Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Instalimin e Kamerave Inteligjente në Shkolla”
1. Qartësia e Premtimit
Faktet
  • Premtimi përfshin instalimin e kamerave inteligjente në të gjitha shkollat për të reduktuar bullizmin, mungesat, dhe kopjimin në klasa, dhe për të krijuar një ambient më të sigurt dhe të disiplinuar.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Instalimi i kamerave mund të verifikohet në çdo shkollë dhe mund të monitorohet ndikimi i tij në reduktimin e problemeve të identifikuara.
Ky premtim është qartësisht i matshëm dhe i mundshëm për t’u vlerësuar dhe verifikuar.
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Faktet
  • Korniza ligjore për mbrojtjen e të dhënave personale dhe privatësinë e nxënësve është një aspekt kyç në implementimin e kamerave inteligjente. Ky projekt do të kërkojë marrjen e lejeve të nevojshme dhe respektimin e rregullave për mbrojtjen e të dhënave personale.
  • Institucionet e arsimit dhe autoritetet përgjegjëse për shkollat duhet të miratojnë një plan të qartë për përdorimin dhe monitorimin e kamerave, duke siguruar që ato të përdoren vetëm për qëllime të sigurisë dhe disiplinës.
Vlerësimi: ⚠️ Korniza ligjore është e ndërlikuar, pasi instalimi i kamerave mund të kërkojë miratime dhe përputhshmëri me rregullat për mbrojtjen e të dhënave personale dhe privatësinë.
Korniza ligjore dhe administrimi i duhur mund të përbëjnë sfida për implementimin e këtij projekti.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
Faktet
  • Kostoja e kamerave inteligjente për shkollat është një projekt i shtrenjë që kërkon një investim të konsiderueshëm. Çmimi i një kamere inteligjente mund të variojë nga 200 deri në 1000 euro për një njësi, dhe përfshin kostot e instalimit, mbajtjes dhe trajnimit të stafit për përdorimin e saj.
  • Për 1000 shkolla, kostoja mund të arrijë në 20-50 milionë euro, duke përfshirë pajisjet, instalimin dhe mbështetje pas-shitjes.
Llogaritje financiare:
  • Kosto totale për instalimin e kamerave në shkolla: 1000 shkolla × 20,000-50,000 euro (për shkollë) = 20-50 milionë euro.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim kërkon burime financiare të konsiderueshme, që mund të sigurohen vetëm nëpërmjet buxheteve të qeverisë, granteve të huaja, ose partneriteteve publike-private.
Ky premtim është financiarisht i mundshëm, por kërkon një plan të qartë buxhetor dhe mundësi financimi shtesë.
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Faktet
  • Kamerat inteligjente do të kontribuojnë në rritjen e sigurisë dhe disiplinës në shkolla, duke reduktuar bullizmin, mungesat, dhe kopjimin në klasa. Kjo mund të përmirësojë ambientin e mësimit dhe mund të ndikojë pozitivisht në performancën e nxënësve dhe klimën shkollore.
  • Ato gjithashtu mund të përmirësojnë menaxhimin e sjelljes së nxënësve, duke ofruar një mënyrë për të monitoruar dhe analizuar sjelljen në mënyrë të drejtpërdrejtë.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një ndikim të pozitiv dhe të drejtpërdrejtë për sigurinë dhe disiplinën në shkolla, si dhe për zhvillimin e një ambienti më të shëndetshëm mësimor.
Ky premtim ka një ndikim pozitiv dhe të drejtpërdrejtë në sigurinë dhe disiplinën në shkolla.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Faktet
  • Vullneti politik për të përmirësuar sigurinë dhe disiplinën në shkolla është i pranishëm dhe është mbështetur nga shumë aktorë të shoqërisë dhe grupeve të interesit, si dhe ka pasur projekte të ngjashme për monitorimin dhe menaxhimin e shkollave.
  • Kapaciteti administrativ për të implementuar një projekt kaq të madh kërkon koordinim ndërmjet ministrive dhe bashkive, si dhe bashkëpunim me ofrues të pajisjeve dhe shërbimeve teknologjike.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një mbështetje të fortë politike, dhe kapaciteti administrativ është i pranueshëm për menaxhimin e këtij projekti, megjithatë do të kërkojë përmirësim në menaxhimin e projektit dhe koordinimin në terren.
Vullneti politik është i fortë dhe kapaciteti administrativ është i përshtatshëm, por kërkon menaxhim të kujdesshëm.
6. Afati i Zbatimit
Faktet
  • Afati për implementimin e kamerave inteligjente në shkolla deri në vitin 2025 është i mundshëm nëse do të sigurohen financat dhe koordinimi ndërmjet institucioneve.
  • Implementimi gradual është një mundësi për të siguruar që çdo shkollë të pajiset me teknologjinë e nevojshme në mënyrë të shpejtë dhe të efektshme.
Vlerësimi: ⚠️ Afati është relativisht i ngushtë për një projekt të këtij madhësie, por mund të arrihet nëse implementimi është i koordinuar dhe menaxhuar mirë.
Afati është ambicioz, por i mundshëm nëse ka planifikim dhe implementim të shpejtë.
Indeksi i Fizibilitetit për Instalimin e Kamerave Inteligjente në Shkolla
  1. Qartësia e Premtimit: ✅ I qartë dhe i matshëm
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Sfida ligjore për privatësinë
  3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Kërkon investime të mëdha dhe burime financimi shtesë
  4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Pozitiv për sigurinë dhe disiplinën shkollore
  5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Mbështetje politike dhe kapacitet administrativ
  6. Afati i Zbatimit: ⚠️ Afat ambicioz, kërkon menaxhim të shpejtë
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit
Indeksi i Fizibilitetit për Instalimin e Kamerave Inteligjente në Shkolla: 4.5/5
Ky premtim ka një ndikim të rëndësishëm në përmirësimin e sigurisë dhe disiplinës në shkolla, por has sfida financiare dhe ligjore. Ai kërkon burime financiare të konsiderueshme dhe duhet të menaxhohet me kujdes për të përmbushur kërkesat ligjore për privatësinë. Afati për realizimin është ambicioz, por i mundshëm nëse implementimi është i shpejtë dhe i koordinuar
Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Laboratorët Inteligjentë dhe Teknologjinë Digjitale”
1. Qartësia e Premtimit
Faktet
  • 1000 laboratorë inteligjentë do të vendosen në shkolla, dhe do të sigurohet akses i plotë në teknologjinë digjitale për nxënësit, për të përmirësuar mundësitë e mësimit dhe zhvillimin e aftësive teknologjike.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Mund të verifikohet numri i laboratorëve të instaluar dhe niveli i aksesit në teknologjinë digjitale për nxënësit.
Ky premtim është qartësisht i matshëm dhe i mundshëm për t’u vlerësuar dhe verifikuar.
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Faktet
  • Shqipëria ka një kornizë ligjore për arsimin dhe përdorimin e teknologjisë në shkolla, përfshirë mbështetje për teknologjinë digjitale dhe inovacionin në arsimin parauniversitar.
  • Institucionet e arsimit janë përgjegjëse për implementimin e teknologjisë digjitale në shkolla dhe mund të bashkëpunojnë me sektorin privat për të siguruar infrastrukturën e nevojshme.
Vlerësimi: ✅ Korniza ligjore është në vend dhe mund të mbështesë përdorimin e laboratorëve inteligjentë dhe të teknologjisë digjitale në shkolla.
i: Korniza ligjore është e disponueshme, dhe ndihmon realizimin e këtij premtimi.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
Faktet
  • Kostoja e laboratorëve inteligjentë dhe e furnizimit të shkollave me teknologji digjitale është një projekt i shtrenjë. Çdo laborator mund të kërkojë një investim të konsiderueshëm për pajisje dhe softuer.
  • Investimi për 1000 laboratorë mund të jetë shumë i madh. Përshembull, një laborator inteligjent mund të kushtojë 30,000-50,000 euro për pajisje dhe implementim, duke bërë që kostoja totale të arrijë në 30-50 milionë euro.
Llogaritje financiare:
  • Kosto totale për 1000 laboratorë inteligjentë: 1000 laboratorë × 30,000-50,000 euro = 30-50 milionë euro.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim kërkon planifikim të kujdesshëm të financave dhe mundësi të financimit të jashtëm për mbulimin e kostos së lartë të pajisjeve dhe infrastrukturës digjitale.
i: Ky premtim është financiarisht i mundshëm, por kërkon një buxhet të konsiderueshëm dhe mundësi financimi shtesë.
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Faktet
  • Përdorimi i laboratorëve inteligjentë dhe teknologjisë digjitale në shkolla do të kontribuoje në zhvillimin e aftësive teknologjike të nxënësve, duke i përgatitur ata për një treg pune të orientuar nga teknologjia.
  • Do të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e kushteve të mësimit, duke ofruar mundësi të reja për mësim interaktiv dhe përdorimin e mjeteve moderne për mësimdhënie.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një ndikim të përshtatshëm dhe të rëndësishëm për arsimin dhe zhvillimin e aftësive teknologjike të nxënësve, dhe përgatitjen e tyre për karriera në sektorë të bazuar në teknologji.
i: Ky premtim ka një ndikim të pozitiv në arsimin dhe aftësitë teknologjike të nxënësve.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Faktet
  • Vullneti politik për të avancuar arsimin digjital është i dukshëm dhe ka mbështetje nga shumë aktorë të shoqërisë dhe institucioneve. Ka pasur gjithashtu projekte pilot që kanë implementuar teknologji në shkolla, të cilat kanë pasur sukses.
  • Kapaciteti administrativ është i rëndësishëm për të menaxhuar dhe implementuar këtë projekt në shkolla, dhe kërkon koordimim ndërmjet ministrive dhe bashkive për të siguruar pajisjet dhe trajnimin e duhur për mësuesit dhe nxënësit.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka mbështetje të gjerë politike dhe shoqërore. Megjithatë, kapaciteti administrativ duhet të përmirësohet për të menaxhuar implementimin në shkolla në mënyrë efikase dhe të shpejtë.
i: Ky premtim ka një vullnet të fortë politik dhe mund të realizohet nëse administrata është e përgatitur dhe menaxhon implementimin e këtij projekti.
6. Afati i Zbatimit
Faktet
  • Afati i premtuar për implementimin e 1000 laboratorëve inteligjentë deri në vitin 2025 është ambicioz, por mund të jetë i mundshëm nëse procedurat administrative dhe financimi janë të menaxhuara mirë.
  • Duhet të sigurohet një implementim i shpejtë dhe i koordinuar për të arritur këtë objektiv brenda këtij afati.
Vlerësimi: ⚠️ Afati është relativisht i ngushtë për një projekt kaq të madh, por është i mundshëm nëse të gjitha fazat e implementimit realizohen me shpejtësi dhe efikasitet.
i: Afati mund të jetë i ngushtë, por i mundshëm nëse ka mbështetje të duhur financiare dhe administrativ.
Indeksi i Fizibilitetit për Laboratorët Inteligjentë dhe Teknologjinë Digjitale
  1. Qartësia e Premtimit: ✅ I qartë dhe i matshëm
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ Në përputhje me kornizën ligjore
  3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Kërkon burime financiare të konsiderueshme
  4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Pozitiv për zhvillimin e aftësive teknologjike
  5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Vullnet i fortë dhe kapacitet për menaxhim
  6. Afati i Zbatimit: ⚠️ Afat i ngushtë, kërkon menaxhim të shpejtë
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit
Indeksi i Fizibilitetit për Laboratorët Inteligjentë dhe Teknologjinë Digjitale: 4.2/5
Ky premtim ka një ndikim të rëndësishëm në arsimin digjital dhe aftësitë teknologjike të nxënësve. Megjithatë, ai përballon sfida financiare dhe menaxheriale, dhe kërkon planifikim të kujdesshëm të buxhetit dhe koordinim të mirë administrativ. Afati për realizimin është ambicioz, por i mundshëm nëse përmbushen kërkesat e financimit dhe administratës
Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Ndërtimin dhe Rikonstruksionin e Shkollave”
1. Qartësia e Premtimit
Faktet
  • Ndërtimi i 200 shkollave të reja dhe rikonstruksioni i shkollave ekzistuese do të bëhet sipas standardeve më të larta europiane, duke siguruar një mjedis mësimor të shkëlqyer.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Numri i shkollave të reja dhe ato që do të rikonstruktohen janë të përcaktuara qartë, dhe mund të verifikohet nëse janë ndërtuar apo rikonstruktuar shkollat sipas standardeve të përcaktuara.
Ky premtim është qartësisht i matshëm dhe i mundshëm për t’u verifikuar.
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Faktet
  • Shqipëria ka një kornizë ligjore për ndërtimin dhe rikonstruksionin e shkollave, përfshirë kërkesat për siguri dhe cilësi të ndërtimit, si dhe normat e përcaktuara nga Bashkimi Europian për ndërtimet e reja.
Vlerësimi: ✅ Korniza ligjore është në vend dhe do të ndihmojë në ndërtimin dhe rikonstruksionin e shkollave sipas standardeve europiane. Ndërtimi i shkollave të reja mund të kërkojë gjithashtu përmirësime të planifikimit urban dhe alokimin e fondeve publike.
Korniza ligjore është e disponueshme, dhe do të mbështesë realizimin e këtij premtimi.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
Faktet
  • Financimi për ndërtimin dhe rikonstruksionin e shkollave mund të varet nga alokimi buxhetor dhe mund të kërkojë një investim të konsiderueshëm. Duhet të sigurohet një kapacitet buxhetor për të mbuluar shpenzimet e këtij projekti afatgjatë.
  • Shpenzimet për ndërtimin e një shkolle mund të variojnë, por një shkollë mesatare mund të kushtojë 1-3 milionë euro për ndërtim. Pra, për 200 shkolla, do të kërkohen 200-600 milionë euro.
Llogaritje financiare:
  • Kosto totale për ndërtimin e 200 shkollave: 200 shkolla × 1-3 milionë euro = 200-600 milionë euro.
  • Ky buxhet mund të jetë i menaxhueshëm, por kërkon planifikim të kujdesshëm të financave dhe mundësi të financimit të jashtëm, përveç fondeve të brendshme.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim kërkon një planifikim të detajuar të financimit dhe mund të kërkojë mundësi financimi të jashtme (si kredite apo fonde ndërkombëtare) për të përballuar shpenzimet e larta.
Ky premtim është financiarisht i mundshëm, por kërkon alokim të konsiderueshëm buxhetor dhe mundësi të financimit të jashtëm.
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Faktet
  • Ndërtimi dhe rikonstruksioni i shkollave do të kontribuoje në përmirësimin e kushteve të mësimit dhe do të rrisin cilësinë e arsimit. Përveç kësaj, do të ndikojnë pozitivisht në krijimin e mundësive të punës për sektorin e ndërtimit dhe inxhinierisë.
  • Kjo do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e cilësisë së arsimit dhe do të kontribuoje në mbështetje sociale dhe ekonomike për nxënësit, mësuesit dhe komunitetet.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një ndikim të rëndësishëm pozitiv në caktimin e kushteve të mësimit, një mjedis të përshtatshëm për nxënësit dhe mësuesit, dhe ndihmon në stimulin e zhvillimit ekonomik.
Ky premtim ka një ndikim pozitiv të rëndësishëm në arsimin dhe ekonominë vendore.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Faktet:
  • Vullneti politik është i dukshëm për përmirësimin e infrastrukturës arsimore, dhe ka një mbështetje të gjerë nga aktorët shoqërorë, përfshirë mësuesit, nxënësit dhe prindërit.
  • Kapaciteti administrativ është kyç për menaxhimin e projekteve të ndërtimit dhe rikonstruksionit. Duhet një menaxhim efikas të projekteve dhe një koordinim të fortë ndërmjet institucioneve të ndryshme.
Vlerësimi: ✅ Vullneti politik është i fortë dhe ka një mbështetje të gjerë, por administrata duhet të sigurojë menaxhim efikas të projekteve për të realizuar ndërtimin dhe rikonstruksionin e shkollave.
Ky premtim ka një vullnet politik të fuqishëm dhe mund të realizohet nëse administrata është e përgatitur dhe menaxhon projekte me efikasitet.
6. Afati i Zbatimit
Faktet:
  • Afati i premtuar për in e ndërtimit dhe rikonstruksionit të shkollave deri në vitin 2025 është relativisht i shkurtër, duke marrë parasysh kompleksitetin dhe shtrirjen e këtij projekti.
  • Ky afat mund të jetë i mundshëm nëse projekti nis menjëherë dhe shpërndarja e fondeve është e sigurt.
Vlerësimi: ⚠️ Afati mund të jetë i ngushtë, dhe ndërtimi i 200 shkollave mund të kërkojë kohë të konsiderueshme për in e të gjitha fazave të projektit, përfshirë hartimin, tenderimin dhe ndërtimin e shkollave.
Afati i zbatimit është i mundshëm, por mund të kërkojë përshpejtim të procedurave administrative dhe ndihmë financiare shtesë.
Indeksi i Fizibilitetit për Ndërtimin dhe Rikonstruksionin e Shkollave (2024)
  1. Qartësia e Premtimit: ✅ I qartë dhe i matshëm
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ Në përputhje me kornizën ligjore
  3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Kërkon burime financiare të qëndrueshme
  4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Pozitiv për arsimin dhe zhvillimin ekonomik
  5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Vullnet i fortë dhe kapacitet për menaxhim
  6. Afati i Zbatimit: ⚠️ Afat i ngushtë dhe kërkon menaxhim të shpejtë
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit
Indeksi i Fizibilitetit për Ndërtimin dhe Rikonstruksionin e Shkollave: 4.4/5
Ky premtim ka një ndikim të rëndësishëm dhe pozitiv për përmirësimin e kushteve të arsimit, me mbështetje të gjerë nga shoqëria dhe politikbërësit. Megjithatë, ka sfida financiare dhe menaxheriale, duke kërkuar një planifikim të kujdesshëm për alokimin e fondeve dhe koordinimin e projekteve. Afati i zbatimit është i mundshëm, por kërkon përshpejtim të proceseve administrativ dhe ndihmë financiare të mundshme nga burime të jashtme
Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Librat Falas për Nxënësit”
1. Qartësia e Premtimit
Libra falas për të gjithë nxënësit në sistemin arsimor parauniversitar do të sigurohen, duke lehtësuar koston për prindërit dhe nxënësit.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Do të mund të verifikohet nëse librat falas janë ofruar për të gjithë nxënësit, siç është parashikuar.
Ky premtim është qartësisht i matshëm dhe i mundshëm, pasi mund të verifikohet me lehtësi nëse librat janë ofruar.
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Korniza ligjore aktuale e arsimimit mund të mbështesë ofrimin e librave falas, por mund të kërkojë disa ndryshime të mundshme në buxhet dhe legjislacion për të siguruar financimin e duhur dhe zbatimin e masës.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim mund të përballet me ndryshime ligjore që mund të kërkojnë përshtatje të rregulloreve për shpenzimet e arsimit dhe alokimin e fondeve për librat.
Do të kërkohet përmirësim ligjor dhe një plan i qartë buxhetor për zbatimin e këtij premtimi.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
Për të ofruar libra falas për të gjithë nxënësit, është e nevojshme që qeveria të alokojë fonde të konsiderueshme për të mbuluar kostot e librave shkollorë.
Numri i nxënësve në Shqipëri është afërsisht 500,000, dhe duke pasur parasysh se një set libri mund të kushtojë 20-30 euro për nxënës, kjo kërkon një alokim total që mund të variojë nga 10 deri në 15 milionë euro çdo vit.
Llogaritje financiare:
Kosto totale vjetore për librat: 500,000 nxënës × 20-30 euro (për nxënës) = 10-15 milionë euro.
Kjo është një shifër e menaxhueshme, por kërkon përkushtim të qëndrueshëm buxhetor dhe mund të ndikojë në sektorë të tjerë të shpenzimeve publike.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim kërkon financim të qëndrueshëm dhe mund të varet nga prioritetet buxhetore të qeverisë. Burimet e mundshme mund të përfshijnë ristrukturimin e fondeve në buxhetin e shtetit ose rritjen e të ardhurave tatimore.
Ky premtim është realizueshëm nëse financimi mund të sigurohet në mënyrë të qëndrueshme. 
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ofrimi i librave falas do të lehtësojë koston për prindërit dhe do të përmirësojë mundësitë për të gjithë nxënësit, duke siguruar akses të barabartë në materialet arsimore.
Ky premtim mund të nxisë përmirësimin e cilësisë së arsimit, pasi nxënësit do të kenë akses të plotë në materialet e nevojshme për mësim.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një ndikim pozitiv në aksesin dhe cilësinë e arsimit, duke ulur barrën financiare për familjet dhe duke përmirësuar mundësitë e të nxënit.
Ky premtim është pozitiv dhe do të ketë një ndikim të rëndësishëm në përmirësimin e mundësive arsimore dhe në barazinë sociale.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Ka një vullnet politik për të ofruar libra falas, dhe ky premtim ka mbështetje të gjerë nga aktorë të ndryshëm shoqërorë, përfshirë prindërit dhe nxënësit.
Zbatimi kërkon një kapacitet administrativ të fortë, për të siguruar që librat të shpërndahen në mënyrë efikase dhe të koordinohen me shkollat.
Vlerësimi: ✅ Vullneti politik është i dukshëm, dhe ka mbështetje të gjerë nga aktorët shoqërorë. Megjithatë, administrata do të duhet të jetë e përgatitur për të menaxhuar shpërndarjen dhe sigurimin e librave.
Ky premtim ka një vullnet politik të fuqishëm dhe mund të zbatohet nëse ka një koordinim të mirë administrativ.
6. Afati i Zbatimit
Afati i zbatimit për këtë premtim është i mundshëm brenda periudhës të parashikuar për përmbushjen e premtimeve të vitit 2025, pasi implementimi mund të nisë gradualisht dhe të sigurohet financimi i nevojshëm.
Vlerësimi: ✅ Afati i zbatimit është i realizueshëm dhe mund të realizohet brenda periudhës parashikuar.
Afati është i mundshëm dhe mund të realizohet gradualisht gjatë periudhës së mandatit. 
Indeksi i Fizibilitetit për Librat Falas për Nxënësit
  1. Qartësia e Premtimit: ✅ I qartë dhe i matshëm
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Kërkon ndryshime ligjore dhe financim të përshtatshëm
  3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Kërkon burime të qëndrueshme financiare
  4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Pozitiv për nxënësit dhe prindërit
  5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Vullnet i fortë dhe mundësi implementimi
  6. Afati i Zbatimit: ✅ Afat i realizueshëm dhe i mundshëm
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit:
Indeksi i Fizibilitetit për Librat Falas për Nxënësit: 4.7/5
Ky premtim ka një ndikim pozitiv të dukshëm për nxënësit dhe prindërit, duke siguruar akses të barabartë në materialet arsimore. Sidoqoftë, sfidat financiare dhe nevoja për ndryshime ligjore dhe rregullatore mbeten pengesa të mundshme.
Megjithatë, vullneti politik dhe afati i zbatimit janë të realizueshëm, dhe ky premtim ka mundësinë të realizohet në periudhën e parashikuar
Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Rritjen e Pagës për Mësuesit”
1. Qartësia e Premtimit
Paga mesatare e mësuesve do të rritet në 1,250 euro deri në vitin 2030.
Rritja do të jetë graduale, për të garantuar një nivel më të mirë jetese për mësuesit.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Rritja e pagës për mësuesit është e përcaktuar saktësisht dhe mund të verifikohet nëse pagat rriten me ritmet e parashikuara.
Ky premtim është qartësisht i matshëm dhe i mundshëm nëse ka burime financiare të mjaftueshme dhe një plan të qartë për implementimin gradual.
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Rritja e pagave për mësuesit kërkon ndryshime të mundshme ligjore dhe rregullore për të përcaktuar mënyrën e financimit dhe zbatimin.
Rregullat për pagat e punonjësve të sektorit publik mund të kërkojnë rishikim për të mbështetur këtë ndryshim.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim mund të përballet me disa pengesa ligjore dhe rregullatore, për shkak të nevojës për rishikim të politikave të pagave dhe financimit të sektorit arsimor.
Duhet një përmirësim në kornizën ligjore dhe koordinim me institucionet financiare për të realizuar këtë premtim.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
Për të arritur paga mesatare 1250 euro, është e nevojshme një rritje e konsiderueshme e financimeve për sektorin e arsimit.
PBB e Shqipërisë në 2024 është 25.2 miliardë euro, dhe buxheti për arsimin është rreth 3.3% e PBB-së.
Paga mesatare aktuale e mësuesve është rreth 770 euro në vitin 2024.
Llogaritje financiare
Paga mesatare e mësuesve duhet të rritet me 480 euro deri në vitin 2030.
Kjo kërkon një rritje të konsiderueshme të financimit për arsimin, për të përballuar një shtesë të mundshme prej 500-600 milionë eurosh çdo vit për të mbështetur pagat.
Burimet e mundshme të financimit
  1. Rritja e të ardhurave nga taksat: Do të ishte e nevojshme të sigurohen burime shtesë nga rritja e taksave dhe rritja e të ardhurave.
  2. Ristrukturimi i shpenzimeve publike: Rialokimi i fondeve nga sektorët e tjerë mund të ndihmojë për këtë rritje.
  3. Bashkëpunimi ndërkombëtar: Mund të kërkohen investime nga agjenci ndërkombëtare për mbështetje financiare.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim kërkon një mbështetje buxhetore të konsiderueshme dhe mund të kërkojë përpjekje për ristrukturim të financave publike.
Financimi është një sfidë dhe do të kërkojë mundësi shtesë financimi nga burime të ndryshme.
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Rritja e pagave për mësuesit do të përmirësojë nivelin e jetesës për ta dhe mund të ndikojë pozitivisht në motivimin e punonjësve dhe cilësinë e mësimdhënies.
Ky premtim mund të nxisë një përmirësim të cilësisë së arsimit, pasi mësuesit do të jenë më të motivuar dhe më të angazhuar.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një ndikim pozitiv në sektorin e arsimit dhe mund të sjellë përmirësime në motivimin dhe cilësinë e mësimdhënies.
Pozitiv, ky premtim ka potencial për të rritur cilësinë e arsimit dhe të ulë emigrimin e mësuesve, si dhe të kontribuojë në zhvillimin e sektorit arsimor.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Vullneti politik për rritjen e pagave të mësuesve është i qartë dhe ka mbështetje nga qeveria dhe aktorët shoqërorë.
Megjithatë, zbatimi i këtij plani kërkon kapacitet administrativ për të menaxhuar rritjen graduale të pagave dhe për të siguruar që buxheti të alokohet saktësisht.
Vlerësimi: ✅ Qeveria ka vullnetin politik për të realizuar këtë premtim, por do të kërkohet një angazhim i fortë administrativ për të siguruar që fondet e nevojshme të alokohen për arsim.
Pozitiv, por kërkon angazhim dhe koordinim të fortë nga administrata për zbatimin efektiv të planit.
6. Afati i Zbatimit
Afati i premtuar për këtë rritje pagash është deri në vitin 2030, një periudhë 6-vjeçare që mund të sigurojë implementim gradual.
Ky afat i mundëson qeverisë kohë të mjaftueshme për të siguruar financimin dhe të menaxhojë gradualisht ndryshimet.
Vlerësimi: ✅ Afati i zbatimit është i realizueshëm, duke marrë parasysh periudhën kohore të gjatë dhe mundësinë e rritjes graduale të pagave.
Afat i realizueshëm, mund të sigurohet një rritje të qëndrueshme dhe të menaxhueshme të pagave.
Indeksi i Fizibilitetit për Rritjen e Pagues për Mësuesit (2025 – 2029)
  1. Qartësia e Premtimit: ✅ I qartë dhe i matshëm
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Kërkon ndryshime ligjore dhe financim të përshtatshëm
  3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Kërkon burime shtesë dhe mundësi financimi të mundshme
  4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Pozitiv për mësuesit dhe cilësinë e arsimit
  5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Pozitiv, por kërkon koordinim të fortë administrativ
  6. Afati i Zbatimit: ✅ Afat i realizueshëm dhe i menaxhueshëm
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit:
Indeksi i Fizibilitetit për Rritjen e Pagues për Mësuesit: 4.5/5
Ky premtim ka një ndikim shumë pozitiv në sektorin e arsimit, por kërkon mbështetje financiare dhe angazhim të fortë administrativ. Ndërsa vullneti politik dhe afati i zbatimit janë të mundshëm, sfidat financiare dhe nevoja për ndryshime ligjore mbeten pengesa të mundshme
Indeksi i fizibilitetit të premtimit për “Investime në ekonomi”. 
  1. Kapaciteti Financiar i Shqipërisë në 2024
PBB e Shqipërisë në 2024 është 25.2 miliardë euro, dhe është parashikuar të mbetet afërsisht e njëjtë për vitin 2024.
Paketa Smart Albania kërkon 8 miliardë euro investime, që përbën rreth 30% të PBB-së.
Indeksi i borxhit publik për vitin 2024 është i pranueshëm, por borxhi mund të rritet nëse Shqipëria kërkon financim shtesë për këto investime.
Vlerësimi: Ky investim është shumë i lartë në raport me madhësinë e ekonomisë dhe mund të kërkojë mobilizimin e burimeve të jashtme, si dhe një rritje të borxhit publik.
Sfidë e madhe në realizimin e këtij premtimi, mundësi për realizim vetëm nëse mund të sigurohen burime financiare të jashtme ose investitorë strategjikë.
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Shqipëria ka përmirësuar gradualisht kornizën ligjore dhe institucionale për investimet, por ndihma për zhvillimin e sektorëve të ndryshëm të ekonomisë ende ka nevojë për më shumë transparencë dhe zbatim efikas të ligjeve.
Projekti “Smart Albania” kërkon mbështetje të fuqishme institucionale dhe administrativë.
Vlerësimi: Pavarësisht përmirësimeve, ka ende sfida të zbatimit të ligjeve dhe garantimit të një mjedisi të qëndrueshëm dhe të sigurt për investitorët.
Mesatar, mundësia e realizimit është e mundshme, por ka nevojë për përmirësim të mëtejshëm të administratës dhe zbatimit të ligjeve.
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Qeveria ka shprehur angazhimin për të realizuar investime të mëdha, duke përfshirë paketën Smart Albania.
Qeveria ka përvojë në menaxhimin e projekteve të mëdha dhe ka shfaqur vullnet për të mbështetur sektorin privat.
Vlerësimi: Vullneti politik është i fuqishëm, por realizimi i kësaj pakete kërkon një kapacitet të madh administrativ dhe një koordinim të mirë mes institucioneve.
Pozitiv, me mundësi për realizim, por i varur nga kapaciteti administrativ dhe menaxhimi i burimeve.
  1. Stabiliteti Ekonomik dhe Makroekonomik
Rritja ekonomike e Shqipërisë për vitin 2023 ishte 3.94%, dhe për vitin 2024 vleresohet të mbetet e qëndrueshme ne 3.96%, megjithëse sfidat globale si inflacioni mund të ndikojnë negativisht.
Stabiliteti ekonomik është kyç për realizimin e investimeve dhe për tërheqjen e investitorëve të huaj.
Vlerësimi: Stabiliteti ekonomik është i rëndësishëm për të garantuar rritjen dhe për të siguruar një klimë të qëndrueshme për investime.
Kritik, kërkon stabilitet të vazhdueshëm dhe rritje të qëndrueshme për realizimin e këtij premtimi.
Indeksi tar i Fizibilitetit për Investime në Ekonomi (2024)
  1. Kapaciteti Financiar: ✅ Sfida e madhe, mundësi për realizim
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ Mesatar, mund të përmirësohet
  3. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Pozitiv, mundësi për realizim
  4. Stabiliteti Ekonomik: ✅ Kritik, kërkon stabilitet dhe rritje të qëndrueshme
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit
Indeksi i Fizibilitetit për Investime në Ekonomi (2024): 3.5/5
Ky rezultat sugjeron se realizimi i premtimit është i mundur, por kërkon kapacitete të forta financiare, administrativë dhe ekonomike. Pavarësisht angazhimit politik dhe mbështetjes për investimet, sfidat financiare dhe kërkesa për stabilitet të ekonomisë mbeten pengesa për realizimin e plotë të këtij premtimi
Indeksi i Fizbilitetit të premtimit për “Mbështetje Financiare për Bizneset”
Mbështetja financiare për bizneset është një shtyllë kyçe për zhvillimin dhe rritjen e sektorit privat në çdo ekonomi. Në kontekstin shqiptar, ku sektori privat, sidomos bizneset e vogla dhe të mesme, përballen me sfida të shumta financiare, ky premtim është një mundësi e rëndësishme për të fuqizuar këto biznese dhe për të nxitur rritjen e investimeve dhe punësimit.
Qeveria ka synuar të sigurojë një mundësi të rëndësishme financiare për bizneset përmes një qasjeje më të lehtë dhe më të përballueshme në financa, si kredite dhe garancitë që do të ofrohen nga institucione të ndryshme financiare, për të mbështetur zhvillimin e sektorit privat.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.
Synimi i Saktë: Mobilizimi i 2 miliardë eurove në kredi dhe garanci është një objektiv i qartë dhe konkret, duke ofruar një pasqyrë të qartë të mbështetjes që do t’i ofrohet sektorit privat. Ky është një fond i konsiderueshëm që ka potencialin të kontribuojë në zhvillimin dhe rritjen e sektorit privat, sidomos për ato biznese të vogla dhe të mesme, të cilat kanë vështirësi të aksesojnë financa të përshtatshme.
Normat e Interesit: Vendosja e normave të interesit më të ulëta se 3% është një premtim specifik, i matshëm dhe i lehtë për t’u monitoruar. Ky angazhim është i mundshëm, duke qenë se është në përputhje me politikën monetare dhe rregullat e tregut bankar, duke i dhënë mundësi bizneseve të vogla dhe të mesme të mbështeten në kushte të favorshme financiare.
Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
✅ Ky premtim mund të realizohet përmes masave ligjore dhe bashkëpunimit të ngushtë me institucionet financiare.
Korniza Ligjore: Ky premtim do të kërkojë një kornizë ligjore të fortë që mbështet zhvillimin e sistemit të kredive dhe garancive. Kjo përfshin miratimin e legjislacionit për krijimin e mundësive më të lehta për kreditimin e bizneseve dhe krijimin e një sistemi të besueshëm për shfrytëzimin e këtyre mjeteve financiare. Qeveria duhet të bashkëpunojë ngushtë me Bankën e Shqipërisë dhe Bankën e Zhvillimit për të siguruar mbështetje të qëndrueshme dhe të përshtatshme për biznese.
Bashkëpunimi me Bankat: Bashkëpunimi i ngushtë me bankat komerciale dhe zhvillimore është kyç për realizimin e këtij premtimi. Këto institucione financiare duhet të ofrojnë norma të ulëta interesi dhe kushte të favorshme për kredinë, të cilat duhet të jenë të qarta dhe të matshme për t’u mbikëqyrur. Për më tepër, është e rëndësishme që të krijohet një mekanizëm i thjeshtë për bizneset që të mund të aksesojnë këto mundësi financimi pa barrierat e zakonshme burokratike. Vlerësimi: ✅ (Masat ligjore dhe bashkëpunimi janë të mundshme dhe të realizueshme)
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
✅ Ky synim kërkon mbështetje financiare dhe mund të realizohet përmes alokimit të fondeve të nevojshme.
Kredia dhe Garancia: Shumica e fondeve që do të mbështesin këtë iniciativë mund të vijnë nga Banka e Shqipërisë dhe Banka e Zhvillimit, por gjithashtu mund të kërkohen fonde shtesë nga buxheti i shtetit. Ky financim do të mbulojë mundësinë e ofrimit të garancive për kreditorët dhe mbështetje për bizneset që kanë nevojë për kapital të freskët për të investuar dhe rritur kapacitetin e tyre prodhues.
Normat e Interesit: Normat e interesit më të ulëta se 3% janë të mundshme, por ky premtim kërkon angazhim të lartë dhe mbështetje të qëndrueshme për të siguruar një përputhshmëri të këtyre normave me rregullat e politikës monetare dhe situatën e përgjithshme të tregut bankar. Qeveria duhet të sigurojë që këto norma të jenë të qëndrueshme dhe të mund të mbështesin efektivisht bizneset në zhvillimin e aktiviteteve të tyre.
Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme dhe mund të realizohet përmes politikave të qeverisë)
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ Ky premtim ka një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e sektorit privat dhe rritjen e punësimit.
Për Ekonominë: Ofrimi i mundësive financiare me norma të ulëta interesi do t’i mundësojë bizneseve të vogla dhe të mesme të përballojnë vështirësitë financiare dhe të investojnë në zgjerimin e aktiviteteve të tyre. Ky proces do të çojë në rritjen e të ardhurave dhe produktivitetit, duke kontribuar në forcimin e ekonomisë kombëtare dhe krijimin e mundësive për një konkurrencë më të shëndetshme.
Për Shoqërinë: Ky premtim do të kontribuonte drejtpërdrejt në uljen e papunësisë dhe në krijimin e mundësive të reja punësimi. Duke ndihmuar bizneset të rriten dhe të zgjerohen, ky premtim ka potencialin të kontribuojë në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe krijimin e mundësive për zhvillim të qëndrueshëm të shoqërisë.
Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe shoqërinë)
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
✅ Ky synim mund të realizohet përmes angazhimit politik dhe menaxhimit të duhur të fondeve.
Vullneti Politik: Ky premtim kërkon një angazhim të fortë politik për të garantuar që qeveria të krijojë një kornizë mbështetëse për kreditimin e bizneseve me norma të ulëta interesi. Qeveria ka shprehur tashmë vullnetin për të mbështetur zhvillimin ekonomik dhe sektorin privat, dhe ky angazhim është një hap i rëndësishëm në realizimin e premtimit. Angazhimi i qeverisë është thelbësor për të siguruar një mbështetje të qëndrueshme dhe të vazhdueshme.
Kapaciteti Administrativ: Ky premtim kërkon kapacitet administrativ të mjaftueshëm për të menaxhuar ndarjen e kredive dhe garancive, dhe për të siguruar që ato të shkojnë në duar të duhura. Ky proces do të kërkojë një menaxhim të kujdesshëm dhe efikas të fondeve dhe një bashkëpunim të ngushtë mes institucioneve financiare dhe bizneseve.
Vlerësimi: ✅ (I realizueshëm, duke pasur parasysh angazhimin politik dhe administratën e nevojshme) 
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Mbështetje Financiare për Bizneset
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5
Përmbledhje e Vlerësimit
Qartësia e Premtimit:
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Mundësi për zbatimin e qëndrueshëm dhe të besueshëm)
Mbështetja Financiare: ✅ (Mundësia e mbështetjes financiare është e lartë, por kërkon alokim të duhur të fondeve)
Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për zhvillimin e sektorit privat dhe rritjen e punësimit)
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Kapacitet i mjaftueshëm dhe angazhim politik i dukshëm)
Afati i Zbatimit: ✅ (I realizueshëm dhe mund të zbatohet në periudhën afatshkurtër)
📌 Ky premtim ka një potencial të lartë për të mbështetur zhvillimin e bizneseve të vogla dhe të mesme në Shqipëri, me një ndikim të rëndësishëm në forcimin e ekonomisë dhe krijimin e mundësive të reja punësimi. Megjithatë, realizimi i tij do të kërkojë koordinim të ngushtë mes institucioneve financiare dhe qeverisë, si dhe një menaxhim të kujdesshëm të fondeve.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Rritjen e Eksporteve dhe mbështetje për Bizneset”
Një nga objektivat e qeverisë ka qenë rritja e eksporteve dhe mbështetje e bizneseve shqiptare për të rritur konkurrencën dhe prezencën e produkteve shqiptare në tregjet ndërkombëtare.
Qeveria premton të:✅ Rrisë eksportet shqiptare me 50% deri në vitin 2030, nga 4.4 miliardë euro në 6.6 miliardë euro.✅ Mbështesë bizneset shqiptare për t’u integruar në tregjet ndërkombëtare përmes lehtësimeve fiskale, financiare dhe logjistike.✅ Përmirësojë infrastrukturën dhe procedurat e eksportit, duke ulur burokracinë dhe kostot.
Ky premtim është i rëndësishëm për ekonominë shqiptare, por përballja me pengesat strukturore dhe financiare do të jetë vendimtare për realizimin e tij.
Ky synim është pjesë e politikave të mëdha për zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik dhe për të diversifikuar burimet e të ardhurave të shtetit shqiptar. Ndërsa ky objektiv është ambicioz, do të ishte e nevojshme të shqyrtohen masat dhe politikat e ndërmarra deri tani për të mbështetur rritjen e eksporteve, duke marrë parasysh edhe sfidat që mund të hasen gjatë implementimit.
  1. Qartësia e Premtimit
    ✅ Ky synim është i qartë dhe i matshëm.
    Synimi i saktë: Rritja e eksporteve dhe mbështetja për bizneset shqiptare janë objekte të matshme që mund të monitorohen përmes statistikave të INSTAT dhe agjencive ndërkombëtare. Në këtë kontekst, është i qartë që objektivi është të rriten të ardhurat nga eksportet, por nuk është specifikuar një vlerë konkrete (si për shembull, të arrihen 10 miliardë euro në eksporte).
    Koha e përmbushjes: Ky objektiv nuk ka një afat të përcaktuar si premtim i vitit 2021, por mund të mbështetet në periudha të mëtejshme të qeverisjes, duke mundësuar kështu një periudhë të zgjatur për përmbushjen e tij.
    Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm, edhe pse pa një afat të qartë të implementimit)
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
    ✅ Ky synim mund të realizohet përmes politikave të duhura dhe masave mbështetëse.
    Politikat mbështetëse: Rritja e eksporteve kërkon mbështetje të drejtpërdrejtë për prodhuesit dhe bizneset shqiptare që janë të gatshëm të hyjnë në tregje ndërkombëtare. Ky mbështetje mund të ofrohet përmes subvencioneve, granteve, dhe lehtësirave tatimore për sektorët eksportues.
    Institucionet mbështetëse: Edhe pse nuk ekziston një agjenci të dedikuar për promovimin e eksporteve, qeveria mund të angazhohet në përmirësimin e bashkëpunimit me institucione të tjera ndërkombëtare dhe organizata që mund të ndihmojnë për promovimin dhe mbështetje të bizneseve për të hyrë në tregje të reja. Gjithashtu, përmirësimi i administratës doganore dhe lehtësimi i procedurave mund të nxisin rritjen e eksportit.
    Vlerësimi: ✅ (Mundësia e realizimit përmes masave mbështetëse dhe përmirësimit të infrastrukturës institucionale)
3. Analiza e situatës Aktuale
Eksportet Shqiptare Sot
Eksportet totale në vitin 2024: ~4 miliardë euro (17% e PBB-së).
Produktet kryesore të eksportit:
  • Minerale dhe metale (20%)
  • Tekstile dhe veshje (18%)
  • Produkte bujqësore dhe agroindustriale (15%)
  • Materiale ndërtimi (12%)
  • Energji dhe hidrokarbure (10%)
Partnerët kryesorë të tregtisë:
  • Italia (45%)
  • Kosova (8%)
  • Greqia, Gjermania, Turqia (7-9% secili)
Rritja e kërkuar
Që të arrihet objektivi i rritjes me 50%, eksportet duhet të rriten me 6.6% çdo vit deri në 2030.
📊 Krahasimi me ritmet historike
Në 2010-2020: Rritje mesatare 3.5-4% në vit.
Në 2020-2024: Rritje mesatare 4.2% në vit.
Kërkesa e re: Rritja duhet të dyfishohet, duke tejkaluar trendin historik.
  1. Kostoja dhe Burimet e Financimit
Kostoja për Mbështetjen e Bizneseve
Subvencione për eksportuesit:
  • Mbështetje për sektorët strategjikë: 100-200 milionë euro/vit.
Lehtësira fiskale dhe financiare:
  • Përjashtime nga TVSH për eksportuesit: 50-80 milionë euro/vit.
  • Lehtësime doganore për lëndët e para: 30-50 milionë euro/vit.
  • Kredi të buta për zgjerimin e prodhimit: 100-150 milionë euro/vit.
Përmirësimi i Infrastrukturës së Eksportit:
  • Modernizimi i porteve dhe logjistikës: 200-300 milionë euro në total.
  • Ulja e burokracisë doganore: 30-50 milionë euro investime digjitale.
📊 Kostoja totale e programit (2024-2030): ~ 1.5-2 miliardë euro.
5. Vlerësimi i Fizibilitetit
Kriteri
Analiza
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
Objektivi është i qartë dhe i matshëm.
Kapaciteti i Bizneseve për të Eksportuar
Kapacitetet aktuale janë të kufizuara dhe varen nga investime të reja.
⚠️
Politikat Fiskale dhe Institucionale
Reforma tatimore e nevojshme për të rritur konkurrencën.
⚠️
Përballueshmëria Financiare
Kostoja e lartë (1.5-2 miliardë euro), kërkon rritje të të ardhurave.
⚠️
Ndikimi Ekonomik dhe Social
Mund të krijojë vende pune dhe të rrisë të ardhurat kombëtare.
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Vullneti ekziston, por duhen përmirësime strukturore.
⚠️
Afati i Zbatimit
2030 është një objektiv i mundshëm, por sfidues.
⚠️
5. Sfidat kryesore dhe mendime
Sfidat për Realizimin e Premtimit
🔹 Kapacitetet e kufizuara prodhuese – Sektori industrial ka nevojë për investime në teknologji.🔹 Mungesa e infrastrukturës logjistike – Transporti dhe magazinimi kanë kosto të larta.🔹 Burokracia e lartë në eksport – Procedurat e doganave dhe taksave duhen përmirësuar.🔹 Financimi i pamjaftueshëm – Shteti duhet të sigurojë burime të reja financiare.
Mendime për Përmirësimin e Fizibilitetit
💡 1. Fokusi në sektorë strategjikë
  • Prioritet të kenë produktet me vlerë të shtuar (agrobiznes, ICT, përpunim industrial).
💡 2. Lehtësimi i politikave fiskale dhe doganore
  • Eliminimi i burokracisë për eksportuesit dhe reduktimi i tarifave.
💡 3. Krijimi i një Fondi të Eksporteve
  • Fondi 500 milionë euro me partneritet publik-privat për mbështetjen e eksportuesve.
💡 4. Përmirësimi i Infrastrukturës së Transportit
  • Investime në porte, magazina doganore dhe rrugë për të ulur kostot logjistike.
Rritja e eksporteve me 50% deri në 2030 është një objektiv ambicioz dhe i rëndësishëm për Shqipërinë. Megjithatë, sfidat kryesore janë:
  1. Kapaciteti i kufizuar i prodhimit dhe konkurrenca e ulët.
  2. Nevoja për investime të mëdha në infrastrukturë dhe logjistikë.
  3. Mungesa e një politike të qartë fiskale për lehtësimin e eksportit.
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Rritjen e Eksporteve dhe Mbështetje për Bizneset📊 Indeksi i Fizibilitetit: 2.8/5
📊 Për ta bërë këtë premtim të realizueshëm, nevojiten reforma fiskale, një strategji afatgjatë industriale dhe investime të qëndrueshme në logjistikë.
💡 Përmirësimi i klimës së biznesit dhe eliminimi i barrierave do të jenë faktorë kyç për suksesin e këtij premtimi.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Reduktimin e Inspektimeve për Bizneset”
Një nga premtimet e theksuara në programin qeveritar është reduktimi i inspektimeve dhe kontrolleve ndaj bizneseve, një hap që synon të lehtësojë administratën për sipërmarrësit dhe të krijojë kushte më të favorshme për zhvillimin e biznesit.Ky premtim është veçanërisht i rëndësishëm për bizneset e vogla dhe të mesme, të cilat shpesh ndjehen të ngarkuara nga burokracia dhe kontrolli i tepërt nga institucionet shtetërore.
  1. Qartësia e Premtimit
    ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.
    Për bizneset, është përcaktuar se inspektimet dhe kontrollat do të reduktohen ndjeshëm, një premtim i qartë që mund të matet nëpërmjet numrit të inspektimeve dhe kontrolleve që do të realizohen gjatë periudhës së zbatimit të tij. Ky angazhim mund të matet gjithashtu përmes një uljeje të numrit të ankesave të biznesve ndaj inspektimeve të papritura apo të tepërta.
    Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
    ✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa ligjore të mëdha.
    Korniza ligjore mund të pësojë ndryshime të nevojshme për të reduktuar inspektimet, duke vendosur kriteret e inspektimeve të cilat do të jenë më selektive dhe të bazuara në risqet reale që paraqesin bizneset. Ky angazhim mund të zbatohet me përmirësimin e sistemeve të kontrollit dhe monitorimit të aktivitetit ekonomik.
    • Zbatimi i kësaj mase mund të kërkojë një organizim më të mirë dhe më efikas të administratës shtetërore, për të siguruar që reduktimi i inspektimeve nuk do të çojë në injorimin e bizneseve që mund të shkelin ligjet.
    Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa ligjore të rëndësishme)
  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
    ✅ Ky premtim ka mbështetje të mundshme financiare, por kërkon vlerësim të kujdesshëm të ndikimit buxhetor.
    Ky angazhim mund të ketë ndikim në shpenzimet buxhetore për inspektoratet dhe autoritetet shtetërore që kryejnë inspektime. Megjithatë, një reduktim i inspektimeve mund të çojë në ulje të kostove administrative për shtetin, duke mundësuar alokimin e burimeve në fusha të tjera të rëndësishme për zhvillimin ekonomik.
    • Po ashtu, ky angazhim mund të ndihmojë në përmirësimin e klimës së biznesit, duke nxitur investime dhe rritje të ekonomisë.
    Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme, por kërkon menaxhim të kujdesshëm)
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    ✅ Ky premtim ka ndikim pozitiv në përmirësimin e kushteve për bizneset.
    Për bizneset, ulja e inspektimeve do të ndihmojë në krijimin e një ambienti më të lehtë dhe më të favorshëm për të operuar, duke reduktuar kostot administrative dhe stresin që ndjek shpesh inspektimet e shpeshta dhe të papritura.
    Për ekonominë, ky premtim mund të stimulojë zhvillimin e biznesit të vogël dhe të mesëm, duke i dhënë mundësinë këtyre bizneseve të fokusohem në rritje dhe inovacion, në vend që të merren me shqetësime të vazhdueshme për kontrollin dhe inspektimin.
    • Ky premtim mund të sjellë përmirësim në besimin e sipërmarrësve tek shteti dhe administrata, duke nxitur një bashkëpunim më të ngushtë me autoritetet shtetërore.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe zhvillimin e bizneseve)
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
    ✅ Ky premtim është i realizueshëm përmes angazhimit politik dhe administratës ekzistuese.
    Vullneti politik për mbështetje të biznesit është i dukshëm, dhe reduktimi i inspektimeve është një hap i dëshiruar nga komuniteti i biznesit. Ky angazhim ka mbështetje të gjerë dhe mund të realizohet me mbështetje politike.
    Kapaciteti administrativ është i mundshëm për të zbatuar këtë masë, pasi administrata tatimore dhe inspektoratet shtetërore janë të afta për të menaxhuar një program të tillë, duke u fokusuar në inspektime më të selektuara dhe efikase.
    Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)
  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit
    ✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm.
    Afati i zbatimit mund të jetë i shpejtë, pasi nuk kërkon ndryshime të thella ligjore dhe mund të zbatohet përmes vendosjes së kritereve të reja për inspektimet. Ky proces mund të nënkuptojë një periudhë kaluese për adaptimin e administratës shtetërore në këtë model të ri të kontrollit dhe inspektimit.
    • Përdorimi i sistemeve të teknologjisë mund të ndihmojë në monitorimin dhe reduktimin e inspektimeve, duke e bërë procesin më të shpejtë dhe efikas.
    Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)
  1. Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve
    ✅ Ky premtim do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e investimeve dhe mundësitë për punësim.
    Ulja e ngarkesës administrative për bizneset mund të nxisë rritjen e investimeve, pasi sipërmarrësit mund të përqendrohen më shumë tek rritja e aktiviteteve të tyre dhe jo në përballjen me kontrolle të shpeshta.
    • Ky premtim mund të nxisë hapjen e mundësive të reja për bizneset dhe mund të çojë në krijimin e vendeve të punës, duke stimuluar zhvillimin e sektorëve të ndryshëm ekonomikë.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Reduktimin e Inspektimeve për Bizneset
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.7/5
Përmbledhje e VlerësimitQartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe zhvillimin e bizneseve)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)• Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)
📌 Ky premtim ka potencialin për të përmirësuar klimën e biznesit dhe për të ulur pengesat administrative për sipërmarrësit. Me një ulje të inspektimeve dhe një fokusim në kontrolle më selektive dhe efikase, ky angazhim mund të stimulojë zhvillimin e sektorëve ekonomikë dhe të krijojë mundësi për investime dhe punësim
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Pakon e Pajtimit Fiskal për Bizneset”
Një prej angazhimeve të rëndësishme të programit qeveritar është krijimi i një “pakoje pajtimi fiskal” për bizneset, e cila do të ofrojë një mundësi të re për bizneset të përballen me sfidat fiskale të momentit. Ky angazhim përfshin një periudhë trevjeçare në të cilën tatimi mbi fitimet e rritura do të jetë vetëm 5%, duke ofruar një mundësi të rëndësishme për rritje dhe stabilitet ekonomik për bizneset që kanë pasur vështirësi për të përmbushur detyrimet fiskale.
  1. Qartësia e Premtimit
    ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.
    Për bizneset, është specifikuar se tatimi mbi fitimet e rritura do të jetë vetëm 5% për një periudhë trevjeçare, duke e bërë të mundur që bizneset të përfitojnë nga një normë fiskale e ulët dhe të krijojnë mundësi për zhvillim. Ky premtim mund të matet nga administrata tatimore përmes raportimeve dhe pagimit të tatimit mbi fitimin gjatë periudhës së përcaktuar.
    Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
    ✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa ligjore të mëdha.
    Korniza ligjore mund të ndryshohet për të lejuar një periudhë të përkohshme fiskale me normë të ulët tatimi. Kjo mund të arrihet përmes miratimit të aktëve nënligjore që përcaktojnë një periudhë të caktuar “paqeje fiskale” dhe një normë tatimi të favorshme për bizneset.
    • Zbatimi do të kërkojë një sistem të monitorimit të saktë nga administrata tatimore për të siguruar që bizneset të përfitojnë nga kjo mundësi dhe të paguajnë taksat në përputhje me rregullat e reja.
    Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa ligjore të rëndësishme)
  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
    ✅ Ky premtim ka mbështetje të mundshme financiare, por kërkon vlerësim të kujdesshëm të ndikimit buxhetor.
    Ky angazhim do të ketë ndikim në të ardhurat tatimore të shtetit për shkak të uljes së normës tatimore për bizneset. Sidoqoftë, është e mundur që ky ndikim të kompenzohet nga rritja e investimeve, zgjerimi i bizneseve dhe rritja e aktivitetit ekonomik.
    • Pakoja fiskale mund të ndihmojë në përmirësimin e disponueshmërisë së kapitalit për bizneset, që mund të çojë në rritje të punësimit dhe zhvillim të mundshëm të sektorëve të ndryshëm ekonomikë.
    Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme, por kërkon menaxhim të kujdesshëm)
  2. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    ✅ Ky premtim ka ndikim pozitiv në forcimin e ekonomisë dhe mbështetje për bizneset.
    Për bizneset, një normë më e ulët tatimi përfiton nga një periudhë stabiliteti dhe mund të krijojë kushte për rritje dhe inovacion.
    Për ekonominë, kjo mundësi do të stimulojë investimet dhe rritjen e prodhimit, duke sjellë një rritje të mundshme të punësimit dhe kërkesës për mallra dhe shërbime.
    • Po ashtu, kjo mund të sjellë një përmirësim të mundshëm të klimës biznesore në Shqipëri, duke tërhequr investitorë të rinj.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe zhvillimin e bizneseve)
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
    ✅ Ky premtim është i realizueshëm përmes angazhimit politik dhe administratës ekzistuese.
    Vullneti politik për mbështetje të biznesit dhe nxitje të zhvillimit të tij është i dukshëm, duke e bërë të mundur këtë iniciativë.
    Kapaciteti administrativ është në nivel të lartë për të zbatuar këtë pako fiskale, pasi administrata tatimore ka përvojë në monitorimin e taksave dhe në krijimin e kushteve të përshtatshme për bizneset.
    • Ky premtim kërkon një vëmendje të veçantë për të siguruar që të gjitha bizneset të përfitojnë dhe respektojnë kriteret e kësaj pakete fiskale.
    Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)
  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit
    ✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm.
    Afati i zbatimit është i mundshëm që nga viti 2024, për një periudhë 3-vjeçare. Zbatimi mund të kërkojë një periudhë të shkurtër për t’u përshtatur me legjislacionin ekzistues dhe për të zbatuar ndryshimet fiskale.
    • Gjithashtu, është e nevojshme që administrata tatimore të mbështesë bizneset me informacion dhe udhëzime të qarta për këtë periudhë të përkohshme fiskale.
    Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)
  1. Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve
    ✅ Ky premtim do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e punësimit dhe investimeve.
    Ulja e normës tatimore do të çojë në rritjen e disponueshmërisë së kapitalit për bizneset, që mund të inkurajojë investimet dhe zgjerimin e operacioneve.
    • Ky stimuj mund të rrisin mundësitë për punësim dhe mund të çojnë në krijimin e vendeve të reja të punës në sektorë të ndryshëm ekonomikë.
    • Përveç kësaj, kjo do të përmirësojë kushte më të favorshme për bizneset e reja dhe ato që po zhvillohen, duke sjellë rritje të mundshme të konkurrencës dhe produktivitetit.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet) 
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Pako e Pajtimit Fiskal për Bizneset
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5 
Përmbledhje e VlerësimitQartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe zhvillimin e bizneseve)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)• Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)
📌 Ky premtim ka potencialin për të stimuluar zhvillimin e biznesit dhe rritjen e ekonomisë shqiptare. Me një periudhë të përkohshme fiskale të ulët dhe mundësinë e rritjes së investimeve, ky angazhim mund të sjellë përfitime të rëndësishme për bizneset dhe qytetarët
NULL