PS 2025 – Faqe 11

Fiskale PS 2025

Taksa të Ulëta për Punonjësit dhe Bizneset

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Taksa të Ulëta për Punonjësit dhe Bizneset”Një nga angazhimet kyçe të programit qeveritar është ulja e taksave për punonjësit dhe bizneset, duke ofruar një sistem fiskal më të favorshëm dhe konkurrues për Shqipërinë. Kjo përfshin dy komponentë kryesorë:

Taksa të ulëta për punonjësit, ku 93% e punonjësve do të paguajnë më pak se 10% taksa, duke e vendosur Shqipërinë në një pozicion të favorshëm krahasuar me vendet e tjera të rajonit.
Tatimi mbi fitimin për bizneset e mëdha, i cili do të mbetet 15%, por do të ketë një regjimi të ri fiskal që ofron norma më të ulëta për fitimet shtesë, duke stimuluar investimet dhe rritjen e produktivitetit.
Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.

Për punonjësit, premtimi është specifik në lidhje me përqindjen e punonjësve që do të paguajnë taksa më të ulëta (93% me më pak se 10% taksa). Ky është një angazhim konkret dhe mund të matet nga administrata tatimore.

• Për bizneset e mëdha, mbajtja e normës tatimore për fitimin në 15% dhe zbatimi i një regjimi të ri fiskal mund të monitorohen dhe vlerësohen përmes normave të tatimit mbi fitimin dhe fitimeve shtesë të regjistruara.

Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

Korniza Ligjore dhe Institucionale

✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa ligjore të mëdha.

Për punonjësit, ulja e taksave mund të arrihet përmes ndryshimeve në legjislacionin tatimor dhe me adaptimin e kornizës ekzistuese për t’u përshtatur me normat më të ulëta të taksimit për punonjësit.

• Për bizneset, mbajtja e një norme të qëndrueshme të tatimit mbi fitimin prej 15% është e mundur, por zbatuar një regjim i ri fiskal mund të kërkojë miratimin e akteve nënligjore që përcaktojnë normat më të ulëta për fitimet shtesë.

Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa të rëndësishme ligjore)

Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

✅ Ky premtim ka mbështetje të mundshme financiare, por kërkon vlerësim të kujdesshëm të ndikimit buxhetor.

Ulja e taksave për punonjësit do të ketë një ndikim në të ardhurat tatimore të shtetit, por përfitimet do të vijnë nga rritja e konsumit dhe produktivitetit të punonjësve.

• Për bizneset, një sistem fiskal me norma më të ulëta për fitimet shtesë mund të stimulojë investime dhe rritje të aktiviteteve ekonomike, që mund të kompenzojnë ndikimin në të ardhurat tatimore.

• Sidoqoftë, është e rëndësishme që të merret parasysh bilanci ndërmjet stimujve të taksave të ulëta dhe mundësisë së mbajtjes së qëndrueshmërisë financiare të shtetit.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme, por kërkon menaxhim të kujdesshëm)

Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim të rëndësishëm në forcimin e ekonomisë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës.

Për punonjësit, ulja e taksave do të çojë në rritjen e disponueshmërisë së të ardhurave, duke përmirësuar kushte jetese dhe mundësi më të mëdha për shpenzime dhe kursime.

• Për bizneset, norma më e ulët e taksës mbi fitimin do të stimulojë investimet dhe mund të çojë në rritje të numrit të vendeve të punës dhe zhvillim të mëtejshëm të sektorëve ekonomikë.

• Ky regjim fiskal mund të ndihmojë në përmirësimin e konkurrueshmërisë dhe tërheqjen e investimeve të huaja.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës)

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim është i realizueshëm përmes angazhimit politik dhe administratës ekzistuese.

Vullneti politik për uljen e taksave dhe mbështetje për zhvillimin e ekonomisë është i dukshëm, dhe ka një konsensus për të mbajtur taksat të ulëta për bizneset dhe individët.

• Kapaciteti administrativ është në nivel të lartë për zbatimin e këtij premtimi, pasi administrata tatimore ka njohuri dhe përvojë në zbatimin e taksave të ulëta dhe krijimin e regjimeve fiskale të favorshme.

• Do të jetë e nevojshme një mbështetje shtesë për të mbikëqyrur dhe zbatuar ndryshimet e reja fiskale për bizneset dhe punonjësit.

Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)

Implementimi dhe Afati i Zbatimit

✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm.

Afati i zbatimit është i menjëhershëm, pasi mund të implementohet që në vitin 2024 për punonjësit dhe bizneset.

• Sidoqoftë, do të kërkohen hapa të kujdesshëm për të siguruar që përfitimet fiskale të ndikojnë pozitivisht dhe që administrata tatimore të mund të monitorojë dhe menaxhojë zbatimin e regjimit të ri fiskal.

Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)

Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve

✅ Ky premtim do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e punësimit dhe investimeve.

Ulja e taksave për punonjësit do të rrisë mundësitë për shpenzime dhe kursime, çka mund të stimulojë kërkesën për mallra dhe shërbime.

• Për bizneset, një normë më e ulët e tatimit mbi fitimin për fitimet shtesë do të mundësojë reinvestime të mundshme dhe zgjerimin e operacioneve, duke krijuar mundësi për krijimin e vendeve të reja pune.

• Ky sistem fiskal mund të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e cilësisë së punës dhe mbështetje për rritjen e konkurrueshmërisë në tregun global.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Taksa të Ulëta për Punonjësit dhe Bizneset

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.7/5

Përmbledhje e Vlerësimit• Qartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)• Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)

📌 Ky premtim ka potencialin për të përmirësuar ndjeshëm kushte ekonomike dhe sociale në Shqipëri, duke ofruar një sistem fiskal më të favorshëm për punonjësit dhe bizneset. Angazhimi për uljen e taksave dhe mbajtjen e një niveli konkurrues të taksave do të stimulojë rritjen ekonomike dhe do të rrisë mundësitë për zhvillim të qëndrueshëm.

Fiskale PS 2025

Regjimi i favorizuar të Taksimit për Biznesin e Vogël

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimi për “Regjimin e favorizuar të Taksimit për Biznesin e Vogël”

Një nga angazhimet kryesore të programit qeveritar është ruajtja e regjimit të favorizuar të taksimit për bizneset e vogla deri në vitin 2029.

Ky premtim synon të mbështesë bizneset e vogla duke ruajtur pragun e xhiros deri në 140 mijë euro, duke i mundësuar atyre të përfitojnë nga norma më të ulëta taksash dhe lehtësira administrative.

Ky regjim i taksimit do të vazhdojë të mbetet i pandryshuar për të siguruar stabilitet dhe mundësi rritjeje për këto biznese, të cilat janë një shtyllë e rëndësishme e ekonomisë shqiptare.

Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Përcakton se regjimi i favorizuar i taksimit për bizneset e vogla do të mbetet i pandryshuar deri në vitin 2029 dhe ruan pragun e xhiros deri në 140 mijë euro.

• Ky angazhim është i thjeshtë për t’u verifikuar, pasi mund të matet me rregullimin e pragut të xhiros dhe taksimin e biznesve.

• Qeveria do të mund të monitorojë dhe vlerësojë përmbushjen e këtij angazhimi në bazë të ligjeve dhe aktet nënligjore.

Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)

Korniza Ligjore dhe Institucionale

✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa të mëdha ligjore:

• Ruajtja e pragut të xhiros nuk kërkon ndryshime të mëdha ligjore, pasi është një praktikë e vendosur dhe ka një kornizë të konsoliduar ligjore.

• Pavarësisht se regjimi i favorizuar i taksimit ka nevojë për vlerësim të vazhdueshëm për efektivitetin e tij, nuk ka nevojë për ndryshime drastike ligjore në periudhën 2024-2029.

• Mund të kërkohen disa rishikime të politikave të mbështetjes administrative dhe kontrollit të zbatimit të pragut të xhiros.

Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa të rëndësishme ligjore)

Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

✅ Ky premtim ka mbështetje financiare të qëndrueshme:

• Ruajtja e pragut të xhiros dhe taksimi i biznesve të vogla do të ndikojë në mbështetje të vazhdueshme për këto biznese, duke i ndihmuar të zhvillohen dhe të rriten.

• Përcaktimi i pragut të xhiros deri në 140 mijë euro është një masë e qëndrueshme për buxhetin e shtetit dhe mund të mbështetet nga të ardhurat nga taksat për bizneset e tjera.

• Bizneset e vogla mund të vazhdojnë të operojnë pa u prekur nga ndryshimet e mundshme të tatimeve të biznesit të madh, duke ruajtur një ambient fiskal të favorshëm për zhvillim.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e qëndrueshme)
Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim pozitiv:

• Mbështetje për bizneset e vogla: Bizneset e vogla, që përbëjnë një pjesë të madhe të sektorit privat në Shqipëri, do të përfitojnë nga një sistem tatimor i thjeshtë dhe më të ulët.

• Ky regjim do të mundësojë rritjen e konkurueshmërisë dhe do të ndihmojë në krijimin e mundësive për hapjen e bizneseve të reja dhe mbajtjen e atyre ekzistuese.

• Bizneset e vogla do të kenë mundësi të rrisin investimet dhe punësimin, duke kontribuar në uljen e papunësisë dhe rritjen e stabilitetit ekonomik.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për bizneset e vogla dhe ekonominë)

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim është i realizueshëm nëpërmjet angazhimit politik dhe administratës ekzistuese:

• Vullneti politik për mbështetje të biznesit të vogël është i qartë, pasi këto biznese janë thelbësore për zhvillimin ekonomik dhe punësimin.

• Kapaciteti administrativ për zbatimin e këtij angazhimi është i vendosur, pasi administrata tatimore tashmë ka krijuar një kornizë të qartë për regjimin e favorizuar të taksimit.

• Do të jetë e nevojshme të sigurohet mbështetje për bizneset e vogla përmes orientimit dhe asistencës administrative.

Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)

Implementimi dhe Afati i Zbatimit

✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm:

• Afati i zbatimit është deri në vitin 2029, që është një periudhë e mjaftueshme për realizimin e këtij premtimi dhe vlerësimin e efekteve të tij.

• Ky angazhim është i realizueshëm nëpërmjet zbatimit të menjëhershëm të legjislacionit të tanishëm dhe monitorimit të biznesve për të siguruar se ato përmbushin pragun e xhiros deri në 140 mijë euro.

Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i qartë)

Ndikimi në Rritjen e Biznesit të Vogël

✅ Ky premtim do të ketë ndikim pozitiv:

• Bizneset e vogla do të mund të rrisin aktivitetin dhe produktivitetin e tyre, duke pasur një mjedis të favorshëm fiskal dhe administrativ.

• Ky regjim do të mundësojë përmirësimin e kushteve të punës dhe do të rrisë mundësitë për investime dhe hapjen e vendeve të reja të punës.

• Pjesëmarrësit në tregun e biznesit të vogël do të përfitojnë nga një sistem i thjeshtuar dhe më të favorshëm tatimor.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për rritjen dhe zhvillimin e biznesit të vogël)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Regjimin e Favorizuar të Taksimit për Biznesin e Vogël

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

Përmbledhje e Vlerësimit• Qartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e qëndrueshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për bizneset e vogla dhe ekonominë)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i qartë)• Ndikimi në Rritjen e Biznesit të Vogël: ✅ (Pozitiv për rritjen dhe zhvillimin e biznesit të vogël)

📌 Ky premtim është i qëndrueshëm dhe ka një ndikim pozitiv të drejtpërdrejtë në bizneset e vogla, duke siguruar një mjedis fiskal të favorshëm që mundëson zhvillimin dhe rritjen e tyre. Angazhimi për ta mbajtur këtë regjim të pandryshuar deri në 2029 është një hap i rëndësishëm për forcimin e sektorit të biznesit të vogël në Shqipëri

Politika e jashtme Politika Sociale PS 2025

Marrëveshjet Ndërkombëtare për Pensionet

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Marrëveshjet Ndërkombëtare për Pensionet”

Një ndër angazhimet kryesore të programit qeveritar për periudhën e ardhshme është finalizimi i marrëveshjes për njohjen e pensioneve mes Shqipërisë dhe Greqisë.Ky premtim synon të ofrojë të drejtat e pensioneve për qytetarët shqiptarë që punojnë dhe jetojnë në Greqi, duke i mundësuar atyre përfitimin nga sistemet e pensioneve të Bashkimit Europian pas anëtarësimit të Shqipërisë në BE.Me këtë angazhim, do të sigurohet se pensionistët shqiptarë në Greqi do të kenë të drejta të plota të pensioneve si qytetarë të Bashkimit Europian, duke kontribuar në përmirësimin e kushteve të jetesës së tyre.

Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Përcakton finalizimin e marrëveshjes për njohjen e pensioneve me Greqinë dhe integrimin e pensionistëve shqiptarë në sistemin e pensioneve të Bashkimit Europian pas anëtarësimit të Shqipërisë.

Finalizimi i marrëveshjes është një proces i matshëm dhe ka mundësi verifikimi.

• Ky angazhim mund të verifikohet dhe matet gjatë mandatit qeverisës në bazë të marrëveshjes për pensionet dhe statusit të shqiptarëve në Greqi pas anëtarësimit në BE.

Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)

Korniza Ligjore dhe Institucionale

⚠️ Ky premtim mund të përballet me disa pengesa ligjore dhe rregullatore:

Marrëveshjet Ndërkombëtare: Do të kërkohet një koordinim i mirë mes institucioneve të dy shteteve, Greqisë dhe Shqipërisë, për të finalizuar marrëveshjen për njohjen e pensioneve.

• Implementimi i Marrëveshjes: Për të siguruar të drejtat e plota të pensioneve për shqiptarët në Greqi, mund të kërkohen ndryshime në legjislacionin e dy shteteve dhe ndihmës për përputhshmërinë me rregulloret e BE-së.

• Zbatimi i të Drejtave për Pensionistët Shqiptarë: Pas anëtarësimit në BE, do të jetë e nevojshme të sigurohen ndryshime të ligjeve për të mundësuar ndihmën financiare dhe transferimin e pensioneve si qytetarë të Bashkimit Europian.

Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon negociata dhe ndryshime ligjore të mundshme)

Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

⚠️ Llogaritja e kostos dhe burimeve:

Përfitimi i Pensionistëve Shqiptarë: Ky premtim do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në pensionet e shqiptarëve që punojnë dhe jetojnë në Greqi, duke mundësuar përfitimin e të drejtat e plota të pensioneve.

• Kostoja për Marrëveshjen: Implementimi i marrëveshjes për njohjen e pensioneve mund të kërkojë fonde shtesë për mbështetje administrative dhe për t’u siguruar që pensionistët shqiptarë mund të përfitojnë si qytetarë të BE-së. Kjo mund të ndihmohet nga fonde të Bashkimit Europian për zbatimin e politikave të pensioneve.
Burimet e mundshme të financimit

Mbështetje nga BE: Pas anëtarësimit të Shqipërisë, mund të ketë mundësi financimi nga fondet e BE-së për integrimin e sistemit të pensioneve.

Përmirësimi i Administratës: Mund të jetë e nevojshme të përmirësohet administrata dhe ndihma e shtuar për implementimin e këtyre marrëveshjeve.Vlerësimi: ⚠️ (E mundur, por kërkon burime shtesë dhe mbështetje ndërkombëtare)

Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka një ndikim pozitiv:

Pensionistët shqiptarë në Greqi do të përfitojnë të drejtat e plota të pensioneve dhe do të kenë mundësinë të jetojnë më mirë pas pensionit.

• Ky angazhim do të mundësojë një sistem më të drejtë dhe të barabartë për pensionistët shqiptarë në Greqi dhe do të përmirësojë kushte të jetesës për ta.

• Përfitimi nga anëtarësimi në BE do të sigurojë një nivel më të lartë mbështetjeje për pensionistët dhe mund të kontribuoje në reduktimin e migracionit për pension.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për pensionistët dhe cilësinë e jetesës)

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim është realist dhe mund të realizohet:

Vullneti politik është i mundshëm, pasi Shqipëria ka angazhuar për anëtarësimin në BE dhe realizimin e marrëveshjeve për pensionet është një pjesë kyçe e këtij procesi.

• Kapaciteti Administrativ: Implementimi i marrëveshjes kërkon bashkëpunim të ngushtë mes institucioneve të Shqipërisë dhe Greqisë. Ky bashkëpunim mund të arrihet përmes koordinimit të qeverisë dhe institucioneve përkatëse.

Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe me mbështetje të qartë politike)

Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Afati i premtuar është ambicioz:

Finalizimi i marrëveshjes mund të kërkojë një kohë të caktuar, por ky është një proces i mundshëm që mund të përmbyllet gjatë mandatit qeverisës, nëse ka koordinim të mirë ndërkombëtar.

• Përfitimet për pensionistët shqiptarë mund të realizohen gradualisht pas anëtarësimit në BE.

Vlerësimi: ⚠️ (Afat i mundshëm, kërkon kohë dhe koordinim)

Ndikimi në Cilësinë e Jetës së Pensionistëve

✅ Ky premtim do të ketë ndikim pozitiv:

Pensionistët shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Greqi do të mund të përfitojnë nga një sistem më i drejtë i pensioneve dhe mund të sigurojnë kushte më të mira për jetesën e tyre.

• Ky angazhim do të kontribuoje në rritjen e nivelit të jetesës për pensionistët shqiptarë dhe do të përmirësojë trajtimin e pensioneve për ata që jetojnë jashtë Shqipërisë.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për pensionistët dhe nivelin e jetesës)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Marrëveshjet Ndërkombëtare për Pensionet📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.5/5

Përmbledhje e Vlerësimit• Qartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon koordinim dhe ndryshime ligjore)• Mbështetja Financiare: ⚠️ (E mundur, por kërkon burime shtesë dhe mbështetje ndërkombëtare)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për pensionistët dhe nivelin e jetesës)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe me mbështetje të qartë politike)• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat i mundshëm, kërkon kohë dhe koordinim)• Ndikimi në Cilësinë e Jetës së Pensionistëve: ✅ (Pozitiv për pensionistët dhe nivelin e jetesës)

📌 Ky premtim është i mundshëm dhe do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e pensionistëve shqiptarë që jetojnë në Greqi, duke përmirësuar kushtet e jetesës së tyre pas pensionit. Megjithatë, ai kërkon një koordinim të mirë ndërkombëtar dhe mbështetje financiare për zbatimin e plotë të marrëveshjes

EKONOMIA Politika Sociale PS 2025

Rritja e Pensionit Minimal në 200 Euro

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Rritjen e Pensionit Minimal në 200 Euro”

Premtimi: “Pensioni minimal do të rritet në 200 euro, për të garantuar një nivel më të lartë mbështetjeje për pensionistët.”

Të dhëna të Aktualizuara:

Pensioni minimal shpesh është i lidhur me ata individë që kanë një periudhë të kufizuar sigurimesh shoqërore ose që nuk kanë pasur mundësi për të paguar kontribute të plota gjatë jetës së tyre profesionale. Rritja e pensionit minimal është një masë për të mbështetur individët me të ardhura të ulëta që janë të varur nga ndihma e shtetit.

PBB e Shqipërisë në 2024: 2.5 trilionë lekë (25 miliardë euro)

Të ardhurat totale buxhetore për vitin 2024: 710.3 miliardë lekë

Shpenzimet e përgjithshme publike për vitin 2024: 728.6 miliardë lekë

Pensioni minimal aktual: Më i ulët se 200 euro (100 Euro)

Pensionistët që përfitojnë nga Pensioni Minimal

Pensioni minimal shpesh është i ndihmuar nga ata që kanë kontribuar pak ose aspak gjatë jetës së tyre profesionale. Kjo ka për pasojë që ata të mbeten me një pension të ulët, shpesh nën nivelin e nevojave minimale për mbijetesë. Për të mbështetur këta individë, një rritje e pensionit minimal është një hap i domosdoshëm.

Llogaritjet për Efektin në Buxhetin e Shtetit:

Nëse pensioni minimal do të rritej në 200 euro për individët që përfitojnë nga ky pension, do të kishim një rritje të kostos buxhetore për shtetin. Kjo mund të llogaritet si vijon:

Numri i pensionistëve që përfitojnë pensionin minimal: Sipas të dhënave të vitit 2024, për të thënë një numër të mundshëm, pensionistët që përfitojnë pensionin minimal janë rreth 40,000 individë.
Pensioni minimal i propozuar: 200 euro (në lekë: 20,000 lekë për individ).
Kosto totale vjetore për shtetin për rritjen e pensionit minimal:

Kosto totale = 40,000 individe × 20,000 leke × 12 muaj = 9,600,000,000 leke = 9.6 miliarde leke

Pra, kostoja e rritjes së pensionit minimal do të jetë rreth 9.6 miliardë lekë në vit.

Efekti në Buxhetin e Shtetit për Vitin 2024

Të ardhurat totale për vitin 2024: 710.3 miliardë lekë
Shpenzimet e përgjithshme publike për vitin 2024: 728.6 miliardë lekë
Rritja e shpenzimeve për pensionet minimale: 9.6 miliardë lekë

Ky shpenzim mund të ndikojë në deficitin buxhetor të shtetit, duke e rritur atë në mënyrë të konsiderueshme, përveç shpenzimeve të tjera që janë planifikuar për vitin 2024.

Përllogaritja e Efektit në Deficitin Buxhetor

Nëse shteti realizon këtë rritje të pensioneve, mund të ndikojë në rritjen e deficitit buxhetor që është planifikuar në 2.6% të PBB-së. Me PBB-në prej 2.5 trilionë lekësh, kjo do të përfaqësonte një deficit prej:

Deficiti i planifikuar = 2.6% × 2.5 trilione leke = 65,000,000,000 leke = 65miliarde leke

Pas shtimit të shpenzimeve për rritjen e pensioneve, ky deficit mund të rritet në nivelin e 74.6 miliardë lekë (duke përfshirë shpenzimet shtesë për pensionet minimale).

Vlerësimi i Performancës Ekonomike dhe Mbështetjes Shtesë të Kërkuar:

Mbështetje Buxhetore: Ky premtim kërkon një mbështetje buxhetore të qëndrueshme. Shteti duhet të sigurojë burime të mjaftueshme financiare për të mbuluar kostot shtesë për pensionet.
Sistemi i Sigurimeve Shoqërore: Do të duhet të ketë reforma të mëtejshme për të mbështetur rritjen e pensioneve dhe për të siguruar që shpenzimet për pensionistët janë të qëndrueshme në afat të gjatë.
Qëndrueshmëria e Deficitit Buxhetor: Rritja e pensioneve do të ketë ndikim në deficitin buxhetor dhe do të kërkojë që shteti të rrisë mbledhjen e të ardhurave për të mbuluar këto shpenzime. Me një rritje të mundshme të taksave ose përmirësim të administratës tatimore, kjo mund të mbështetet.

Vlerësimi i Premtimit për Rritjen e Pensionit Minimal në 200 Euro:

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin: 3.7/5

Qartësia e Premtimit: ✅
Mbështetje Buxhetore: ⚠️ (Kërkon burime të qëndrueshme financiare)
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkohet reforma në sistemin e sigurimeve shoqërore)
Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅
Afati i Zbatimit: ⚠️ (Rritja e pensioneve kërkon mbështetje financiare të qëndrueshme)

Ky premtim është i mundshëm, por ka disa elemente që kërkojnë mbështetje të qëndrueshme financiare dhe reforma në sistemin e sigurimeve shoqërore për të siguruar që rritja e pensioneve do të jetë e qëndrueshme në afat të gjatë. Nëse realizohet, ky premtim do të përmirësojë ndjeshëm kushte jetese për pensionistët që kanë më shumë nevojë, por kërkon një menaxhim të kujdesshëm të buxhetit dhe deficitit të shtetit

EKONOMIA Politika Sociale PS 2025

Rritja e Pensioneve mesatare në 400 Euro deri në vitin 2030

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Rritjen e Pensioneve mesatare në 400 Euro deri në vitin 2030”

Premtimi: “Pensioni mesatar do të arrijë në 400 euro deri në vitin 2030, për ata që kanë paguar sigurime të plota.”

1. Qartësia e Premtimit ✅

Premtimi synon një pension mesatar prej 400 euro për ata me sigurime të plota deri në vitin 2030.

Problematika: Nuk përshkruan burimin e financimit dhe strategjinë për të siguruar fondet.

Vlerësimi:5/5

2. Përfaqësimi i Pensionistëve me Sigurime të Plota ⚠️

Të dhënat:

Numri total i pensionistëve: 722,000
Pensionistë me pensione të plota: 433,200 (60%)
Pensionistë me pensione të pjesshme: 288,800 (40%)

Problematika: Premtimi fokusohet vetëm te pensionistët me sigurime të plota, duke anashkaluar ata me pensione të pjesshme.

Vlerësimi:0/5

3. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Sistemi aktual i pensioneve mbulohet nga buxheti i shtetit, pasi kontributet nuk janë të mjaftueshme.

Nevojiten reforma si:

Rritja e moshës së pensionit ose ndryshimi i formulës së llogaritjes.
Luftë ndaj informalitetit për të rritur kontributet.
Vlerësimi:2/5

4. Llogaritja e Kostove ⚠️

Pensionet e Plota (60%)

Pensioni mesatar aktual: 270 euro

Rritja e nevojshme: 130 euro/pensionist

Kosto totale vjetore: 675 milionë euro

Pensionet e Pjesshme (40%)

Pensioni mesatar aktual: 180 euro

Rritja e nevojshme: 220 euro/pensionist

Kosto totale vjetore: 763 milionë euro

Kostoja totale për zbatimin e premtimit: 1.438 miliardë euro në vit

Problematika: Kjo vlerë është shumë e lartë krahasuar me të ardhurat aktuale të sigurimeve shoqërore.

Vlerësimi:8/5

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

Pozitiv: Rrit fuqinë blerëse të pensionistëve, redukton varfërinë.

Negativ: Rrezikon rritjen e borxhit publik dhe inflacionit.

Vlerësimi: 4.2/5

6. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ✅

Ka vullnet politik, por sfida fiskale mbetet.

Administrata duhet të reformohet për ta bërë të qëndrueshme.

Vlerësimi:0/5

7. Afati i Zbatimit deri në 2030 ⚠️

Afati është teknikisht i mundshëm, por do të kërkojë rritje të qëndrueshme ekonomike dhe fiskale.

Vlerësimi:5/5

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 2.8/5

✅ Qartësia e Premtimit: 4.5/5⚠️ Përfaqësimi i Pensionistëve me Sigurime të Plota: 3.0/5⚠️ Korniza Ligjore dhe Institucionale: 3.2/5⚠️ Mbështetja Financiare dhe Kostoja: 2.8/5✅ Ndikimi Ekonomik dhe Social: 4.2/5✅ Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: 4.0/5⚠️ Afati i Zbatimit: 3.5/5

🔹 A është premtimi realist?

Po, por kostoja prej 1.4 miliardë euro në vit e bën të vështirë zbatimin pa reforma të thella fiskale dhe pensionale.

Sistemi aktual i pensioneve nuk mund ta mbulojë vetëm me kontributet aktuale.

🔹 Çfarë duhet bërë për ta realizuar?✅ Lufta ndaj informalitetit në tregun e punës për të rritur kontributet.✅ Reformimi i skemës së pensioneve për të garantuar qëndrueshmërinë financiare.✅ Krijimi i burimeve alternative të financimit, si rritja e PBB-së dhe ndihma nga BE.

🔹 Premtimi është i matshëm dhe i dëshirueshëm, por aktualisht jo i qëndrueshëm financiarisht.Pa reforma fiskale dhe sigurime shoqërore të avancuara, ky premtim ka rrezik të mbetet pjesërisht i paplotësuar

EKONOMIA PS 2025

Krijimi i 100,000 Vendeve të reja Pune me Paga të mira

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Krijimin e 100,000 Vendeve të reja Pune me Paga të mira”

Premtimi: “Do të krijohen deri në 100 mijë vende të reja pune me paga të mira gjatë mandatit të katërt, përmes mbështetjes financiare për bizneset.”

Të Dhëna të Aktualizuara:

Premtimi synon krijimin e 100,000 vendeve të reja pune gjatë mandatit të katërt, me theks të veçantë në paga të mira.

Mbështetja financiare për bizneset është thelbësore për realizimin e këtij objektivi, duke përfshirë subvencionet, lehtësirat fiskale dhe mundësi të tjera për sektorët që krijojnë punësim të qëndrueshëm.

Analiza e Performancës Ekonomike dhe Ecuria në Mandatin 2021-2025:

Në mandatin aktual 2021-2025, Shqipëria ka pasur përpjekje për të aktivizuar sektorë të ndryshëm ekonomikë për të rritur punësimin, por ka hasur edhe në sfida të mëdha si pasojë e ndikimeve të krizave të brendshme dhe ndërkombëtare. Në këtë periudhë, ekonomia ka pësuar luhatje të mëdha dhe ka pasur një shkallë të lartë të pasigurisë, ku papunësia për grupe të caktuara është mbetur relativisht e lartë.

Për të krijuar 100,000 vende pune, është e nevojshme që të aktivizohen disa mekanizma të koordinuar. Kjo kërkon një politikë të qëndrueshme për të mbështetur bizneset, veçanërisht ato që mund të ofrojnë paga të mira dhe kushte të mira pune. Megjithatë, për të arritur këtë objektiv, janë të nevojshme disa hapa të rëndësishëm, si dhe një koordinim i plotë ndërmjet institucioneve shtetërore dhe sektorëve të ndryshëm ekonomikë.

Vlerësimi i Premtimit

Qartësia e Premtimit: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Krijimi i 100,000 vendeve të reja pune është një objektiv ambicioz, por mund të matet duke analizuar numrin e vendeve të punës të krijuara dhe paga mesatare në sektorët përkatës. Ky objektiv mund të monitorohet gjatë periudhës 2024-2028 dhe të analizohet për secilin sektor që kontribuon në krijimin e këtyre mundësive.
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Ky premtim do të përballet me disa pengesa ligjore dhe rregullative. Puna për një legjislacion të përshtatshëm dhe koordinim të institucioneve është e nevojshme. Pa një kornizë të qartë ligjore që mbështet bizneset dhe krijon kushte për punësim të qëndrueshëm, ky objektiv mund të hasë vështirësi. Ndërsa ligji për mbështetje të biznesit dhe zhvillimi i sektorëve të rinj është i rëndësishëm, mbështetja institucionale dhe ndihma financiare janë gjithashtu kyçe.
Mbështetje Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Mbështetja financiare për bizneset është e rëndësishme për të krijuar 100,000 vende pune. Ndihma financiare duhet të fokusohet tek sektorët që kanë potencial për rritjen e punësimit dhe mund të ofrojnë paga të mira, si teknologjia, prodhimi dhe shërbimet. Megjithatë, buxheti për këto investime mund të jetë i kufizuar dhe kërkon një strategji të qartë financiare për të garantuar një mbështetje të qëndrueshme dhe efektive për bizneset.
Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Ky premtim ka potencial për një ndikim të drejtpërdrejtë dhe të rëndësishëm në ekonominë dhe shoqërinë shqiptare. Krijimi i 100,000 vendeve të reja pune do të ndihmojë në uljen e papunësisë dhe do të krijojë mundësi për rritje të standardeve të jetesës. Rritja e punësimit, sidomos me paga të mira, do të ndihmojë gjithashtu në forcimin e konsumit dhe zhvillimin e mëtejshëm të ekonomisë.
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Vullneti politik për krijimin e 100,000 vendeve të reja pune është i mundshëm, pasi ky objektiv ka një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin ekonomik dhe stabilitetin social të vendit. Megjithatë, është e nevojshme që ky angazhim të shoqërohet me një kapacitet administrativ të fortë dhe një menaxhim të kujdesshëm të burimeve për të mundësuar realizimin e këtij premtimi.
Afati i Zbatimit: ⚠️ Afati për realizimin e këtij premtimi është i mundshëm, por kërkon një periudhë të gjatë dhe një koordinim perfekt të ndërhyrjeve nga sektori publik dhe privat. Aktivizimi i sektorëve që krijojnë mundësi punësimi të qëndrueshëm dhe me paga të mira do të kërkojë kohë dhe mund të hasë pengesa të paparashikuara që mund të ngadalësojnë realizimin e këtij objektivi.
Ndikimi në Cilësinë e Jetës dhe Zhvillimin Ekonomik: ✅ Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë dhe shumë pozitiv në cilësinë e jetesës dhe zhvillimin ekonomik të Shqipërisë. Krijimi i mundësive të reja për punësim dhe paga më të larta do të kontribuonin në përmirësimin e standardeve të jetesës dhe do të ndihmonte në rritjen e qëndrueshmërisë ekonomike për të gjithë qytetarët.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Do të krijohen deri në 100,000 vende të reja pune me paga të mira”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.0/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

Qartësia e Premtimit: ✅
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon reforma ligjore dhe koordinim ndërmjet institucioneve)
Mbështetje Financiare: ⚠️ (Kërkon financim të qëndrueshëm dhe mbështetje për sektorët që krijojnë punësim)
Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅
Afati i Zbatimit: ⚠️ (Kërkon kohë dhe koordinim perfekt për të realizuar këtë objektiv)
Ndikimi në Cilësinë e Jetës: ✅

Ky premtim ka potencial për të krijuar mundësi pune dhe përmirësuar cilësinë e jetesës për qytetarët. Megjithatë, sfidat që lidhen me financimin, mbështetje të qëndrueshme për bizneset dhe krijimin e kushteve për punësim të qëndrueshëm kërkojnë një angazhim të fortë dhe një koordinim perfekt ndërmjet institucioneve të ndryshme. Për të arritur 100,000 vende pune me paga të mira, do të nevojitet një periudhë më e gjatë dhe mbështetje të vazhdueshme për sektoret që kontribuojnë në zhvillimin ekonomik

EKONOMIA PS 2025

Ulja e Papunësisë në 6% deri në 2030

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Uljen e Papunësisë në 6% deri në 2030”

Premtimi: “Shkalla e papunësisë do të ulet në 6% deri në vitin 2030, duke arritur nivelin e mesatrenë e Bashkimit Europian.”

Të dhëna të Aktualizuara

Papunësia në tremujorin e katërt 2024: Papunësia për popullsinë mbi 15 vjeç është 8.8%, ndërsa për popullsinë në moshën 15-29 vjeç është 19.1%.

Premtimi për uljen e papunësisë: Ky objektiv synon uljen e papunësisë në nivelin 6% deri në vitin 2030, duke arritur mesataren e Bashkimit Europian.

Qartësia e Premtimit: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm, duke synuar uljen e papunësisë në 6% dhe afërsinë me mesataren e BE-së. Të dhënat e tanishme të papunësisë ofrojnë një pikënisje të qartë për ndjekjen e këtij objektivi.

Vlerësimi i Premtimit:

Qartësia e Premtimit: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Synohet një ulje e konsiderueshme e shkallës së papunësisë nga 8.8% në 6% për popullsinë mbi 15 vjeç deri në vitin 2030.
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Ky premtim mund të ndeshet me disa pengesa ligjore dhe administrative. Për të arritur këtë objektiv, duhen investime në arsim dhe trajnime profesionale, politikat mbështetëse për sektorët që krijojnë punësim, dhe një rritje e ndjeshme e mbështetjes për start-up-et dhe investimet e huaja.
Mbështetje Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Llogaritja e kostos është thelbësore për realizimin e këtij premtimi. Për të arritur një ulje të papunësisë, kërkohen investime të konsiderueshme, jo vetëm në sektorët e rinj që krijojnë punësim, por edhe në mbështetje për trajnimin dhe aftësimin e fuqisë punëtore ekzistuese. Pavarësisht se ka mundësi për të rritur investimet, ka nevojë për një strategji të qartë për të alokuar burimet financiare drejt këtyre objektivave.

Për të arritur një ulje të papunësisë nga 8.8% në 6%, një faktor i rëndësishëm është krijimi i mundësive për punësim, që do të çojë në një rritje të kontributeve për sigurimet shoqërore dhe taksat që mblidhen nga individët në punë. Rritja e punësimit do të kontribuojë drejtpërdrejt në rritjen e të ardhurave buxhetore përmes:

Rritjes së kontributeve sociale: Më shumë individë të punësuar do të kontribuojnë në sigurimet shoqërore dhe taksat, duke krijuar burime shtesë për buxhetin e shtetit.
Përmirësimi i të ardhurave nga tatimet: Rritja e numrit të të punësuarve do të ndihmojë në rritjen e mbledhjes së tatimeve nga të ardhurat e individëve, duke kontribuar në stabilizimin e buxhetit dhe mundësinë për financimin e iniciativave të tjera qeveritare.

Sipas llogaritjeve, një rritje e punësimit me 1% mund të rrisë të ardhurat buxhetore nga kontributet dhe tatimet deri në një masë të konsiderueshme, që mund të mbulojë një pjesë të kostove të investimeve në krijimin e mundësive për punësim. Megjithatë, kjo rritje mund të jetë progresive dhe do të kërkojë monitorim të vazhdueshëm.

Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Ky premtim ka një ndikim të mundshëm dhe shumë pozitiv, duke kontribuar në uljen e varfërisë, rritjen e stabilitetit social dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për shumë individë. Kjo do të ndihmojë gjithashtu në forcimin e fuqisë punëtore dhe në rritjen e mundësive për punësim, sidomos për grupet vulnerabël si të rinjtë.
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Vullneti politik për uljen e papunësisë është i mundshëm, për shkak të ndikimit pozitiv që ka ky objektiv për zhvillimin e vendit dhe stabilitetin social. Pavarësisht sfidave, forcat politike mund të mbështesin këtë objektiv për shkak të përfitimeve të mundshme sociale dhe ekonomike. Kapaciteti administrativ do të kërkojë përmirësim për të realizuar ndryshimet e kërkuara, si në politikat e trajnimit dhe në krijimin e mundësive të punës.
Afati i Zbatimit: ⚠️ Afati i premtuar (2030) është ambicioz. Për të arritur një ulje të papunësisë nga 8.8% në 6%, duhen investime të vazhdueshme dhe reforma të thella strukturore, përfshirë mbështetje për sektorët me potencial të lartë të punësimit si ndërtimi, bujqësia, dhe sektori i teknologjisë.
Ndikimi në Cilësinë e Jetës dhe Zhvillimin Ekonomik: ✅ Ky premtim ka një ndikim shumë pozitiv në cilësinë e jetesës dhe zhvillimin ekonomik. Ulja e papunësisë në këtë nivel do të kontribuonte në një përmirësim të kushteve të jetesës, si dhe në forcimin e pozitat e Shqipërisë në tregjet ndërkombëtare të punës.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Shkalla e Papunësisë do të ulet në 6% deri në vitin 2030”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.5/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

Qartësia e Premtimit: ✅

Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon reforma dhe mbështetje për krijimin e mundësive të punësimit)

Mbështetje Financiare: ⚠️ (Kërkon investime të vazhdueshme dhe mbështetje për sektorët që krijojnë punësim)

Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅

Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat ambicioz që kërkon përpjekje të vazhdueshme dhe koordinohet me reforma të gjerë)

Ndikimi në Cilësinë e Jetës: ✅

Ky premtim ka potencial të madh për të arritur një ulje të shkallës së papunësisë, por kërkon investime të mëdha dhe reforma strukturore të qëndrueshme për të mbështetur sektorët që mund të krijojnë punësim. Ndikimi në cilësinë e jetesës do të jetë pozitiv, por afati i 2030 mund të jetë ambicioz nëse nuk realizohen angazhime të qëndrueshme dhe investime në zhvillimin e fuqisë punëtore.

EKONOMIA PS 2025

Për rritjen e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në 35 miliardë euro deri në vitin 2030

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Për rritjen e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në 35 miliardë euro deri në vitin 2030”

Ky premtim kërkon një analizë të detajuar mbi fizibilitetin e tij, duke u mbështetur në ritmet e rritjes ekonomike, sektorët e mundshëm për zhvillim, dhe faktorët që mund ta ndikojnë këtë proces. Më poshtë po paraqesim analizën në formatin e kërkuar, duke përfshirë të dhënat e kërkuara.

Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.

PBB në 2024: 2 miliardë euro
Objektivi për 2030: 35 miliardë euro
Rritja e kërkuar në vlerë absolute: +9.8 miliardë euro
Rritja mesatare vjetore e kërkuar (CAGR): 𝐶𝐴𝐺𝑅=(3525.2)17−1 ≈ 86%

📌 Për të arritur objektivin, Shqipëria duhet të ketë një rritje mesatare ekonomike prej 4.86% në vit deri në vitin 2030.

Krahasimi me Rritjen Aktualë

Rritja ekonomike në 2023: 94%
Rritja mesatare 2015-2023: 5%-4%

⚠️ Problemi: Nëse Shqipëria vazhdon me një rritje prej 4%, PBB në 2030 do të ishte rreth 33 miliardë euro, duke mos e arritur objektivin prej 35 miliardë euro.

Vlerësimi: ⚠️ (Mund të jetë arritshëm, por kërkon një rritje më të lartë se mesatarja historike)

Faktorët Kryesorë të Rritjes

🔹 Investimet dhe Infrastruktura:Nëse projektet infrastrukturore të mëdha (rrugë, hekurudha, porte, energji) realizohen me efikasitet, mund të ndikojnë pozitivisht në rritjen ekonomike. Këto investime mund të krijojnë mundësi të reja për sektorët e transportit dhe energjisë, të cilat do të ndihmojnë në përshpejtimin e rritjes së PBB-së.

🔹 Investimet e Huaja Direkte (IHD):Aktualisht, IHD janë rreth 1 miliard euro në vit. Për të përshpejtuar rritjen ekonomike, IHD duhet të arrijnë të paktën 1.5-2 miliardë euro në vit, duke u fokusuar në sektorët strategjikë si energjia e rinovueshme dhe teknologjia.

🔹 Produktiviteti dhe Reforma Strukturore:Ekonomia shqiptare ka nevojë për një zhvendosje nga modelet e varura nga ndërtimi dhe remitancat drejt prodhimit, teknologjisë dhe eksportit. Rritja e kapitalit njerëzor dhe teknologjisë do të ndikojë në një rritje të qëndrueshme dhe afatgjatë të PBB-së.

🔹 Migrimi dhe Fuqia Punëtore:Me uljen e popullsisë së punës dhe emigrimin e vazhdueshëm, mungesa e fuqisë punëtore mund të ndikojë në ngadalësimin e rritjes. Duhet një politikë për kthimin e diasporës dhe përmirësimin e kushteve të punës në sektorë që janë më të ndjeshëm ndaj mungesës së fuqisë punëtore.

🔹 Politikat Fiskale dhe Monetare:Për të ruajtur stabilitetin makroekonomik, politika fiskale duhet të jetë balancuese, duke siguruar investime pa rritur borxhin në nivele të rrezikshme. Po ashtu, politikat monetare duhet të mbështesin rritjen e qëndrueshme të investimeve dhe ndihmën ndaj sipërmarrjeve për t’u rritur.

Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon investime dhe reforma të thella për të mbajtur ritmin)

Krahasimi me Rajonin

📌 Rritja mesatare ekonomike e vendeve fqinje (2023-2030):

Kosova: 4.5%
Maqedonia e Veriut: 3.5%-4%
Serbia: 3.8%-4.2%
Mali i Zi: 3.5%-4.5%

Nëse Shqipëria synon një rritje prej 4.86%, ajo duhet të jetë lider në rritjen ekonomike në rajon, që do të krijonte mundësi për të tërhequr më shumë investime dhe për të zhvilluar më tej sektorët kyçë të ekonomisë.

A është Objektivi i arritshëm?

Kriteri	Vlerësimi
Bazuar në trendet historike	⚠️ (Kërkon rritje më të lartë se mesatarja e dekadës së fundit)
Nëse mbështetet nga investime dhe reforma	✅ (Mund të arrihet me politika të forta për investime dhe produktivitet)
Nëse nuk ndryshon dinamika e ekonomisë	❌ (Do të arrijë rreth 33 miliardë euro, jo 35 miliardë)

🔹 Rritja në 35 miliardë euro deri në 2030 është e mundshme, por kërkon një ritëm më të shpejtë se rritja historike.🔹 Politikat e investimeve, reformat strukturore, dhe ndalimi i migrimit ekonomik janë vendimtare për realizimin e këtij objektivi.🔹 Pa ndërhyrje të forta, rritja e parashikuar do të jetë më afër 33 miliardë eurove, duke mos arritur objektivin e 35 miliardë eurove.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Rritjen e PBB-së

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

Qartësia e Premtimit: ✅
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon koordinim dhe mund të përballet me pengesa ligjore dhe burokraci)
Mbështetja Financiare: ⚠️ (E mundur, por kërkon rritje të qëndrueshme të IHD dhe menaxhim efikas të fondeve)
Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅
Vullneti Politik: ✅
Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat i shkurtër, kërkon implementim gradual)
Ndikimi në Cilësinë e Jetesës: ✅

Ky objektiv është i mundshëm nëse investimet dhe politikat fiskale dhe monetare janë të përshtatshme dhe të qëndrueshme. Megjithatë, është e nevojshme që Shqipëria të rrisë shkallën e investimeve dhe të realizojë reforma të thella për të mbajtur një ritëm të qëndrueshëm rritjeje

Fiskale PS 2025

Përjashtim nga tatimi mbi shtesën prej 100 eurosh

Indeksi fizibilitetit “Përjashtim nga tatimi mbi shtesën prej 100 eurosh”

Ky është një mekanizëm lehtësues për bizneset, dhe ja si mund ta analizojmë:

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtim i qartë dhe i matshëm

Afati i përfitimit: 18 muaj.
Përfituesit: Bizneset që rrisin pagën minimale në 500 euro.
Lloji i lehtësimit: Përjashtim nga tatimi mbi shtesën prej 100 eurosh (nga 400 → 500 euro).

Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

2. Ndikimi Fiskal dhe Financiar

📌 Efekti mbi të ardhurat tatimore

Supozojmë se në Shqipëri ka rreth 200,000 punonjës që marrin pagën minimale.
Shtesa prej 100 euro/muaj për 18 muaj = 1,800 euro për punonjës.
Tatimi mbi të ardhurat personale (TAP) për këtë shumë do të ishte 9% ose 162 euro për punonjës gjatë periudhës së përjashtimit.
Totali i të ardhurave të munguara për shtetin:
- 162 euro × 200,000 punonjës = 4 milionë euro në 18 muaj.

📌 Përfitimi për bizneset

Bizneset kursejnë këtë shumë në tatim, duke reduktuar koston efektive të rritjes së pagave.
Për shembull, një kompani me 50 punonjës në pagën minimale do të kursente 8,100 euro në 18 muaj.

📌 Ndikimi në bilancin fiskal

Efekti prej 4 milionë euro është i përballueshëm për buxhetin nëse rritja ekonomike dhe të ardhurat tatimore kompensojnë deficitin.
Mund të ketë ndikim pozitiv në konsum, pasi punonjësit me paga më të larta shpenzojnë më shumë, duke rritur TVSH-në dhe të ardhurat nga konsumi.

Vlerësimi: ✅ (Efekt i menaxhueshëm në buxhet, me përfitim për bizneset)

3. Ndikimi Ekonomik dhe në Punësim

✅ Pozitiv për punonjësit dhe bizneset

Redukton ngarkesën financiare të menjëhershme për bizneset, duke shmangur rritjen e papunësisë.
Krijon stimul për bizneset që të zbatojnë rritjen e pagës minimale në mënyrë të ligjshme, duke ulur punësimin informal.
Përfitimi është më i madh për sektorët me paga të ulëta (fasoneri, bujqësi, ndërtim).

⚠️ Potenciali për abuzim

Disa kompani mund të përdorin skema për të reduktuar tatimin e përgjithshëm, duke raportuar si “shtesë” një pjesë të pagave ekzistuese.
Kërkohet monitorim i rreptë nga administrata tatimore për të shmangur keqpërdorimin.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin, por kërkon monitorim)

4. A Është i Mjaftueshëm Ky Lehtësim?

Kostot për bizneset:
- Rritja e pagës minimale 100 euro × 18 muaj = 1,800 euro për punonjës.
- Për një kompani me 50 punonjës, kjo është 90,000 euro në 18 muaj.
Lehtësimi fiskal për biznesin:
- Kursimi i tatimit = 9% e kësaj shume = 8,100 euro për 50 punonjës.

⚠️ Problemi:

Diferenca mbetet e madhe për disa biznese → Mund të ketë nevojë për lehtësira shtesë, si:
- Ulje të sigurimeve shoqërore për një periudhë të kufizuar.
- Lehtësi të tjera fiskale për bizneset e vogla.

Vlerësimi: ⚠️ (Një hap pozitiv, por mund të mos jetë i mjaftueshëm për bizneset më të ndjeshme)

📊 Indeksi Final i Fizibilitetit: 4.0/5

Kriteri	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	✅ (I qartë dhe i matshëm)
Ndikimi Fiskal	✅ (I përballueshëm për buxhetin)
Ndikimi në Ekonomi	✅ (Pozitiv për punësimin)
Monitorimi dhe Abuzimi	⚠️ (Kërkon kontroll për të shmangur mashtrimin)
Mjaftueshmëria e Lehtësimit	⚠️ (Mund të ketë nevojë për masa shtesë për bizneset e vogla)

📌 Ky lehtësim është një mekanizëm pozitiv për të ndihmuar bizneset të përballojnë rritjen e pagës minimale, por mund të mos jetë i mjaftueshëm për sektorët më të ndjeshëm. Nëse shoqërohet me masa shtesë (p.sh., ulje të përkohshme të sigurimeve shoqërore), do të ishte më efektiv.

EKONOMIA PS 2025

Rritja e pagës minimale në 500 euro nga janari 2026, bazuar në një vendim qeveritar pas zgjedhjeve

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Rritja e pagës minimale në 500 euro nga janari 2026, bazuar në një vendim qeveritar pas zgjedhjeve”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtim i qartë dhe i matshëm

Data e implementimit është e përcaktuar: Janar 2026.
Shuma është e saktë: 500 euro (50,000 lekë).
Mekanizmi i zbatimit është i qartë: Vendim qeverie.

Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

2. Situata Aktuale dhe Diferenca nga Synimi

📌 Paga minimale aktuale në 2024 = 400 euro (40,000 lekë)📌 Objektivi për 2026 = 500 euro (50,000 lekë)📌 Diferenca për t’u mbuluar = +100 euro (+25%)📌 Kjo kërkon një rritje mesatare prej rreth 12% në vit për 2025 dhe 2026.

Krahasuar me rritjet e mëparshme:

2019 → 2023: Rritja mesatare ishte 8-10% në vit.
2023 → 2024: Rritja ishte më e fortë, rreth 14%.

Rritja prej 25% brenda dy viteve është ambicioze, por e realizueshme nëse ekonomia rritet me një ritëm të qëndrueshëm.

Vlerësimi: ✅ (Në linjë me rritjet e kaluara, por kërkon stabilitet ekonomik)

3. Korniza Ligjore dhe Institucionale

✅ Zbatimi përmes vendimit të qeverisë

Paga minimale në Shqipëri vendoset me vendim të Këshillit të Ministrave, kështu që nuk kërkon ndryshime ligjore të ndërlikuara.
Nuk ka pengesa juridike për rritjen, por duhet të analizohet ndikimi në tregun e punës dhe bizneset.

Vlerësimi: ✅ (Mekanizmi është i thjeshtë dhe i realizueshëm)

4. Mbështetja Ekonomike dhe Financimi

⚠️ E varur nga rritja ekonomike dhe produktiviteti

Rritja e pagës minimale me 25% brenda dy viteve do të rrisë ndjeshëm kostot për bizneset, veçanërisht në sektorët e punës intensive (bujqësi, ndërtim, fasoneri, shërbime).
Nëse produktiviteti i punës nuk rritet në të njëjtën masë, ka rrezik për rritje të papunësisë ose zhvendosje të punës në sektorin informal.
Për sektorin publik, rritja e pagës minimale do të ketë ndikim në shpenzimet buxhetore, veçanërisht për administratën dhe punonjësit e shërbimeve publike.

Vlerësimi: ⚠️ (E mundshme, por e varur nga produktiviteti dhe mbështetja për bizneset)

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Pozitiv për fuqinë blerëse, por me sfida për punësimin

Për punëmarrësit:
- Do të rritet fuqia blerëse, veçanërisht për ata që sot paguhen me pagën minimale.
- Do të ulë varfërinë e punës, duke garantuar një të ardhur më dinjitoze.
Për bizneset:
- Rritja e pagës minimale mund të krijojë presion mbi bizneset e vogla dhe fasoneritë, të cilat kanë norma të ulëta fitimi.
- Disa punëdhënës mund të reduktojnë numrin e punonjësve ose të rrisin çmimet, duke ndikuar në inflacion.
Për tregun e punës:
- Nëse nuk menaxhohet mirë, mund të ketë zhvendosje të një pjese të punësimit në sektorin informal ose zhvendosje të investimeve jashtë vendit.
- Sektorët me vlerë të shtuar të ulët mund të shkurtojnë vende pune ose të mos rekrutojnë staf të ri.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punonjësit, por me rreziqe për bizneset dhe tregun e punës)

6. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ka mbështetje politike dhe popullore

Rritja e pagës minimale është një premtim i njohur elektoral, i cili ka mbështetje nga qytetarët dhe sindikatat.
Qeveria mund ta zbatojë këtë vendim relativisht lehtë, por duhet të hartojë politika mbështetëse për bizneset për të shmangur efektet negative.
Për të shmangur problemet, qeveria mund të:
- Ulë barrën fiskale për bizneset e vogla.
- Ofronte stimuj për rritjen e produktivitetit në sektorët me paga të ulëta.
- Monitorojë ndikimin në papunësi dhe punësimin informal.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje e fortë, por kërkon politika balancuese)

7. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Afati është i arritshëm, por kërkon menaxhim të kujdesshëm

Afati i përcaktuar (janar 2026) lejon një periudhë përgatitore prej dy vitesh, e cila është e arsyeshme.
Qeveria duhet të komunikojë qartë me bizneset për të shmangur ndikime të papritura në punësim dhe çmime.
Nëse ekonomia përballet me një krizë ose rritje më të ngadaltë, mund të ketë shtyrje të afatit ose rritje graduale në vend të një rritjeje të menjëhershme.

Vlerësimi: ⚠️ (I arritshëm, por i ndjeshëm ndaj faktorëve ekonomikë)

📊 Indeksi Final i Fizibilitetit: 4.6/5

Përmbledhje e Vlerësimit

Kriteri	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	✅ (I qartë dhe i matshëm)
Diferenca nga Synimi	✅ (Në linjë me rritjet e kaluara)
Korniza Ligjore	✅ (Lehtësisht i zbatueshëm përmes VKM-së)
Mbështetja Ekonomike	⚠️ (E varur nga produktiviteti dhe mbështetja për bizneset)
Ndikimi Ekonomik	✅ (Pozitiv për fuqinë blerëse, por me sfida për bizneset)
Vullneti Politik	✅ (Mbështetje e fortë, por kërkon politika balancuese)
Afati i Zbatimit	⚠️ (I arritshëm, por i ndjeshëm ndaj faktorëve ekonomikë)

Ky premtim është realist, por kërkon një qasje të kujdesshme për të shmangur ndikimet negative në bizneset e vogla dhe punësimin. Nëse qeveria mbështet rritjen e produktivitetit dhe ul barrën fiskale për bizneset, objektivi është i arritshëm.

Newer Posts

Older Posts

Taksa të ulëta për punonjësit, ku 93% e punonjësve do të paguajnë më pak se 10% taksa, duke e vendosur Shqipërinë në një pozicion të favorshëm krahasuar me vendet e tjera të rajonit.

Tatimi mbi fitimin për bizneset e mëdha, i cili do të mbetet 15%, por do të ketë një regjimi të ri fiskal që ofron norma më të ulëta për fitimet shtesë, duke stimuluar investimet dhe rritjen e produktivitetit.

Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.

Për punonjësit, premtimi është specifik në lidhje me përqindjen e punonjësve që do të paguajnë taksa më të ulëta (93% me më pak se 10% taksa). Ky është një angazhim konkret dhe mund të matet nga administrata tatimore.

• Për bizneset e mëdha, mbajtja e normës tatimore për fitimin në 15% dhe zbatimi i një regjimi të ri fiskal mund të monitorohen dhe vlerësohen përmes normave të tatimit mbi fitimin dhe fitimeve shtesë të regjistruara.

Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

Korniza Ligjore dhe Institucionale

✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa ligjore të mëdha.

Për punonjësit, ulja e taksave mund të arrihet përmes ndryshimeve në legjislacionin tatimor dhe me adaptimin e kornizës ekzistuese për t’u përshtatur me normat më të ulëta të taksimit për punonjësit.

• Për bizneset, mbajtja e një norme të qëndrueshme të tatimit mbi fitimin prej 15% është e mundur, por zbatuar një regjim i ri fiskal mund të kërkojë miratimin e akteve nënligjore që përcaktojnë normat më të ulëta për fitimet shtesë.

Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa të rëndësishme ligjore)

Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

✅ Ky premtim ka mbështetje të mundshme financiare, por kërkon vlerësim të kujdesshëm të ndikimit buxhetor.

Ulja e taksave për punonjësit do të ketë një ndikim në të ardhurat tatimore të shtetit, por përfitimet do të vijnë nga rritja e konsumit dhe produktivitetit të punonjësve.

• Për bizneset, një sistem fiskal me norma më të ulëta për fitimet shtesë mund të stimulojë investime dhe rritje të aktiviteteve ekonomike, që mund të kompenzojnë ndikimin në të ardhurat tatimore.

• Sidoqoftë, është e rëndësishme që të merret parasysh bilanci ndërmjet stimujve të taksave të ulëta dhe mundësisë së mbajtjes së qëndrueshmërisë financiare të shtetit.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme, por kërkon menaxhim të kujdesshëm)

Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim të rëndësishëm në forcimin e ekonomisë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës.

Për punonjësit, ulja e taksave do të çojë në rritjen e disponueshmërisë së të ardhurave, duke përmirësuar kushte jetese dhe mundësi më të mëdha për shpenzime dhe kursime.

• Për bizneset, norma më e ulët e taksës mbi fitimin do të stimulojë investimet dhe mund të çojë në rritje të numrit të vendeve të punës dhe zhvillim të mëtejshëm të sektorëve ekonomikë.

• Ky regjim fiskal mund të ndihmojë në përmirësimin e konkurrueshmërisë dhe tërheqjen e investimeve të huaja.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës)

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim është i realizueshëm përmes angazhimit politik dhe administratës ekzistuese.

Vullneti politik për uljen e taksave dhe mbështetje për zhvillimin e ekonomisë është i dukshëm, dhe ka një konsensus për të mbajtur taksat të ulëta për bizneset dhe individët.

• Kapaciteti administrativ është në nivel të lartë për zbatimin e këtij premtimi, pasi administrata tatimore ka njohuri dhe përvojë në zbatimin e taksave të ulëta dhe krijimin e regjimeve fiskale të favorshme.

• Do të jetë e nevojshme një mbështetje shtesë për të mbikëqyrur dhe zbatuar ndryshimet e reja fiskale për bizneset dhe punonjësit.

Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)

Implementimi dhe Afati i Zbatimit

✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm.

Afati i zbatimit është i menjëhershëm, pasi mund të implementohet që në vitin 2024 për punonjësit dhe bizneset.

• Sidoqoftë, do të kërkohen hapa të kujdesshëm për të siguruar që përfitimet fiskale të ndikojnë pozitivisht dhe që administrata tatimore të mund të monitorojë dhe menaxhojë zbatimin e regjimit të ri fiskal.

Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)

Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve

✅ Ky premtim do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e punësimit dhe investimeve.

Ulja e taksave për punonjësit do të rrisë mundësitë për shpenzime dhe kursime, çka mund të stimulojë kërkesën për mallra dhe shërbime.

• Për bizneset, një normë më e ulët e tatimit mbi fitimin për fitimet shtesë do të mundësojë reinvestime të mundshme dhe zgjerimin e operacioneve, duke krijuar mundësi për krijimin e vendeve të reja pune.

• Ky sistem fiskal mund të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e cilësisë së punës dhe mbështetje për rritjen e konkurrueshmërisë në tregun global.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Taksa të Ulëta për Punonjësit dhe Bizneset

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.7/5

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimi për “Regjimin e favorizuar të Taksimit për Biznesin e Vogël”

Një nga angazhimet kryesore të programit qeveritar është ruajtja e regjimit të favorizuar të taksimit për bizneset e vogla deri në vitin 2029.

Ky premtim synon të mbështesë bizneset e vogla duke ruajtur pragun e xhiros deri në 140 mijë euro, duke i mundësuar atyre të përfitojnë nga norma më të ulëta taksash dhe lehtësira administrative.

Ky regjim i taksimit do të vazhdojë të mbetet i pandryshuar për të siguruar stabilitet dhe mundësi rritjeje për këto biznese, të cilat janë një shtyllë e rëndësishme e ekonomisë shqiptare.

Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Përcakton se regjimi i favorizuar i taksimit për bizneset e vogla do të mbetet i pandryshuar deri në vitin 2029 dhe ruan pragun e xhiros deri në 140 mijë euro.

• Ky angazhim është i thjeshtë për t’u verifikuar, pasi mund të matet me rregullimin e pragut të xhiros dhe taksimin e biznesve.

• Qeveria do të mund të monitorojë dhe vlerësojë përmbushjen e këtij angazhimi në bazë të ligjeve dhe aktet nënligjore.

Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)

Korniza Ligjore dhe Institucionale

✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa të mëdha ligjore:

• Ruajtja e pragut të xhiros nuk kërkon ndryshime të mëdha ligjore, pasi është një praktikë e vendosur dhe ka një kornizë të konsoliduar ligjore.

• Pavarësisht se regjimi i favorizuar i taksimit ka nevojë për vlerësim të vazhdueshëm për efektivitetin e tij, nuk ka nevojë për ndryshime drastike ligjore në periudhën 2024-2029.

• Mund të kërkohen disa rishikime të politikave të mbështetjes administrative dhe kontrollit të zbatimit të pragut të xhiros.

Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa të rëndësishme ligjore)

Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

✅ Ky premtim ka mbështetje financiare të qëndrueshme:

• Ruajtja e pragut të xhiros dhe taksimi i biznesve të vogla do të ndikojë në mbështetje të vazhdueshme për këto biznese, duke i ndihmuar të zhvillohen dhe të rriten.

• Përcaktimi i pragut të xhiros deri në 140 mijë euro është një masë e qëndrueshme për buxhetin e shtetit dhe mund të mbështetet nga të ardhurat nga taksat për bizneset e tjera.

• Bizneset e vogla mund të vazhdojnë të operojnë pa u prekur nga ndryshimet e mundshme të tatimeve të biznesit të madh, duke ruajtur një ambient fiskal të favorshëm për zhvillim.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e qëndrueshme)

Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim pozitiv:

• Mbështetje për bizneset e vogla: Bizneset e vogla, që përbëjnë një pjesë të madhe të sektorit privat në Shqipëri, do të përfitojnë nga një sistem tatimor i thjeshtë dhe më të ulët.

• Ky regjim do të mundësojë rritjen e konkurueshmërisë dhe do të ndihmojë në krijimin e mundësive për hapjen e bizneseve të reja dhe mbajtjen e atyre ekzistuese.

• Bizneset e vogla do të kenë mundësi të rrisin investimet dhe punësimin, duke kontribuar në uljen e papunësisë dhe rritjen e stabilitetit ekonomik.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për bizneset e vogla dhe ekonominë)

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim është i realizueshëm nëpërmjet angazhimit politik dhe administratës ekzistuese:

• Vullneti politik për mbështetje të biznesit të vogël është i qartë, pasi këto biznese janë thelbësore për zhvillimin ekonomik dhe punësimin.

• Kapaciteti administrativ për zbatimin e këtij angazhimi është i vendosur, pasi administrata tatimore tashmë ka krijuar një kornizë të qartë për regjimin e favorizuar të taksimit.

• Do të jetë e nevojshme të sigurohet mbështetje për bizneset e vogla përmes orientimit dhe asistencës administrative.

Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)

Implementimi dhe Afati i Zbatimit

✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm:

• Afati i zbatimit është deri në vitin 2029, që është një periudhë e mjaftueshme për realizimin e këtij premtimi dhe vlerësimin e efekteve të tij.

• Ky angazhim është i realizueshëm nëpërmjet zbatimit të menjëhershëm të legjislacionit të tanishëm dhe monitorimit të biznesve për të siguruar se ato përmbushin pragun e xhiros deri në 140 mijë euro.