Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin: “Reforma të thella për modernizimin dhe përshtatjen e Sistemit Arsimor me kërkesat e kohës”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë: realizimi i reformave të thella në sistemin arsimor për ta përshtatur atë me kërkesat e kohës, duke përmirësuar cilësinë e mësimdhënies, pajisjet dhe metodologjitë për t’u përballur me sfidat e edukimit modern dhe nevojat e zhvillimit shoqëror dhe ekonomik.

Vlerësimi: ✅

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja aktuale e sistemit arsimor në Shqipëri:

• Mungesa e risive në mësimdhënie: Shumë shkolla përdorin metoda tradicionale të mësimdhënies që nuk janë të përshtatshme për kërkesat e shoqërisë moderne. Metodat interaktive dhe përdorimi i teknologjisë janë ende të kufizuara.
• Infrastruktura e pamjaftueshme: Për shumë shkolla, sidomos në zonat rurale, infrastruktura është e vjetëruar dhe nuk përmbush kërkesat për mësimdhënie moderne.
• Mungesa e trajnimeve për mësuesit: Mësuesit shpesh nuk kanë mundësi për trajnime të vazhdueshme dhe zhvillim profesional që është thelbësor për modernizimin e mësimdhënies.
• Përshtatja e kurrikulave: Kurrikulat shpesh nuk përputhen me nevojat e tregut të punës dhe zhvillimin e teknologjive të reja, duke e bërë vështirë për studentët të jenë konkurrues në tregun global.

Vlerësimi: ⚠️

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Modernizimi i Kurrikulave dhe Përmirësimi i Mësimdhënies:

• Përshtatja e kurrikulave me nevojat e kohës, duke integruar më shumë lëndë që përfshijnë teknologji, aftësi për të mësuar dhe menaxhuar informacionin, dhe mësime për zhvillimin e aftësive të mendimit kritik dhe krijues.
• Zbatimi i metodave interaktive të mësimdhënies, përfshirë përdorimin e teknologjisë në klasë dhe rritjen e bashkëpunimit ndërmjet mësuesve dhe studentëve.

 

 

 

✅ 2️⃣    Trajnime të Vazhdueshme për Mësuesit:

• Krijimi i mundësive për trajnime të vazhdueshme për mësuesit, përfshirë përdorimin e teknologjisë dhe metodave moderne të mësimdhënies, për t’i pajisur ata me aftësitë që nevojiten për të përballuar kërkesat e një sistemi arsimor të modernizuar.
• Partneritete me universitete dhe institucione arsimore ndërkombëtare për ofrimin e mundësive për zhvillim profesional dhe trajnime për mësuesit.

✅ 3️⃣    Investime në Infrastrukturën Arsimore:

• Rehabilitimi dhe modernizimi i shkollave për të krijuar kushte më të mira mësimi, përfshirë pajisje dhe teknologji moderne, si dhe krijimin e mjediseve të përshtatshme për mësimdhënie interaktive.
• Furnizimi me teknologji moderne për shkolla dhe klasat, si kompjuterë, projektorë dhe pajisje multimediale, për të siguruar që mësuesit dhe studentët të kenë mjetet për mësimdhënie dhe mësim më efektiv.

✅ 4️⃣    Bashkëpunimi me Tregun e Punës dhe Sektorin Privat:

• Përshtatja e arsimit me kërkesat e tregut të punës, duke krijuar partneritete me sektorin privat dhe duke zhvilluar mundësi për internship dhe trajnime profesionale që lidhin arsimin me mundësitë e punësimit.
• Integrimi i aftësive teknologjike dhe praktike në kurrikulat shkollore, për t’u siguruar që studentët të jenë të përgatitur për sfidat e zhvillimit të teknologjisë dhe industrializimit.

✅ 5️⃣    Përdorimi i Teknologjisë për Mësim në Distancë dhe Llearnimi Online:

• Zhvillimi i platformave online dhe mundësive për mësim në distancë, duke u mundësuar studentëve të kenë qasje në mësime të cilësisë së lartë, pa marrë parasysh vendndodhjen e tyre.
• Përfshirja e mësimit të përshkruar nga ekspertë ndërkombëtarë dhe përdorimi i mjetet inovative për përmirësimin e mësimdhënies dhe mësimit në distancë.

Vlerësimi: ✅

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

• Modernizimi i infrastrukturës shkollore: Investimet për rehabilitimin e shkollave mund të arrijnë rreth 15-25 milionë euro në vit, përfshirë ndihmën për infrastrukturën teknologjike dhe pajisjet.
• Përmirësimi i trajnimeve për mësuesit: Për këtë mund të nevojiten 5-10 milionë euro në vit për të ofruar mundësi të trajnimit dhe zhvillimit të vazhdueshëm.
• Investime në mësimdhënie dhe zhvillimin e kurrikulave: Ky proces mund të kërkojë 10-15 milionë euro për zhvillimin e kurrikulave të reja dhe përfshirjen e metodave të mësimdhënies interaktive dhe teknologjike.
• Krijimi i mundësive për mësim në distancë: Mund të kërkohen investime të tjera të rëndësishme për zhvillimin e platformave dhe teknologjive për mësim online, duke arritur deri në 5-10 milionë euro.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• PBB-ja e Shqipërisë është 25.2 miliardë euro dhe buxheti i vitit 2024 është 6.6 miliardë euro. Pjesa që ndan për arsimin është e mundur të rritet për të mbuluar këto investime, veçanërisht nëse janë identifikuar burime shtesë nga donatorë dhe bashkëpunim me sektorin privat.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja është e lartë, por mund të realizohet duke siguruar burime shtesë dhe duke rritur buxhetin për arsimin.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

• Modernizimi i sistemit arsimor do të krijojë një fuqi punëtore të kualifikuar dhe të aftë, që mund të kontribuoni në zhvillimin e mëtejshëm të ekonomisë.
• Kurrikulat dhe mësimdhënia më të sofistikuara do të rrisin mundësitë për zhvillim të individëve, duke i përgatitur ata për kërkesat e një tregu pune global dhe të teknologjizuar.
• Përmirësimi i kushteve të mësimit dhe përfshirja e metodave të reja do të nxisin kreativitetin dhe inovacionin në mësimdhënie dhe do të kontribuoni në ngritjen e nivelit të përgjithshëm të arsimit në vend.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

• Ngadalësimi i zbatimit të reformave për shkak të mungesës së burimeve financiare dhe mungesës së një plani të qartë implementimi.
• Mungesa e angazhimit të të gjitha palëve mund të pengojë përparimin, duke përfshirë mësuesit, prindërit dhe sektorin privat, të cilët duhet të bashkëpunojnë për të realizuar këtë proces reformues.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi është thelbësor dhe do të përmirësojë cilësinë e arsimit dhe do të përgatisë individët për sfidat e të ardhmes.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2028

• 2025-2026: Zhvillimi i kurrikulave dhe trajnimi i mësuesve.
• 2026-2027: Investime në infrastrukturë dhe modernizimi i shkollave.
• 2027-2028: Zbatimi i plote i metodave të mësimdhënies dhe zhvillimi i mundësive për mësim në distancë.

Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet me një planifikim të kujdesshëm dhe angazhim të qëndrueshëm.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Reforma të thella për Modernizimin dhe Përshtatjen e Sistemit Arsimor me kërkesat e kohës”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Premtimi për “Reforma të thella për Modernizimin dhe Përshtatjen e Sistemit Arsimor me kërkesat e kohës” është një objektiv ambicioz dhe me potencial të madh për përmirësimin e cilësisë së arsimit dhe zhvillimin e aftësive të fuqisë punëtore.

Ky proces kërkon investime të mëdha financiare dhe një plan implementimi të mirëfilltë, por mund të realizohet me angazhim dhe koordinim të mirë të të gjitha palëve të përfshira.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Akses në Arsim Parashkollor, Parauniversitar dhe Universitar për të GJITHË”

1. Qartësia e Premtimit✅ Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë: garantimi i aksesit në arsim parashkollor, parauniversitar dhe universitar për çdo individ, pa dallim, për të siguruar mundësi të barabarta për arsim në të gjitha nivelet. Ky objektiv synon të eliminojë barrierat e mundshme për fëmijët dhe të rinjtë për të vazhduar arsimin në çdo fazë të jetës së tyre.

Vlerësimi: ✅

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore⚠️ Gjendja aktuale e arsimit në Shqipëri:

Akses i kufizuar në arsim parashkollor: Pjesa më e madhe e fëmijëve të moshës parashkollore janë të regjistruar në çerdhe dhe kopshte, por shumë zona rurale kanë mungesë të kapaciteteve dhe infrastrukturës.

Probleme me cilësinë dhe mbulimin e arsimit parauniversitar: Shumë shkolla, veçanërisht në zona të izoluara dhe të varfëra, kanë mundësi të kufizuara për mësimdhënie dhe kushte të pamjaftueshme për zhvillim cilësor.

Mbështetje e kufizuar për arsimin universitar: Përveç mundësisë për të studiuar në universitete publike, shumë të rinj nuk mund të përballojnë shpenzimet për arsimin privat. Po ashtu, janë të kufizuara mundësitë për të rinjtë që vijnë nga grupe të margjinalizuara ose zona të thella.

Vlerësimi: ⚠️

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit✅ 1️⃣ Zgjerimi i Mundësive për Arsimin Parashkollor:

Ndërtimi dhe përmirësimi i çerdheve dhe kopshteve në zona të izoluara dhe rurale, për të siguruar që të gjithë fëmijët të kenë mundësi të zhvillohen që në moshën e hershme.

Kriteret e pranimit dhe mbështetje financiare për familjet e varfra për të siguruar që asnjë fëmijë të mos mbetet jashtë sistemit arsimor parashkollor.

✅ 2️⃣    Reforma dhe Përmirësimi i Arsimit Parauniversitar:

Përmirësimi i cilësisë së arsimit për të siguruar që çdo fëmijë të ketë mundësi të barabarta të ndjekë arsimin dhe të zhvillohet pa pengesa, duke u siguruar infrastrukturë të mirë dhe mësimdhënie të kualifikuar.

Zhvillimi i mundësive për transportin e fëmijëve nga zonat rurale për në shkolla të cilësisë më të lartë.

✅ 3️⃣    Rritja e Aksesit në Arsimin Universitar:

Fuqizimi i bursave dhe ndihmës financiare për studentët që vijnë nga familje me të ardhura të ulëta, për të mundësuar pjesëmarrjen e gjithsecilit në arsimin e lartë, pavarësisht mundësive ekonomike.

Përmirësimi i mundësive për arsim në distancë dhe përdorimi i teknologjisë për të ofruar mundësi studimi për studentët në zona të izoluara, pa kufizuar mundësitë e tyre për të mësuar.

Rritja e financimeve për universitetet publike për të mundësuar zgjerimin e kapaciteteve dhe rritjen e cilësisë së arsimit në të gjitha degët e studimit.

✅ 4️⃣    Implementimi i Politikave Inkluzive dhe të Barabarta:

Politika arsimore inkluzive që siguron mundësi për çdo fëmijë dhe të rinj, përfshirë ata me aftësi të kufizuara, ata që vijnë nga grupe të margjinalizuara dhe ata që kanë nevojë për mbështetje speciale.

Zbatimi i një strategjie gjithëpërfshirëse për të siguruar që çdo individ, pavarësisht prejardhjes dhe kushteve ekonomike, të ketë mundësi të ndjekë arsimin e duhur për zhvillimin e tij.

Vlerësimi: ✅

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit📊 Kostoja Buxhetore:

Përmirësimi dhe ndërtimi i infrastrukturës për arsimin parashkollor: Një investim i konsiderueshëm mund të kërkojë rreth 10-15 milionë euro në vit për të zgjeruar mundësitë për arsimin parashkollor dhe ndërtimin e kopshteve dhe çerdheve.

Përmirësimi i arsimit parauniversitar: Ky investim mund të shkojë deri në 50-70 milionë euro në vit për përmirësimin e kushteve dhe cilësisë së arsimit në shkolla.

Mbështetje financiare për arsimin universitar dhe rritja e bursave: Mund të kërkohet një investim shtesë prej 20-30 milionë euro në vit për rritjen e mundësive për bursat dhe mbështetje për studentët.

Kostot për zhvillimin e mundësive të mësimit në distancë: Ky proces mund të kërkojë një investim prej 5-10 milionë euro në vit për infrastrukturën dhe teknologjinë.

📊 Kapaciteti Fiskal:

PBB-ja e Shqipërisë është 25.2 miliardë euro, dhe buxheti i 2024 është rreth 6.6 miliardë euro. Pjesa e arsimit në këtë buxhet është afër 4%, dhe mundësia për të rritur financimin për arsim është e mundshme, veçanërisht nëse janë identifikuar burime shtesë financimi nga donatorët dhe burime të tjera.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja është e lartë dhe do të kërkojë një rritje të financimit për sektorin e arsimit. Mundësia e përdorimit të burimeve të jashtme financiare mund të jetë një mundësi për të mbuluar një pjesë të kësaj kostoje.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social✅ Ndikimi pozitiv:

Ky premtim do të ketë një ndikim të madh pozitiv në përfshirjen sociale dhe barazinë, duke siguruar mundësi të barabarta për zhvillimin e individëve në çdo nivel arsimor.

Rritja e aksesit në arsim do të ndikojë në zhvillimin e fuqisë punëtore dhe do të kontribuoni në përmirësimin e cilësisë së jetës dhe mundësive për individët.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

Ngadalësimi i implementimit për shkak të mungesës së burimeve financiare dhe kërkesës së lartë për investime mund të vonojë realizimin e premtimit.

Barriera kulturore dhe sociale në disa zona mund të pengojnë implementimin e mundësive arsimore për disa grupe të caktuara.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi është thelbësor dhe do të ketë efektet pozitive për shoqërinë dhe ekonominë e vendit.

6. Afati i Zbatimit📅 Afati i mundshëm: 2025-2028

• 2025-2026: Zhvillimi i mundësive për arsimin parashkollor dhe përmirësimi i infrastrukturës së shkollave.
• 2026-2027: Rritja e mbështetjes financiare për arsimin universitar dhe zhvillimi i mundësive për mësimin në distancë.
• 2027-2028: Sigurimi i aksesit universitar për çdo individ, përfshirë ata me nevoja speciale dhe grupet e margjinalizuara.

Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet me një planifikim të mirë dhe angazhim të qëndrueshëm.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Akses në Arsim Parashkollor, Parauniversitar dhe Universitar për të GJITHË”📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Premtimi për “Akses në Arsim Parashkollor, Parauniversitar dhe Universitar për Të GJITHË” është një objektiv shumë ambicioz, por i mundshëm dhe me ndikim të madh social dhe ekonomik. Implementimi i këtij premtimi do të kërkojë një angazhim të konsiderueshëm financiar dhe burime të mjaftueshme për zhvillimin e infrastrukturës, mbështetje për studentët dhe zhvillimin e mundësive për të gjithë individët.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Çdo fëmijë do të ketë mundësi shkollimi, pavarësisht vendndodhjes së tij“

1. Qartësia e Premtimit✅ Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë: të sigurojë mundësi shkollimi për çdo fëmijë, pavarësisht vendndodhjes së tij. Ky objektiv synon të eliminojë barrierat gjeografike dhe të mundësojë akses në arsim për fëmijët që jetojnë në zona të largëta, rurale, apo të margjinalizuara, duke promovuar barazinë dhe përfshirjen në sistemin arsimor.

Vlerësimi: ✅

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore⚠️ Gjendja aktuale e arsimit në Shqipëri:

• Përhapja e arsimit është e pabarabartë, me disa zona, sidomos ato rurale dhe të thella, që kanë mundësi të kufizuara për akses në shkolla cilësore.
• Mungesa e infrastrukturës arsimore dhe mundësive për shkollim në disa rajone bëjnë që shumë fëmijë të mbeten jashtë sistemit arsimor.
• Mbështetje e pamjaftueshme për teknologjinë dhe përdorimi i mjetëve moderne për mësimdhënie, si mësimi në distancë, është një sfidë e madhe në shumë zona.

Vlerësimi: ⚠️

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit✅ 1️⃣ Përmirësimi i Infrastrukturës Shkollore dhe Logjistikës:

• Ndërtimi i shkollave dhe ambienteve mësimore në zonat rurale dhe periferike për të siguruar një mjedis arsimor të përshtatshëm për fëmijët që jetojnë atje.
• Transporti i sigurt dhe i përballueshëm për fëmijët që duhet të udhëtojnë për të arritur shkollat, përfshirë zhvillimin e mundësive për transportin e fëmijëve në zona të largëta.

✅ 2️⃣    Përdorimi i Teknologjisë dhe Mësimi në Distancë:

• Zhvillimi dhe implementimi i mundësive për mësim në distancë për fëmijët që janë të pamundur të udhëtojnë në shkolla, duke përdorur platforma digjitale dhe burime online.
• Sigurimi i pajisjeve teknologjike për fëmijët në zona të largëta dhe trajnimi i mësuesve për përdorimin e teknologjisë në mësimdhënie.

✅ 3️⃣    Mbështetje për Fëmijët me nevoja të posaçme:

• Implementimi i masave për arsim inkluziv, duke siguruar mundësi të barabarta për fëmijët me aftësi të kufizuara dhe ata që kanë nevojë për mbështetje speciale.

✅ 4️⃣    Rritja e Bashkëpunimit me OJF dhe Organizata Ndërkombëtare:

• Krijimi i partneriteteve me organizata ndërkombëtare dhe OJQ që mund të ofrojnë mbështetje financiare dhe teknike për zhvillimin e mundësive të shkollimit në zona të margjinalizuara dhe për fëmijët që janë jashtë sistemit arsimor.

Vlerësimi: ✅

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit📊 Kostoja Buxhetore:

• Ndërtimi dhe përmirësimi i infrastrukturës shkollore do të kërkojë një investim të konsiderueshëm. Kjo mund të arrijë në 50-70 milionë euro në vit për ndërtimin dhe rinovimin e shkollave, veçanërisht në zonat rurale dhe të izoluara.
• Pajisjet dhe teknologjia për mësim në distancë mund të kërkojnë një tjetër 10-20 milionë euro në vit për sigurimin e pajisjeve, lidhjes interneti dhe trajnimit të mësuesve.
• Transporti dhe logjistika do të kërkojë 5-10 milionë euro për zhvillimin e mundësive të transportit për fëmijët që udhëtojnë për shkolla.
• Mbështetje për fëmijët me nevoja speciale mund të kërkojë investime shtesë për trajnime dhe infrastruktura speciale, që mund të shkojnë deri në 5 milionë euro në vit.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• PBB-ja e Shqipërisë është 25.2 miliardë euro, dhe buxheti i 2024 është rreth 6.6 miliardë euro. Duke përdorur një pjesë të këtij buxheti për arsimin dhe duke rritur financimin për arsimim, është e mundur të realizohen investimet e nevojshme.
• Mundësia për të siguruar financim nga donatorët ndërkombëtarë, Bashkimi Europian, dhe organizatave ndërkombëtare mund të jetë një mundësi për të mbuluar pjesërisht këto kosto.

Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja është e lartë dhe kërkon burime të mëdha buxhetore, përfshirë mundësinë e partneriteteve ndërkombëtare dhe financim të jashtëm.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social✅ Ndikimi pozitiv: Ky premtim ka mundësi për të sjellë një ndryshim të rëndësishëm social dhe ekonomik për fëmijët dhe komunitetet që janë jashtë mundësive për shkollim. Mësimi pa kufij mund të përmirësojë aksesin në arsim, të ngrijë nivelet e edukatës dhe të kontribuojë në zhvillimin e fuqisë punëtore të kualifikuar.⚠️ Rreziqet potenciale:

• Ngadalësimi i implementimit për shkak të barrierave teknologjike dhe mungesës së burimeve financiare mund të ndikojë në shpërndarjen e mundësive të barabarta për çdo fëmijë.
• Barriera kulturore dhe sociale mund të pengojnë integrimin e fëmijëve në sistemin arsimor, sidomos në zonat e izoluara.

Vlerësimi: ✅ Ndikimi është pozitiv dhe i qëndrueshëm, por ka disa rreziqe që duhet të menaxhohen përmes implementimit të kujdesshëm.

6. Afati i Zbatimit📅 Afati i mundshëm: 2025-2028

• 2025-2026: Ndërtimi i infrastrukturës dhe zhvillimi i platformave për mësim në distancë për fëmijët në zona të izoluara.
• 2026-2027: Implementimi i masave për transport dhe mbështetje për fëmijët me nevoja speciale.
• 2027-2028: Sigurimi i mundësive të barabarta për çdo fëmijë dhe arrijtja e qëllimit të arsimit pa kufij.

Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet me një planifikim të mirë dhe angazhim të qëndrueshëm.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.7/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Premtimi për “Arsim pa Kufij” është një hap i rëndësishëm për të siguruar mundësi arsimimi për çdo fëmijë, pavarësisht vendndodhjes së tij. Ky objektiv është i mundshëm, por kërkon një angazhim të konsiderueshëm financiar dhe burime të mëdha për zhvillimin e infrastrukturës, teknologjisë dhe transportit. Ndikimi mund të jetë shumë pozitiv, por kërkohet menaxhim i kujdesshëm i burimeve dhe mundësive financiare për realizimin e tij të suksesshëm.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Asnjë mësues nuk do të marrë më pak se 1,300 euro në muaj dhe asnjë pedagog universitar më pak se 2,000 euro”

1. Qartësia e Premtimit✅ Premtimi është i qartë dhe synon të arrijë një nivel minimal pagash për mësuesit dhe pedagogët, duke siguruar një rritje të konsiderueshme të pagave për të përmirësuar motivimin dhe cilësinë e arsimit në Shqipëri. Ky objektiv është i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë.Vlerësimi: ✅
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore⚠️ Paga mesatare e mësuesve dhe pedagogëve është aktualisht shumë më e ulët se 1,300 euro për mësuesit dhe 2,000 euro për pedagogët. Pagat janë të ulëta dhe shpesh nuk reflektojnë koston e jetesës, duke çuar në mungesë motivimi dhe pamundësi për zhvillim profesional. Paga mesatare e mësuesve është 500-600 euro, ndërsa pedagogët mund të fitojnë nga 800 deri në 1,200 euro. Ky diferencim ka ndikim të drejtpërdrejtë në cilësinë e arsimit.Vlerësimi: ⚠️
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit✅ Përditësimi i Buxhetit për Arsimin: Për të mundësuar pagat minimale për mësuesit dhe pedagogët, do të nevojiten rritje të konsiderueshme të buxhetit të arsimit. Dyfishimi i pagave do të kërkojë një përpjekje të vazhdueshme për të siguruar financimin. Kjo mund të bëhet me rritjen e buxhetit për arsimin dhe rritjen e të ardhurave nga taksat.✅ Implementimi në Faza: Ky premtim mund të zbatohet gradualisht, duke filluar nga mësuesit dhe pedagogët që kanë nevojë më shumë për përmirësim dhe duke shpërndarë fondet në mënyrë progresive.✅ Mbështetje e Trajnimeve dhe Kualifikimeve Profesionale: Pjesë e këtij premtimi mund të jetë edhe investimi në zhvillimin e aftësive profesionale, për të rritur cilësinë e mësimdhënies dhe rritur efektivitetin e sektorit.Vlerësimi: ✅
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit📊 Kostoja Buxhetore:

• Për të dyfishuar pagat e mësuesve dhe pedagogëve, do të nevojiten rreth 150-200 milionë euro në vit (duke marrë parasysh se numri i mësuesve dhe pedagogëve është rreth 80,000-100,000 individë). Kjo do të përfshijë rritjen e pagave dhe mundësitë për trajnime profesionale.
• Pjesa e financimeve për trajnime dhe zhvillim profesional mund të arrijë 5-10 milionë euro në vit.📊 Kapaciteti Fiskal:
• PBB i Shqipërisë për 2024 është 25.2 miliardë euro dhe buxheti i 2024 është sa 26.3% i PBB-së, që përkthehet në rreth 6.6 miliardë euro. Kjo është një mundësi për të mbështetur projektin, megjithëse kërkohet një rritje e shpenzimeve për arsimin.
• Mundësitë për mbështetje financiare mund të përfshijnë fonde nga Bashkimi Europian dhe partnerët ndërkombëtarë që ofrojnë mbështetje për sektorin arsimor.Vlerësimi Fiskal: ⚠️ Kostoja është e lartë, dhe realizimi i plotë i premtimit mund të ndikojë në kufizimin e mundësive për financimin e sektorëve të tjerë, prandaj kërkohet një menaxhim i kujdesshëm i burimeve financiare dhe mbështetje ndërkombëtare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social✅ Ndikimi pozitiv: Rritja e pagave do të kontribuoni në motivimin e mësuesve dhe pedagogëve, duke përmirësuar cilësinë e arsimit dhe ndihmuar në zhvillimin e aftësive të tyre. Ky investim ka potencial të ndikojë pozitivisht në zhvillimin e përgjithshëm të shoqërisë, përmes një edukimi më të kualifikuar dhe një fuqie punëtore më të aftë.⚠️ Rreziqet potenciale: Ngadalësimi i implementimit për shkak të kufizimeve buxhetore mund të ndikojë negativisht në arritjen e qëllimit dhe mund të krijojë pabarazi në shpërndarjen e fondeve në sektorë të tjerë. Për më tepër, një realizim të ngadaltë mund të pengojë mbështetje të plotë për mësuesit dhe pedagogët që kanë më shumë nevojë.Vlerësimi: ✅ Ndikimi është pozitiv, me mundësi për përmirësim të cilësisë së arsimit dhe kushteve të jetesës për mësuesit dhe pedagogët.
6. Afati i Zbatimit📅 Afati i mundshëm: 2025-2028

• 2025-2026: Dyfishimi i pagave për grupet me nevojat më urgjente dhe fillimi i implementimit për mësuesit dhe pedagogët.
• 2026-2027: Përcaktimi i planit të përhapjes progresive të pagave dhe zhvillimi i mundësive të trajnimeve profesionale.
• 2027-2028: Realizimi i synimeve për nivelin minimal të pagave, duke mbështetur implementimin gradual të ndryshimeve.Vlerësimi: ✅ Afati është realist dhe mund të realizohet nëse ka një menaxhim të mirë të burimeve financiare dhe një implementim të mirëstrukturuar.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Asnjë mësues nuk do të marrë më pak se 1,300 euro në muaj dhe asnjë pedagog universitar më pak se 2,000 euro”📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9 /5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Premtimi për të siguruar një nivel minimal pagash për mësuesit dhe pedagogët është i mundshëm dhe mund të ketë një ndikim pozitiv në cilësinë e arsimit dhe kushteve të jetesës për profesionistët e arsimit.

Megjithatë, kërkohet një angazhim i madh financiar dhe mund të hasen vështirësi në realizimin e tij për shkak të kufizimeve buxhetore dhe pasigurisë për burimet financiare.

Kjo masë duhet të implementohet gradualisht, duke siguruar mbështetje të qëndrueshme për sektorin arsimor.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Rrogat e mësuesve dhe pedagogëve do të dyfishohen, me synim trefishimin gjatë mandatit”
1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:

• Dyfishimi i rrogave të mësuesve dhe pedagogëve është një masë që ka si qëllim përmirësimin e kushteve financiare dhe motivimin e profesionistëve të arsimit.
• Trefishimi gjatë mandatit do të sigurojë një rritje të qëndrueshme dhe progresive në përpjekjet për përmirësimin e cilësisë së arsimit në Shqipëri.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë për të rritur vlerësimin dhe mbështetjen financiare për mësuesit dhe pedagogët.)

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

📊 Gjendja aktuale e pagave të mësuesve dhe pedagogëve:

• Paga mesatare e mësuesve dhe pedagogëve në Shqipëri është relativisht e ulët në krahasim me kostot e jetesës dhe krahasuar me sektorë të tjerë të administratës publike.
• Mungesa e motivimit dhe përfitimeve të tjera shpesh e bën profesionin e mësuesit dhe pedagogut më pak tërheqës për individë të rinj që duan të ndjekin karriera në arsim.
• Pagat e ulëta mund të ndikojnë në cilësinë e arsimit pasi mësuesit dhe pedagogët mund të kenë më pak mundësi për të përmirësuar aftësitë dhe kapacitetet e tyre përmes trajnimeve dhe zhvillimeve profesionale.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Paga e ulët për mësuesit dhe pedagogët është një sfidë që ndikon negativisht në cilësinë e arsimit dhe motivimin e profesionistëve.)

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ 1️⃣    Dyfishimi i Rrogave

• Rritja e buxhetit për arsimin për të mundësuar dyfishimin e pagave të mësuesve dhe pedagogëve, me fokus në buxhetimin e qëndrueshëm dhe në rritjen e prioritetit për këtë sektor.
• Implementimi gradual i dyfishimit duke filluar me mësuesit dhe pedagogët në shkollat dhe universitetet që kanë më shumë nevojë për përmirësim.

✅ 2️⃣    Trefishimi i Rrogave

• Planifikimi i rritjes progresive të pagave për mësuesit dhe pedagogët, me synimin që rroga mesatare të trefishohet brenda 4-6 viteve, duke bazuar vlerësimin në performancën e sektorit dhe në mundësitë buxhetore.
• Bashkëpunimi me Bashkimin Europian dhe institucione ndërkombëtare për mbështetje financiare dhe teknike për të implementuar ndryshimet e duhura në sektorin arsimor.

✅ 3️⃣    Rritja e Financimeve për Trajnime dhe Kualifikime Profesionale

• Pjesa e dyfishimit të rrogave mund të dedikohet edhe për ofrimin e mundësive për trajnime dhe zhvillim profesional për mësuesit dhe pedagogët, për të rritur cilësinë e mësimdhënies dhe kërkesën për mësues të kualifikuar.

📌 Vlerësimi: ✅ (Masat janë të drejtpërdrejta dhe mund të realizohen në mënyrë progresive, duke siguruar një mbështetje të qëndrueshme për rritjen e pagave dhe cilësinë e arsimit.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

💰 Shpenzimet e Nevojshme:

• Dyfishimi i pagave për mësuesit dhe pedagogët do të kërkojë një shtesë të konsiderueshme buxhetore. Në varësi të numrit të mësuesve dhe pedagogëve dhe të pagave aktuale, kjo mund të kërkojë rreth 100-150 milionë euro çdo vit.
• Pjesa e buxhetit për trajnime dhe zhvillim profesional mund të arrijë 5-10 milionë euro në vit.

📌 Mundësi Financimi: ✅ Buxheti i shtetit dhe rritja e fondeve për arsimin. ✅ Partneritete ndërkombëtare dhe fonde nga Bashkimi Europian për mbështetje financiare dhe për të përmirësuar sektorin arsimor.

📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Investimi fillestar është i lartë, por mund të justifikohet përmes përmirësimit të cilësisë së arsimit dhe efektivitetit afatgjatë.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ Ndikimi pozitiv:

• Rritja e pagave do të kontribuonte në motivimin dhe mbështetje të mësuesve dhe pedagogëve, duke përmirësuar cilësinë e arsimit dhe ndihmuar në përmirësimin e kushteve të jetesës për ata që punojnë në këtë sektor.
• Zhvillimi i mundësive profesionale dhe trajnime të vazhdueshme për mësuesit do të rrisin aftësitë dhe performancën e tyre, duke kontribuar në arsimin e brezit të ri dhe në zhvillimin e vendit.

⚠️ Rreziqet potenciale:

• Ngadalësimi i implementimit për shkak të kufizimeve buxhetore mund të ndikojë në shpërndarjen progresive të pagave dhe mund të pengojë arritjen e synimeve të plota.

📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi do të jetë pozitiv dhe i qëndrueshëm, duke rritur cilësinë e arsimit dhe përmirësuar kushte për punonjësit e sektorit arsimor.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i mundshëm: 2025-2028

• 2025-2026 – Dyfishimi i pagave për një grup të caktuar të mësuesve dhe pedagogëve.
• 2026-2027 – Përgatitja e platformës për rritjen progresive të pagave dhe integrimi i trajnimeve profesionale.
• 2027-2028 – Trefishimi i pagave për mësuesit dhe pedagogët, duke e arritur këtë synim në fund të mandatit.

📌 Vlerësimi: ✅ (Afati është realist dhe mund të arrihet, për sa kohë investimet janë të planifikuara dhe implementimi është i mirëstrukturuar.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Përkushtimi Financiar për Arsimin”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅
Premtimi për dyfishimin e pagave të mësuesve dhe pedagogëve është një hap i rëndësishëm dhe i domosdoshëm për të përmirësuar kushte e arsimit dhe për të motivuar profesionistët e arsimit në Shqipëri. Megjithatë, kjo do të kërkojë një angazhim të madh financiar dhe një realizim progresiv për të mundësuar rritjen e qëndrueshme të pagave dhe cilësisë së arsimit.

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “5% e buxhetit kombëtar do të dedikohet për arsimin si një angazhim solemn”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Përkufizon saktësisht 5% të PBB-së për arsimin dhe dyfishimin/trefishimin e pagave.

• Paga minimale për mësuesit dhe pedagogët është qartësisht e përcaktuar (1,300 € për mësuesit dhe 2,000 € për universitetet).
• Ky angazhim mund të verifikohet dhe matet gjatë mandatit qeverisës.

Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

⚠️ Ky premtim mund të përballet me disa pengesa ligjore dhe rregullatore:

• Ndryshimet ligjore: Ndryshimet e nevojshme ligjore për përfshirjen e një përqindjeje fikse të PBB për arsimin do të kërkojnë kohë dhe koordinim mes institucioneve.
• Rregulloret për pagat në sektorin publik: Politikat aktuale për pagat mund të kërkojnë rishikim, dhe do të ishte e nevojshme të rishikohet mënyra e financimit për të mbështetur një rritje të tillë të pagave.
• Bashkëpunimi me universitetet: Rritja e pagave për pedagogët mund të kërkojë një bashkëpunim më të ngushtë me universitetet dhe mund të sjellë nevojën për të rritur financimin e tyre.

Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon ndryshime ligjore dhe rishikim të politikave)

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

⚠️ Llogaritja e kostos:

• PBB e Shqipërisë në 2024: 25.2 miliardë euro.
• 5% e PBB-së për arsimin = 1.26 miliardë euro.
• Aktualisht, buxheti për arsimin është rreth 3.3% e PBB-së, që do të thotë se duhet një shtesë prej rreth 1 miliard eurosh për të arritur 5% të PBB-së.
• Paga mesatare aktuale në arsim (2024) është rreth 770 euro/muaj.
• Dyfishimi apo trefishimi i pagave kërkon një shtesë prej 600-800 milionë eurosh në vit për sektorin e arsimit.

Burimet e mundshme të financimit:

1. Rritja e të ardhurave nga taksat: Por kjo kërkon një rritje të qëndrueshme ekonomike.
2. Ristrukturimi i shpenzimeve publike: Rialokimi i fondeve nga sektorë të tjerë për të mbështetur arsimin.
3. Borxhi publik: Mund të përdoret si mundësi, por mund të ketë ndikime negative në stabilitetin ekonomik të vendit.

Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon financim shtesë, burimet janë të mundshme, por sfiduese)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka një ndikim pozitiv:

• Rritja e pagave do të motivonte mësuesit dhe pedagogët, duke kontribuar në përmirësimin e cilësisë së arsimit.
• Rritja e pagave do të krijonte më shumë mundësi për punësim dhe do të ulte emigrimin e arsimtarëve.
• Përmirësimi i kushteve të punës do të nxisë një konkurrencë më të lartë në sektorin e arsimit dhe do të ndihmojë në rekrutimin e mësuesve të rinj dhe të kualifikuar.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për arsimtarët dhe cilësinë e arsimit)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Arsimi është një prioritet i rëndësishëm për çdo qeveri, dhe vullneti politik për këtë reformë mund të jetë i mundshëm.

• Kjo reformë mund të ketë mbështetje nga të gjitha partitë dhe aktorët shoqërorë.
• Sfida kryesore: Angazhimi për sigurimin e fondeve dhe shmangia e rritjes së borxhit publik. Qeveria do të duhet të sigurojë transparencë dhe efikasitet në menaxhimin e fondeve.

Vlerësimi: ✅ (I mundshëm, por kërkon vendosmëri dhe transparencë)

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Afati i premtuar (mandati i parë) është ambicioz:

• Rritja graduale e pagave do të ishte më e realizueshme sesa një rritje e menjëhershme e pagave për të gjithë mësuesit dhe pedagogët.
• Do të duhen burime të mjaftueshme për të përballuar presionet financiare që mund të krijohen për shkak të rritjes së pagave.
• Problemet infrastrukturore në arsimin mund të kërkojnë fonde shtesë, gjë që mund ta bëjë implementimin e këtij plani më të vështirë.

Vlerësimi: ⚠️ (Afat i shkurtër, kërkon zbatim gradual)

7. Ndikimi në Cilësinë e Arsimit

✅ Ky premtim do të ketë ndikim pozitiv:

• Përmirësimi i kushteve të punës për mësuesit do të sjellë një rritje të motivimit dhe të cilësisë së mësimdhënies.
• Rritja e pagave do të rrisë konkurrencën për vendet e punës në arsim, duke rritur cilësinë e rekrutimeve dhe duke ulur emigrimin.
• Do të ndihmojë në rritjen e pjesëmarrjes në arsimin e lartë, nëse universitetet mund të ofrojnë kushte më të mira për pedagogët dhe studentët.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për cilësinë e arsimit)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Përkushtimin Financiar për Arsimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

Përmbledhje e Vlerësimit

• Qartësia e Premtimit: ✅
• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon ndryshime në rregulloret e pagave dhe financimin e universiteteve)
• Mbështetja Financiare: ⚠️ (E mundur, por kërkon burime shtesë të konsiderueshme)
• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për arsimtarët dhe cilësinë e arsimit)
• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm, por kërkon vendosmëri dhe transparencë)
• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat i shkurtër, kërkon zbatim gradual)
• Ndikimi në Cilësinë e Arsimit: ✅ (Pozitiv për sistemin arsimor)

📌 Ky premtim ka një ndikim shumë pozitiv, por kërkon një strategji të fortë financimi dhe zbatim gradual. Nëse financimi i kërkuar sigurohet në kohë dhe ka mbështetje politike të fortë, mund të realizohet.