Një alegori politike e përgjegjësisë së vonuar.
Shprehja e fundit e Kryeministrit Rama për zgjimin nga gjumi të vartësve të tij vjen si një përpjekje për të veshur fitoren e mandatit të katërt me mantelin e përgjegjësisë morale.
Me 83 deputetë në Kuvend nga 140 gjithsej, maxhoranca socialiste ka rifituar kontrollin e pushtetit legjislativ me një shumicë të rehatshme.
Por nëse përgjegjësia vjen pasi janë fituar votat dhe jo gjatë ushtrimit të pushtetit, atëherë “pagjumësia” është thjesht një pozë retorike, jo një shenjë ndërgjegjeje.
Alegoria e “babait pa gjumë” nuk i shmang dot disa të vërteta themelore, pasi gjumi kolektiv duhej të ishte prishur shumë më herët.
Premtimet e pambajtura, një bilanc me 65% realizim
Në momentin kur duhen dhe 1 javë të bëhen 1400 dite qeverisje te mandatit te trete dhe mbi 4300 dite nga mandati i pare duket se përgjegjësia e institucioneve qendrore dhe vendore nuk ka kaluar më shumë se gjysma e programeve. Ndërsa, sipas analizës së fundit të Polifakt, qeveria socialiste gjatë mandatit të saj të tretë ka përmbushur vetëm 65% të programit të vet qeverisës.
Ky është një indikator kritik që, në çdo vend me standarde të larta demokratike, do të përbënte një arsye për reflektim dhe ndëshkim elektoral.
Në Shqipëri, megjithatë, realiteti është i përmbysur.
Përkundër performancës së cunguar, pushteti është forcuar, jo dobësuar. Kjo tregon më shumë për mënyrën si funksionon mekanizmi elektoral dhe informacioni publik sesa për cilësinë e qeverisjes dhe pagjumësinë e qeverisjes në funksion të qytetareve dhe ekonomisë.
Pushteti për vota, jo për reforma, një devijim strategjik
Gjatë mandatit të tretë, vërehet qartë se gjithë orientimi i politikës ekzekutive ka qenë i përqendruar në krijimin e kushteve për mbajtjen dhe forcimin e pushtetit.
Reforma strukturore, ndërtimi i institucioneve të pavarura, apo përmbushja e standardeve të integrimit në BE janë lënë në plan të dytë përballë interesit për mobilizim elektoral. Administrata publike është kthyer në një instrument votash, jo shërbimi për qytetarët edhe pse taksa mblidhen më shumë dhe pagat e zyrtareve janë rritur më shumë.
Kjo filozofi utilitare e qeverisjes është arsyeja reale e rritjes së numrit të deputetëve në mandatin e katërt, pavarësisht mungesës së një bilanci të ndritshëm qeverisës.
Përgjegjësia për momentin apo kur pagjumësia nuk mjafton si justifikim
Nëse “babai” (në kuptimin figurativ të udhëheqësit të familjes politike) mbetet pa gjumë pas fitores, kjo nuk është për t’u përshëndetur, por për t’u kritikuar.
Një lider që mbetet pa gjumë pasi ka marrë gjithë pushtetin dhe jo gjatë kohës kur vendi kërkon më shumë performancë dhe ndershmëri, nuk përfaqëson dot një model lidershipi përgjegjës.
Në fakt, pagjumësia e vërtetë duhej të kishte nisur jo për liderin, poe për pasuesit e tij, duke patur parasysh,se:
– reformat e drejtësisë nuk kanë efektet e pritshmerë ndikuara edhe nga besnikëria politike,
– institucionet janë dobësuae në vend që të fuqizoheshin,
– qytetarët po vijojnë të humbin shpresën për shërbime dhe dinjitet, si dhe
– kemi një sistem të tërë i ngritur për të konvertuar çdo investim publik në kapital elektoral.
Për një fakt gjumi i institucioneve dhe modelit pokitik dhe ekonomik ja ka vlejtur, pasi kemi një qeveri e suksesshme, por për veten e saj.
Në analizën tonë nuk kemi qëllim kritikën sipas ekspwrtozës civile, por për të qartësuar momente politije, që po i përjetojmë prej kohësh si risi, kur në realitet janë detyra të qeverisjes të pbaruara, që ri paketohen si reforma apo meraqe për njerëzit, por duke sakeifikuar zyrtarë dhe kundravajtls që keqkuptojnë gjumin dhe korrupsionin e onstituxioneve vendorë dhe qendrore, të cilët zgjohen kur u bertet lideri. mandati i katërt është më shumë një triumf i mekanizmave të pushtetit, sesa një shpërblim për rezultatet e qeverisjes. Fitorja me 83 mandate përkundër një përmbushjeje 65% të programit tregon se sistemi elektoral është i kapur, dhe se qytetari nuk është më arbitri real i qeverisjes.
“Babai pa gjumë” është një metaforë që kërkon të zbusë kritikën, por nuk fshin faktin se ai ka fjetur për një kohë të gjatë mbi sfidat reale të vendit. Dhe kur zgjimi vjen vetëm pas fitores, nuk është shenjë përgjegjësie, por konfirmim i qetësisë me të cilën është manipuluar loja.
Sigurisht, më poshtë ke një version të rishkruar më bukur dhe më të qartë stilistikisht, duke ruajtur qëllimin analitik dhe tonin kritik:
Në këtë analizë nuk synojmë të ndjekim logjikën e zakonshme të kritikës sipas ekspozeve të shoqërisë civile, por të ndihmojmë në ndriçimin e disa momenteve kyçe politike që po na paraqiten si risi, ndërkohë që në thelb janë detyra të kahershme të qeverisjes, të papërmbushura dhe tashmë të ricikluara si “reforma” apo shfaqje “kujdesi për qytetarin”.
Në të vërtetë, ato nuk janë gjë tjetër veçse përpjekje për të ambalazhuar dështimet me fasadë protagonizmi politik, ndërsa sakrifikohen zyrtarë të vegjël dhe kundravajtës të sistemit që kanë ngatërruar heshtjen me gjumin dhe gjumin me korrupsionin institucional.
Ata zgjohen vetëm kur lideri thërret me zë të lartë, jo nga ndjenja e përgjegjësisë publike.
Mandati i katërt, në këtë dritë, nuk është një shpërblim për rezultatet e arritura, por një triumf i një modeli pushteti që di si të mbijetojë, të orientohet drejt votës dhe ta kontrollojë atë.
Fitorja me 83 mandate, përballë një përmbushjeje vetëm 65% të programit qeverisës (sipas Polifakt), është një sinjal alarmi për deformimin e mekanizmit përfaqësues: qytetari nuk është më gjykatësi sovran i performancës, por një pjesë e instrumentalizuar në lojën e fuqisë.
“Babai pa gjumë” si një alegori tingëllon një përpjekje për të zbutur zërat kritikë, por nuk e mbulon dot faktin se për shumë kohë, “babai” ka qenë i qetë në gjumin e tij, jo efektiv ndaj dështimeve, boshllëqeve institucionale dhe erozionit të besimit publik.
Kur zgjimi ndodh vetëm pas fitores, ai nuk përbën provë ndërgjegjësimi, por dëshmi të qetësisë cinike me të cilën është menaxhuar loja e pushtetit.