Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Rritjen e Pagës për Mësuesit”
1. Qartësia e Premtimit
Paga mesatare e mësuesve do të rritet në 1,250 euro deri në vitin 2030.
Rritja do të jetë graduale, për të garantuar një nivel më të mirë jetese për mësuesit.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Rritja e pagës për mësuesit është e përcaktuar saktësisht dhe mund të verifikohet nëse pagat rriten me ritmet e parashikuara.
Ky premtim është qartësisht i matshëm dhe i mundshëm nëse ka burime financiare të mjaftueshme dhe një plan të qartë për implementimin gradual.
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
Rritja e pagave për mësuesit kërkon ndryshime të mundshme ligjore dhe rregullore për të përcaktuar mënyrën e financimit dhe zbatimin.
Rregullat për pagat e punonjësve të sektorit publik mund të kërkojnë rishikim për të mbështetur këtë ndryshim.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim mund të përballet me disa pengesa ligjore dhe rregullatore, për shkak të nevojës për rishikim të politikave të pagave dhe financimit të sektorit arsimor.
Duhet një përmirësim në kornizën ligjore dhe koordinim me institucionet financiare për të realizuar këtë premtim.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
Për të arritur paga mesatare 1250 euro, është e nevojshme një rritje e konsiderueshme e financimeve për sektorin e arsimit.
PBB e Shqipërisë në 2024 është 25.2 miliardë euro, dhe buxheti për arsimin është rreth 3.3% e PBB-së.
Paga mesatare aktuale e mësuesve është rreth 770 euro në vitin 2024.
Llogaritje financiare
Paga mesatare e mësuesve duhet të rritet me 480 euro deri në vitin 2030.
Kjo kërkon një rritje të konsiderueshme të financimit për arsimin, për të përballuar një shtesë të mundshme prej 500-600 milionë eurosh çdo vit për të mbështetur pagat.
Burimet e mundshme të financimit
  1. Rritja e të ardhurave nga taksat: Do të ishte e nevojshme të sigurohen burime shtesë nga rritja e taksave dhe rritja e të ardhurave.
  2. Ristrukturimi i shpenzimeve publike: Rialokimi i fondeve nga sektorët e tjerë mund të ndihmojë për këtë rritje.
  3. Bashkëpunimi ndërkombëtar: Mund të kërkohen investime nga agjenci ndërkombëtare për mbështetje financiare.
Vlerësimi: ⚠️ Ky premtim kërkon një mbështetje buxhetore të konsiderueshme dhe mund të kërkojë përpjekje për ristrukturim të financave publike.
Financimi është një sfidë dhe do të kërkojë mundësi shtesë financimi nga burime të ndryshme.
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Rritja e pagave për mësuesit do të përmirësojë nivelin e jetesës për ta dhe mund të ndikojë pozitivisht në motivimin e punonjësve dhe cilësinë e mësimdhënies.
Ky premtim mund të nxisë një përmirësim të cilësisë së arsimit, pasi mësuesit do të jenë më të motivuar dhe më të angazhuar.
Vlerësimi: ✅ Ky premtim ka një ndikim pozitiv në sektorin e arsimit dhe mund të sjellë përmirësime në motivimin dhe cilësinë e mësimdhënies.
Pozitiv, ky premtim ka potencial për të rritur cilësinë e arsimit dhe të ulë emigrimin e mësuesve, si dhe të kontribuojë në zhvillimin e sektorit arsimor.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Vullneti politik për rritjen e pagave të mësuesve është i qartë dhe ka mbështetje nga qeveria dhe aktorët shoqërorë.
Megjithatë, zbatimi i këtij plani kërkon kapacitet administrativ për të menaxhuar rritjen graduale të pagave dhe për të siguruar që buxheti të alokohet saktësisht.
Vlerësimi: ✅ Qeveria ka vullnetin politik për të realizuar këtë premtim, por do të kërkohet një angazhim i fortë administrativ për të siguruar që fondet e nevojshme të alokohen për arsim.
Pozitiv, por kërkon angazhim dhe koordinim të fortë nga administrata për zbatimin efektiv të planit.
6. Afati i Zbatimit
Afati i premtuar për këtë rritje pagash është deri në vitin 2030, një periudhë 6-vjeçare që mund të sigurojë implementim gradual.
Ky afat i mundëson qeverisë kohë të mjaftueshme për të siguruar financimin dhe të menaxhojë gradualisht ndryshimet.
Vlerësimi: ✅ Afati i zbatimit është i realizueshëm, duke marrë parasysh periudhën kohore të gjatë dhe mundësinë e rritjes graduale të pagave.
Afat i realizueshëm, mund të sigurohet një rritje të qëndrueshme dhe të menaxhueshme të pagave.
Indeksi i Fizibilitetit për Rritjen e Pagues për Mësuesit (2025 – 2029)
  1. Qartësia e Premtimit: ✅ I qartë dhe i matshëm
  2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Kërkon ndryshime ligjore dhe financim të përshtatshëm
  3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Kërkon burime shtesë dhe mundësi financimi të mundshme
  4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Pozitiv për mësuesit dhe cilësinë e arsimit
  5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Pozitiv, por kërkon koordinim të fortë administrativ
  6. Afati i Zbatimit: ✅ Afat i realizueshëm dhe i menaxhueshëm
Përmbledhje e Indeksit të Fizibilitetit:
Indeksi i Fizibilitetit për Rritjen e Pagues për Mësuesit: 4.5/5
Ky premtim ka një ndikim shumë pozitiv në sektorin e arsimit, por kërkon mbështetje financiare dhe angazhim të fortë administrativ. Ndërsa vullneti politik dhe afati i zbatimit janë të mundshëm, sfidat financiare dhe nevoja për ndryshime ligjore mbeten pengesa të mundshme
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Pakon e Pajtimit Fiskal për Bizneset”
Një prej angazhimeve të rëndësishme të programit qeveritar është krijimi i një “pakoje pajtimi fiskal” për bizneset, e cila do të ofrojë një mundësi të re për bizneset të përballen me sfidat fiskale të momentit. Ky angazhim përfshin një periudhë trevjeçare në të cilën tatimi mbi fitimet e rritura do të jetë vetëm 5%, duke ofruar një mundësi të rëndësishme për rritje dhe stabilitet ekonomik për bizneset që kanë pasur vështirësi për të përmbushur detyrimet fiskale.
  1. Qartësia e Premtimit
    ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.
    Për bizneset, është specifikuar se tatimi mbi fitimet e rritura do të jetë vetëm 5% për një periudhë trevjeçare, duke e bërë të mundur që bizneset të përfitojnë nga një normë fiskale e ulët dhe të krijojnë mundësi për zhvillim. Ky premtim mund të matet nga administrata tatimore përmes raportimeve dhe pagimit të tatimit mbi fitimin gjatë periudhës së përcaktuar.
    Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
    ✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa ligjore të mëdha.
    Korniza ligjore mund të ndryshohet për të lejuar një periudhë të përkohshme fiskale me normë të ulët tatimi. Kjo mund të arrihet përmes miratimit të aktëve nënligjore që përcaktojnë një periudhë të caktuar “paqeje fiskale” dhe një normë tatimi të favorshme për bizneset.
    • Zbatimi do të kërkojë një sistem të monitorimit të saktë nga administrata tatimore për të siguruar që bizneset të përfitojnë nga kjo mundësi dhe të paguajnë taksat në përputhje me rregullat e reja.
    Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa ligjore të rëndësishme)
  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
    ✅ Ky premtim ka mbështetje të mundshme financiare, por kërkon vlerësim të kujdesshëm të ndikimit buxhetor.
    Ky angazhim do të ketë ndikim në të ardhurat tatimore të shtetit për shkak të uljes së normës tatimore për bizneset. Sidoqoftë, është e mundur që ky ndikim të kompenzohet nga rritja e investimeve, zgjerimi i bizneseve dhe rritja e aktivitetit ekonomik.
    • Pakoja fiskale mund të ndihmojë në përmirësimin e disponueshmërisë së kapitalit për bizneset, që mund të çojë në rritje të punësimit dhe zhvillim të mundshëm të sektorëve të ndryshëm ekonomikë.
    Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme, por kërkon menaxhim të kujdesshëm)
  2. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    ✅ Ky premtim ka ndikim pozitiv në forcimin e ekonomisë dhe mbështetje për bizneset.
    Për bizneset, një normë më e ulët tatimi përfiton nga një periudhë stabiliteti dhe mund të krijojë kushte për rritje dhe inovacion.
    Për ekonominë, kjo mundësi do të stimulojë investimet dhe rritjen e prodhimit, duke sjellë një rritje të mundshme të punësimit dhe kërkesës për mallra dhe shërbime.
    • Po ashtu, kjo mund të sjellë një përmirësim të mundshëm të klimës biznesore në Shqipëri, duke tërhequr investitorë të rinj.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe zhvillimin e bizneseve)
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
    ✅ Ky premtim është i realizueshëm përmes angazhimit politik dhe administratës ekzistuese.
    Vullneti politik për mbështetje të biznesit dhe nxitje të zhvillimit të tij është i dukshëm, duke e bërë të mundur këtë iniciativë.
    Kapaciteti administrativ është në nivel të lartë për të zbatuar këtë pako fiskale, pasi administrata tatimore ka përvojë në monitorimin e taksave dhe në krijimin e kushteve të përshtatshme për bizneset.
    • Ky premtim kërkon një vëmendje të veçantë për të siguruar që të gjitha bizneset të përfitojnë dhe respektojnë kriteret e kësaj pakete fiskale.
    Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)
  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit
    ✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm.
    Afati i zbatimit është i mundshëm që nga viti 2024, për një periudhë 3-vjeçare. Zbatimi mund të kërkojë një periudhë të shkurtër për t’u përshtatur me legjislacionin ekzistues dhe për të zbatuar ndryshimet fiskale.
    • Gjithashtu, është e nevojshme që administrata tatimore të mbështesë bizneset me informacion dhe udhëzime të qarta për këtë periudhë të përkohshme fiskale.
    Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)
  1. Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve
    ✅ Ky premtim do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e punësimit dhe investimeve.
    Ulja e normës tatimore do të çojë në rritjen e disponueshmërisë së kapitalit për bizneset, që mund të inkurajojë investimet dhe zgjerimin e operacioneve.
    • Ky stimuj mund të rrisin mundësitë për punësim dhe mund të çojnë në krijimin e vendeve të reja të punës në sektorë të ndryshëm ekonomikë.
    • Përveç kësaj, kjo do të përmirësojë kushte më të favorshme për bizneset e reja dhe ato që po zhvillohen, duke sjellë rritje të mundshme të konkurrencës dhe produktivitetit.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet) 
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Pako e Pajtimit Fiskal për Bizneset
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5 
Përmbledhje e VlerësimitQartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe zhvillimin e bizneseve)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)• Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)
📌 Ky premtim ka potencialin për të stimuluar zhvillimin e biznesit dhe rritjen e ekonomisë shqiptare. Me një periudhë të përkohshme fiskale të ulët dhe mundësinë e rritjes së investimeve, ky angazhim mund të sjellë përfitime të rëndësishme për bizneset dhe qytetarët
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Taksa të Ulëta për Punonjësit dhe Bizneset”Një nga angazhimet kyçe të programit qeveritar është ulja e taksave për punonjësit dhe bizneset, duke ofruar një sistem fiskal më të favorshëm dhe konkurrues për Shqipërinë. Kjo përfshin dy komponentë kryesorë:
  1. Taksa të ulëta për punonjësit, ku 93% e punonjësve do të paguajnë më pak se 10% taksa, duke e vendosur Shqipërinë në një pozicion të favorshëm krahasuar me vendet e tjera të rajonit.
  2. Tatimi mbi fitimin për bizneset e mëdha, i cili do të mbetet 15%, por do të ketë një regjimi të ri fiskal që ofron norma më të ulëta për fitimet shtesë, duke stimuluar investimet dhe rritjen e produktivitetit.
  3. Qartësia e Premtimit
    ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm.
    Për punonjësit, premtimi është specifik në lidhje me përqindjen e punonjësve që do të paguajnë taksa më të ulëta (93% me më pak se 10% taksa). Ky është një angazhim konkret dhe mund të matet nga administrata tatimore.
    Për bizneset e mëdha, mbajtja e normës tatimore për fitimin në 15% dhe zbatimi i një regjimi të ri fiskal mund të monitorohen dhe vlerësohen përmes normave të tatimit mbi fitimin dhe fitimeve shtesë të regjistruara.
    Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
    ✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa ligjore të mëdha.
    Për punonjësit, ulja e taksave mund të arrihet përmes ndryshimeve në legjislacionin tatimor dhe me adaptimin e kornizës ekzistuese për t’u përshtatur me normat më të ulëta të taksimit për punonjësit.
    Për bizneset, mbajtja e një norme të qëndrueshme të tatimit mbi fitimin prej 15% është e mundur, por zbatuar një regjim i ri fiskal mund të kërkojë miratimin e akteve nënligjore që përcaktojnë normat më të ulëta për fitimet shtesë.
    Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa të rëndësishme ligjore)
  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
    ✅ Ky premtim ka mbështetje të mundshme financiare, por kërkon vlerësim të kujdesshëm të ndikimit buxhetor.
    Ulja e taksave për punonjësit do të ketë një ndikim në të ardhurat tatimore të shtetit, por përfitimet do të vijnë nga rritja e konsumit dhe produktivitetit të punonjësve.
    • Për bizneset, një sistem fiskal me norma më të ulëta për fitimet shtesë mund të stimulojë investime dhe rritje të aktiviteteve ekonomike, që mund të kompenzojnë ndikimin në të ardhurat tatimore.
    • Sidoqoftë, është e rëndësishme që të merret parasysh bilanci ndërmjet stimujve të taksave të ulëta dhe mundësisë së mbajtjes së qëndrueshmërisë financiare të shtetit.
    Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme, por kërkon menaxhim të kujdesshëm)
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    ✅ Ky premtim ka ndikim të rëndësishëm në forcimin e ekonomisë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës.
    Për punonjësit, ulja e taksave do të çojë në rritjen e disponueshmërisë së të ardhurave, duke përmirësuar kushte jetese dhe mundësi më të mëdha për shpenzime dhe kursime.
    Për bizneset, norma më e ulët e taksës mbi fitimin do të stimulojë investimet dhe mund të çojë në rritje të numrit të vendeve të punës dhe zhvillim të mëtejshëm të sektorëve ekonomikë.
    • Ky regjim fiskal mund të ndihmojë në përmirësimin e konkurrueshmërisë dhe tërheqjen e investimeve të huaja.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës)
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
    ✅ Ky premtim është i realizueshëm përmes angazhimit politik dhe administratës ekzistuese.
    Vullneti politik për uljen e taksave dhe mbështetje për zhvillimin e ekonomisë është i dukshëm, dhe ka një konsensus për të mbajtur taksat të ulëta për bizneset dhe individët.
    Kapaciteti administrativ është në nivel të lartë për zbatimin e këtij premtimi, pasi administrata tatimore ka njohuri dhe përvojë në zbatimin e taksave të ulëta dhe krijimin e regjimeve fiskale të favorshme.
    • Do të jetë e nevojshme një mbështetje shtesë për të mbikëqyrur dhe zbatuar ndryshimet e reja fiskale për bizneset dhe punonjësit.
    Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)
  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit
    ✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm.
    Afati i zbatimit është i menjëhershëm, pasi mund të implementohet që në vitin 2024 për punonjësit dhe bizneset.
    • Sidoqoftë, do të kërkohen hapa të kujdesshëm për të siguruar që përfitimet fiskale të ndikojnë pozitivisht dhe që administrata tatimore të mund të monitorojë dhe menaxhojë zbatimin e regjimit të ri fiskal.
    Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)
  1. Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve
    ✅ Ky premtim do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e punësimit dhe investimeve.
    Ulja e taksave për punonjësit do të rrisë mundësitë për shpenzime dhe kursime, çka mund të stimulojë kërkesën për mallra dhe shërbime.
    • Për bizneset, një normë më e ulët e tatimit mbi fitimin për fitimet shtesë do të mundësojë reinvestime të mundshme dhe zgjerimin e operacioneve, duke krijuar mundësi për krijimin e vendeve të reja pune.
    • Ky sistem fiskal mund të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e cilësisë së punës dhe mbështetje për rritjen e konkurrueshmërisë në tregun global.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Taksa të Ulëta për Punonjësit dhe Bizneset
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.7/5 
Përmbledhje e VlerësimitQartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e mundshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për ekonominë dhe përmirësimin e kushteve të jetesës)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i mundshëm për implementim të menjëhershëm)• Ndikimi në Rritjen e Punesimit dhe Investimeve: ✅ (Pozitiv për punësimin dhe investimet)
📌 Ky premtim ka potencialin për të përmirësuar ndjeshëm kushte ekonomike dhe sociale në Shqipëri, duke ofruar një sistem fiskal më të favorshëm për punonjësit dhe bizneset. Angazhimi për uljen e taksave dhe mbajtjen e një niveli konkurrues të taksave do të stimulojë rritjen ekonomike dhe do të rrisë mundësitë për zhvillim të qëndrueshëm.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimi për “Regjimin e favorizuar të Taksimit për Biznesin e Vogël” 
Një nga angazhimet kryesore të programit qeveritar është ruajtja e regjimit të favorizuar të taksimit për bizneset e vogla deri në vitin 2029.
Ky premtim synon të mbështesë bizneset e vogla duke ruajtur pragun e xhiros deri në 140 mijë euro, duke i mundësuar atyre të përfitojnë nga norma më të ulëta taksash dhe lehtësira administrative.
Ky regjim i taksimit do të vazhdojë të mbetet i pandryshuar për të siguruar stabilitet dhe mundësi rritjeje për këto biznese, të cilat janë një shtyllë e rëndësishme e ekonomisë shqiptare.
  1. Qartësia e Premtimit
    ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Përcakton se regjimi i favorizuar i taksimit për bizneset e vogla do të mbetet i pandryshuar deri në vitin 2029 dhe ruan pragun e xhiros deri në 140 mijë euro.
    • Ky angazhim është i thjeshtë për t’u verifikuar, pasi mund të matet me rregullimin e pragut të xhiros dhe taksimin e biznesve.
    • Qeveria do të mund të monitorojë dhe vlerësojë përmbushjen e këtij angazhimi në bazë të ligjeve dhe aktet nënligjore.
    Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale
    ✅ Ky premtim mund të realizohet pa pengesa të mëdha ligjore:
    Ruajtja e pragut të xhiros nuk kërkon ndryshime të mëdha ligjore, pasi është një praktikë e vendosur dhe ka një kornizë të konsoliduar ligjore.
    • Pavarësisht se regjimi i favorizuar i taksimit ka nevojë për vlerësim të vazhdueshëm për efektivitetin e tij, nuk ka nevojë për ndryshime drastike ligjore në periudhën 2024-2029.
    • Mund të kërkohen disa rishikime të politikave të mbështetjes administrative dhe kontrollit të zbatimit të pragut të xhiros.
    Vlerësimi: ✅ (Pa pengesa të rëndësishme ligjore)
  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
    ✅ Ky premtim ka mbështetje financiare të qëndrueshme:
    Ruajtja e pragut të xhiros dhe taksimi i biznesve të vogla do të ndikojë në mbështetje të vazhdueshme për këto biznese, duke i ndihmuar të zhvillohen dhe të rriten.
    • Përcaktimi i pragut të xhiros deri në 140 mijë euro është një masë e qëndrueshme për buxhetin e shtetit dhe mund të mbështetet nga të ardhurat nga taksat për bizneset e tjera.
    • Bizneset e vogla mund të vazhdojnë të operojnë pa u prekur nga ndryshimet e mundshme të tatimeve të biznesit të madh, duke ruajtur një ambient fiskal të favorshëm për zhvillim.
    Vlerësimi: ✅ (Mbështetje financiare e qëndrueshme)
  2. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    ✅ Ky premtim ka ndikim pozitiv:
    Mbështetje për bizneset e vogla: Bizneset e vogla, që përbëjnë një pjesë të madhe të sektorit privat në Shqipëri, do të përfitojnë nga një sistem tatimor i thjeshtë dhe më të ulët.
    • Ky regjim do të mundësojë rritjen e konkurueshmërisë dhe do të ndihmojë në krijimin e mundësive për hapjen e bizneseve të reja dhe mbajtjen e atyre ekzistuese.
    • Bizneset e vogla do të kenë mundësi të rrisin investimet dhe punësimin, duke kontribuar në uljen e papunësisë dhe rritjen e stabilitetit ekonomik.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për bizneset e vogla dhe ekonominë)
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
    ✅ Ky premtim është i realizueshëm nëpërmjet angazhimit politik dhe administratës ekzistuese:
    Vullneti politik për mbështetje të biznesit të vogël është i qartë, pasi këto biznese janë thelbësore për zhvillimin ekonomik dhe punësimin.
    Kapaciteti administrativ për zbatimin e këtij angazhimi është i vendosur, pasi administrata tatimore tashmë ka krijuar një kornizë të qartë për regjimin e favorizuar të taksimit.
    • Do të jetë e nevojshme të sigurohet mbështetje për bizneset e vogla përmes orientimit dhe asistencës administrative.
    Vlerësimi: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)
  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit
    ✅ Ky premtim ka një afat të qartë dhe të realizueshëm:
    Afati i zbatimit është deri në vitin 2029, që është një periudhë e mjaftueshme për realizimin e këtij premtimi dhe vlerësimin e efekteve të tij.
    • Ky angazhim është i realizueshëm nëpërmjet zbatimit të menjëhershëm të legjislacionit të tanishëm dhe monitorimit të biznesve për të siguruar se ato përmbushin pragun e xhiros deri në 140 mijë euro.
    Vlerësimi: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i qartë)
  1. Ndikimi në Rritjen e Biznesit të Vogël
    ✅ Ky premtim do të ketë ndikim pozitiv:
    • Bizneset e vogla do të mund të rrisin aktivitetin dhe produktivitetin e tyre, duke pasur një mjedis të favorshëm fiskal dhe administrativ.
    • Ky regjim do të mundësojë përmirësimin e kushteve të punës dhe do të rrisë mundësitë për investime dhe hapjen e vendeve të reja të punës.
    • Pjesëmarrësit në tregun e biznesit të vogël do të përfitojnë nga një sistem i thjeshtuar dhe më të favorshëm tatimor.
    Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për rritjen dhe zhvillimin e biznesit të vogël)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Regjimin e Favorizuar të Taksimit për Biznesin e Vogël
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5
Përmbledhje e VlerësimitQartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ✅ (Pa pengesa ligjore)• Mbështetja Financiare: ✅ (Mbështetje financiare e qëndrueshme)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për bizneset e vogla dhe ekonominë)• Vullneti Politik: ✅ (I mundshëm dhe i mbështetur nga administrata)• Afati i Zbatimit: ✅ (Afat i realizueshëm dhe i qartë)• Ndikimi në Rritjen e Biznesit të Vogël: ✅ (Pozitiv për rritjen dhe zhvillimin e biznesit të vogël)
📌 Ky premtim është i qëndrueshëm dhe ka një ndikim pozitiv të drejtpërdrejtë në bizneset e vogla, duke siguruar një mjedis fiskal të favorshëm që mundëson zhvillimin dhe rritjen e tyre. Angazhimi për ta mbajtur këtë regjim të pandryshuar deri në 2029 është një hap i rëndësishëm për forcimin e sektorit të biznesit të vogël në Shqipëri
Indeksi fizibilitetit “Përjashtim nga tatimi mbi shtesën prej 100 eurosh”
Ky është një mekanizëm lehtësues për bizneset, dhe ja si mund ta analizojmë:
1. Qartësia e Premtimit
Premtim i qartë dhe i matshëm
  • Afati i përfitimit: 18 muaj.
  • Përfituesit: Bizneset që rrisin pagën minimale në 500 euro.
  • Lloji i lehtësimit: Përjashtim nga tatimi mbi shtesën prej 100 eurosh (nga 400 → 500 euro).
Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
2. Ndikimi Fiskal dhe Financiar
📌 Efekti mbi të ardhurat tatimore
  • Supozojmë se në Shqipëri ka rreth 200,000 punonjës që marrin pagën minimale.
  • Shtesa prej 100 euro/muaj për 18 muaj = 1,800 euro për punonjës.
  • Tatimi mbi të ardhurat personale (TAP) për këtë shumë do të ishte 9% ose 162 euro për punonjës gjatë periudhës së përjashtimit.
  • Totali i të ardhurave të munguara për shtetin:
    • 162 euro × 200,000 punonjës = 4 milionë euro në 18 muaj.
📌 Përfitimi për bizneset
  • Bizneset kursejnë këtë shumë në tatim, duke reduktuar koston efektive të rritjes së pagave.
  • Për shembull, një kompani me 50 punonjës në pagën minimale do të kursente 8,100 euro në 18 muaj.
📌 Ndikimi në bilancin fiskal
  • Efekti prej 4 milionë euro është i përballueshëm për buxhetin nëse rritja ekonomike dhe të ardhurat tatimore kompensojnë deficitin.
  • Mund të ketë ndikim pozitiv në konsum, pasi punonjësit me paga më të larta shpenzojnë më shumë, duke rritur TVSH-në dhe të ardhurat nga konsumi.
Vlerësimi: ✅ (Efekt i menaxhueshëm në buxhet, me përfitim për bizneset)
3. Ndikimi Ekonomik dhe në Punësim
Pozitiv për punonjësit dhe bizneset
  • Redukton ngarkesën financiare të menjëhershme për bizneset, duke shmangur rritjen e papunësisë.
  • Krijon stimul për bizneset që të zbatojnë rritjen e pagës minimale në mënyrë të ligjshme, duke ulur punësimin informal.
  • Përfitimi është më i madh për sektorët me paga të ulëta (fasoneri, bujqësi, ndërtim).
⚠️ Potenciali për abuzim
  • Disa kompani mund të përdorin skema për të reduktuar tatimin e përgjithshëm, duke raportuar si “shtesë” një pjesë të pagave ekzistuese.
  • Kërkohet monitorim i rreptë nga administrata tatimore për të shmangur keqpërdorimin.
Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punësimin, por kërkon monitorim)
4. A Është i Mjaftueshëm Ky Lehtësim?
  • Kostot për bizneset:
    • Rritja e pagës minimale 100 euro × 18 muaj = 1,800 euro për punonjës.
    • Për një kompani me 50 punonjës, kjo është 90,000 euro në 18 muaj.
  • Lehtësimi fiskal për biznesin:
    • Kursimi i tatimit = 9% e kësaj shume = 8,100 euro për 50 punonjës.
⚠️ Problemi:
  • Diferenca mbetet e madhe për disa biznese → Mund të ketë nevojë për lehtësira shtesë, si:
    • Ulje të sigurimeve shoqërore për një periudhë të kufizuar.
    • Lehtësi të tjera fiskale për bizneset e vogla.
Vlerësimi: ⚠️ (Një hap pozitiv, por mund të mos jetë i mjaftueshëm për bizneset më të ndjeshme)
📊 Indeksi Final i Fizibilitetit: 4.0/5
Kriteri
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
✅ (I qartë dhe i matshëm)
Ndikimi Fiskal
✅ (I përballueshëm për buxhetin)
Ndikimi në Ekonomi
✅ (Pozitiv për punësimin)
Monitorimi dhe Abuzimi
⚠️ (Kërkon kontroll për të shmangur mashtrimin)
Mjaftueshmëria e Lehtësimit
⚠️ (Mund të ketë nevojë për masa shtesë për bizneset e vogla)
📌 Ky lehtësim është një mekanizëm pozitiv për të ndihmuar bizneset të përballojnë rritjen e pagës minimale, por mund të mos jetë i mjaftueshëm për sektorët më të ndjeshëm. Nëse shoqërohet me masa shtesë (p.sh., ulje të përkohshme të sigurimeve shoqërore), do të ishte më efektiv.
Indeksi i fizibilitetit të premtimit “Paga mesatare në sektorin publik do të arrijë të paktën 1,200 euro deri në vitin 2030”
1. Qartësia e Premtimit
Ky premtim është i qartë dhe i matshëm
  • Përcakton një objektiv specifik (1,200 euro pagë mesatare në sektorin publik).
  • Krahasimi me vlerën aktuale (1,000 euro në 2024) e bën matjen e progresit të lehtë.
  • Afati i zbatimit është i qartë (deri në vitin 2030).
Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)
2. Korniza Ligjore dhe Institucionale
⚠️ Mund të ketë pengesa ligjore dhe institucionale
  • Rritja e pagave në sektorin publik kërkon një ndryshim në ligjin për pagat dhe mund të ndikohet nga rregullat e financimit të deficitit buxhetor.
  • Struktura e pagave publike është e lidhur me negociatat sindikale dhe vendimmarrjet qeveritare, të cilat mund të vonojnë implementimin.
  • Duhet të ketë një mekanizëm të qartë për rritjen graduale të pagave për të shmangur ngarkesën e menjëhershme fiskale.
Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon harmonizim institucional dhe ndryshime ligjore)
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
⚠️ Rritja e pagave kërkon një angazhim të konsiderueshëm financiar
  • Paga mesatare në sektorin publik 2024: 1,000 euro
  • Synimi për 2030: 1,200 euro (rritje prej 20%)
  • Sektori publik ka rreth 180,000 të punësuar, kështu që:
    • Shtesa e pagave në vit = 200 euro × 12 muaj × 180,000 punonjës = 432 milionë euro në vit
  • Burimet e mundshme të financimit:
    1. Rritja e të ardhurave nga taksat → Kërkon rritje të qëndrueshme ekonomike.
    2. Riorganizimi i shpenzimeve publike → Mund të kërkojë shkurtimin e investimeve në sektorë të tjerë.
    3. Borxhi publik → Rritja e pagave me borxh mund të krijojë probleme afatgjata në financat publike.
  • Ekonomia duhet të rritet mjaftueshëm për të përballuar këtë barrë shtesë financiare. Nëse PBB-ja rritet mesatarisht 3.5% në vit, të ardhurat buxhetore do të rriteshin, por kjo nuk garanton që fondet për paga do të jenë të disponueshme pa riorganizim buxhetor.
Vlerësimi: ⚠️ (E mundshme, por kërkon plan të qartë financimi)
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi është pozitiv
  • Rritja e pagave në sektorin publik mund të ndihmojë në uljen e emigracionit të specialistëve dhe profesionistëve.
  • Mund të motivojë punonjësit e sektorit publik, duke përmirësuar efikasitetin administrativ.
  • Sektori privat mund të ndikohet nga presioni për të rritur pagat, duke ndikuar në inflacion dhe konkurrencën në tregun e punës.
Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punonjësit dhe ekonominë, me disa sfida për sektorin privat)
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
Qeveria ka interes politik për ta realizuar
  • Rritja e pagave është një premtim i zakonshëm elektoral, që ka mbështetje nga shumica e partive politike.
  • Administrata publike ka kapacitetin për ta zbatuar këtë rritje, për sa kohë fondet sigurohen.
  • Sfida kryesore do të jetë menaxhimi i financave publike për të shmangur një rritje të paqëndrueshme të borxhit.
Vlerësimi: ✅ (Ka vullnet politik, por kërkon menaxhim të kujdesshëm financiar)
6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit
⚠️ Afati është i realizueshëm, por kërkon rritje graduale
  • Nga 2024 deri në 2030, rritja totale është 20%, që do të thotë mesatarisht +3.13% në vit.
  • Nëse rritja bëhet gradualisht çdo vit, do të jetë më e menaxhueshme për buxhetin.
  • Një skenar realist mund të ishte rritja e pagave çdo vit me 30-40 euro mesatarisht.
Vlerësimi: ⚠️ (Afat i arritshëm, por kërkon rritje graduale dhe planifikim të kujdesshëm)
7. Ndikimi në Sektorin Publik dhe Konkurrencën e Punës
Ndikimi është kryesisht pozitiv
  • Do të përmirësojë atraktivitetin e sektorit publik, duke tërhequr profesionistë më të kualifikuar.
  • Mund të rrisë konkurrencën për vendet e punës, duke ndikuar pozitivisht në performancën e administratës publike.
  • Mund të krijojë një presion për rritje pagash në sektorin privat, duke ndikuar në rritjen e kostove për bizneset.
Vlerësimi: ✅ (Ndikim pozitiv për administratën publike dhe konkurrencën në tregun e punës)
📊 Indeksi Final i Fizibilitetit: 4.3/5
Përmbledhje e Vlerësimit
Kriteri
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
✅ (i qartë dhe i matshëm)
Korniza Ligjore dhe Institucionale
⚠️ (Kërkon harmonizim ligjor dhe institucional)
Mbështetja Financiare
⚠️ (E mundshme, por kërkon plan të qartë financimi)
Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ (Pozitiv për punonjësit dhe ekonominë)
Vullneti Politik
✅ (Ka vullnet politik, por kërkon kujdes financiar)
Afati i Zbatimit
⚠️ (Kërkon rritje graduale)
Ndikimi në Sektorin Publik
✅ (Pozitiv për administratën dhe konkurrencën në tregun e punës)
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon rritje graduale, menaxhim të kujdesshëm të financave publike dhe një strategji të qartë për të shmangur rritjen e borxhit apo inflacionit
NULL