premtim kërkon një administratë të aftë për të menaxhuar projektet dhe mbështetur emigrantët që kthehen.

• Vlerësimi: Ky premtim ka mbështetje politike dhe mund të realizohet me një kapacitet administrativ të mundshëm.

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Ky premtim mund të kërkojë një periudhë të gjatë për implementim të plotë.

• Periudha e implementimit: Kthimi i emigrantëve dhe zhvillimi i fshatit kërkon një periudhë afatgjatë dhe mund të ketë etapa të ndryshme implementimi.

• Hapat e realizimit: Kjo do të kërkojë një ndarje të qartë të fazave dhe menaxhim të kujdesshëm të burimeve financiare dhe njerëzore.

• Vlerësimi: Ky premtim kërkon një periudhë të gjatë dhe mundësi afatgjata për realizimin e plotë të tij.

7. Ndikimi në Zhvillimin e Fshatit dhe Bujqësisë

✅ Ky premtim ka një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e fshatit dhe bujqësisë.

• Investime në bujqësi dhe infrastrukturë: Kthimi i emigrantëve mund të sjellë investime të reja në bujqësi dhe mund të ndihmojë në përmirësimin e infrastrukturës rurale.

• Vlerësimi: Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë dhe të rëndësishëm për zhvillimin e bujqësisë dhe fshatit.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit: 3.7/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (Premtim i qartë dhe i drejtpërdrejtë)

• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon mbështetje të fortë ligjore dhe institucionale)

• Mbështetja Financiare: ⚠️ (Do të kërkojë financime të konsiderueshme)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe social)

• Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Mbështetje politike dhe kapacitet administrativ)

• Implementimi dhe Afati i Zbatimit: ⚠️ (Kërkon periudha afatgjata për realizim)

• Ndikimi në Zhvillimin e Fshatit dhe Bujqësisë: ✅ (Përmirësim i mundshëm i fshatit dhe bujqësisë)

Ky premtim ka potencialin për të përmirësuar zhvillimin e fshatit dhe bujqësisë, duke krijuar mundësi për kthimin e emigrantëve dhe investimet e mundshme nga ta.

Megjithatë, realizimi kërkon financim të konsiderueshëm dhe një periudhë të gjatë për implementim të plotë, si dhe mbështetje të fortë nga institucionet dhe aktorët e ndryshëm.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Qëndrimi Transformues në Bujqësi dhe Fshat”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm, por megjithatë ka mangësi në detaje dhe saktësi. Ai përfshin:

• Veprime të shpejta dhe të vendosura për përmirësimin e gjendjes së bujqësisë dhe fshatit shqiptar që në fillim të qeverisjes.
• Por, nuk përmenden masat konkrete që do të merren dhe si do të realizohet ky objektiv brenda një periudhe të caktuar kohore.

Vlerësimi: ✅

Kjo është një përshkrim i përgjithshëm i qëllimeve, por mungojnë specifikimet dhe planifikimi detajuar i masave.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja aktuale e bujqësisë dhe fshatit shqiptar:

• Infrastruktura e pamjaftueshme: Ndonëse infrastrukturës bujqësore i kushtohet vëmendje, është e qartë që problemet janë shumë më të thella dhe kërkojnë një investim të vazhdueshëm dhe afatgjatë. Një ndërhyrje përmirësuese duhet të fillojë menjëherë, por zbatimi i saj mund të hasë pengesa të mëdha.
• Ndihma dhe mbështetja për fermerët: Ndërkohë që buxheti mund të alokohet për këtë, mbështetja dhe mundësitë për fermerët shpesh nuk janë të përshtatshme për nevojat e tyre reale, dhe do të ishte e nevojshme që të realizohet një studim më i detajuar i kërkesave dhe mundësive financiare të fermerëve.
• Mungesa e diversifikimit dhe inovacionit: Megjithëse bujqësia ka nevojë për diversifikim dhe modernizim, teknologjitë dhe strategjitë që mund të implementohen janë të shumëllojshme dhe kërkojnë një bazë më të fortë financiare dhe teknologjike, që duket se nuk është adresuar në mënyrë të mjaftueshme.

Vlerësimi: ⚠️

Kjo është një situatë e vështirë, ku zbatimi i masave mund të jetë i ngadaltë dhe të kërkojë një mbështetje shumë më të madhe.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Veprime të Shpejta dhe të Vendosura për Përmirësimin e Infrastruktures:

• Investime në infrastrukturë bujqësore: Edhe pse kjo është një nga masat kryesore, vështirësia e zbatimit të saj është e madhe. Infrastruktura bujqësore kërkon fonde të konsiderueshme dhe mund të ketë pengesa administrative dhe teknike që do ta ngadalësojnë ndjeshëm realizimin.
• Mbështetje për fermerët në zona të izoluara: Ky aspekt është i rëndësishëm, por do të jetë e vështirë për të ofruar mbështetje të barabartë në zona të izoluara për shkak të mungesës së lidhjeve dhe kapaciteteve për të implementuar projekte të tilla në terren.

✅ 2️⃣    Mbështetje për Fermerët dhe Zhvillimi i Aftësive:

• Krijimi i granteve dhe financimeve për fermerët: Kjo është një masë që mund të jetë shumë e nevojshme, por ka disa vështirësi në realizimin e saj, siç janë burokracitë e shumta dhe mungesa e një sistemi transparent për shpërndarjen e fondeve.
• Programet e trajnimit për fermerët: Pavarësisht se ky është një hap i nevojshëm, duhet të theksohet se trajnimi nuk është gjithmonë efektiv nëse nuk ka një mbështetje adekuate pas trajnimit, përfshirë qasje në tregje dhe mundësi për të përdorur teknologji të avancuara.

✅ 3️⃣    Nxitja e Inovacionit dhe Teknologjisë në Bujqësi:

• Investime në teknologjinë bujqësore: Teknologjia e avancuar është një mundësi e mirë, por në Shqipëri përdorimi i saj është i kufizuar, dhe ka nevojë për një infrastrukturë shumë më të fuqishme dhe mbështetje teknike për t’u implementuar në mënyrë efikase.

Vlerësimi: ⚠️

Pavarësisht se masat janë të nevojshme, implementimi mund të hasë pengesa të mëdha dhe kërkon një angazhim më të madh në rritjen e kapaciteteve administrative dhe financiare për të realizuar këto premtime.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

• Investime në infrastrukturë bujqësore: Edhe pse mund të jetë e nevojshme një shumë e madhe, kostoja e realizimit është shumë e lartë dhe ka mundësi që qeveria të mos jetë e gatshme të mbulojë këtë angazhim të madh. 100-150 milionë euro mund të jenë shumë të vështira për t’u siguruar, veçanërisht në kushtet e një buxheti të kufizuar dhe nevojës për alokime të tjera urgjente.
• Mbështetje financiare dhe grante për fermerët: Kjo masë mund të jetë mjaft efektive, por kërkon gjithashtu një mbështetje të madhe financiare që mund të jetë shumë e vështirë të sigurohet në mënyrë të qëndrueshme, duke pasur parasysh se prioritetet e tjera fiskale mund të ndikojnë në shpërndarjen e këtyre fondeve.
• Programet e trajnimit dhe mbështetje për inovacionin: Shpenzimet për këtë mund të jenë të menaxhueshme, por efektshmëria e këtyre programeve do të varet nga niveli i implementimit dhe përfshirja e aktorëve të ndryshëm në sektorin bujqësor.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• Shqipëria ka mundësi për të mbështetur këto investime nëpërmjet financimeve ndërkombëtare, por kapaciteti fiskal i brendshëm është i kufizuar, dhe mund të jetë shumë sfiduese të mbulohen këto kosto vetëm nga burimet e brendshme. Ka mundësi që kjo kërkon financime të jashtme ose kredi të jashtme, por gjithashtu ka mundësi që të ndodhin vonesa në sigurimin e fondeve.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️

Në këtë pikë, kapaciteti për realizimin e këtyre investimeve është në dyshim dhe kërkon një strategji të qëndrueshme financiare që mund të jetë e vështirë të realizohet brenda afateve të parashikuara.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

• Rritja e produktivitetit dhe konkurueshmërisë: Nëse realizohen investimet, kjo mund të ketë ndikim pozitiv, por implementimi i këtyre investimeve mund të vonohet për shkak të pengesave administrative dhe të infrastrukturës.
• Krijimi i mundësive të punës dhe zhvillimi i fshatrave: Ky ndikim mund të jetë real, por do të kërkohet një periudhë më e gjatë se ajo që sugjerohet për të arritur përfitime të qëndrueshme.
• Përmirësimi i cilësisë së ushqimit dhe eksportet: Ky është një mundësim afatgjatë, por së pari duhet të zgjidhen problemet e thella të brendshme në sektorin bujqësor, për të mundësuar rritjen e produktivitetit.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

• Pengesat në menaxhimin e fondeve dhe implementimin: Ka rrezik që procesi i shpërndarjes së fondeve të shoqërohet me vonesa dhe keqadministrim, çka mund të ndikojë në përmbushjen e qëllimeve të vendosura.
• Pengesat e lidhura me ndryshimet klimatike: Shqipëria është e ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike, dhe ky fakt mund të dëmtojë rëndë sektorin bujqësor, duke kërkuar një strategji më të avancuar për adaptimin ndaj këtyre ndryshimeve.

Vlerësimi: ⚠️

Ndikimi mund të jetë i konsiderueshëm, por do të jetë i vështirë për t’u realizuar nëse pengesat administrative dhe financiare nuk adresohen në mënyrë efektive.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2030

• 2025-2027: Realizimi i investimeve të para për infrastrukturën bujqësore dhe krijimi i mundësive financiare për fermerët. Ky është një afat i ngjeshur dhe i pasigurt për të realizuar investime të mëdha.
• 2027-2030: Zbatimi i masave për mbështetje të qëndrueshme për fermerët dhe përdorimi i teknologjisë në mënyrë efektive.

Vlerësimi: ⚠️

Afati është shumë i ngushtë, dhe ka mundësi që masat të vonohen për shkak të mungesës së kapaciteteve administrative dhe financiare.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Qëndrimi Transformues në Bujqësi dhe Fshat”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 2.6/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ⚠️🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ⚠️🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️

Premtimi për një qëndrim transformues në bujqësi dhe fshatin shqiptar ka përfitime të mundshme, por është shumë i rrezikuar nga pengesat në financim, menaxhim dhe zbatim.

Nëse nuk adresohen këto pengesa dhe mungesa të kapaciteteve, realizimi i tij mund të jetë i vonuar ose i pamundur në afatin e parashikuar.