POLI I TRETË - 2025Të përgjithshme

Premtimin e Doganave dhe Administratës Publike (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin e Doganave dhe Administratës Publike
1. Qartësia e Premtimit ✅
📊 Vlerësim: 4.7/5
  • Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:
    • Sistemi elektronik për shpërndarjen periodike të doganierëve do të sigurojë transparencë dhe efikasitet në operacionet doganore.
    • Shpërndarja e doganierëve nëpër dogana të ndryshme çdo 3 muaj është një masë që synon të përmirësojë menaxhimin dhe parandalimin e korrupsionit.
  • Disa detaje mund të mungojnë për sa i përket strukturës teknike të sistemit dhe mundësive të integrimit me sistemet ekzistuese.
2. Situata Aktuale dhe Problematikat ⚠️
📊 Vlerësim: 3.9/5
  • Aktualisht, doganat dhe administrata doganore në Shqipëri funksionojnë me një sistem të shpërndarë dhe jo të centralizuar. Ka sfida të vazhdueshme lidhur me transparencën dhe mbikëqyrjen e punës së doganierëve, si dhe mundësinë e shkeljeve të procedurave.
  • Korrupsioni dhe manipulimi i operacioneve doganore janë ndër shqetësimet kryesore që ky sistem synon të adresojë.
  • Nevoja për sistem të centralizuar dhe të automatizuar është e madhe për të siguruar funksionim të njëtrajtshëm dhe për të parandaluar praktikat jo të rregullta.
3. Masat për Zbatim ⚠️
📊 Vlerësim: 4.1/5
  • Për zbatimin e sistemit elektronik do të kërkohen masat e mëposhtme:
    1. Përgatitja e një platforme të centralizuar elektronike që mund të mbështesë shpërndarjen e doganierëve dhe menaxhimin e operacioneve doganore në kohë reale.
    2. Trajnimi i doganierëve dhe administratës doganore për përdorimin e sistemit të ri dhe për të menaxhuar ndryshimet që sjell ky sistem.
    3. Integrimi i sistemeve ekzistuese të doganës me teknologjitë moderne për të mundësuar shpërndarjen automatike dhe kontrollin e të dhënave.
    4. Mundësimi i mbikëqyrjes dhe auditimit të vazhdueshëm për të siguruar se shpërndarja e doganierëve është në përputhje me parimet e transparencës dhe etikës profesionale.
4. Kostoja dhe Financimi ⚠️
📊 Vlerësim: 3.8/5
  • Kostoja për implementimin e sistemit elektronik do të përfshijë:
    1. Krijimin e platformës teknologjike, përfshirë softuerët dhe infrastrukturën për shpërndarjen e doganierëve.
    2. Përditësimin e pajisjeve dhe trajnimin e personelit.
    3. Mbështetje për menaxhimin dhe mbikëqyrjen e platformës, e cila mund të kërkojë investime të vazhdueshme.
  • Ky sistem mund të financohet nga buxheti i shtetit, si dhe mund të kërkohet ndihmë nga burime të financimeve ndërkombëtare, përfshirë fonde të Bashkimit Evropian për të mbështetur modernizimin dhe transparencën në administratën publike.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ⚖️
📊 Vlerësim: 4.5/5
  • Përmirësimi i efikasitetit dhe transparencës do të ndihmojë në uljen e korrupsionit dhe rritjen e besimit të qytetarëve dhe bizneseve në administratën doganore.
  • Do të përmirësojë performancën ekonomike të doganave dhe mund të ketë një ndikim pozitiv në rritjen e të ardhurave nga taksat dhe doganat.
  • Rritja e transparencës do të sjellë një klimë më të favorshme për investitorët e huaj, të cilët do të kenë më shumë besim në funksionimin e administratës doganore.
6. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësim: 3.6/5
  • Afati i realizimit për implementimin e një sistemi të tillë është mesatar, mund të realizohet brenda 1-2 vitesh, por kërkon një planifikim të detajuar dhe mbështetje të vazhdueshme.
  • Një periudhë testimi dhe trajnimi mund të jetë e nevojshme për të siguruar që sistemi të funksionojë si duhet.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimeve
4.7
✅
Situata Aktuale
3.9
⚠️
Masat për Zbatim
4.1
⚠️
Kostoja dhe Financimi
3.8
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.5
✅
Afati i Zbatimit
3.6
⚠️
Sistemi elektronik për shpërndarjen periodike të doganierëve ka një potential të madh për përmirësimin e efikasitetit dhe transparencës në operacionet doganore.Kjo do të sjellë një ndikim pozitiv në rritjen e besimit të qytetarëve dhe bizneseve, si dhe në përmirësimin e performancës ekonomike të doganave.Për të rritur fizibilitetin e këtij premtimi, duhet të sigurohet:
  • Përgatitja e infrastrukturës dhe platformës të qëndrueshme për shpërndarjen elektronike.
  • Trajnimi dhe mbështetje për doganierët dhe administratën doganore për të përdorur sistemin.
  • Financim i mjaftueshëm nga buxheti i shtetit ose nga burime ndërkombëtare
InfrastrukturaPOLI I TRETË - 2025

Transport dhe Infrastrukturën e Qytetit (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimet në “Transport dhe Infrastrukturën e Qytetit”
Për të vlerësuar fizibilitetin e premtimeve në transport dhe infrastrukturën e qytetit, do të përdorim strukturën analitike të 6 komponentëve të indeksit të fizibilitetit, duke aplikuar për dy premtimet kryesore: reformën në transportin publik dhe licencën për taksistët.
1. Qartësia e Premtimeve ✅
📊 Vlerësim: 4.6/5
  • Premtimet janë të qarta dhe të drejtpërdrejta:
    • Reforma në transportin publik ofron biletat e reja për përdoruesit, që mundësojnë kalimin pa pagesë të re për 60 minuta.
    • Licenca për taksistët e bën licencën e përhershme, me mundësi heqje vetëm në raste të caktuara.
  • Mungon detajimi i strukturave administrative dhe monitoruese që do të implementojnë këto reforma dhe si do të sigurohet mbështetje e qëndrueshme.
2. Situata Aktuale dhe Problematikat ⚠️
📊 Vlerësim: 3.8/5
a) Reforma në Transportin Publik:
  • Sistemi i transportit publik aktual është i fragmentuar dhe ka mungesë efikasiteti, me shumë linja që nuk janë të lidhura ose që kanë orare të pasaktë.
  • Biletat janë të bazuara në pagesa të ndara për çdo linjë.
  • Ka nevojë për modernizimin e flotës së autobusëve dhe për një infrastrukturë më të integruar.
  • Mungesa e autobusëve dhe linjave që lidhen me njëra-tjetrën shkakton humbje kohe dhe ka pasur efekt negativ në përdorueshmërinë e transportit publik.
b) Licenca për Taksistët:
  • Aktualisht, licencat janë të lidhura me një periudhë të caktuar kohe, pas së cilës taksistët duhet të rinovojnë ato.
  • Rregulloret dhe ligjet për transportin individual janë të pasigurta, dhe shpesh ka mungesë të mbikëqyrjes për sigurimin e standardeve të shërbimeve.
  • Licencimi i përhershëm mund të ofrojë siguri për taksistët, por kërkon më shumë mbikëqyrje dhe rregullim të sektori.
3. Masat për Zbatim ⚠️
📊 Vlerësim: 3.5/5
Reforma në Transportin Publik:
  • Do të kërkohen veprime të shumta për të realizuar këtë premtim:
    1. Rishikimi i strukturës së transportit publik në qytet.
    2. Zbatimi i një sistemi të përbashkët bilete për të gjithë linjat.
    3. Sigurimi i financimit për rinovimin e flotës dhe mbështetje teknologjike për biletimin.
    4. Mbrojtja dhe përmirësimi i cilësisë së shërbimit për të siguruar që përdoruesit të përfitojnë nga lëvizja pa pagesë të re për 60 minuta.
Licenca për Taksistët:
  • Kërkon një rishikim të sistemit të licencimit dhe rregullave:
    1. Krijimi i një baze të dhënash për licencat e përhershme.
    2. Zbatimi i sanksioneve për shkelësit.
    3. Kontroll dhe mbikëqyrje më të fuqishme për të siguruar që taksistët të respektojnë standardet e sigurisë dhe të ofrojnë shërbim cilësor.
4. Kostoja dhe Financimi ⚠️
📊 Vlerësim: 3.7/5
a) Reforma në Transportin Publik:
  • Kostoja për përmirësimin e sistemit të transportit është e lartë, përfshirë:
    • Rinovimin e flotës së autobusëve dhe përmirësimin e infrastrukturës.
    • Infrastrukturë IT për menaxhimin e biletave dhe lidhjen mes linjave.
    • Përmirësimin e kushteve për pasagjerët (autobusë më komodë, ndalesa të mbuluara, rritje e efikasitetit të transportit).
  • Kërkohet financim nga buxheti i shtetit ose mundësisht nga fonde ndërkombëtare për zhvillimin e transportit urban.
b) Licenca për Taksistët:
  • Kostoja për implementimin e licencave të përhershme është më e ulët, por kërkon një strukturë administrativë të fuqishme dhe mund të kërkojë disa ndryshime ligjore.
  • Pjesa e mbikëqyrjes kërkon burime shtesë për të kontrolluar dhe verifikuar standardet e sigurisë dhe cilësisë së shërbimeve.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ⚖️
📊 Vlerësim: 4.3/5
Reforma në Transportin Publik:
  • Përmirësimi i transportit publik do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në uljen e ngarkesës së trafikut, përmirësimin e ndotjes dhe shpenzimeve për transportin individual.
  • Do të ofrojë mundësi më të mëdha për qytetarët që të përdorin transportin publik dhe të përfitojnë nga lidhjet më të mira mes linjave.
  • Ndikimi do të ndjehet sidomos për përdoruesit me të ardhura të ulëta.
Licenca për Taksistët:
  • Licenca e përhershme mund të ndihmojë në stabilizimin e sektorit të transportit individual, duke ofruar një nivel sigurie më të lartë për taksistët dhe konsumatorët.
  • Do të ofrojë përfitime për taksistët që janë në punë të gjatë dhe e kanë të vështirë rinovimin e licencës çdo vit.
  • Megjithatë, kjo mund të shkaktojë probleme për punonjësit e rinj, duke kufizuar mundësitë për të hyrë në sektor.
6. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësim: 3.4/5
Reforma në Transportin Publik:
  • Pavarësisht kërkesave për financim dhe planifikim të detajuar, reforma mund të realizohet brenda 1-2 vitesh, duke kërkuar afate të shkurtra dhe të mesme për rinovimin e flotës dhe implementimin e biletave.
Licenca për Taksistët:
  • Ky premtim mund të realizohet shumë shpejt, brenda 6-12 muajve, pas ndryshimeve të ligjit dhe krijimit të bazës së të dhënave për licencat e përhershme.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimeve
4.6
✅
Situata Aktuale
3.8
⚠️
Masat për Zbatim
3.5
⚠️
Kostoja dhe Financimi
3.7
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.3
✅
Afati i Zbatimit
3.4
⚠️
  • Reforma në transportin publik ka një potential të madh për përmirësim të infrastrukturës dhe shërbimeve, por kërkon burime të konsiderueshme financiare dhe koordinim të saktë për implementimin. Ky është një premtim që mund të realizohet në një periudhë të mesme, por kërkon angazhim të vazhdueshëm.
  • Licenca për taksistët është një premtim më i realizueshëm dhe me kosto më të ulëta, që mund të sigurojë qëndrueshmëri dhe siguri për taksistët dhe sektorin e transportit individual në qytet.
Për të rritur fizibilitetin, duhet të sigurohet:
  • Përfshirja e financimeve të qëndrueshme për transportin publik.
  • Përgatitja e një plani të detajuar të mbikëqyrjes për taksistët dhe sistemin e licencimit të përhershëm
POLI I TRETË - 2025PolitikëTë përgjithshme

Premtimet Penale dhe Ligjore (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimet Penale dhe Ligjore
1. Qartësia e Premtimeve ✅
📊 Vlerësim: 4.5/5
  • Premtimet janë të formuluara në mënyrë të drejtpërdrejtë:
    • Përdoret mekanizmi i referendumit për një çështje me ndjeshmëri të lartë ligjore dhe kushtetuese (Regjistri).
    • Përcaktohet afat i qartë për kompensimin e përndjekurve (12 muaj).
  • Mungon informacion për:
    • Si do të hartohet referendumi (format, pyetja, afatet).
    • Burimet për likuidimin e borxheve ndaj përndjekurve.
2. Situata Aktuale dhe Problematikat ⚠️
📊 Vlerësim: 3.7/5
Analizë për secilën fushë:
a) Regjistri Kombëtar i Pedofilëve:
  • Aktualisht nuk ekziston një regjistër publik për këtë kategori.
  • Kodi Penal parashikon dënime për marrëdhënie seksuale me të mitur, por nuk parashikon publikim të të dhënave personale pas dënimit.
  • Krijimi i një regjistri të tillë prek të drejtat themelore, përfshirë:
    • Të drejtën për privatësi.
    • Parimin e rehabilitimit pas dënimit.
  • Do të kërkonte ndryshime në Kushtetutë, Ligjin për të Dhënat Personale, dhe Kodi Penal.
b) Kompensimi për të përndjekurit politikë:
  • Borxhi financiar ndaj përndjekurve ende nuk është likuiduar plotësisht.
  • Llogaritet të ketë rreth 3,500-5,000 përfitues aktivë ose trashëgimtarë.
  • Disa këste janë vonuar ose janë ndalur për shkak të mungesës së fondeve ose dokumentacionit.
3. Masat për Zbatim ⚠️
📊 Vlerësim: 3.3/5
Regjistri Kombëtar i Pedofilëve:
  • Kërkon hapat në vijim:
    1. Referendum popullor sipas ligjit nr. 7866/1994.
    2. Ndryshime në Kodin Penal dhe atë Civil.
    3. Rregullim i mbrojtjes së të dhënave personale.
    4. Krijimi i platformës dixhitale të regjistrit dhe strukturës monitoruese.
Likujdimi i Detyrimeve për përndjekurit:
  • Nevojitet:
    • Auditim përfundimtar i borxhit ekzistues.
    • Vendim i Këshillit të Ministrave për fondin.
    • Bashkëpunim me arkivat dhe institucionet e verifikimit të statusit.
4. Kostoja dhe Financimi ⚠️
📊 Vlerësim: 3.4/5
a) Kosto për regjistrin kombëtar:
  • Jo shumë e lartë financiarisht (strukturë ligjore + IT), por:
    • Ka kosto të larta politike dhe kushtetuese.
    • Rrezikon shkelje të konventave ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.
  • Për të qenë funksional, do të duhet miratim ndërkombëtar dhe verifikim i standardeve të BE-së.
b) Kosto për përndjekurit politikë:
  • Borxhi i mbetur përllogaritet në 2 – 4 miliardë lekë.
  • Financimi duhet të vijë nga:
    • Buxheti i shtetit (viti aktual ose një zë i veçantë në buxhetin vjetor).
    • Pjesë e një plani të integruar të pagesave për trashëgimtarët.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ⚖️
📊 Vlerësim: 4.2/5
Regjistri i pedofilëve:
  • Mund të ketë ndikim pozitiv në perceptimin e sigurisë publike, por kërkon balancim me të drejtat kushtetuese.
  • Nëse menaxhohet si regjistër për përdorim institucional, jo publik, mund të përmbushë objektivin pa pasoja ligjore.
Kompensimi për të përndjekurit:
  • Ka vlerë simbolike dhe morale për shtetin dhe viktimat.
  • Forcon drejtësinë historike dhe besimin qytetar në shtet.
6. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësim: 3.3/5
Referendumi dhe regjistri:
  • Referendumi kërkon afat minimal prej 12-18 muajsh, përfshirë:
    • Verifikimin e firmave.
    • Organizimin dhe shpalljen.
    • Hartimin e ligjit përkatës dhe krijimin e strukturave teknike.
Likujdimi i përndjekurve:
  • Mund të realizohet brenda 12 muajve, nëse fondi përfshihet në një akt të veçantë buxhetor dhe verifikimi përfundon në mënyrë efektive.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 3.7/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimeve
4.5
✅
Situata Aktuale
3.7
⚠️
Masat për Zbatim
3.3
⚠️
Kostoja dhe Financimi
3.4
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.2
✅
Afati i Zbatimit
3.3
⚠️
Kompensimi i përndjekurve politikë është premtim shumë i realizueshëm, me vullnet politik dhe përgatitje buxhetore.
Regjistri kombëtar i pedofilëve është premtim ligjërisht i ndërlikuar, që kërkon trajtim me kujdes për të shmangur përplasje me të drejtat themelore, dhe ka nevojë për format institucionale, jo ekspozim publik.
Për të rritur fizibilitetin, do të ishte e nevojshme:
Një draft paraprak i ligjit për regjistrin i diskutuar me institucionet ndërkombëtare.
Një plan pagesash të përshpejtuara për përndjekurit, në bashkëpunim me Shoqatën Kombëtare të ish të Përndjekurve Politikë.
POLI I TRETË - 2025Politika Sociale

Premtimet për Aftësinë e Kufizuar (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimet për “Aftësinë e Kufizuar”
Premtimet analizohen në 5 nën-kategori që kanë efekte të ndërsjella, por natyrë të ndryshme zbatimi dhe ndikimi:
1. Qartësia e Premtimeve ✅
📊 Vlerësim: 4.7/5
  • Premtimet janë të formuluara në mënyrë të kuptueshme, me:
    • Objektiva të matshëm (vlera në lekë, kritere ligjore, përfitime konkrete).
    • Qartësi në përfituesit dhe rezultatet e synuara.
    • Diferencim midis kategorive përfitues (personat me aftësi, kujdestarët, të punësuarit).
🔹 Sqarime të nevojshme:
  • Nuk janë specifikuar afatet për zbatimin.
  • Mungon korniza se si do të zbatohet Ligji për Sponsorizimet (nxitje fiskale apo subvencione?).
2. Situata Aktuale dhe Problematikat ⚠️
📊 Vlerësim: 3.5/5
Analizë për çdo komponent:
a) Sponsorizimet për aftësinë e kufizuar:
  • Aktualisht mungon një ligj i veçantë për sponsorizimet me fokus të dedikuar për PAK.
  • Sponsorizimet trajtohen në mënyrë të përgjithshme në Ligjin për Tatimin mbi të Ardhurat.
b) Pagesat për aftësinë e kufizuar:
  • Aktualisht variojnë nga 10,000 – 16,000 lekë në muaj, sipas shkallës së aftësisë.
  • 20,000 lekë do të përfaqësonte një rritje mesatare prej 25-50%.
c) Sigurimi i kujdestarëve:
  • Sot, kujdestarët nuk përfshihen automatikisht në skemën e sigurimeve.
  • Kjo ka prodhuar një boshllëk në mbrojtje sociale.
d) Pagat për PAK në punësim:
  • Ligji ekzistues i Punës dhe ai për Aftësinë e Kufizuar nuk detyrojnë plotësisht pagën minimale plus minimum jetik.
  • Rregullimi do kërkonte ndërhyrje ligjore dhe kompensim për punëdhënësit.
e) Aksesueshmëria:
  • Zbatimi është i dobët dhe i fragmentuar, edhe pse parashikohet nga Ligji për PAK dhe ligji për Ndërtimin.
3. Masat për Zbatim ⚠️
📊 Vlerësim: 3.6/5
  • Sponsorizimet do kërkonin një ligj të ri që të përcaktojë:
    • Shkallët e përfitimeve tatimore.
    • Entet që certifikojnë aktivitetet me ndikim social.
    • Kuotat dhe përfituesit e saktë.
  • Rritja e pagesës për PAK kërkon vendim të Këshillit të Ministrave dhe rishikim të buxhetit për ISSH dhe Shërbimet Sociale.
  • Sigurimi i kujdestarëve do të kërkonte:
    • Regjistrim të tyre si kujdestarë të ligjshëm.
    • Mbulesë financiare të kontributeve nga shteti.
  • Pagat e punësimit për PAK do të kërkonin:
    • Ndryshim ligjor dhe mekanizëm kompensues për punëdhënësit (subvencione ose lehtësi fiskale).
  • Aksesueshmëria kërkon:
    • Manuale teknike, inspektim ndërtimor, fonde për përshtatje të ndërtesave ekzistuese.
4. Kostoja dhe Financimi ⚠️
📊 Vlerësim: 3.3/5
Vlerësim për çdo nën-premtim:
  • Pagesa e PAK në 20,000 lekë/muaj:
    • Me ~65,000 përfitues aktualë, do të përfaqësonte një rritje buxhetore prej rreth 3.1 miliardë lekë/vit (~31 milionë euro).
  • Sigurimet për kujdestarët:
    • ~10,000-12,000 kujdestarë mund të mbulohen me rreth 2 miliardë lekë/vit, nëse kontributet mbulohen nga shteti.
  • Sponsorizimet:
    • Në varësi të lehtësive fiskale, mund të ketë ndikim të moderuar në të ardhura, por ndikimi është më shumë indirekt (nxitje ekonomike).
  • Aksesueshmëria:
    • Kostoja më e lartë, e paquantifikuar pa një auditim, por në rendin e dhjetëra milionë eurove për përshtatjen e ndërtesave ekzistuese publike dhe private.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
📊 Vlerësim: 4.8/5
Rritja e pagesës së aftësisë dhe sigurimi i kujdestarëve rrit mirëqenien dhe dignitetin social të PAK dhe familjeve të tyre.
  • Punësimi me pagë të dinjitetshme i PAK forcon ekonominë gjithëpërfshirëse dhe zbut varësinë nga ndihma sociale.
  • Ligji për sponsorizime dhe aksesueshmëria:
    • Ndihmojnë në integrimin kulturor, social dhe fizik të personave me aftësi të kufizuara.
    • Aktivizojnë sektorin privat në mbështetje të PAK.
6. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësim: 3.5/5
  • Pagesa dhe sigurimi i kujdestarëve mund të nisin brenda 1 viti nëse përfshihen në Buxhetin Vjetor.
  • Ligji për sponsorizimet mund të hartohet dhe miratohet brenda një viti, por zbatimi kërkon koordinim ndërinstitucional.
  • Punësimi dhe aksesueshmëria janë afatgjata, me efekt të plotë vetëm pas 3-5 vitesh, nëse vendosen mekanizma monitorimi dhe penalizimi.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimeve
4.7
✅
Situata Aktuale
3.5
⚠️
Masat për Zbatim
3.6
⚠️
Kostoja dhe Financimi
3.3
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.8
✅
Afati i Zbatimit
3.5
⚠️
Ky grup premtimesh është ndër më të rëndësishmit për ndikimin social që ka në promovimin e barazisë, dinjitetit dhe integrimit të PAK. Megjithatë, suksesi i zbatimit varet nga një strategji e qartë shumëvjeçare, buxhet i garantuar dhe angazhim ligjor dhe teknik i qëndrueshëm.Një komision ndërministror për përfshirjen sociale dhe një plan kombëtar për zbatimin e këtyre masave do ta rrisnin dukshëm fizibilitetin real të premtimeve.
POLI I TRETË - 2025Të përgjithshme

Adresat dhe emerttimi rrugeve dhe shesheve (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për: 1. Emërtimi i Rrugëve dhe Shesheve dhe 2. Identifikimi i Adresave për Shtetasit
1. Qartësia e Premtimeve ✅
📊 Vlerësim: 4.6/5
  • Premtimet janë të qarta dhe të ndara në dy faza logjike:
    • Emërtimi fizik i hapësirave (rrugë, sheshe).
    • Regjistrimi dhe integrimi i adresave për qytetarët.
  • Objektivat janë të matshëm dhe të kufizuar në kohë:
    • 12 muaj për emërtimin.
    • 24 muaj për identifikimin dhe regjistrimin.
🔹 Dobësi:
  • Nuk specifikohet nëse përfshihet digjitalizimi i të dhënave apo vetëm proces fizik/emërtues.
  • Mungon përshkrimi i entit përgjegjës (pushteti vendor vs qendror).
2. Situata Aktuale dhe Problematikat ⚠️
📊 Vlerësim: 3.7/5
  • Në shumë bashki dhe fshatra mungojnë emërtimet zyrtare të rrugëve, ose janë joformale, çka sjell vështirësi për:
    • Identifikimin e saktë të banorëve.
    • Ofrimin e shërbimeve publike (posta, emergjencat, transporti).
    • Regjistrin civil dhe sistemin fiskal.
  • Sistemi i adresimit i përdorur nga DPSHTRR dhe Gjendja Civile nuk është i unifikuar me hartat reale të territorit.
🔹 Problem i theksuar në:
  • Zonat rurale dhe lagjet informale.
  • Bashkitë me kapacitete të kufizuara teknike dhe financiare.
3. Masat për Zbatimin e Premtimit ⚠️
📊 Vlerësim: 3.8/5
Për zbatim do të duhen:
a) Emërtimi i Rrugëve dhe Shesheve:
  • Inventarizim dhe verifikim në terren nga bashkitë.
  • Vendimmarrje në Këshillat Bashkiakë për emërtimet.
  • Përcaktimi i standardeve të tabelave dhe kodifikimit.
b) Regjistrimi i Adresave:
  • Integrimi i të dhënave në Regjistrin Kombëtar të Adresave.
  • Bashkëpunim me institucionet si:
    • ASIG (Autoriteti i Informacionit Gjeohapësinor),
    • DPSHTRR, Gjendja Civile, AKSHI,
    • Bashkitë për përditësimin dhe komunikimin lokal.
🔹 Kërkohet gjithashtu:
  • Platformë dixhitale kombëtare për adresat.
  • Trajnim për administratën lokale.
  • Kordinim ligjor për një sistem të unifikuar adresimi (bazuar në standarde ndërkombëtare si INSPIRE/ISO 19160).
4. Kostoja dhe Financimi ⚠️
📊 Vlerësim: 3.5/5
  • Kostoja e emërtimit fizik (tabela, inventarizimi, vendosja) mund të jetë e konsiderueshme për bashkitë me burime të kufizuara.
  • Për regjistrimin e adresave, kostoja më e madhe lidhet me:
    • Teknologjinë (softuer, databaza, integrime me sistemet ekzistuese).
    • Burimet njerëzore për verifikim dhe përditësim të të dhënave.
🔹 Burime të mundshme financimi:
  • Buxheti i bashkive me mbështetje nga fondi i bashkëqeverisjes.
  • Programe të IPA, GIZ, OSBE, BE për administratën vendore dhe digjitalizimin.
  • Partneritete me sektorin privat për furnizimin dhe mirëmbajtjen e infrastrukturës sinjalizuese.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
📊 Vlerësim: 4.4/5
  • Përfitime sociale të menjëhershme:
    • Rritje e qasjes në shërbime publike.
    • Mbrojtje civile dhe reagim emergjent më efikas.
    • Formalizim i zonave informale.
  • Përfitime ekonomike:
    • Përmirësim i sistemit të taksimit lokal (nëpërmjet identifikimit të pronave).
    • Lehtësi për shërbimet postare, dërgesat, bizneset.
    • Nxitje për zhvillim ekonomik lokal.
6. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësim: 3.6/5
  • 12 muaj për emërtimin është i arritshëm në teori, por kërkon mobilizim të menjëhershëm dhe të koordinuar të:
    • Bashkive,
    • Ministrisë së Brendshme,
    • ASIG dhe partnerëve logjistikë.
  • 24 muaj për adresat është i arsyeshëm, por realizimi do të varet nga:
    • Shpejtësia e digjitalizimit të të dhënave,
    • Saktësia e informacionit aktual,
    • Bashkëpunimi mes niveleve të administratës.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimeve
4.6
✅
Situata Aktuale
3.7
⚠️
Masat për Zbatim
3.8
⚠️
Kostoja dhe Financimi
3.5
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.4
✅
Afati i Zbatimit
3.6
⚠️
Ky premtim paraqet një nismë shumë të rëndësishme për modernizimin administrativ dhe përmirësimin e qeverisjes vendore. Edhe pse teknikisht i mundshëm, ai përballet me sfida financiare, logjistike dhe bashkëpunimi institucional. Suksesi do të varet nga angazhimi i nivelit qendror për të kordinuar, financuar dhe standardizuar procesin në bashki me kapacitete të ndryshme.Ky premtim mund të shërbejë si bazë për ndërtimin e një regjistri të pronave, të dhënave fiskale dhe shërbimeve publike më efikase në të ardhmen.
EKONOMIAPOLI I TRETË - 2025

Ndalimi i Normave të Larta të Interesit nga Institucionet e Mikrokredisë (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Ndalimi i Normave të Larta të Interesit nga Institucionet e Mikrokredisë”
1. Qartësia e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi: (4.4/5)
Premtimi është i formuluar qartë dhe trajton një problem të rëndësishëm të tregut financiar informal dhe të rregulluar pjesërisht – abuzimin me normat e interesit në mikrokredi. Propozimi parashikon:
  • Vendosje të një tavani maksimal për normat e interesit të mikrokredisë.
  • Kufizimi i tyre në maksimumi 3% më shumë se normat e aplikuara nga bankat.
🔹 Dobësi:
  • Nuk përcaktohet nëse kufizimi është mbi normën bazë të interesit (si norma repo) apo mbi mesataren e normave të bankave.
  • Nuk përmendet se cilat lloje kredish përfshihen (të shkurtra, konsumatore, për biznes, etj.).
2. Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.5/5)
  • Në Shqipëri veprojnë disa institucione të mikrokredisë të licencuara nga Banka e Shqipërisë, por edhe të tjera në regjim të lirë ose në bashkëpunim me OJF dhe kompani inkasimi.
  • Normat e interesit shpesh kalojnë 100-120% në vit në terma efektivë për mikrokreditë afatshkurtra.
  • Mungesa e një tavani ligjor ka çuar në abuzime, me individë që përballen me borxhe të pashlyeshme dhe ekzekutime përmbarimore masive.
🔹 Probleme të mëdha:
  • Mungesë transparence në përllogaritjen e normave efektive.
  • Ndikim negativ mbi shtresat vulnerabël që nuk përmbushin kriteret për kredi bankare.
  • Mungesë mekanizmash mbrojtës për konsumatorin në sektorin e mikrokredisë.
3. Masat për Zbatimin e Premtimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.9/5)
Për të zbatuar kufirin e normës së interesit do të duhen:
  • Ndryshime ligjore në kuadrin që rregullon veprimtarinë e institucioneve financiare jobankare (Ligji nr. 52/2016 për veprimtarinë e mikrokredisë).
  • Vendosja e një norme tavan të përcaktuar me akt nënligjor (p.sh. VKM ose Urdhër i Guvernatorit).
  • Përfshirja e Bankës së Shqipërisë dhe AMF-së për mbikëqyrje, kontrolle dhe ndëshkime.
  • Standardizimi i kontratave, për të detyruar transparencë në kostot totale të kredisë (duke përfshirë komisione, penalitete, tarifa të fshehura).
🔹 Kërkohet gjithashtu:
  • Kapacitet rregullues shtesë nga Banka e Shqipërisë.
  • Platformë raportimi për shkeljet dhe edukim financiar për qytetarët.
4. Kostoja e Projektit dhe Financimi ✅
📊 Vlerësimi: (4.2/5)
  • Kostoja direkte është relativisht e ulët, pasi ndërhyrja është kryesisht ligjore dhe institucionale, jo infrastrukturore.
  • Kostoja indirekte mund të prekë interesat e subjekteve të mikrokredisë që do të kufizojnë veprimtarinë ose do të largohet nga tregu.
🔹 Burime financimi dhe mbështetje:
  • Mund të përfitohet asistencë teknike nga Banka Botërore, UNDP, USAID, në kuadër të reformave për financimin gjithëpërfshirës.
  • Buxheti i shtetit për rritjen e kapaciteteve të mbikëqyrjes dhe edukimit të qytetarëve.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
  • Ndikimi social do të jetë pozitiv, pasi kufizimi i normave abuzive mbron konsumatorët vulnerabël nga rënia në kurthin e borxheve të pashlyeshme.
  • Ndikimi ekonomik afatmesëm mund të jetë kompleks:
    • Institucionet e mikrokredisë mund të shkurtojnë ofertën e kredive të vogla për shkak të fitimeve më të ulëta.
    • Mund të krijohet një hapësirë bosh që duhet zëvendësuar nga bankat me produkte të dedikuara për mikrokredi.
🔹 Efektet pozitive afatgjata:
  • Formalizimi i sektorit të mikrokredisë.
  • Mbështetje më e sigurt për NVM-të dhe individët që kërkojnë kredi të vogla.
  • Rritje e besimit te sistemi financiar.
6. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.8/5)
  • Faza 1 (2025): Krijimi i grupit të punës dhe analizimi i tregut të mikrokredisë (vlerësimi i përhapjes së normave të larta).
  • Faza 2 (2026): Hartimi i ligjit dhe akteve nënligjore, konsultimi publik, dërgimi në Kuvend.
  • Faza 3 (2027): Implementimi dhe fuqizimi i mbikëqyrjes.
🔹 Sfidat:
  • Rezistenca nga institucionet financiare të prekura.
  • Nevoja për kujdes në ruajtjen e aksesit në financim për individët jashtë sistemit bankar.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
4.4
✅
Situata Aktuale
3.5
⚠️
Masat për Zbatimin
3.9
⚠️
Kostoja dhe Financimi
4.2
✅
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.5
✅
Afati i Zbatimit
3.8
⚠️
Ky premtim i drejtohet një problematike serioze sociale dhe ekonomike, ku normat e larta të interesit po cenojnë të drejtat e konsumatorëve. Zbatimi kërkon vullnet politik, mbikëqyrje të fortë dhe një reformë të kujdesshme që të mos krijojë boshllëk në aksesin financiar.Nëse zbatimi bëhet në koordinim me sektorin bankar dhe institucionet rregullatore, premtimi ka një fizibilitet të mirë dhe impakt pozitiv afatgjatë
POLI I TRETË - 2025Politika Sociale

Garantimi i Minimumit Jetik (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Garantimi i Minimumit Jetik”
Qartësia e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi: (4.6/5)
Premtimi është i formuluar qartë dhe trajton një çështje të ndjeshme sociale: sigurimi që një nivel minimal jetese të mos cenohet nga procedurat e përmbarimit për borxhet. Dy shtyllat themelore të premtimit janë:
  • Minimumi Jetik i Paprekshëm: Përcaktimi i një vlere të pandryshueshme të të ardhurave që individi duhet të ketë të garantuara, pa u cenuar nga procedurat e përmbarimit.
  • Qëllimi Social: Mbrojtja e qytetarëve me të ardhura të ulëta nga rrënimi financiar, duke ruajtur dinjitetin jetik.
🔹 Dobësi: Premtimi nuk përcakton ende në mënyrë të saktë se cili do të jetë kufiri i këtij minimumi, as instrumentet që do ta përcaktojnë atë me saktësi dhe në raport me ndryshimet ekonomike (inflacion, çmime, etj.).
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.8/5)
  • Në Shqipëri, aktualisht nuk ka një minimum jetik të përcaktuar ligjërisht, edhe pse ai përmendet në kuadrin e politikave sociale.
  • Përmbarimi shpesh cënon të ardhurat e individëve në mënyrë të tillë që i lë ata pa mjete jetese.
  • Vendime të GJEDNJ kanë theksuar rëndësinë e “minimumit jetik” si të drejtë themelore, por Shqipëria nuk e ka operacionalizuar këtë në ligj.
🔹 Problemet kryesore:
  • Mungesë e kuadrit ligjor që garanton minimumin jetik si të paprekshëm.
  • Moskoordinim midis sistemit të ndihmës ekonomike dhe atij të përmbarimit.
  • Rrezik i shtuar për varfëri ekstreme për individët me borxhe të pashlyera.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
  • Hartimi dhe miratimi i një ligji të posaçëm ose ndryshime në Kodin Civil dhe atë të Procedurës Civile për të përcaktuar minimumin jetik të paprekshëm.
  • Krijimi i një mekanizmi për përditësimin automatik të kësaj vlere sipas indekseve të inflacionit dhe kostos së jetesës.
  • Trajnim i zyrave të përmbarimit dhe bankave për zbatimin e përjashtimit të këtij minimumi nga bllokimet.
🔹 Masat konkrete:
  • Përcaktimi i kufirit minimal jetik me VKM ose ligj të dedikuar.
  • Rregullim në legjislacionin përmbarimor.
  • Ndërveprim me skemat e ndihmës ekonomike për të integruar vlerën e minimumit jetik në llogaritë e përfituesve.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.9/5)
  • Kostoja e drejtpërdrejtë është relativisht e ulët, pasi nuk kërkon investime kapitale, por ndryshime legjislative dhe administrative.
  • Kostoja indirekte qëndron në ndikimin te proceset e përmbarimit dhe te institucione financiare, të cilat mund të hasin vështirësi për të rikuperuar borxhet në tërësi.
🔹 Burime të mundshme financimi:
  • Buxheti i shtetit për reformën ligjore dhe trajnimet.
  • Mbështetje teknike nga organizata ndërkombëtare (si UNDP, OSBE, GIZ) për dizajnimin e sistemit dhe monitorimin.
Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
📊 Vlerësimi: (4.7/5)
  • Ndikim Social: Mbrojtja e shtresave më të cenueshme nga skamja, forcimi i të drejtave ekonomike dhe mbrojtja e dinjitetit njerëzor.
  • Ndikim Ekonomik: Ulja e barrës sociale për ndihmë shtetërore dhe shmangia e efekteve negative të borxhit ndaj konsumatorëve.
🔹 Ndikimi i mundshëm:
  • Rritje e ndjenjës së sigurisë sociale.
  • Nxitje për formalizim të të ardhurave për të shmangur borxhet e pashlyera.
  • Ndikim pozitiv në klimën sociale, veçanërisht për shtresat në nevojë.
Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.0/5)
  • Faza 1 (2025): Hartimi i analizës së minimumit jetik dhe projektligjit për garantimin e tij.
  • Faza 2 (2026): Miratimi në Kuvend dhe përgatitja e sistemit të përmbarimit për zbatim.
  • Faza 3 (2027): Zbatimi efektiv dhe monitorimi i rasteve të përjashtimit nga përmbarimi.
🔹 Sfida kryesore:
  • Dakordësimi me institucionet financiare dhe shërbimet përmbarimore.
  • Ruajtja e balancës midis garantimit të minimumit jetik dhe mbledhjes së detyrimeve.
✅ Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
4.6
✅
Situata Aktuale
3.8
⚠️
Masat për Zbatimin
4.5
✅
Kostoja dhe Financimi
3.9
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.7
✅
Afati i Zbatimit
4.0
⚠️
Premtimi për garantimin e minimumit jetik është një hap thelbësor për forcimin e të drejtave sociale dhe për mbrojtjen e shtresave më të rrezikuara nga skamja. Edhe pse zbatimi kërkon reformim të kuadrit ligjor dhe përshtatje administrative, ndikimi i tij social është jashtëzakonisht pozitiv dhe afatgjatë.Ky është një premtim me fizibilitet të lartë dhe potencial për të sjellë një transformim real në politikën sociale shqiptare.
EKONOMIAPOLI I TRETË - 2025

Ligj për Kredinë e Keqe (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Ligj për Kredinë e Keqe”
Qartësia e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi: (4.8/5)
Premtimi është shumë i qartë dhe trajton një problem të veçantë: ndalimin e shtimit të detyrimeve ndaj kredimarrësve nga kompanitë që blejnë kredi të këqija.Më konkretisht:
  • Ndalimi i abuzimit nga subjektet financiare jo-bankare: Krijimi i një ligji që kufizon rritjen e detyrimeve përtej marrëveshjes fillestare me bankën.
  • Transparencë dhe mbrojtje ligjore: Garantimi që huamarrësit nuk penalizohen nga transferimi i kredisë.
🔹 Dobësi: Duhet të sqarohet mekanizmi i ndërhyrjes për rastet ekzistuese dhe ndikimi mbi tregun sekondar të kredive.
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.5/5)
  • Rregullimi aktual: Nuk ka ligj specifik që ndalon rritjen e detyrimeve nga subjektet që blejnë kredi të këqija.
  • Praktika e zakonshme: Kompanitë e rikuperimit të borxheve shpesh i shumëfishojnë detyrimet për individët.
  • Mungesë mbikëqyrjeje efektive: Institucionet nuk monitorojnë transparencën e marrëdhënieve të reja pas shitjes së kredisë.
🔹 Problemet thelbësore:
  • Mungesë mbrojtjeje ligjore për kredimarrësit.
  • Asimetri informacioni midis huamarrësve dhe subjekteve financiare.
  • Rritje e pasigurisë dhe stresit financiar për qytetarët.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi: (4.2/5)
  • Hartimi i një ligji të dedikuar për kreditë e keqija: Përcaktimi i kufijve për detyrimet pas shitjes së kredisë.
  • Krijimi i një autoriteti mbikëqyrës të posaçëm ose forcimi i rolit të Bankës së Shqipërisë.
  • Konsultime me bankat dhe kompanitë financiare për një reformë gjithëpërfshirëse.
  • Trajnime për gjyqësorin dhe institucionet rregullatore për zbatimin e ligjit.
🔹 Masat konkrete:
  • Regjistrim i detyrueshëm i marrëveshjeve të reja të borxhit.
  • Publikim i detajuar i kushteve pas shitjes së kredisë.
  • Sisteme ankimi për qytetarët në rast abuzimi.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.7/5)
Kostoja e hartimit dhe zbatimit të ligjit është modeste. Kërkon staf ligjor dhe administrativ, trajnime dhe fushatë ndërgjegjësimi.
  • Burimet e financimit mund të jenë buxhetore dhe mbështetje nga donatorë ndërkombëtarë (FMN, BE, BERZH).
  • Rrezik nga lobimi i sektorit financiar për të bllokuar nismën.
🔹 Burime të mundshme financimi:
  • Mbështetje teknike nga Banka Botërore dhe BE.
  • Fondet e Ministrisë së Financave për reformën në sektorin financiar.
  • Projekte IPA për transparencë dhe mbrojtjen e konsumatorit.
Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
  • Ekonomik: Rrit besimin në sistemin bankar, ul rrezikun e kredive me probleme, përmirëson imazhin e tregut të kredive.
  • Social: Ul nivelin e stresit dhe abuzimit ndaj familjeve të ekspozuara ndaj borxheve. Forcon sigurinë financiare të individëve.
  • Etik: Nxit përgjegjshmëri më të lartë nga subjektet që menaxhojnë kredi të këqija.
🔹 Ndikimi i mundshëm:
  • Mbrojtje më e madhe për konsumatorët dhe kthim i besimit te sistemi financiar.
  • Zbutje e praktikave të ashpra të mbledhjes së borxheve.
  • Nxitje për një sjellje më etike dhe transparente nga institucionet financiare.
Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (3.8/5)
  • Faza 1 (6 muaj): Hartimi i ligjit dhe konsultimet me institucionet financiare.
  • Faza 2 (6-9 muaj): Miratimi dhe ngritja e strukturës mbikëqyrëse.
  • Faza 3 (12 muaj): Zbatimi, edukimi publik dhe integrimi i sistemit të ankesave.
🔹 Sfida kryesore:
  • Reagimi negativ nga grupet e interesit financiar.
  • Nevoja për ndërgjegjësim publik dhe trajnime të personelit gjyqësor.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
4.8
✅
Situata Aktuale
3.5
⚠️
Masat për Zbatimin
4.2
✅
Kostoja dhe Financimi
3.7
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.5
✅
Afati i Zbatimit
3.8
⚠️
📍 Ky premtim synon të rregullojë një boshllëk të madh në mbrojtjen e kredimarrësve dhe të rikthejë balancën në marrëdhëniet kredidhënëse.Me kosto të ulët, por ndikim të madh social dhe etik, ligji për ndalimin e shtimit të detyrimeve në kreditë e këqija është një nismë shumë e rëndësishme për drejtësinë financiare në Shqipëri.Realizimi kërkon përkushtim politik dhe menaxhim të kujdesshëm të interesave të kundërta.
Mjedisi dhe TurizmiPOLI I TRETË - 2025

Premtimet Mjedisore mbi Pyjet, Ajrin dhe Industrinë (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimet Mjedisore mbi Pyjet, Ajrin dhe Industrinë(Analizë sipas strukturës standarde me përfshirje të kostove dhe përfitimeve në ekonomi dhe buxhet)
1. Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: 4.8/5
Premtimet janë të qarta dhe lidhen drejtpërdrejt me sfida madhore mjedisore: humbja e pyjeve, ndotja e ajrit, shfrytëzimi i pakontrolluar industrial dhe mungesa e përgjegjësisë mjedisore të industrisë. Janë të matshme dhe të shoqëruara me qëllime specifike.
Të përfshihen indikatorë të matshëm për secilën politikë: ha të reja të pyllëzuara në vit, numër sensorësh, sipërfaqe të reja të mbrojtura, etj.
2. Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore
📊 Vlerësimi: 4.9/5
Humbja e fondit pyjor me 35% është fakt i njohur në raportet e AKM dhe organizatave ndërkombëtare.
  • Deforestimi është i lidhur me prerjet ilegale dhe me kërkesën për lëndë djegëse (qymyr-dru).
  • Rrjeti i monitorimit të ajrit është minimal dhe i paplotë (vetëm disa stacione në Tiranë, Shkodër, Elbasan).
  • Guroret pranë zonave të mbrojtura kanë krijuar dëm të konsiderueshëm në biodiversitet dhe erozion.
Të përfshihet një inventar dixhital i fondit pyjor dhe i ndotjes nga industria, i përditësuar çdo vit.
3. Masat për Zbatimin e Premtimeve
📊 Vlerësimi: 4.5/5
Masat janë të ndërlidhura dhe sinergjike: reforestimi dhe ndalimi i eksportit të qymyr-drit ndihmojnë në rikuperimin pyjor, ndërsa rrjeti i sensorëve dhe mbyllja e guroreve kontrollojnë ndotjen. Megjithatë, kërkohet:
  • Reformë institucionale për menaxhimin e pyjeve
  • Bashkëpunim me komunat/administratat e zonave të mbrojtura
  • Detyrime të zbatueshme për industrinë
Mungesa e kontrollit në terren dhe mungesa e kapaciteteve teknike në administratën pyjore.Të krijohet një Agjenci Kombëtare për Reforestim dhe Monitorim Mjedisor me financim të dedikuar.
4. Kostoja dhe Burimet e Financimit
📊 Vlerësimi: 4.2/5
Llogaritjet Kryesore të Kostove:
  • Plani i Reforestimit – 60,000 Ha në 4 vite:
    • Kosto mesatare për ha (mbjellje, mbrojtje, mirëmbajtje): ~1,800 euro
    • Kosto totale: 108 milionë euro (27 milionë/vit)
  • Rrjeti i Monitorimit të Ajrit – 200 sensorë (zonat urbane + industriale):
    • Çmimi mesatar: 2,500 euro/sensor + infrastrukturë për serverët
    • Totali: ~0.8 milionë euro + 0.5 milionë për infrastrukturë IT
  • Mbyllja dhe rehabilitimi i guroreve (30-50 gurore në zona të ndjeshme):
    • 100,000 euro për mbyllje dhe rehabilitim për një gurore
    • Totali: 4 milionë euro
  • Mbështetje për ndërmarrjet që zbatojnë pyllëzimin:
    • Grante me bashkëfinancim: 5 milionë euro në 4 vite
  • Kosto administrative dhe monitorimi:
    • 1 milionë euro/vit
Kosto totale për 4 vite: ~120 milionë euro
Burimet e Mundshme të Financimit:
  • Buxheti i shtetit (10-15 mil/vit)
  • Fondet IPARD/Bashkimi Europian
  • Taksat për ndotjen industriale dhe kontributet kompensuese të bizneseve
  • PPP për pjesën e sensorëve të ajrit dhe mbështetjes industriale
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: 4.9/5
Përfitime të Vlerësuara:
  • Reforestimi:
    • Rritja e mbrojtjes ndaj erozionit, përmirësim i cilësisë së ujit
    • Gjenerim pune rurale sezonale (~10,000 punësime direkte në 4 vite)
    • Potencial për turizëm ekologjik dhe treg të certifikatave të karbonit (vlerë potenciale: 3-5 mil/vit)
  • Ndalimi i eksportit të qymyr-drit:
    • Ulje e presionit mbi pyjet → kursim i shpenzimeve për mbrojtje dhe rehabilitim
    • Nxitje e alternativeve energjetike (gaz, peleta, solar)
  • Monitorimi i ajrit:
    • Përmirësim i politikave urbane dhe shëndetit publik → ulje e kostove shëndetësore me ~1 milion/vit në zonat e ndotura
  • Pyllëzimi i zonave industriale:
    • Përgjegjësi mjedisore e detyruar → stimuj pozitivë për ndërmarrje që investojnë në qëndrueshmëri
    • Rritje e imazhit të sektorit industrial në opinionin publik
6. Afati i Zbatimit dhe Rreziqet e Zvarritjes
📊 Vlerësimi: 4.5/5
Afati 4-vjeçar është realist për reforestim dhe ndërtimin e rrjetit të sensorëve. Mbyllja e guroreve kërkon më shumë koordinim dhe mund të hasë rezistencë nga grupet e interesit.
Rrezik kryesor:
  • Konflikt interesi me bizneset e ndërtimit
  • Mungesa e zbatimit real të detyrimeve për industrinë
  • Mosrealizimi i investimeve të vazhdueshme
Të zbatohet një Plan Kombëtar i Veprimit për Rimëkëmbjen Mjedisore me monitorim vjetor dhe indikatorë publikë.
Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5
Kategoria
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
4.8
Situata Aktuale
4.9
Masat për Zbatimin
4.5
Kostoja dhe Financimi
4.2
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.9
Afati i Zbatimit
4.5
Ky grup premtimesh përfaqëson një qasje të qëndrueshme, me ndikim të gjerë në mjedis, shëndet publik dhe zhvillim rural.Edhe pse kërkon investime të konsiderueshme, kthimi social dhe ekologjik i investimit është i lartë.Sfida kryesore është vullneti për zbatim në terren dhe shmangia e ndikimit të grupeve me interesa të kundërta.Nëse zbatohet si plan i integruar, mund të jetë ndër politikat më transformuese për Shqipërinë e gjelbër të dekadës së ardhshme
Mjedisi dhe TurizmiPOLI I TRETË - 2025

Mbrojtja dhe Menaxhimi i Kafshëve në Shqipëri (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimet mbi “Mbrojtjen dhe Menaxhimin e Kafshëve në Shqipëri”(Përmbledhje analitike sipas strukturës së standardizuar me përfshirje të kostove dhe përfitimeve në ekonomi dhe buxhet)
  1. Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: 4.9/5
Premtimet janë të artikuluara qartë dhe ndahen në katër shtylla kryesore: identifikimi (mikroçipimi), ndërhyrje mjekësore (sterilizim/vaksinim), ndalimi i dhunës shtetërore ndaj kafshëve dhe masa për kafshët e rrezikshme. Qëllimet janë të kuptueshme dhe etikisht të justifikueshme.
Të strukturohet si pjesë e një strategjie kombëtare për mirëqenien e kafshëve, duke përfshirë pushtetin vendor dhe shoqërinë civile.
  1. Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore
📊 Vlerësimi: 4.7/5
Aktualisht, shumica e bashkive nuk kanë sisteme funksionale të regjistrimit për kafshët shtëpiake. Kafshët endacake, veçanërisht qentë, janë problem urban dhe rural. Rastet e dhunës shtetërore dhe mungesës së etikës janë dokumentuar nga media dhe OJQ-të. Po ashtu, mungon një regjistër i kontrolluar për kafshët e rrezikshme.Të krijohet një regjistër qendror për kafshët, të sinkronizuar me veterinën shtetërore dhe shërbimet bashkiake.
  1. Masat për Zbatimin e Premtimeve
📊 Vlerësimi: 4.5/5
Masat janë të zbatueshme, por kërkojnë bashkërendim midis pushtetit vendor, ministrisë së bujqësisë, ministrisë së brendshme dhe organizatave të mbrojtjes së kafshëve. Ka nevojë për infrastrukturë dhe burime njerëzore (veterinerë, trajnerë, kontrolle inspektimi).Kapacitetet aktuale janë të pamjaftueshme në shumë bashki. Zbatimi i pjesshëm mund të prodhojë pabarazi territoriale dhe mungesë efekti në afatgjatë.Të miratohet një udhëzim i përbashkët ndërministror për të detajuar detyrimet, protokollet dhe ndarjen e fondeve.
  1. Kostoja dhe Burimet e Financimit
📊 Vlerësimi: 4.3/5
Llogaritje e Kostove Fillestare dhe Operacionale:
  • Mikroçipimi i Kafshëve Shtëpiake:
    • 250,000 kafshë në nivel kombëtar (vlerësim konservativ)
    • Çmimi për mikroçip dhe regjistrim: 5 euro/kafshë
    • Totali: 1.25 milionë euro
  • Sterilizimi dhe Vaksinimi i Kafshëve Endacake:
    • 50,000 kafshë endacake në gjithë vendin
    • Sterilizimi: 25 euro/kafshë, vaksinimi: 10 euro/kafshë
    • Totali: 1.75 milionë euro
  • Trajnimi dhe Pajisja e Inspektorëve + Forcimi i kontrollit për kafshët e rrezikshme:
    • Trajnime dhe pajisje për 100 punonjës: 150,000 euro
  • Fushata sensibilizuese dhe teknologji për databazë kombëtare:
    • Sistemi IT dhe sensibilizimi: 250,000 euro
Kosto totale fillestare (1 vit): ~3.4 milionë euroShpenzime vjetore për mirëmbajtje dhe operacione: ~700,000 euro
Burimet e Financimit:
  • Buxheti i shtetit (Ministria e Bujqësisë dhe Ministria e Brendshme)
  • Kontribut bashkiak
  • Mbështetje nga BE dhe organizata të specializuara për mbrojtjen e kafshëve
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: 4.8/5
Zbatimi do të përmirësonte ndjeshëm sigurinë publike, do të ulte rastet e kafshëve endacake, do të reduktonte kostot spitalore nga incidentet, dhe do të nxitë ndërgjegjësimin qytetar. Gjithashtu, mbështet zhvillimin e shërbimeve veterinare dhe shërbimeve teknologjike.
Përfitime të vlerësuara:
  • Reduktimi i incidenteve nga kafshët endacake: deri në 30% ulje në trajtimet spitalore dhe kompensime
  • Formalizimi i pronësisë dhe përgjegjësisë për kafshët → më pak kosto për bashkitë
  • Zhvillimi i tregut për shërbime veterinare dhe teknologji regjistrimi → rritje e punësimit në sektorin veterinar dhe IT
  • Nxitje për sektorin OJQ dhe bashkëpunime ndërkombëtare
Totali i përfitimeve vjetore të mundshme (direkte dhe indirekte):
  • Ulje e kostove publike dhe rritje shërbimesh: deri në 1.5 milionë euro/vit
  • Rritje punësimi dhe xhiro në sektorin shëndetësor për kafshët: deri në 1 milionë euro/vit
  1. Afati i Zbatimit dhe Rreziqet e Zvarritjes
📊 Vlerësimi: 4.4/5
Mund të nisë menjëherë me projekt pilot në bashkitë kryesore dhe të shtrihet në 24 muaj për zbatim kombëtar. Rreziqet lidhen me mungesën e fondeve, mungesën e stafit të trajnuar dhe mungesën e vullnetit të bashkive më të vogla për të ndjekur programin.
Të zbatohet një plan 3-fazor:
  1. Faza Pilot (6 bashki)
  2. Zgjerimi Kombëtar (viti 2)
  3. Monitorimi dhe përmirësimi (viti 3)
Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5
Kategoria
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
4.9
Situata Aktuale
4.7
Masat për Zbatimin
4.5
Kostoja dhe Financimi
4.3
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.8
Afati i Zbatimit
4.4
Paketa për mbrojtjen e kafshëve përfaqëson një qasje të civilizuar dhe të strukturuar ndaj një problemi social dhe etik. Ajo kombinon etikën me efektet praktike mbi sigurinë publike, shëndetin dhe përgjegjësinë e pronarëve. Sfida më e madhe është sigurimi i financimit të qëndrueshëm dhe koordinimi institucional. Implementimi i suksesshëm do të forcojë standardet e shoqërisë dhe të sundimit të ligjit në trajtimin e kafshëve.

Older Posts

https://polifakt.al/wp-content/uploads/2021/02/polifakt-LOGO-3.png
Të drejtat e rezervuara
KONTAKT
info@polifakt.al
M.Shyri, Tirana, Albania
PREMTIMET
PROGRAMET E QEVERIVE

Powered by web:in Development House

NULL