Indeksi i Fizibilitetit tĂ« Premtimit “UdhĂ«timi pa Viza dhe MarrĂ«veshje pĂ«r Patentat”
Premtimi: Zgjerimi i vendeve ku shqiptarët mund të udhëtojnë pa viza dhe nënshkrimi i marrëveshjeve të reja për njohjen dhe konvertimin e patentave shqiptare.
1. Qartësia e Premtimit
â
Premtimi është i qartë në synim, por ka nevojë për më shumë detaje:
-
Cilat vende specifikisht synohen për liberalizimin e vizave?
-
A bëhet fjalë për vendosjen e regjimeve pa viza me SHBA, Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë apo vendet arabe dhe aziatike?
-
A është objektiv anëtarësimi në programin e vizave të lehtësuara të BE-së për lëvizje më të lirë në Schengen?
-
ĂfarĂ« marrĂ«veshjesh pĂ«r patentat do tĂ« nĂ«nshkruhen?
-
A përfshin kjo konvertimin e patentave shqiptare në vendet kryesore ku jetojnë emigrantët shqiptarë (Itali, Greqi, Gjermani, SHBA, Kanada)?
-
A do të ketë marrëveshje reciproke apo vetëm njohje e njëanshme nga Shqipëria?
-
Afati i realizimit të këtyre ndryshimeve?
-
A do të ndodhin brenda një mandati qeverisës (2025-2029) apo më vonë?
đ VlerĂ«simi: â ïž (Premtimi Ă«shtĂ« i kuptueshĂ«m, por mungojnĂ« objektivat konkrete dhe afatet e qarta.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
đ Regjimi aktual i vizave pĂ«r shqiptarĂ«t:
-
Pa viza: Shqipëria ka marrëveshje për hyrje pa viza me BE-në dhe zonën Schengen, Turqinë, Japoninë, Korenë e Jugut, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katarin, Ukrainën dhe disa vende të tjera.
-
Me vizë: Shqiptarët ende kanë nevojë për viza për SHBA, Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë, Australinë dhe shumicën e vendeve aziatike dhe afrikane.
-
Kufizime: Edhe brenda BE-së, shqiptarët nuk mund të punojnë pa leje edhe pse udhëtojnë pa viza.
đ Njohja e patentave shqiptare:
-
Njihen automatikisht: Itali, Greqi, Turqi, Zvicër dhe disa vende të tjera.
-
Nuk njihen ose kërkojnë provim: Gjermani, SHBA, Kanada, Mbretëria e Bashkuar, Francë, Austri.
-
Përfitimet e njohjes: Njohja e patentave shqiptare do të lehtësonte punësimin dhe lëvizshmërinë për emigrantët shqiptarë që punojnë si shoferë, transportues, ose në industri të tjera që kërkojnë licenca.
đ VlerĂ«simi: â ïž (Ka pĂ«rmirĂ«sime, por kufizimet pĂ«r viza dhe njohjen e patentave janĂ« ende problem.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Diplomacia pĂ«r UdhĂ«timin pa Viza
â
Negociata me vende të reja për regjime pa viza, për shembull:
-
MbretĂ«ria e Bashkuar â MundĂ«si pĂ«r hyrje pa viza pĂ«r udhĂ«time tĂ« shkurtra pĂ«r shqiptarĂ«t.
-
SHBA â AnĂ«tarĂ«simi nĂ« programin “Visa Waiver” (por ShqipĂ«ria duhet tĂ« ulĂ« nivelin e refuzimeve tĂ« vizave nĂ«n 3%).
-
Kanada â MarrĂ«veshje pĂ«r hyrje pa viza pĂ«r vizitorĂ« tĂ« rregullt.
-
Vende arabe dhe aziatike â LehtĂ«sim i vizave pĂ«r punĂ«torĂ«t shqiptarĂ« nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar, ArabinĂ« Saudite dhe Singapor.
đ Sfida: KĂ«to vende kĂ«rkojnĂ« siguri tĂ« lartĂ« dhe ulje tĂ« emigracionit tĂ« paligjshĂ«m, ndaj ShqipĂ«ria duhet tĂ« sigurojĂ« mĂ« shumĂ« marrĂ«veshje pĂ«r kthimin e emigrantĂ«ve tĂ« paligjshĂ«m.
2ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â MarrĂ«veshjet pĂ«r Njohjen e Patentave
â
Nënshkrimi i marrëveshjeve bilaterale me vendet ku shqiptarët jetojnë dhe punojnë:
-
Gjermania, Franca, Austria, SHBA, Kanada â KĂ«to vende kĂ«rkojnĂ« provim shtesĂ« pĂ«r konvertimin e patentave shqiptare.
-
SHBA dhe Kanada â NjĂ« marrĂ«veshje do tĂ« ndihmonte shumĂ« shqiptarĂ« tĂ« punonin si shoferĂ« profesionistĂ« ose transportues.
đ Zgjidhja: ShqipĂ«ria duhet tĂ« forcojĂ« standardet e provimeve tĂ« patentave pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur kriteret e BE-sĂ« dhe vendeve perĂ«ndimore.
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
đ° Shpenzimet e nevojshme:
-
Diplomacia për liberalizimin e vizave: 3-5 milionë euro për lobim dhe marrëveshje dypalëshe.
-
Modernizimi i sistemit të patentave: 5-8 milionë euro për të përmirësuar cilësinë e provimeve të patentave në Shqipëri.
đ MundĂ«si financimi:â
BashkĂ«punim me BE-nĂ« dhe organizatat ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r sigurinĂ« kufitare dhe diplomacinĂ«.â
Investime private për qendrat e testimit të patentave.
đ VlerĂ«simi Fiskal: â ïž (Kostoja Ă«shtĂ« mesatare, por mund tĂ« financohet nga partnerĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ«.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
â
Ndikimi pozitiv:
-
Lehtëson lëvizjen e shqiptarëve për punë, turizëm dhe biznes.
-
Ndihmon emigrantët shqiptarë të integrohen më lehtë në vendet pritëse.
-
Redukton burokracinë dhe shpenzimet për marrjen e patentave të reja.
â ïž Rreziqet potenciale:
-
Disa vende mund të mos jenë të gatshme të lehtësojnë regjimin e vizave për Shqipërinë.
-
Kërkesat e rrepta për standardizimin e patentave shqiptare mund të vonojnë procesin.
đ VlerĂ«simi: â
(Ndikimi është pozitiv, por kërkon angazhim të fortë diplomatik.)
6. Afati i Zbatimit
đ
Afati i parë i mundshëm: 2025-2029
-
2025-2026 â Nisja e negociatave pĂ«r liberalizimin e vizave dhe njohjen e patentave.
-
2027 â MarrĂ«veshjet e para pĂ«r patentat dhe vizat me disa vende.
-
2029 â Implementimi i plotĂ« i reformave.
đ VlerĂ«simi: â ïž (Afati Ă«shtĂ« ambicioz, por i arritshĂ«m me mbĂ«shtetje tĂ« fortĂ« nga partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ«.)
VlerĂ«simi Final i Indeksit tĂ« Fizibilitetit pĂ«r Premtimin: “UdhĂ«timi pa Viza dhe MarrĂ«veshje pĂ«r Patentat”
đ Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5
đč QartĂ«sia e Premtimit: â ïžđč Situata Aktuale: â ïžđč Masat pĂ«r Zbatimin: â
đč Kostoja dhe Financimi: â ïžđč Ndikimi Social dhe Ekonomik: â
đč Afati i Zbatimit: â ïž
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon një strategji të mirëfilltë diplomatike dhe përmirësime në sistemin e patentave në Shqipëri. Liberalizimi i vizave me vende si SHBA dhe Kanada do të jetë i vështirë, por marrëveshjet për patentat me BE-në janë më të arritshme brenda një mandati.
Indeksi i Fizibilitetit tĂ« Premtimit “Zgjerimi i ShĂ«rbimeve Online pĂ«r EmigrantĂ«t”
Premtimi:
Rritja e numrit të shërbimeve online për emigrantët nga 52 aktuale dhe lehtësimi i procedurave për njohjen e dokumenteve në vendet pritëse.
1. Qartësia e Premtimit
â
Premtimi është i qartë në qëllim, por ka nevojë për më shumë detaje:
-
Sa shërbime shtesë do të ofrohen dhe cilat do të jenë ato?
-
A përfshijnë legalizimin e dokumenteve, sigurimet shoqërore, pensionet, ose regjistrimin e adresave jashtë vendit?
-
A do të ketë marrëveshje me shtetet pritëse për njohjen automatike të disa dokumenteve?
-
Si do të bëhet lehtësimi i procedurave?
-
A do të integrohet një sistem digjital i njohjes së dokumenteve me ambasadat dhe konsullatat shqiptare?
-
A do të ketë portale online të dedikuara për çdo shtet pritës me udhëzime të qarta?
-
Afati i zbatimit të këtij zgjerimi?
-
Do të ndodhë brenda një viti, apo do të jetë një proces gradual deri në 2027-2028?
đ VlerĂ«simi: â ïž (Premtimi Ă«shtĂ« i kuptueshĂ«m, por mungojnĂ« detajet pĂ«r zbatimin konkret.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
đ ShĂ«rbimet aktuale:
-
Portali e-Albania ofron 52 shërbime për emigrantët, duke përfshirë legalizime, certifikata familjare dhe regjistrime.
-
Proceset për njohjen e dokumenteve janë ende burokratike, me shumë emigrantë që detyrohen të udhëtojnë fizikisht në Shqipëri ose në konsullata.
-
Koha e përpunimit të kërkesave është e gjatë, dhe shpesh ka mungesë informacioni për procedurat.
-
Mungesa e marrëveshjeve dypalëshe për njohjen automatike të dokumenteve me shumë vende.
đ VlerĂ«simi: â ïž (Ekziston njĂ« bazĂ«, por aktualisht ka shumĂ« vonesa dhe mungesĂ« efikasiteti.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Zgjerimi i ShĂ«rbimeve Online
â
Shtimi i shërbimeve të reja, si:
-
Aplikimi online për pensionet ndërkombëtare.
-
Regjistrimi i adresës së emigrantëve dhe përditësimi automatik i të dhënave.
-
Marrja e certifikatave dhe dokumenteve për njohjen e martesave dhe lindjeve jashtë vendit.
-
Pajisja me pasaportë dhe kartë ID dixhitale në distancë.
2ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Automatizimi dhe Thjeshtimi i Procedurave
â
Integrimi i një sistemi të automatizuar për njohjen e dokumenteve, për të shmangur legalizimet e tepërta:
-
Nënshkrimi elektronik i dokumenteve për të qenë i vlefshëm në vendet pritëse.
-
Përdorimi i blockchain për sigurinë e të dhënave personale.
-
Platforma që lidh ambasadat shqiptare direkt me institucionet shtetërore në Shqipëri.
3ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â MarrĂ«veshje DypalĂ«she me Vendet PritĂ«se
â
Nënshkrimi i marrëveshjeve me vendet kryesore ku jetojnë emigrantët shqiptarë (Itali, Greqi, Gjermani, SHBA, Kanada) për:
-
Njohjen automatike të certifikatave shqiptare, pa nevojën e legalizimit në disa raste.
-
Lehtësimin e procedurave për njohjen e diplomave dhe kualifikimeve profesionale.
đ VlerĂ«simi: â
(Këto masa janë të realizueshme me investime të duhura në teknologji dhe diplomaci.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
đ° Shpenzimet e nevojshme:
-
Zhvillimi i sistemit të ri IT: 8-12 milionë euro.
-
Integrimi me bazat e të dhënave të vendeve të tjera: 5-7 milionë euro.
-
Marrëveshjet dhe diplomacia për njohjen e dokumenteve: 3-5 milionë euro.
đ MundĂ«si financimi:â
Fonde tĂ« BE-sĂ« pĂ«r digjitalizimin e administratĂ«s publike.â
Partneritet me organizata ndërkombëtare dhe diaspora shqiptare.
đ VlerĂ«simi Fiskal: â ïž (Kostoja Ă«shtĂ« e konsiderueshme, por mund tĂ« financohet pjesĂ«risht nga BE-ja dhe donatorĂ«.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
â
Ndikimi pozitiv:
-
Reduktimi i burokracisë dhe i kostove për emigrantët.
-
Më shumë transparencë dhe akses në shërbimet publike.
-
Përmirësimi i lidhjes mes Shqipërisë dhe diasporës.
-
Ulje e fluksit të kërkesave në ambasada dhe konsullata.
â ïž Rreziqet potenciale:
-
Probleme teknike dhe sulme kibernetike mbi të dhënat e emigrantëve.
-
Mungesa e trajnimit të stafit konsullor për përdorimin e sistemit të ri.
đ VlerĂ«simi: â
(Ndikimi është shumë pozitiv nëse realizohet si duhet.)
6. Afati i Zbatimit
đ
Afati i parë i mundshëm: 2025-2027
-
2025 â Shtimi i shĂ«rbimeve mĂ« urgjente (legalizimet, certifikatat).
-
2026 â Integrimi me sistemet e vendeve pritĂ«se dhe testimi pilot.
-
2027 â Implementimi i plotĂ« i sistemit tĂ« ri tĂ« shĂ«rbimeve online pĂ«r emigrantĂ«t.
đ VlerĂ«simi: â ïž (Afati Ă«shtĂ« ambicioz, por i arritshĂ«m me mbĂ«shtetje tĂ« fortĂ« institucionale.)
VlerĂ«simi Final i Indeksit tĂ« Fizibilitetit pĂ«r Premtimin: “Zgjerimi i ShĂ«rbimeve Online pĂ«r EmigrantĂ«t”
đ Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5
đč QartĂ«sia e Premtimit: â ïžđč Situata Aktuale: â ïžđč Masat pĂ«r Zbatimin: â
đč Kostoja dhe Financimi: â ïžđč Ndikimi Social dhe Ekonomik: â
đč Afati i Zbatimit: â ïž
Ky premtim është i realizueshëm dhe shumë i nevojshëm për emigrantët shqiptarë. Nëse zbatohen teknologji moderne dhe lidhen marrëveshje me vendet pritëse, emigrantët do të kenë më shumë akses në shërbimet publike dhe do të shmangin burokracinë e tepërt. Megjithatë, suksesi i këtij projekti do të varet nga mbështetja financiare dhe vullneti politik për të përshpejtuar digjitalizimin dhe njohjen ndërkombëtare të dokumenteve shqiptare.
Indeksi i Fizibilitetit pĂ«r Premtimin “Rrjet Qendrash Kulturore Shqiptare nĂ« DiasporĂ«”
Ky premtim synon krijimin e një rrjeti qendrash kulturore shqiptare në diasporë, në disa shtete me prezencë të konsiderueshme të komunitetit shqiptar, si Itali, Greqi, SHBA, Gjermani, Angli, dhe Francë, me qëllim promovimin e kulturës shqiptare jashtë vendit dhe forcimin e lidhjeve kulturore dhe identitetit shqiptar. Ky është një premtim i orientuar drejt ruajtjes dhe promovimit të trashëgimisë kulturore dhe forcimit të lidhjeve midis Shqipërisë dhe diasporës.
1. Qartësia e Premtimit
â
Premtimi është i qartë dhe i matshëm: krijimi i rrjetit të qendrave kulturore shqiptare në shtetet përkatëse, për të promovuar kulturën shqiptare dhe forcuar lidhjet me diasporën.
đ VlerĂ«simi: â
(Premtimi është i qartë dhe i matshëm.)
2. Analiza e Situatës Aktuale
đ ShqiptarĂ«t e diasporĂ«s janĂ« njĂ« komunitet shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, jo vetĂ«m pĂ«r ekonominĂ« e ShqipĂ«risĂ«, por gjithashtu pĂ«r ruajtjen dhe promovimin e kulturĂ«s dhe traditave shqiptare. Rrjeti i qendrave kulturore Ă«shtĂ« njĂ« mundĂ«si e shkĂ«lqyer pĂ«r tĂ« forcuar lidhjet dhe pĂ«r tĂ« ruajtur identitetin shqiptar, duke ofruar mundĂ«si pĂ«r aktivitete kulturore, edukative, dhe sociale.
Diaspora shqiptare është e shpërndarë në shumë shtete, me një koncentrim të madh në Itali, Greqi, SHBA, Gjermani, Angli, dhe Francë.
Në disa nga këto shtete, janë tashmë të pranishme disa qendra kulturore shqiptare, por ato nuk janë gjithmonë të centralizuara ose të organizuara si një rrjet i vetëm. Ka nevojë për një strukturë të konsoliduar dhe të organizuar që mundëson aktivitete të qëndrueshme dhe përfshirëse.
đ VlerĂ«simi: â
(Ka një nevojë të qartë për një rrjet të organizuar të qendrave kulturore për të promovuar kulturën shqiptare dhe për të forcimin e lidhjeve me diasporën.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
â ïž PĂ«r realizimin e kĂ«tij premtimi, janĂ« tĂ« nevojshme disa hapa:
-
Krijimi i një strategjie të detajuar për rrjetin e qendrave kulturore: Kjo përfshin planifikimin e hapësirave, programet dhe aktivitetet që do të ofrohen në secilën qendër kulturore.
-
Zgjedhja e qendrave të përshtatshme dhe të angazhuara në komunitet: Duhet të bëhet një seleksionim i qendrave kulturore që janë të gatshme të promovojnë vlerat dhe kulturën shqiptare, dhe të ofrojnë mundësi për aktivitete artistike, edukative, dhe sociale.
-
Partneritete me komunitetet lokale dhe organizatat kulturore: Bashkëpunimi me institucione të tjera kulturore dhe shoqata të diasporës është i rëndësishëm për të siguruar që qendrat kulturore të jenë të hapura dhe përfshirëse.
-
Përgatitja e aktiviteteve kulturore dhe edukative: Angazhimi i artistëve, intelektualëve dhe edukatorëve shqiptarë për të ofruar aktivitete që promovojnë trashëgiminë kulturore dhe identitetin shqiptar.
đ VlerĂ«simi: â ïž (Masat pĂ«r krijimin e kĂ«tij rrjeti kĂ«rkojnĂ« angazhim tĂ« madh nga Ministria e KulturĂ«s dhe bashkĂ«punim me aktorĂ« tĂ« ndryshĂ«m nĂ« diasporĂ«.)
4. Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme
Për krijimin e një rrjeti të qendrave kulturore, llogaritjet e mundshme përfshijnë:
-
HapĂ«sira dhe qendrat fizike: NĂ« çdo shtet ku do tĂ« hapen qendrat kulturore, duhet tĂ« sigurohen hapĂ«sira tĂ« pĂ«rshtatshme pĂ«r aktivitete kulturore, edukative dhe shoqĂ«rore. Kostoja mund tĂ« jetĂ« rreth 100,000 â 500,000 euro pĂ«r qendĂ«r, varĂ«sisht nga madhĂ«sia dhe infrastruktura.
-
Financimi pĂ«r aktivitete dhe projekte kulturore: PĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur aktivitetet dhe projekte kulturore, mund tĂ« kĂ«rkohet njĂ« buxhet vjetor prej 50,000 – 150,000 euro pĂ«r qendĂ«r.
-
PĂ«rfshirja e stafit dhe specialistĂ«ve: Angazhimi i stafit administrativ, artistĂ«ve dhe edukatorĂ«ve mund tĂ« kĂ«rkojĂ« njĂ« investim shtesĂ« prej 50,000 â 100,000 euro nĂ« vit.
Llogaritja e investimeve për një qendër kulturore:
-
InfrastrukturĂ« dhe hapĂ«sira: 100,000 – 500,000 euro pĂ«r çdo qendĂ«r.
-
Aktivitete dhe projekte kulturore: 50,000 – 150,000 euro vjetore pĂ«r çdo qendĂ«r.
-
Stafi dhe specialistĂ«: 50,000 – 100,000 euro vjetore pĂ«r çdo qendĂ«r.
Totali për një rrjet të qendrave kulturore (6 shtete):
-
6 qendra kulturore: 600,000 â 3,000,000 euro pĂ«r hapjen e qendrave kulturore.
-
Shpenzimet vjetore pĂ«r aktivitete dhe staf: 300,000 â 900,000 euro.
5. Kapacitetet Fiskale dhe Mundësia e Buxhetit
Buxheti i Shqipërisë për vitin 2024 është 6.63 miliardë euro, dhe investimi për krijimin e rrjetit të qendrave kulturore është relativisht i vogël në krahasim me buxhetin e përgjithshëm të shtetit.
Po ashtu, mund të kërkohen financime nga donatorët ndërkombëtarë dhe financime private për mbështetje të këtij projekti, veçanërisht duke përfshirë sektorin privat dhe organizatat kulturore.
đ VlerĂ«simi Fiskal: â
(Ky premtim mund të mbulohet nga burimet e brendshme dhe mund të sigurohen burime të jashtme për financim.)
6. Përgjegjësitë për Zbatimin
â
Kush duhet të realizojë këtë plan?
-
Ministria e Kulturës: Për hartimin dhe implementimin e strategjisë për krijimin e qendrave kulturore.
-
Ambasadat dhe konsullatat shqiptare: Për mbështetje dhe lidhje me komunitetet shqiptare në diasporë.
-
Komuniteti i diasporës: Për të ofruar mbështetje lokale dhe për të angazhuar individë të ndryshëm në aktivitete kulturore.
-
Organizatat kulturore dhe shoqata shqiptare: Për të siguruar aktivitete kulturore dhe edukative që promovojnë kulturën shqiptare.
đ VlerĂ«simi: â
(Ky projekt kërkon bashkëpunim të ngushtë ndërmjet Ministrisë së Kulturës, ambasadave dhe organizatave kulturore.)
7. Ndikimi Ekonomik dhe Social
â
Përfitimet:
-
Forcimi i lidhjeve kulturore me diasporën: Ky projekt do të përmirësojë marrëdhëniet me komunitetin shqiptar jashtë vendit dhe do të ofrojë mundësi për ruajtjen e kulturës shqiptare.
-
Rritja e turizmit kulturor: Promovimi i kulturës shqiptare mund të tërheqë më shumë vizitorë dhe do të kontribuoni në zhvillimin e turizmit kulturor.
-
Përmirësimi i imazhit të Shqipërisë: Ky projekt do të kontribuoni në përmirësimin e imazhit të Shqipërisë si një vend me një trashëgimi të pasur kulturore.
đ VlerĂ«simi: â
(Ky premtim ka një ndikim pozitiv në forcimin e lidhjeve kulturore dhe identitetit shqiptar.)
8. Afati i Zbatimit
đ
Afati për realizimin e këtij premtimi është 2025, duke përfshirë periudhën e hapjes dhe konsolidimit të qendrave kulturore në diasporë.
đ VlerĂ«simi: â
(Afati është i realizueshëm dhe mund të arrihet me angazhim të duhur.)
VlerĂ«simi Final i Indeksit tĂ« Fizibilitetit pĂ«r Premtimin: “Rrjet Qendrash Kulturore Shqiptare nĂ« DiasporĂ«”
đ Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5
đč QartĂ«sia e Premtimit: â
đč Analiza e SituatĂ«s Aktuale: â
đč Masat e Nevojshme pĂ«r Zbatimin: â ïžđč Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme: â ïžđč PĂ«rgjegjĂ«sitĂ« pĂ«r Zbatimin: â
đč Ndikimi Ekonomik dhe Social: â
đč Afati i Zbatimit: â
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon angazhim të madh dhe koordinim ndërmjet institucioneve shtetërore dhe komunitetit të diasporës. Mund të realizohet brenda afatit të vendosur, me mundësi për të siguruar burime të jashtme për financim.
Indeksi i Fizibilitetit tĂ« Premtimit pĂ«r âMarrĂ«veshjet NdĂ«rkombĂ«tare pĂ«r Pensionetâ
 Një ndër angazhimet kryesore të programit qeveritar për periudhën e ardhshme është finalizimi i marrëveshjes për njohjen e pensioneve mes Shqipërisë dhe Greqisë.Ky premtim synon të ofrojë të drejtat e pensioneve për qytetarët shqiptarë që punojnë dhe jetojnë në Greqi, duke i mundësuar atyre përfitimin nga sistemet e pensioneve të Bashkimit Europian pas anëtarësimit të Shqipërisë në BE.Me këtë angazhim, do të sigurohet se pensionistët shqiptarë në Greqi do të kenë të drejta të plota të pensioneve si qytetarë të Bashkimit Europian, duke kontribuar në përmirësimin e kushteve të jetesës së tyre.
-
Qartësia e Premtimit
â
Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Përcakton finalizimin e marrëveshjes për njohjen e pensioneve me Greqinë dhe integrimin e pensionistëve shqiptarë në sistemin e pensioneve të Bashkimit Europian pas anëtarësimit të Shqipërisë.
Finalizimi i marrëveshjes është një proces i matshëm dhe ka mundësi verifikimi.
⹠Ky angazhim mund të verifikohet dhe matet gjatë mandatit qeverisës në bazë të marrëveshjes për pensionet dhe statusit të shqiptarëve në Greqi pas anëtarësimit në BE.
VlerĂ«simi: â
(i qartë dhe i matshëm)
-
Korniza Ligjore dhe Institucionale
â ïž Ky premtim mund tĂ« pĂ«rballet me disa pengesa ligjore dhe rregullatore:
Marrëveshjet Ndërkombëtare: Do të kërkohet një koordinim i mirë mes institucioneve të dy shteteve, Greqisë dhe Shqipërisë, për të finalizuar marrëveshjen për njohjen e pensioneve.
⹠Implementimi i Marrëveshjes: Për të siguruar të drejtat e plota të pensioneve për shqiptarët në Greqi, mund të kërkohen ndryshime në legjislacionin e dy shteteve dhe ndihmës për përputhshmërinë me rregulloret e BE-së.
⹠Zbatimi i të Drejtave për Pensionistët Shqiptarë: Pas anëtarësimit në BE, do të jetë e nevojshme të sigurohen ndryshime të ligjeve për të mundësuar ndihmën financiare dhe transferimin e pensioneve si qytetarë të Bashkimit Europian.
VlerĂ«simi: â ïž (KĂ«rkon negociata dhe ndryshime ligjore tĂ« mundshme)
-
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
â ïž Llogaritja e kostos dhe burimeve:
Përfitimi i Pensionistëve Shqiptarë: Ky premtim do të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në pensionet e shqiptarëve që punojnë dhe jetojnë në Greqi, duke mundësuar përfitimin e të drejtat e plota të pensioneve.
âą Kostoja pĂ«r MarrĂ«veshjen: Implementimi i marrĂ«veshjes pĂ«r njohjen e pensioneve mund tĂ« kĂ«rkojĂ« fonde shtesĂ« pĂ«r mbĂ«shtetje administrative dhe pĂ«r t’u siguruar qĂ« pensionistĂ«t shqiptarĂ« mund tĂ« pĂ«rfitojnĂ« si qytetarĂ« tĂ« BE-sĂ«. Kjo mund tĂ« ndihmohet nga fonde tĂ« Bashkimit Europian pĂ«r zbatimin e politikave tĂ« pensioneve.
-
Burimet e mundshme të financimit
Mbështetje nga BE: Pas anëtarësimit të Shqipërisë, mund të ketë mundësi financimi nga fondet e BE-së për integrimin e sistemit të pensioneve.
PĂ«rmirĂ«simi i AdministratĂ«s: Mund tĂ« jetĂ« e nevojshme tĂ« pĂ«rmirĂ«sohet administrata dhe ndihma e shtuar pĂ«r implementimin e kĂ«tyre marrĂ«veshjeve.VlerĂ«simi: â ïž (E mundur, por kĂ«rkon burime shtesĂ« dhe mbĂ«shtetje ndĂ«rkombĂ«tare)
-
Ndikimi Ekonomik dhe Social
â
Ky premtim ka një ndikim pozitiv:
Pensionistët shqiptarë në Greqi do të përfitojnë të drejtat e plota të pensioneve dhe do të kenë mundësinë të jetojnë më mirë pas pensionit.
⹠Ky angazhim do të mundësojë një sistem më të drejtë dhe të barabartë për pensionistët shqiptarë në Greqi dhe do të përmirësojë kushte të jetesës për ta.
⹠Përfitimi nga anëtarësimi në BE do të sigurojë një nivel më të lartë mbështetjeje për pensionistët dhe mund të kontribuoje në reduktimin e migracionit për pension.
VlerĂ«simi: â
(Pozitiv për pensionistët dhe cilësinë e jetesës)
-
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
â
Ky premtim është realist dhe mund të realizohet:
Vullneti politik është i mundshëm, pasi Shqipëria ka angazhuar për anëtarësimin në BE dhe realizimin e marrëveshjeve për pensionet është një pjesë kyçe e këtij procesi.
⹠Kapaciteti Administrativ: Implementimi i marrëveshjes kërkon bashkëpunim të ngushtë mes institucioneve të Shqipërisë dhe Greqisë. Ky bashkëpunim mund të arrihet përmes koordinimit të qeverisë dhe institucioneve përkatëse.
VlerĂ«simi: â
(I mundshëm dhe me mbështetje të qartë politike)
-
Implementimi dhe Afati i Zbatimit
â ïž Afati i premtuar Ă«shtĂ« ambicioz:
Finalizimi i marrëveshjes mund të kërkojë një kohë të caktuar, por ky është një proces i mundshëm që mund të përmbyllet gjatë mandatit qeverisës, nëse ka koordinim të mirë ndërkombëtar.
⹠Përfitimet për pensionistët shqiptarë mund të realizohen gradualisht pas anëtarësimit në BE.
VlerĂ«simi: â ïž (Afat i mundshĂ«m, kĂ«rkon kohĂ« dhe koordinim)
-
Ndikimi në Cilësinë e Jetës së Pensionistëve
â
Ky premtim do të ketë ndikim pozitiv:
Pensionistët shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Greqi do të mund të përfitojnë nga një sistem më i drejtë i pensioneve dhe mund të sigurojnë kushte më të mira për jetesën e tyre.
⹠Ky angazhim do të kontribuoje në rritjen e nivelit të jetesës për pensionistët shqiptarë dhe do të përmirësojë trajtimin e pensioneve për ata që jetojnë jashtë Shqipërisë.
VlerĂ«simi: â
(Pozitiv për pensionistët dhe nivelin e jetesës)
VlerĂ«simi Final i Indeksit tĂ« Fizibilitetit pĂ«r MarrĂ«veshjet NdĂ«rkombĂ«tare pĂ«r Pensionetđ Indeksi i Fizibilitetit: 3.5/5
PĂ«rmbledhje e VlerĂ«simitâą QartĂ«sia e Premtimit: â
âą Korniza Ligjore dhe Institucionale: â ïž (KĂ«rkon koordinim dhe ndryshime ligjore)âą MbĂ«shtetja Financiare: â ïž (E mundur, por kĂ«rkon burime shtesĂ« dhe mbĂ«shtetje ndĂ«rkombĂ«tare)âą Ndikimi Ekonomik dhe Social: â
(Pozitiv pĂ«r pensionistĂ«t dhe nivelin e jetesĂ«s)âą Vullneti Politik: â
(I mundshĂ«m dhe me mbĂ«shtetje tĂ« qartĂ« politike)âą Afati i Zbatimit: â ïž (Afat i mundshĂ«m, kĂ«rkon kohĂ« dhe koordinim)âą Ndikimi nĂ« CilĂ«sinĂ« e JetĂ«s sĂ« PensionistĂ«ve: â
(Pozitiv për pensionistët dhe nivelin e jetesës)
đ Ky premtim Ă«shtĂ« i mundshĂ«m dhe do tĂ« ketĂ« njĂ« ndikim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nĂ« jetĂ«n e pensionistĂ«ve shqiptarĂ« qĂ« jetojnĂ« nĂ« Greqi, duke pĂ«rmirĂ«suar kushtet e jetesĂ«s sĂ« tyre pas pensionit. MegjithatĂ«, ai kĂ«rkon njĂ« koordinim tĂ« mirĂ« ndĂ«rkombĂ«tar dhe mbĂ«shtetje financiare pĂ«r zbatimin e plotĂ« tĂ« marrĂ«veshjes
Indeksi i Fizbilitetit tĂ« Premtimit pĂ«r âRolin e ShqipĂ«risĂ« nĂ« Institucionet e BE-sĂ«â
1ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â QartĂ«sia e Premtimitâ
Premtimi Ă«shtĂ« i qartĂ« nĂ« synimin e tijâtĂ« sigurojĂ« pĂ«rfaqĂ«simin e ShqipĂ«risĂ« nĂ« institucionet e BE-sĂ« dhe tĂ« mbrojĂ« interesat kombĂ«tare dhe rajonale.
-
Nuk specifikohet si do të arrihet ky objektiv dhe cilat institucione janë në fokus.
-
Mungon një strategji e qartë mbi numrin e përfaqësuesve, pozicionet kyçe dhe mjetet e ndikimit në vendimmarrjen e BE-së.
đ VlerĂ«simi: â
(4.2/5)Premtimi është i qartë, por i përgjithshëm dhe pa mekanizma të saktë zbatimi.
2ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Situata Aktuale dhe Sfidat Kryesoreâ ïž Pas anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE, ShqipĂ«ria automatikisht do tĂ« ketĂ« pĂ«rfaqĂ«sues nĂ« institucionet kryesore:
-
Parlamenti Evropian â ShqiptarĂ«t do tĂ« zgjedhin eurodeputetĂ«t e tyre.
-
KĂ«shilli i BE-sĂ« â ShqipĂ«ria do tĂ« ketĂ« ministra qĂ« marrin pjesĂ« nĂ« vendimmarrje.
-
Komisioni Evropian â ShqipĂ«ria do tĂ« ketĂ« njĂ« komisioner evropian.
-
Gjykata e DrejtĂ«sisĂ« e BE-sĂ« (CJEU) dhe Banka Qendrore Evropiane (BQE) â ShqipĂ«ria do tĂ« ketĂ« pĂ«rfaqĂ«sues vetĂ«m nĂ«se i plotĂ«son kriteret.
Sfidat Kryesore:
-
Shqipëria duhet të zhvillojë një diplomaci aktive për të siguruar poste të rëndësishme.
-
ĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« pĂ«rgatisĂ« kandidatĂ«t e saj pĂ«r kĂ«to pozita me eksperiencĂ« dhe njohuri mbi ligjet dhe politikat e BE-sĂ«.
-
Duhet të ndërtojë aleanca me shtete të tjera të vogla për të siguruar më shumë ndikim politik.
đ VlerĂ«simi: â ïž (3.9/5)ShqipĂ«ria do tĂ« ketĂ« pĂ«rfaqĂ«sim institucional pas anĂ«tarĂ«simit, por ndikimi i saj do tĂ« varet nga strategjitĂ« e ndjekura pĂ«r tĂ« siguruar role kyçe.
3ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Masat e Nevojshme pĂ«r Zbatimin e Premtimitâ
Për të garantuar përfaqësim të fuqishëm në institucionet e BE-së, Shqipëria duhet të:
-
Përgatisë kandidatët shqiptarë për pozita në Komisionin Evropian, Parlamentin Evropian dhe institucionet e tjera përmes programeve të specializuara të trajnimit.
-
Forcojë diplomacinë e saj në Bruksel dhe të ndërtojë marrëdhënie të forta me vendet anëtare për të siguruar mbështetje në emërimet e saj.
-
Lobojë për poste të rëndësishme si Komisioneri Evropian për Zhvillim, Ekonomi apo Energji, që janë të rëndësishme për interesat shqiptare.
-
Përdorë grupet e presionit dhe përfaqësuesit rajonalë për të ndikuar në politikëbërjen evropiane.
đ VlerĂ«simi: â
(4.5/5)Masat janë të qarta dhe të realizueshme nëse Shqipëria investon në diplomacinë dhe përgatitjen e kuadrove të saj.
4ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimitâ ïž Kostoja kryesore lidhet me trajnimin e administratĂ«s publike dhe diplomatĂ«ve pĂ«r tĂ« siguruar pĂ«rfaqĂ«sim tĂ« kualifikuar nĂ« BE.
-
Duhet të investohet në struktura diplomatike dhe lobim në Bruksel, që mund të kërkojë fonde shtesë.
-
Financimi mund të vijë nga programet e asistencës së BE-së për vendet kandidate, si dhe nga fondet shtetërore për integrimin evropian.
đ VlerĂ«simi: â ïž (3.8/5)Ka njĂ« kosto tĂ« moderuar, por me kthim tĂ« lartĂ« nĂ«se menaxhohet mirĂ«.
5ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Ndikimi Politik dhe Ekonomikâ
PĂ«rfaqĂ«simi nĂ« institucionet e BE-sĂ« do tâi japĂ« ShqipĂ«risĂ« mĂ« shumĂ« ndikim nĂ« politikat evropiane dhe do tĂ« ndihmojĂ« nĂ« mbrojtjen e interesave tĂ« saj kombĂ«tare.
-
Një diplomaci e fuqishme në BE do të përmirësojë klimën për investime të huaja dhe mundësitë e Shqipërisë për të ndikuar në vendime të rëndësishme ekonomike dhe tregtare.
-
Përfaqësuesit shqiptarë në BE mund të ndihmojnë në mbështetjen e komunitetit shqiptar që jeton në vendet e BE-së, duke forcuar politikat për emigrantët dhe të drejtat e tyre.
đ VlerĂ«simi: â
(4.6/5)Ndikimi do të jetë pozitiv në planin afatgjatë, por do të kërkojë përpjekje të vazhdueshme diplomatike.
6ïžâŁ Â Â Â Â Â Â Â Â Afati i Zbatimitâ ïž PĂ«rfaqĂ«simi automatik nĂ« BE do tĂ« vijĂ« pas anĂ«tarĂ«simit, por arritja e pozicioneve kyçe do tĂ« kĂ«rkojĂ« kohĂ« dhe lobim tĂ« vazhdueshĂ«m.
-
Përgatitja e kandidatëve për poste të rëndësishme duhet të nisë menjëherë për të qenë gati në momentin e anëtarësimit.
-
Ndërtimi i aleancave brenda BE-së është një proces afatgjatë që duhet të fillojë gjatë negociatave të anëtarësimit.
đ VlerĂ«simi: â ïž (3.9/5)Argument: PĂ«rfaqĂ«simi bazĂ« do tĂ« ndodhĂ« automatikisht, por arritja e ndikimit tĂ« vĂ«rtetĂ« kĂ«rkon kohĂ« dhe strategji tĂ« mirĂ«filltĂ«.
Përmbledhje e Kostove dhe Burimeve të Financimit
Investimi në diplomaci dhe trajnimin e ekspertëve është i domosdoshëm.
Kostoja e përfaqësimit në Bruksel mund të financohet pjesërisht nga fondet e BE-së dhe programet e asistencës për vendet kandidate.
Lobimi për pozita kyçe do të kërkojë ndërtimin e një diplomacie më të fortë dhe aleanca strategjike me vende të tjera të vogla.
Vlerësimi Final
Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5â
QartĂ«sia e Premtimit: 4.2/5â ïž Situata Aktuale: 3.9/5â
Masat pĂ«r Zbatimin: 4.5/5â ïž Kostoja dhe Financimi: 3.8/5â
Ndikimi Politik dhe Ekonomik: 4.6/5â ïž Afati i Zbatimit: 3.9/5
Ky premtim është realist dhe i realizueshëm, por do të kërkojë një strategji të qartë për të siguruar që Shqipëria të mos mbetet vetëm një anëtare pasive e BE-së. Përfaqësimi bazë është i garantuar, por ndikimi real varet nga përgatitja e administratës publike, diplomatëve dhe politikanëve shqiptarë për të marrë role kyçe në vendimmarrjen e BE-së
Indeksi i Fizibilitetit tĂ« Premtimit “Procesi i AnĂ«tarĂ«simit nĂ« BE”
-
Qartësia e Premtimit
â
Premtimi është i qartë dhe synon përfundimin e negociatave dhe anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian (BE) brenda një periudhe të caktuar, me një angazhim për një votim të masave që do të legjitimojë këtë proces. Premtimi është ambicioz, por i përcaktuar qartë në objektivat e tij.
đ VlerĂ«simi: â
(4.4/5)
Premtimi është i qartë, por ka nevojë për detaje të mëtejshme mbi hapat specifikë dhe burimet që do të sigurojnë përmbushjen e tij.
-
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
â ïž ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« aktualisht njĂ« kandidat pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« BE, por ka ende disa sfida tĂ« mĂ«dha nĂ« procesin e integrimit, pĂ«rfshirĂ« reformĂ«n e drejtĂ«sisĂ«, luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit dhe pĂ«rmirĂ«simin e standardeve tĂ« administratĂ«s publike. PavarĂ«sisht progresit, shumĂ« reforma janĂ« ende tĂ« paplotĂ«suara ose nĂ« faza tĂ« hershme implementimi.
đ VlerĂ«simi: â ïž (3.8/5)
Shqipëria ka bërë përparim në disa fusha, por ka ende pengesa të rëndësishme që mund të vonojnë përmbushjen e objektivave të këtij premtimi.
-
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
â
Masat që duhet të merren për realizimin e këtij premtimi përfshijnë realizimin e reformave të thella dhe implementimin e rregulloreve dhe legjislacioneve që janë në përputhje me standardet e BE-së. Ndihma e vazhdueshme nga shtetet anëtare të BE dhe mbështetje nga agjencitë ndërkombëtare do të jetë e nevojshme për të përshpejtuar përparimin.
đ VlerĂ«simi: â
(4.3/5)
Masat janë të domosdoshme, por kërkojnë një angazhim të vazhdueshëm dhe një mbështetje të fortë ndërkombëtare për të siguruar një implementim të suksesshëm.
-
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
â ïž Ky proces do tĂ« ketĂ« njĂ« kosto tĂ« konsiderueshme, pĂ«rfshirĂ« investime nĂ« reforma tĂ« institucioneve, pĂ«rmirĂ«simin e administratĂ«s publike dhe krijimin e kushteve pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur standardet e BE-sĂ«. ShumĂ« nga kĂ«to shpenzime mund tĂ« financohen nga fondet e BE-sĂ« dhe burime tĂ« tjera ndĂ«rkombĂ«tare, por do tĂ« kĂ«rkohet gjithashtu njĂ« investim i konsiderueshĂ«m nga buxheti i shtetit.
đ VlerĂ«simi: â ïž (3.9/5)
Kostoja e këtij procesi mund të jetë një pengesë për arritjen e objektivave, veçanërisht nëse burimet financiare janë të kufizuara.
-
Ndikimi Ekonomik dhe Social
â
Anëtarësimi në BE ka potencial të madh për zhvillimin ekonomik dhe përmirësimin e kushteve të jetesës në Shqipëri. Aksesimi i fondeve dhe mundësitë për tregti të lirë dhe investime do të nxisin rritjen ekonomike. Po ashtu, ky proces mund të forcojë shtetin ligjor dhe të përmirësojë cilësinë e jetesës për qytetarët shqiptarë.
đ VlerĂ«simi: â
(4.5/5)
Anëtarësimi në BE mund të sjellë përfitime të mëdha, duke përfshirë mundësi më të mira për zhvillimin e ekonomisë dhe forcimin e institucioneve.
-
Afati i Zbatimit
â ïž Afatet pĂ«r pĂ«rfundimin e negociatave dhe pĂ«r anĂ«tarĂ«simin e ShqipĂ«risĂ« nĂ« BE janĂ« ambicioze. Disa ekspertĂ« janĂ« tĂ« mendimit se procesi mund tĂ« zgjasĂ« mĂ« shumĂ« se sa parashikohet nĂ« kĂ«tĂ« premtim, ndonĂ«se njĂ« angazhim i qĂ«ndrueshĂ«m mund tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ«.
đ VlerĂ«simi: â ïž (3.8/5)
Afatet janĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tâu realizuar brenda njĂ« periudhe tĂ« shkurtĂ«r, duke marrĂ« parasysh vonesat qĂ« shpesh ndodhin gjatĂ« proceseve tĂ« integrimit.
-
Përkrahja për Votimin Masiv për Legjitimimin e Anëtarësimit
â
Angazhimi për një votim masiv që do të legjitimojë anëtarësimin në BE është një hap i rëndësishëm për të përfshirë qytetarët në procesin e integrimit dhe për të siguruar mbështetje të gjerë për këtë objektiv. Kjo do të kontribuoni në rritjen e besimit dhe pranimit të anëtarësimit.
đ VlerĂ«simi: â
(4.4/5)
Kjo është një masë e rëndësishme për të siguruar mbështetje publike dhe për të promovuar unitet kombëtar gjatë procesit të integrimit.
Përmbledhje e Kostove dhe Burimeve të FinancimitKostoja totale për procesin e integrimit mund të përfshijë investime të mëdha në reformimin e institucioneve dhe krijimin e kushteve për përmbushjen e standardeve të BE-së. Burimet financiare mund të sigurohen nga fondet e BE-së dhe mbështetje nga shtetet anëtare të BE-së, por gjithashtu do të kërkohet një investim i konsiderueshëm nga buxheti i shtetit.
Vlerësimi FinalIndeksi i Fizibilitetit: 4.1/5
-
QartĂ«sia e Premtimit: â
(4.4/5)
-
Situata Aktuale: â ïž (3.8/5)
-
Masat pĂ«r Zbatimin: â
(4.3/5)
-
Kostoja dhe Financimi: â ïž (3.9/5)
-
Ndikimi Ekonomiko-Social: â
(4.5/5)
-
Afati i Zbatimit: â ïž (3.8/5)
Ky premtim ka një potencial të madh për të sjellë përfitime ekonomike dhe sociale për Shqipërinë. Megjithatë, realizimi i tij brenda afateve të parashikuara mund të hasë disa pengesa, siç janë vonesat në implementimin e reformave dhe financimi i nevojshëm për mbështetje të qëndrueshme. Angazhimi për një votim masiv është një hap i rëndësishëm për të legjitimuar procesin dhe për të siguruar mbështetje për anëtarësimin në BE.