Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Krijimin e Qendrës AgriTech të Shqipërisë”
Qartësia e Premtimit ✅📊 Vlerësimi: (5/5)
Premtimi është i qartë dhe i orientuar në zhvillimin e sektorit të bujqësisë përmes përfshirjes së teknologjisë moderne. Krijimi i një qendre AgriTech që mund të bashkojë bujqësinë tradicionale me risitë teknologjike është një nismë që mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë dhe të fuqishëm në bujqësinë dhe agrobiznesin shqiptar. Kjo mund të ndihmojë në përmirësimin e efikasitetit dhe në rritjen e konkurrencës në tregjet lokale dhe ndërkombëtare.
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️📊 Vlerësimi. (3.5/5)
Sektori i bujqësisë në Shqipëri ka nevojë për modernizim dhe përmirësim të efikasitetit. Disa sfida dhe pengesa janë.
🔹 Infrastruktura dhe teknologjia. Shqipëria ende ka një infrastrukturë të kufizuar për mbështetje të inovacioneve në sektorin e bujqësisë. Pa një qendër të duhur që mund të sigurojë pajisjet dhe trajnimin për bujqësinë moderne, implementimi i këtij projekti mund të hasë vështirësi.
🔹 Mungesa e investimeve dhe risive. Bujqësia tradicionale është ende dominuesi në Shqipëri, dhe shfrytëzimi i teknologjisë moderne në bujqësi është ende në hapat e parë. Ka një nevojë të madhe për investime dhe mbështetje të këtij sektori për të mundësuar ndryshime të qëndrueshme.
🔹 Përshtatshmëria e fuqisë punëtore. Një tjetër pengesë është niveli i ulët i aftësive dhe trajnimeve për punonjësit e bujqësisë në përdorimin e teknologjive moderne. Kjo kërkon zhvillimin e kurseve dhe mundësive të trajnimit që t’i përshtaten nevojave të sektorit.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅📊 Vlerësimi. (4.5/5)
Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa do të ishin thelbësorë.
🔹 Krijimi i Infrastrukturës dhe Qendrës AgriTechKrijimi i një qendre moderne që mund të ofrojë trajnime, mundësi për zhvillimin e projekteve të reja dhe mbështetje për startup-et që janë të angazhuar në bujqësinë e teknologjisë është një hap kyç për realizimin e këtij projekti.
🔹 Përfshirja e sektorit privat dhe bashkëpunimi ndërkombëtarPër realizimin e këtij projekti do të ishte e nevojshme përfshirja e investitorëve dhe partnerëve ndërkombëtarë që mund të ofrojnë mbështetje financiare dhe njohuri teknologjike, si dhe mundësi për shkëmbim eksperiencash dhe zhvillim të përbashkët.
🔹 Trajnimi dhe mbështetje për bujqësinë moderne.Pjesë e rëndësishme e këtij procesi është trajnimi i punonjësve dhe bujqëve për përdorimin e pajisjeve të teknologjisë së lartë dhe për adoptimin e metodave moderne të kultivimit dhe menaxhimit të tokës. Kjo mund të realizohet përmes kurseve dhe aktiviteteve të trajnimit në nivel lokal.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️📊 Vlerësimi. (3/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Krijimi i qendrës AgriTech
4 – 6
Buxheti i Shtetit / Investime Private
Zhvillimi i pajisjeve dhe infrastrukturës
5 – 7
Buxheti i Shtetit / Investitorë
Trening dhe edukim i bujqëve
2 – 3
Buxheti i Shtetit / Donatorë
Promovimi dhe marketingu
1 – 2
Buxheti i Shtetit / Sektori Privat
TOTAL (për 1 vit)
12 – 18
Buxheti i Shtetit / Investitorë / Donatorë
🔹 Burimet e mundshme financimiPër realizimin e këtij projekti mund të përdoren fonde nga buxheti i shtetit, partnerët ndërkombëtarë dhe investitorët e sektorit privat. Ky projekt mund të tërheqë mbështetje nga donatorë dhe organizata që mbështesin zhvillimin e qëndrueshëm dhe inovacionin në sektorin e bujqësisë.
Rrezik.Rreziku kryesor është që investimet fillestare mund të mos kenë kthim të shpejtë, veçanërisht nëse nuk ka një kërkesë të mjaftueshme nga bujqësia dhe bizneset për përdorimin e teknologjisë moderne. Po ashtu, mund të ketë sfida në përfshirjen e sektorit privat dhe realizimin e bashkëpunimit të qëndrueshëm.
Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅📊 Vlerësimi. (4.5/5)
🔹 Ndikime pozitiveKrijimi i qendrës AgriTech mund të sjellë përfitime të mëdha ekonomike për Shqipërinë, duke përfshirë rritjen e produktivitetit në sektorin bujqësor, zhvillimin e agrobizneseve të qëndrueshme dhe përmirësimin e kushteve të jetesës në rajonet rurale. Po ashtu, mund të krijohen mundësi të reja punësimi dhe zhvillimi i aftësive për një fuqizim më të madh të sektorit të bujqësisë.
🔹 Rreziqe të mundshmeNëse nuk ka një implementim të mirë të teknologjisë dhe një adoptim të shpejtë nga ana e bujqve, mund të ketë pengesa në suksesin e këtij projekti. Për më tepër, do të ishte e nevojshme një mbështetje e vazhdueshme dhe konsistente për të siguruar suksesin afatgjatë.
Afati i Zbatimit ⚠️📊 Vlerësimi. (3.5/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025-2026
Krijimi i infrastrukturës dhe qendrës AgriTech, mbështetje fillestare
Faza 2
2026-2027
Zhvillimi i trajnimeve dhe mbështetje për bujqësinë moderne
Faza 3
2027-2028
Promovimi dhe konsolidimi i projekteve, monitorimi i suksesit
🔹 Sfida kryesorePjesa më e vështirë do të jetë koordinimi i burimeve dhe realizimi i ndihmës për bujqësinë për të adoptuar teknologjitë moderne. Po ashtu, për të pasur sukses, do të jetë e nevojshme një pjesëmarrje e fortë e sektorit privat dhe institucioneve arsimore për të ofruar trajnime dhe mbështetje.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit. 4.0/5
Kategoria
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
3.5
⚠️
Masat për Zbatimin
4.5
Kostoja dhe Financimi
3
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.5
Afati i Zbatimit
3.5
⚠️
Krijimi i Qendrës AgriTech ka një potencial të madh për transformimin e sektorit të bujqësisë në Shqipëri dhe mund të sjellë përfitime të mëdha ekonomike dhe sociale.Megjithatë, janë të nevojshme investime të konsiderueshme dhe një mbështetje e fortë për bujqësinë dhe agrobiznesin për të mundësuar adoptimin e teknologjive moderne.Mundësitë për sukses janë të larta, por kërkojnë koordinim të plotë midis sektorëve të ndryshëm
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Sigurimi i Fermerëve, Blegtorëve dhe Peshkatarëve”
Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Premtimi është i qartë dhe përshkruan dy masa kryesore që synojnë sigurimin e të drejtave të fermerëve, blegtorëve, peshkatarëve dhe bletërritësve: ndryshime ligjore për garantimin e sigurimit të aktiviteteve dhe ndalesën e eksporteve pa vlera të bllokuara nga blerësit e jashtëm. Këto masa janë të fokusuara në mbështetje financiare dhe përmirësim të kushteve për prodhuesit në këto sektorë.
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
 Aktualisht, fermerët, blegtorët dhe peshkatarët kanë vështirësi të mëdha për të siguruar mbështetje financiare të qëndrueshme për aktivitete të tyre. Shumë prej këtyre grupeve janë të pasiguruar ose kanë mbështetje të pamjaftueshme për t’u përballur me rreziqet e ndryshimeve klimatike dhe të tregut. Ndërkohë, ndalesa e eksporteve pa vlera të bllokuara është një kërkesë që nuk është implementuar në mënyrë efektive, duke lënë vend për manipulime dhe pasoja negative për shitësit brendshëm.
🔹 Problemet kryesore:
  1. Mungesa e sigurimeve adekuate për aktivitetet bujqësore dhe blegtorale.
  2. Përfitimet e pakta nga mbështetjet financiare për sektorin bujqësor dhe blegtoral.
  3. Probleme me ndalesën e eksporteve dhe vlerësimet e paqëndrueshme të blerësve të jashtëm.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Për realizimin e këtij premtoj, disa hapa kryesorë duhet të ndërmerren:
🔹 Ndryshime ligjore për sigurimin e aktiviteteve: Krijimi i një kornize ligjore që garanton mundësinë e sigurimit për fermerët, blegtorët, peshkatarët dhe bletërritësit është thelbësor. Kjo mund të përfshijë krijimin e fondeve të sigurimit dhe mbështetjeve që të sigurojnë mbulimin e humbjeve nga tërmetet, përmbytjet, ose variacionet e çmimeve të tregut.
🔹 Kontrolli i eksporteve pa vlera të bllokuara: Kjo masë kërkon krijimin e një sistemi që ndalon eksporteve pa vlera të bllokuara në bankë nga blerësit e jashtëm, duke siguruar që shitësit brendshëm të mund të përfitojnë mbështetje financiare dhe të mos rrezikojnë dështimin e pagesave.
🔹 Mbështetje për zhvillimin e mekanizmave të sigurimit të aktiviteteve: Krijimi i mundësive për fermerët dhe peshkatarët që të kontribuojnë në sigurim dhe që të kenë mbështetje financiare kur ndodhin dështime të aktivitetit.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.6/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Krijimi i kornizës ligjore për sigurimin e aktiviteteve
3 – 5
Buxheti i Shtetit, donacione ndërkombëtare
Krijimi i fondeve për mbështetje financiare për fermerët
10 – 15
Buxheti i Shtetit, fonde nga bankat komerciale
Krijimi i sistemit për ndalesën e eksporteve pa vlera të bllokuara
5 – 7
Buxheti i Shtetit, mbështetje ndërkombëtare
TOTAL (për 1 vit)
18 – 27
🔹 Burimet e mundshme financimi: Ky projekt mund të financohet nga buxheti i shtetit dhe nga partnerë ndërkombëtarë që mbështesin zhvillimin e sektorëve bujqësor dhe blegtoral. Mund të përdoren gjithashtu kredi të favorizuara nga bankat dhe fondet ndërkombëtare për zhvillimin rural.
🔹 Rrezik: Përveç rrezikut të pasigurisë ligjore, mund të ketë sfida në administrimin e fondeve të sigurimit dhe krijimin e mekanizmave të duhur për të siguruar mbështetje financiare efektive për fermerët dhe blegtorët.
Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: (5/5)
🔹 Ndikimet pozitive:
  • Sigurimi i qëndrueshmërisë financiare: Kjo masë do të kontribuonte në sigurimin e një mjedisi të qëndrueshëm për fermerët dhe peshkatarët, duke ulur pasigurinë që lidhet me faktorët e jashtëm si ndryshimet klimatike dhe luhatjet e çmimeve të tregut.
  • Krijimi i mundësive të reja për punësim: Me krijimin e sistemeve të sigurimeve dhe mbështetjes financiare, do të mund të krijoheshin mundësi të reja punësimi dhe zhvillimi për individët që punojnë në këto sektorë.
  • Mbështetje për zhvillimin e sektorëve të rinj: Duke siguruar mbështetje dhe mbulim sigurimi, mund të inkurajohet zhvillimi i sektorëve të rinj si bletërritësit dhe peshkatarët, duke pasur një ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e prodhimit dhe diversifikimin e tregut.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Përhapja e keqinterpretimeve ligjore: Nëse ndryshimet ligjore nuk janë të qarta, mund të krijohen interpretim të pasaktë që do të çonin në keqadministrim të fondeve dhe mospërfitime të fermerëve.
  • Varësia nga shfrytëzimi i mbështetjes financiare: Nëse mekanizmat e sigurimit janë të varur vetëm nga fondet e shtetit dhe bankave, mund të ketë sfida në qëndrueshmërinë afatgjatë të këtyre mbështetjeve.
Afati i Zbatimit
📊 Vlerësimi: (4.8/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Hartimi i kornizës ligjore dhe krijimi i mekanizmave për sigurimin e aktiviteteve për fermerët, blegtorët dhe peshkatarët.
Faza 2
2026 – 2027
Krijimi i sistemeve të sigurimit dhe administrimi i fondeve për mbështetje financiare.
Faza 3
2027 – 2028
Implementimi i ndalesës për eksportet pa vlera të bllokuara dhe mbikëqyrja e ekzekutimit.
Faza 4
2028 – 2029
Monitorimi i ndikimit të masave dhe korrigjimi i procedurave nëse është e nevojshme.
🔹 Sfida kryesore: Sfida kryesore do të jetë krijimi i një sistemi të besueshëm dhe të qëndrueshëm për sigurimin dhe ndihmën financiare, duke pasur parasysh diversitetin e nevojave të fermerëve dhe sektorëve të ndryshëm.
Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5
Kategoria
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.5
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.6
Ndikimi Ekonomiko-Social
5
Afati i Zbatimit
4.8
 Ky premtim ka potencialin për të siguruar mbështetje financiare dhe sigurim për fermerët, blegtorët, peshkatarët dhe bletërritësit, duke krijuar një mjedis të qëndrueshëm për këto grupe.Pavarësisht disa sfidave ligjore dhe administrative, masat parashikuara mund të sjellin një ndikim të madh në stabilitetin e këtyre sektorëve dhe zhvillimin e tyre afatgjatë.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Linjat e Përpunimit dhe Grante për Investime”
Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Premtimi është i qartë dhe përshkruan masat e synuara për të inkurajuar investimet në sektorin e përpunimit të produkteve bujqësore, blegtorale, të peshkimit dhe mjaltit. Ai parashikon ndarjen e granteve deri në 1 milion euro për ndërtimin e linjave të përpunimit dhe ofron lehtësi fiskale për investitorët që investojnë mbi 3 milionë euro. Kjo ka për qëllim rritjen e vlerës së shtuar të produkteve dhe inkurajimin e zhvillimit të industrisë përpunuese.
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.7/5)
 Aktualisht, sektori i përpunimit të produkteve bujqësore në Shqipëri është i pamjaftueshëm dhe shpesh jo konkurrues. Ka mungesë të kapaciteteve përpunuese, që ndikon negativisht në vlerën e shtuar që mund të krijohet për produktet vendase. Shumë produkte të bujqësisë dhe blegtorisë kalojnë pa përpunim dhe eksportohen si produkte të papërpunuara, duke humbur mundësitë për fitime më të larta dhe zhvillim ekonomik.
🔹 Problemet kryesore:
  1. Kapacitet i kufizuar përpunimi: Mungesa e kapaciteteve të mjaftueshme përpunuese në sektorin bujqësor dhe blegtoral.
  2. Investime të pamjaftueshme: Dështimi i politikave për të tërhequr investitorët në sektorin përpunues.
  3. Shfrytëzimi i ulët i produkteve bujqësore dhe blegtorale: Pjesa më e madhe e produkteve shitet si e papërpunuar, duke humbur mundësitë për krijimin e vlerës së shtuar dhe zgjerimin e industrisë.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Për realizimin e këtij premtoj, disa hapa kryesorë duhet të ndërmerren:
🔹 Ofrimi i granteve dhe mbështetje për investitorët: Grante deri në 1 milion euro për ndërtimin e linjave të përpunimit janë një masë e dobishme për të stimuluar investimet në sektorin përpunues. Ky fond mund të përdoret për ndihmën e start-up-eve, si dhe për përmirësimin e kapaciteteve ekzistuese të përpunimit.
🔹 Lehtësi fiskale për investitorët: Lehtësitë fiskale për investitorët që investojnë më shumë se 3 milionë euro janë një mundësi për të tërhequr investitorë të mëdhenj, të cilët mund të sjellin kapacitete të avancuara teknologjike dhe menaxheriale.
🔹 Mbështetje për formimin dhe edukimin e fuqisë punëtore: Treningjet dhe edukimi për punonjësit në sektorin e përpunimit të produkteve janë thelbësore për të rritur cilësinë e produkteve dhe konkurrueshmërinë e industrisë.
🔹 Krijimi i infrastrukturës mbështetëse: Krijimi i kushteve të favorshme për ndërtimin e linjave të përpunimit, përfshirë mundësinë për të përdorur kapacitete të papërdorura ose të nënpërdorura në zonat rurale.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.6/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Grante deri në 1 milion euro për ndërtimin e linjave të përpunimit
15 – 25
Buxheti i Shtetit, fonde ndërkombëtare
Lehtësi fiskale për investitorët mbi 3 milionë euro
10 – 15
Buxheti i Shtetit, donacione ndërkombëtare
Mbështetje për edukimin e punonjësve
5 – 7
Buxheti i Shtetit, partneritete private
Infrastruktura mbështetëse për ndërtimin e linjave të përpunimit
20 – 30
Buxheti i Shtetit, kredi ndërkombëtare
TOTAL (për 1 vit)
50 – 77
Buxheti i Shtetit, kredia ndërkombëtare
🔹 Burimet e mundshme financimi: Ky projekt mund të financohet nga buxheti i shtetit, ndërsa grante dhe mbështetje mund të sigurohen edhe nga donatorë ndërkombëtarë, si dhe me fonde nga partnerët e mundshëm privatë për përmirësimin e infrastrukturës dhe teknologjisë.
🔹 Rrezik: Kostoja e përgjithshme mund të jetë e lartë, veçanërisht nëse ndodhin vonesa në sigurimin e fondeve. Gjithashtu, ekziston mundësia që disa investitorë të mos kenë interes për të investuar për shkak të pasigurisë politike apo ekonomike.
Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: (5/5)
🔹 Ndikimet pozitive:
  • Rritja e vlerës së shtuar: Krijimi i linjave të përpunimit do të mundësojë rritjen e vlerës së shtuar të produkteve, duke siguruar më shumë mundësi për eksport dhe më shumë mundësi për përpunim në vend.
  • Zhvillimi i sektorëve të rinj: Ky projekt mund të stimulojë zhvillimin e sektorëve të rinj, si përpunimi i peshkut dhe mjaltit, përveç përpunimit të produkteve bujqësore dhe blegtorale.
  • Krijimi i vendeve të reja të punës: Ndërtimi i linjave të përpunimit dhe rritja e aktivitetit në sektorin përpunues do të krijojë mundësi të reja punësimi për fuqinë punëtore vendase, veçanërisht në zonat rurale.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Përqendrimi i investimeve në disa sektorë: Nëse investimet përqendrohen vetëm në disa sektorë të caktuar, mund të ndodhin mospërputhje midis kërkesës dhe ofertës, duke kufizuar potencialin e sektorëve të tjerë.
  • Varësia nga tregjet ndërkombëtare: Sektori i përpunimit mund të jetë i varur nga kërkesa ndërkombëtare për produktet përpunuese, e cila mund të jetë e paqëndrueshme.
Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.8/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Hartimi i kushteve ligjore për ofrimin e granteve dhe lehtësive fiskale për investitorët.
Faza 2
2026 – 2027
Zbatimi i granteve dhe fillimi i ndihmës për ndërtimin e linjave të përpunimit.
Faza 3
2027 – 2028
Aktivizimi i lehtësive fiskale për investitorët dhe fillimi i përpunimit të produkteve.
Faza 4
2028 – 2029
Monitorimi dhe vlerësimi i ndikimeve ekonomike dhe sociale.
🔹 Sfida kryesore: Sfida kryesore do të jetë sigurimi i fondeve të mjaftueshme dhe të qëndrueshme për ndihmën e investitorëve, si dhe menaxhimi i proceseve të përpunimit për të siguruar standarde të larta të cilësisë.
Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5
Kategoria
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.7
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.6
Ndikimi Ekonomiko-Social
5
Afati i Zbatimit
4.8
Ky premtim ka potencialin për të stimuluar zhvillimin e sektorit të përpunimit të produkteve bujqësore dhe të blegtorisë në Shqipëri, duke krijuar mundësi për rritje të vlerës së shtuar dhe përfitime ekonomike për fermerët dhe investitorët.Ndërsa ka sfida financimi dhe menaxhimi, investimet në infrastrukturë dhe trajnimin e fuqisë punëtore mund të sjellin përfitime të konsiderueshme afatgjata
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Sistemi i Vaditjes dhe Kullimit”
Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke synuar përmirësimin e infrastrukturës së vaditjes dhe kullimit për të siguruar akses të qëndrueshëm në ujë për të gjitha tokat bujqësore. Ky investim ka për qëllim rritjen e rendimenteve dhe qëndrueshmërisë së prodhimit bujqësor, duke siguruar burime ujore të qëndrueshme për fermerët.
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.8/5)
 Aktualisht, infrastruktura e vaditjes dhe kullimit në Shqipëri është e mangët dhe shpesh joefikase. Shumë zona bujqësore përballen me mungesë të ujit për vaditje, veçanërisht gjatë periudhave të thatësirës. Sistemet ekzistuese janë të degraduara dhe shumë fermerë kanë vështirësi për të siguruar ujë për nevojat e tyre. Ndikimi i këtyre mangësive është i rëndë për sektorin bujqësor dhe për rendimentet e ulëta që ajo gjeneron.
🔹 Problemet kryesore:
  1. Infrastruktura e dobët: Sistemet e vaditjes dhe kullimit janë shpesh të vjetra dhe të degraduara, duke penguar një përdorim efikas të ujit.
  2. Mungesa e investimeve të mjaftueshme: Ka një nevojë për investime të mëdha në infrastrukturë dhe teknologji moderne për të siguruar një sistem efikas dhe të qëndrueshëm.
  3. Shfrytëzimi i pasigurt i burimeve ujore: Përdorimi i ujit për vaditje është shpesh i pasigurt, duke krijuar tensione për sa i përket menaxhimit të burimeve ujore, sidomos në periudha të thatësirës.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Për realizimin e këtij premtoj, disa hapa kyç duhet të ndërmerren:
🔹 Modernizimi i Infrastrukturës: Modernizimi i sistemeve të vaditjes dhe kullimit është thelbësor për të siguruar një furnizim të qëndrueshëm dhe të efektshëm me ujë për fermerët. Ky modernizim duhet të përfshijë përdorimin e teknologjive të reja për menaxhimin e ujit dhe përmirësimin e rrjetit të ujësjellësve dhe kanalizimeve.
🔹 Krijimi i Sistemeve të Menaxhimit të Ujit: Krijimi i një sistemi të centralizuar për menaxhimin e ujit është i nevojshëm, duke përdorur teknologji për monitorimin dhe shpërndarjen efikase të ujit në zonat bujqësore. Kjo mund të përfshijë përdorimin e sistemeve automatike për kontrollin e rrjedhjes dhe shpërndarjes së ujit.
🔹 Investime në Shpërndarjen e Ujit: Krijimi i një rrjeti të qëndrueshëm shpërndarës që do të sigurojë furnizimin e qëndrueshëm me ujë për të gjitha tokat bujqësore, veçanërisht ato që ndodhen në zona të largëta dhe malore.
🔹 Përfshirja e fermerëve në proces: Organizimi dhe mbështetja e fermerëve për të përdorur mënyra efikase të përdorimit të ujit dhe për të minimizuar humbjet e ujit. Edukimi dhe trajnimi i fermerëve për përdorimin e sistemeve të vaditjes moderne është i rëndësishëm për suksesin e këtij projekti.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Modernizimi i sistemeve të vaditjes dhe kullimit
10 – 15
Buxheti i Shtetit dhe fonde ndërkombëtare
Krijimi i sistemeve të menaxhimit të ujit
5 – 8
Buxheti i Shtetit dhe donacione ndërkombëtare
Investimet në shpërndarjen e ujit
8 – 12
Buxheti i Shtetit, kredia ndërkombëtare
Edukimi dhe trajnimi i fermerëve
2 – 4
Buxheti i Shtetit, organizata ndërkombëtare
TOTAL (për 1 vit)
25 – 39
🔹 Burimet e mundshme financimi: Ky projekt mund të mbështetet nga buxheti i shtetit, por gjithashtu do të kërkojë mbështetje nga fonde ndërkombëtare dhe kredi për investime në infrastrukturë. Bashkëpunimi me donatorë të huaj dhe institucione ndërkombëtare është i mundur për financimin e këtyre projekteve.
🔹 Rrezik: Kostoja e këtij projekti mund të jetë e lartë, dhe financimi mund të mos jetë i mjaftueshëm për të realizuar të gjitha investimet e nevojshme. Duhet të sigurohen burime financimi të qëndrueshme dhe të qëndrueshme për të realizuar këto investime.
Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: (5/5)
🔹 Ndikimet pozitive:
  • Rritja e rendimenteve bujqësore: Sigurimi i ujit të qëndrueshëm do të rrisë rendimentet e prodhimit bujqësor dhe do të përmirësojë cilësinë e produkteve.
  • Qëndrueshmëria e prodhimit: Ky investim do të sigurojë një sistem që do të kontribuoni në qëndrueshmërinë e prodhimit dhe në stabilizimin e sektorit bujqësor përballë ndryshimeve klimaterike dhe periudhave të thatësirës.
  • Përmirësimi i kushteve të jetesës: Me rritjen e prodhimit bujqësor dhe stabilizimin e të ardhurave për fermerët, do të ketë një përmirësim të kushteve të jetesës për shumë familje që varen nga bujqësia.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Vështirësitë në menaxhimin e ujit: Përdorimi i ujit mund të bëhet i paefektshëm nëse menaxhimi nuk është i centralizuar dhe i mirëstrukturuar.
  • Mungesa e trajnimit për fermerët: Nëse fermerët nuk janë të trajnuar si duhet për përdorimin e sistemeve moderne të vaditjes, mund të ndodhin humbje të ujit dhe burimeve të tjera.
Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.7/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Planifikimi dhe hartimi i projekteve për modernizimin e sistemeve të vaditjes dhe kullimit.
Faza 2
2026 – 2027
Fillimi i ndërtimit të infrastrukturës dhe instalimi i sistemeve të menaxhimit të ujit.
Faza 3
2027 – 2028
Përdorimi i sistemeve dhe trajnimet e fermerëve për përdorimin e sistemeve moderne.
Faza 4
2028 – 2029
Monitorimi dhe optimizimi i sistemeve për vaditjen dhe kullimin.
🔹 Sfida kryesore: Një sfidë e mundshme është zbatimi i shpejtë dhe efikas i investimeve në infrastrukturë dhe trajnimi i fermerëve për të përdorur sistemet moderne të vaditjes.
Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5
Kategoria
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.8
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.5
Ndikimi Ekonomiko-Social
5
Afati i Zbatimit
4.7
Investimet në sistemin e vaditjes dhe kullimit janë kyçe për zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit bujqësor në Shqipëri. Ky projekt ka potencialin të rrisë ndjeshëm rendimentet bujqësore, të përmirësojë kushte të jetesës për fermerët dhe të kontribuoni në qëndrueshmërinë e prodhimit bujqësor.Megjithatë, implementimi kërkon burime të konsiderueshme financiare dhe një menaxhim të kujdesshëm të projekteve për të siguruar që investimet të jenë të efektshme dhe të qëndrueshme në kohë
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kontrolli i Plehrave Kimike dhe Pesticideve”
Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë: ai propozon një sistem të kontrolluar dhe të rregulluar për përdorimin e pesticideve dhe plehrave kimike, duke e adaptuar këtë sistem në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian. Kjo do të kontribuojë në sigurimin e përdorimit të sigurt të këtyre substancave, duke mbrojtur si shëndetin e fermerëve ashtu edhe konsumatorëve.
Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
 Në Shqipëri, përdorimi i plehrave kimike dhe pesticideve është një problem që kërkon adresim të menjëhershëm. Përdorimi i panevojshëm dhe i papërshtatshëm i këtyre substancave ka shkaktuar ndotje të tokës dhe ujërave dhe ka pasur efekte të dëmshme për shëndetin e konsumatorëve dhe fermerëve. Aktualisht, ka mungesë të kontrollit të rreptë dhe mekanizmave për mbikëqyrjen e përdorimit të këtyre kimikateve, duke i lënë shumë fermerë në një pozicion ku ata mund të përdorin pesticide të dëmshme për shëndetin dhe pa një mbikëqyrje të mjaftueshme.
🔹 Problemet e mundshme:
  1. Mungesa e edukatës dhe trajnimit: Shumë fermerë nuk janë të informuar për rreziqet që vijnë nga përdorimi i paqartë i pesticideve dhe plehrave kimike.
  2. Përpjekjet për shmangie: Subjektet që shesin këto produkte mund të tentojnë të shmangin kontrollin dhe verifikimin nëse produktet janë të dëmshme ose të pasigurta.
  3. Rreziku i kontrabandës: Përdorimi i plehrave dhe pesticideve të paautorizuara mund të vazhdojë për shkak të problemeve me kontrollin doganor dhe të tregut të zi.
Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Për të realizuar këtë premtoj, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren:
🔹 Harmonizimi i legjislacionit me standardet e BE-së: Krijimi i një kuadri ligjor që të jetë në përputhje me direktivat dhe standardet e Bashkimit Evropian është i domosdoshëm. Ky kuadër duhet të përfshijë ndalimin e përdorimit të substancave të rrezikshme dhe të papërshtatshme për mjedisin dhe shëndetin e njeriut, si dhe kufizimin e përdorimit të kimikateve të dëmshme.
🔹 Krijimi i sistemit të kontrollit dhe mbikëqyrjes: Krijimi i një autoriteti ose agjencie që do të monitorojë dhe kontrollojë prodhimin dhe shpërndarjen e pesticideve dhe plehrave kimike. Ky sistem duhet të përfshijë inspektime të rregullta dhe sanksione të ashpra për ata që shkelin rregullat.
🔹 Edukimi dhe trajnimi i fermerëve: Një program i gjerë trajnimi për fermerët është i nevojshëm për t’i njohur ata me rreziqet që vijnë nga përdorimi i këtyre kimikateve dhe për t’u siguruar që ata të dinë si të përdorin dhe menaxhojnë këto produkte në mënyrë të sigurt dhe efektive.
🔹 Implementimi i teknologjive të reja: Një pjesë e kontrollit mund të përfshijë përdorimin e teknologjive moderne për të monitoruar përdorimin dhe shpërndarjen e këtyre substancave, duke përfshirë sistemet e gjurmimit dhe mbikëqyrjes për të siguruar që produktet e shitur janë të certifikuara dhe të sigurta.
Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.7/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Krijimi i sistemit të kontrollit dhe mbikëqyrjes
3 – 5
Buxheti i Shtetit
Trajnimi dhe edukimi i fermerëve
2 – 4
Buxheti i Shtetit
Zbatimi i sistemeve të gjurmimit dhe monitorimit
1 – 2
Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)
6 – 11
🔹 Burimet e mundshme financimi: Ky projekt mund të mbështetet kryesisht nga buxheti i shtetit, por gjithashtu mund të kërkojë fonde shtesë nga donatorë ndërkombëtarë për zhvillimin e sistemeve të teknologjisë dhe për trajnimin e fermerëve.
🔹 Rrezik: Kostoja e administratës dhe implementimit të këtij sistemi mund të jetë e lartë, veçanërisht për krijimin e një infrastrukture të qëndrueshme të mbikëqyrjes dhe kontrollit. Mund të ketë gjithashtu një periudhë të gjatë për të realizuar të gjitha proceset e nevojshme.
Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: (4.9/5)
🔹 Ndikimet pozitive:
  • Përmirësimi i shëndetit dhe sigurisë: Sigurimi i përdorimit të sigurt të pesticideve dhe plehrave kimike do të ndihmojë në mbrojtjen e shëndetit të fermerëve dhe konsumatorëve, duke ulur rreziqet për sëmundje të lidhura me kimikatet e dëmshme.
  • Mbrojtja e mjedisit: Përdorimi i kontrolluar i këtyre substancave do të reduktojë ndotjen e tokës dhe ujërave, duke kontribuar në ruajtjen e mjedisit natyror.
  • Përmirësimi i besimit të konsumatorëve: Konsumatorët do të kenë më shumë besim në cilësinë e ushqimeve që konsumojnë, pasi ato do të jenë të lira nga mbetje kimike të rrezikshme.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Vështirësitë në implementimin e standardeve: Përdoruesit mund të tentojnë të shmangin rregullat, veçanërisht kur ka mundësi për evazion të kontrollit.
  • Problemet me shkallën e zbatimit: Mund të ketë vështirësi në aplikimin e standardeve të BE-së në nivel lokal dhe në disa zona të largëta ku nuk ka burime të mjaftueshme për mbikëqyrje.
Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.6/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Hartimi i kuadrit ligjor dhe standardeve të kontrollit.
Faza 2
2026 – 2027
Krijimi i sistemeve të mbikëqyrjes dhe implementimi i trajnimeve.
Faza 3
2027 – 2028
Monitorimi i zbatimit dhe optimizimi i procedurave.
🔹 Sfida kryesore: Krijimi i një sistemi të besueshëm të monitorimit dhe mbikëqyrjes është një nga sfidat kryesore që duhet adresuar për të siguruar suksesin e këtij plani.
Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5
Kategoria
Vlerësimi
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.5
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.7
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.9
Afati i Zbatimit
4.6
Kontrolli i plehrave kimike dhe pesticideve është një masë thelbësore për të siguruar një zhvillim të qëndrueshëm të bujqësisë dhe mbrojtjen e shëndetit të qytetarëve dhe mjedisit.Zbatimi i këtij propozimi kërkon investime të konsiderueshme dhe mund të hasë vështirësi gjatë implementimit, por ndikimi pozitiv në sigurinë ushqimore dhe mbrojtjen e mjedisit do të jetë shumë i rëndësishëm për zhvillimin e sektorit bujqësor në Shqipëri.
Indeksi i Fizibilitetit për “Krijimin e Qendrës Kombëtare të Tokave Bujqësore”
  1. Qartësia e Premtimit
📊 Vlerësimi: (5/5)
 Premtimi është shumë i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke propozuar krijimin e një qendre për analiza dhe çertifikim pranë Universitetit Bujqësor të Tiranës. Qendra ka si qëllim orientimin e fermerëve për zgjedhjen e kulturave të përshtatshme për tokat e tyre, duke u bazuar në analiza shkencore të tokës. Ky proces mund të ndihmojë në optimizimin e prodhimit dhe rritjen e rendimenteve bujqësore, duke u përqendruar në zgjedhjen e kulturave që janë më të përshtatshme për tipologjinë e tokës së çdo ferme.
  1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.3/5)
 Aktualisht, fermerët shqiptarë shpesh kanë mungesë informacioni shkencor dhe teknik në lidhje me llojet e kulturave që janë të përshtatshme për tokat e tyre. Në mungesë të analizave të sakta, shumë fermerë mund të bëjnë zgjedhje të gabuara që ndikojnë negativisht në rendimentet e tyre dhe efektivitetin e prodhimit.
🔹 Problemet e mundshme:
  • Disa fermerë mund të mos kenë qasje të drejtpërdrejtë në qendrën e analizave, sidomos ata që operojnë në zona të largëta ose kanë kufizime financiare.
  • Krijimi dhe administrimi i një qendre të tillë kërkon burime të mëdha dhe mund të ndeshë në burokraci të tepërt, duke e bërë procesin më të ngadalshëm dhe më të vështirë për t’u zbatuar.
  • Mund të ketë rezistencë nga fermerët që janë mësuar me praktika tradicionale dhe nuk janë të gatshëm të adaptohen me metodat shkencore të analizës së tokës.
  1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
📊 Vlerësimi: (4.8/5)
 Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren:
🔹 Krijimi i Qendrës dhe Infrastrukturës:
  • Krijimi i një qendre pranë Universitetit Bujqësor do të kërkojë ndihmën e ekspertëve bujqësorë dhe infrastruktura laboratorike të avancuar për analizat e tokës dhe çertifikimin e kulturave bujqësore.
  • Do të duhet të përgatiten dhe miratohen standarde të qarta për analizat dhe çertifikimet, duke përfshirë aspekte si llojet e tokave, kërkesat klimatike dhe afërsinë e kulturave me kushtet lokale.
🔹 Përfshirja e Teknologjisë:
  • Përdorimi i platformave digjitale për të mundësuar konsultime dhe dërgimin e analizave të tokës do të mundësojë një lidhje më të lehtë dhe më të shpejtë mes fermerëve dhe qendrës.
🔹 Trajnimi dhe Edukimi i Fermerëve:
  • Duhen realizuar programe trajnimi për fermerët që të kuptojnë vlerën e analizave dhe si të përdorin rezultatet për të optimizuar prodhimin e tyre.
  1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.5/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
  • Krijimi i Qendrës dhe Infrastrukturës: 1.5 – 2 milionë euro
  • Trajnimi dhe mbështetje për fermerët: 0.5 – 1 milionë euro
  • Kosto operative dhe administrativë: 0.5 – 1 milionë euro
Burimi i Financimit: Ky projekt mund të mbështetet nga buxheti i shtetit, si dhe mund të kërkojë mundësi financimi nga organizata ndërkombëtare dhe donatorë të tjerë që mbështesin zhvillimin bujqësor.
🔹 Rrezik: Kostoja e administratës dhe implementimit të këtij projekti mund të jetë e lartë në fillim, duke krijuar mundësi për burokraci dhe vonesa në procesin e implementimit. Po ashtu, mund të ketë sfida në mbledhjen e fondeve të nevojshme për mbështetje dhe rritje të kapaciteteve.
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
📊 Vlerësimi: (4.9/5)
🔹 Ndikime pozitive:
  • Ky propozim do të ndihmojë fermerët të optimizojnë prodhimin dhe të rrisin rendimentet, duke zgjedhur kulturat që janë më të përshtatshme për kushtet e tokave të tyre.
  • Do të kontribuojë në zhvillimin e qëndrueshëm të bujqësisë, duke rritur sigurinë ushqimore dhe duke ndihmuar fermerët të maksimizojnë mundësitë për prodhim.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Disa fermerë mund të kenë vështirësi në adoptimin e teknologjisë dhe mund të jenë të pasigurt për përdorimin e analizave shkencore në vend të praktikave tradicionale.
  • Përdorimi i një infrastrukture komplekse mund të rrisë burokracinë dhe ndoshta ta bëjë më të vështirë për fermerët të përfitojnë nga shërbimet e qendrës. 
  1. Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi: (4.6/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Krijimi i qendrës dhe infrastrukturës laboratorike për analiza tokash.
Faza 2
2026 – 2027
Implementimi i sistemeve të analizave dhe çertifikimit për fermerët.
Faza 3
2027 – 2028
Zhvillimi i platformave për mbështetje dhe përfshirje të fermerëve.
🔹 Sfida kryesore: Krijimi i një sistemi që është i qasshëm dhe efikas për të gjithë fermerët, duke siguruar që infrastruktura të jetë funksionale dhe të ofrojë rezultate të besueshme dhe të shpejta.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.7/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.3
⚠️
Masat për Zbatimin
4.8
Kostoja dhe Financimi
4.5
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.9
Afati i Zbatimit
4.6
⚠️
Krijimi i Qendrës Kombëtare të Tokave Bujqësore është një masë shumë e dobishme për zhvillimin e bujqësisë dhe rritjen e rendimentit bujqësor në Shqipëri. Megjithatë, realizimi i tij kërkon burime të konsiderueshme financiare dhe mund të përballet me sfida në administrimin dhe zbatimin e sistemit, sidomos në zonat më të largëta.Një përpjekje e kujdesshme për të mbajtur burokracinë në minimum dhe për të siguruar një mbështetje të qëndrueshme për fermerët mund të ndihmojë në realizimin me sukses të këtij projekti
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kontrolli i Cilësisë së Farave dhe Fidanëve”
  1. Qartësia e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Premtimi është shumë i qartë dhe i detajuar: ai propozon që subjektet që shesin fara dhe fidanë të detyrohen të nënshtrohen një sistemi gjurmimi dhe të paguajnë dëmshpërblime të larta në rast se produktet nuk përmbushin standardet e cilësisë. Ky sistem ka si qëllim të sigurojë që cilësia e farave dhe fidanëve të jetë e garantuar dhe të ulë rreziqet për fermerët që përdorin këto produkte.
  1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
    📊 Vlerësimi: (4.6/5)
Në Shqipëri, një problem i njohur është mungesa e kontrolleve të rrepta për cilësinë e farave dhe fidanëve që ofrohen në treg. Produktet e dobëta, që shpesh janë të papërshtatshme për kushtet klimatike dhe gjeografike të vendit, mund të shkaktojnë humbje të konsiderueshme për fermerët. Aktualisht, shumë fermerë janë të ekspozuar ndaj produkteve të cilësisë së ulët, të cilat ndodhin për shkak të mungesës së një sistemi të mirëpërcaktuar kontrolli dhe verifikimi.
🔹 Problemet e mundshme:
  • Mund të ketë vështirësi në krijimin e një sistemi të fuqishëm dhe të besueshëm gjurmimi, duke përfshirë identifikimin dhe monitorimin e çdo loti të farave dhe fidanëve që shiten.
  • Subjektet që shesin produkte të dobëta mund të tentojnë të shmangin pagesën e dëmshpërblimeve përmes mungesës së transparencës ose manipulimit të dokumentacionit.
  • Nevoja për mbikëqyrje të vazhdueshme dhe sanksione të ashpra ndaj atyre që nuk përmbushin standardet.
  1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren: 🔹 Krijimi i sistemit të gjurmimit të produkteve:Një sistem i besueshëm gjurmimi është thelbësor. Çdo paketim farash dhe fidanësh duhet të ketë një kod të veçantë ose etiketë që tregon origjinën, prodhuesin, datën e prodhimit dhe specifikimet e cilësisë. Ky sistem do të mundësojë verifikimin e produkteve gjatë shitjes dhe në momentin e përdorimit nga fermerët.
🔹 Përgatitja e standardeve të cilësisë:Duhet të hartohen standarde të qarta dhe të matshme për cilësinë e farave dhe fidanëve. Standardet duhet të jenë të detajuara dhe të përfshijnë aspekte si përbërja gjenetike, vitaliteti i farave, qëndrueshmëria e fidanëve dhe përshtatshmëria e tyre për kushtet lokale.
🔹 Kontrolli dhe sanksionet:Do të kërkohet ngritja e një institucioni përgjegjës për kontrollin e cilësisë dhe zbatimin e sanksioneve në rast të mosrespektimit të standardeve. Kjo mund të përfshijë dënime financiare dhe, në rastet më të rënda, ndalimin e veprimtarisë për ato subjekte që shkelin rregullat.
  1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
    📊 Vlerësimi: (4.8/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Krijimi i sistemit të gjurmimit të produkteve
2 – 5
Buxheti i Shtetit
Mbikëqyrja dhe kontrolli i cilësisë
1 – 3
Buxheti i Shtetit
Krijimi i standardeve dhe sanksioneve për dëmshpërblime
1 – 2
Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)
4 – 10
Buxheti i Shtetit
🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet nga buxheti i shtetit, por mund të kërkojë gjithashtu fonde të tjera për zhvillimin e sistemeve të IT për gjurmimin e produkteve, si dhe për trajnimin dhe mbështetje të fermerëve për të përdorur sistemin.
⚠️ Rrezik:Kostoja e administratës dhe implementimit të këtij sistemi mund të jetë e lartë, veçanërisht në fillim, dhe mund të kërkojë një periudhë kohore të gjatë për të krijuar një sistem të qëndrueshëm dhe të besueshëm.
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    📊 Vlerësimi: (4.9/5)
🔹 Ndikime pozitive:
  • Sigurimi i cilësisë së farave dhe fidanëve do të ulë rreziqet për fermerët, duke i mbrojtur ata nga humbjet që shkaktohen nga produktet e dobëta.
  • Ky propozim do të ndihmojë në rritjen e besueshmërisë për tregun e farave dhe fidanëve dhe do të inkurajojë një zhvillim të qëndrueshëm dhe të besueshëm të sektorëve bujqësor dhe të peshkimit.
  • Do të mundësojë prodhimin dhe zhvillimin e një bujqësie më efikase dhe më konkurruese, pasi fermerët do të kenë mundësi të përdorin produkte të cilësisë së lartë.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Subjektet që shesin farat dhe fidanët mund të përballen me vështirësi të zbatimit të standardeve të cilësisë, dhe mund të tentojnë të shmangin përgjegjësinë për produkte që janë të dobëta.
  • Disa fermerë mund të kenë vështirësi për të adaptohen me sistemin e ri, veçanërisht ata që janë në zona të largëta dhe nuk kanë akses të lehtë në informacion.
  1. Afati i Zbatimit
    📊 Vlerësimi: (4.7/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Krijimi i standardeve të cilësisë dhe i sistemit të gjurmimit të produkteve.
Faza 2
2026 – 2027
Implementimi i sistemit të kontrollit të cilësisë dhe fillimi i mbikëqyrjes.
Faza 3
2027 – 2028
Monitorimi i zbatimit të rregullave dhe rregullimi i sistemeve të dëmshpërblimeve.
🔹 Sfida kryesore:Krijimi i një sistemi të qëndrueshëm dhe të besueshëm për gjurmimin e produkteve, si dhe sigurimi i qëndrueshmërisë së sistemit të mbikëqyrjes dhe sanksioneve.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.6
⚠️
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.8
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.9
Afati i Zbatimit
4.7
⚠️
Kontrolli i cilësisë së farave dhe fidanëve është një masë që mund të përmirësojë ndjeshëm cilësinë e produkteve në sektorin bujqësor dhe të peshkimit, duke ulur rreziqet për fermerët dhe rritur besimin në treg.Ndërkohë, realizimi i tij kërkon një investim të konsiderueshëm në krijimin e sistemeve të kontrollit dhe gjurmimit, dhe mund të ketë sfida në fazat fillestare të implementimit
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Shpërblimi i Dëmeve nga Fatkeqësitë Natyrore”
  1. Qartësia e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë: ofrimin e një mbështetjeje financiare për fermerët dhe blegtorët që përballen me dëme nga fatkeqësitë natyrore. Shpërblimi i dëmeve bazohet në çmimin e kostove të prodhimit për prodhimin e humbur, duke siguruar një dëmshpërblim që mund të mbulojë humbjet e shkaktuara. Ky propozim ka potencialin të mbështesë prodhuesit dhe të ruajë stabilitetin e sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë pas fatkeqësive natyrore.
  1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
    📊 Vlerësimi: (4.4/5)
Në Shqipëri, sektorët bujqësor dhe blegtoral janë shpesh të ekspozuar ndaj pasojave të fatkeqësive natyrore si përmbytjet, thatësirat dhe stuhitë. Aktualisht, dëmshpërblimi për dëmet e shkaktuara nga këto fatkeqësi është shpesh i pamjaftueshëm dhe jo gjithmonë i drejtpërdrejtë për ata që kanë pësuar dëme. Ka një mungesë të mekanizmave të efektshëm për dëmshpërblimin e shpejtë dhe të drejtpërdrejtë të prodhuesve që preken nga këto katastrofa natyrore.
🔹 Problemet e mundshme:
  • Dëshira për të siguruar se shpërblimi është i drejtë dhe në përputhje me humbjet reale të fermerëve dhe blegtorëve.
  • Vështirësitë administrative që mund të vonojnë shpërblimin, veçanërisht në rastet e fatkeqësive të shumta dhe përhapura.
  • Dëshira për të ndihmuar të gjithë prodhuesit e regjistruar mund të ndeshet me mungesën e një regjistri të saktë dhe të plotë të fermerëve dhe blegtorëve.
  1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren: 🔹 Regjistrimi i fermerëve dhe blegtorëve:Sigurimi i një regjistri të saktë dhe të përditësuar të fermerëve dhe blegtorëve është thelbësor për dëmshpërblimin e drejtë dhe të shpejtë. Ky regjistër mund të jetë një detyrim që duhet të mbushet çdo vit, duke siguruar që çdo prodhues të jetë i njohur dhe i regjistruar për mbështetje në rast fatkeqësie.
🔹 Vlerësimi i dëmevePër të shpërblyer dëmet në mënyrë të drejtë, duhet të krijohet një sistem vlerësimi të shpejtë dhe të besueshëm për humbjet, për të përcaktuar kostot e prodhimit të humbur dhe për të garantuar që shumën e dëmshpërblimit të jetë e drejtë dhe e bazuar në realitetin ekonomik të prodhuesve.
  1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
    📊 Vlerësimi: (4.7/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Regjistrimi dhe vlerësimi i dëmeve
5 – 10
Buxheti i Shtetit
Shpërblimi për dëmet e shkaktuara (për fermerët dhe blegtorët)
20 – 50
Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)
25 – 60
Buxheti i Shtetit
🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet nga buxheti i shtetit, me mundësi për tërheqjen e fondeve nga BE dhe organizata ndërkombëtare që mbështesin sektorët agroushqimorë, si dhe mekanizmat e sigurimeve për fatkeqësitë natyrore që mund të zhvillohen.
⚠️ Rrezik:Shpenzimet e larta për shpërblimin e dëmeve mund të ndikojnë në balancën buxhetore, sidomos nëse fatkeqësitë natyrore janë të shumta dhe ndodhin shpesh. Kërkesa për mbështetje financiare mund të tejkalojë mundësitë financiare të shtetit.
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    📊 Vlerësimi: (4.9/5)
🔹 Ndikime pozitive:
  • Ky propozim do të sigurojë mbështetje financiare për fermerët dhe blegtorët, duke ruajtur stabilitetin ekonomik të sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë pas fatkeqësive natyrore.
  • Sigurimi i një shpërblimi të drejtë dhe të shpejtë do të lehtësojë pasojat e goditjeve të fatkeqësive dhe do të ndihmojë në rikuperimin e shpejtë të prodhimit dhe të aktiviteteve bujqësore.
  • Ky mekanizëm mund të ndihmojë në rritjen e sigurisë për fermerët dhe blegtorët, duke i inkurajuar ata të investojnë më shumë në sektorët e bujqësisë dhe blegtorisë.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Mund të ketë abuzime dhe keqpërdorime të shpërblimeve, veçanërisht nëse vlerësimi i dëmeve nuk është i saktë dhe transparent.
  • Shpërblimi mund të vonohet, duke shkaktuar pasiguri dhe humbje të mëtejshme për ata që kanë pësuar dëme.
  1. Afati i Zbatimit
    📊 Vlerësimi: (4.6/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Krijimi i regjistrit të fermerëve dhe blegtorëve, dhe zhvillimi i sistemit të vlerësimit të dëmeve.
Faza 2
2026 – 2027
Aktivizimi i shpërblimit të dëmeve dhe ofrimi i mbështetjes financiare për fermerët dhe blegtorët.
Faza 3
2027 – 2028
Monitorimi i sistemit dhe rregullimi i procedurave për të përmirësuar shpërblimin e dëmeve.
🔹 Sfida kryesore:Sigurimi që regjistri i fermerëve dhe blegtorëve të jetë i plotë dhe i saktë dhe që shpërblimi të bëhet në mënyrë të shpejtë dhe të drejtë.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.4
⚠️
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.7
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.9
Afati i Zbatimit
4.6
⚠️
Shpërblimi i dëmeve nga fatkeqësitë natyrore është një masë e rëndësishme për të mbështetur fermerët dhe blegtorët në Shqipëri. Ky sistem ka potencialin të sigurojë një dëmshpërblim të drejtë dhe të shpejtë, duke ofruar siguri financiare dhe duke ruajtur stabilitetin e sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë.Megjithatë, administrimi i saktë i regjistrit të fermerëve dhe blegtorëve dhe vlerësimi i dëmeve është i domosdoshëm për të shmangur keqpërdorimet dhe për të siguruar që mbështetja të shkojë atje ku është më e nevojshme.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Subvencionimi për Prodhim”
  1. Qartësia e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Premtimi është i qartë dhe synon thjeshtimin e skemave të subvencioneve për sektorët e bujqësisë, blegtorisë dhe peshkimit, duke ofruar mbështetje direkte për kilogramin e prodhimit. Ky propozim ka si qëllim të rrisë transparencën dhe të sigurojë mbështetje të shpejtë dhe të drejtpërdrejtë për prodhuesit në këto sektorë.
  1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
    📊 Vlerësimi: (4.6/5)
Në Shqipëri, skemat e subvencioneve ekzistuese janë shpesh komplekse dhe të vështira për t’u kuptuar dhe aplikuar nga prodhuesit, duke shkaktuar vonesa dhe pasiguri. Për më tepër, ka një mungesë transparence në lidhje me mënyrën se si ndahen fondet dhe si zbatohet mbështetja. Shumë fermerë dhe blegtorë shpesh nuk janë të informuar për mundësitë e subvencioneve ose kanë vështirësi në aplikim për shkak të procedurave burokratike.
🔹 Problemet e mundshme:
  • Mungesa e trajnimit të duhur dhe mbështetjes administrative për fermerët, që mund të vështirësojë përdorimin e sistemit të ri të subvencioneve.
  • Mundësia për keqpërdorimin e fondeve nëse mekanizmat e mbikëqyrjes dhe verifikimit të kostove nuk janë të mira.
  1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren: 🔹 Krijimi i një strukture pranë Ministrisë së Bujqësisë:Ministria e Bujqësisë duhet të krijojë një strukturë të dedikuar që do të përllogarisë kostot për kilogram dhe të përcaktojë shumën e subvencionit për secilin produkt. Ky sistem do të mbështetet në të dhëna të sakta dhe të verifikueshme nga fermerët dhe blegtorët.
🔹 Zbatimi i mekanizmit të pagesave automatike:Subvencionet duhet të transferohen automatikisht në llogaritë e fermerëve dhe blegtorëve, për të siguruar që mbështetja të arrijë menjëherë dhe pa vonesa.
  1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
    📊 Vlerësimi: (4.4/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Krijimi i strukturës pranë Ministrisë së Bujqësisë
2 – 4
Buxheti i Shtetit
Subvencionet për fermerët dhe blegtorët (për 1 vit)
150 – 200
Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)
152 – 204
Buxheti i Shtetit
🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet kryesisht nga buxheti i shtetit, me mundësi për tërheqjen e fondeve nga BE dhe organizata ndërkombëtare që mbështesin zhvillimin e sektorëve agroushqimorë.
⚠️ Rrezik:Shpenzimet e larta për subvencionet dhe administrimi i sistemit mund të ndikojnë në balancën buxhetore, sidomos nëse kërkesat për mbështetje janë më të mëdha se parashikimet.
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    📊 Vlerësimi: (4.9/5)
🔹 Ndikime pozitive:
  • Subvencionet e drejtpërdrejta do të ndihmojnë fermerët dhe blegtorët, duke rritur rendimentin dhe përmirësuar cilësinë e produkteve të bujqësisë, blegtorisë dhe peshkimit.
  • Ky sistem mund të stimulojë investimet në këto sektorë dhe të ndihmojë në diversifikimin e produkteve dhe tregjeve, për të rritur konkurrencën dhe qëndrueshmërinë e industrive agroushqimore.
  • Lehtësimi i mundësive për aksesimin e subvencioneve mund të ulë varfërinë dhe të përmirësojë standardet e jetesës për ata që punojnë në këto sektorë.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Mund të ketë abuzime me subvencionet, sidomos nëse verifikimi i kostove për kilogram nuk është i saktë ose administrimi është i dobët.
  • Vështirësi në përputhjen e kërkesave të subvencioneve me nevojat dhe kushtet reale të prodhuesve.
  1. Afati i Zbatimit
    📊 Vlerësimi: (4.7/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Hartimi i planit dhe krijimi i strukturës pranë Ministrisë së Bujqësisë.
Faza 2
2026 – 2027
Aktivizimi i sistemit të përllogaritjes së subvencioneve dhe kalimi në pagesat automatike.
Faza 3
2027 – 2028
Monitorimi i sistemit dhe përshtatjet e nevojshme për optimizimin e tij.
Faza 4
2028 – 2029
Konsolidimi dhe përmirësimi i mekanizmit të pagesave dhe transparencës në mbështetje.
🔹 Sfida kryesore:Sigurimi që sistemi të jetë i besueshëm dhe transparent për fermerët dhe blegtorët, për të shmangur abuzimin dhe për të garantuar që mbështetja të shkojë në duar të duhur.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.6
⚠️
Masat për Zbatimin
5
Kostoja dhe Financimi
4.4
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.9
Afati i Zbatimit
4.7
⚠️
Subvencionimi për prodhim është një masë e dobishme për të mbështetur sektorët e bujqësisë, blegtorisë dhe peshkimit në Shqipëri. Ky sistem i thjeshtuar dhe i drejtpërdrejtë mund të sjellë përfitime të mëdha në rritjen e transparencës dhe mbështetjes financiare për prodhuesit.Megjithatë, administrimi i duhur dhe sigurimi i një mekanizmi të fortë mbikëqyrjeje janë thelbësore për të shmangur abuzimin dhe për të garantuar që subvencionet të shkojnë atje ku janë më së shumti të nevojshme.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Themelimi i Bankës Kombëtare Agrare”
  1. Qartësia e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (5/5)
Premtimi është i qartë dhe synon krijimin e një banke shtetërore që do të ofrojë mbështetje financiare për sektorët e bujqësisë, blegtorisë, peshkimit dhe bletarisë, duke u fokusuar në kredi me interes të ulët dhe investime deri në 100 milionë euro në vit. Kjo është një masë që mund të ndihmojë në zhvillimin e këtyre sektorëve, duke lehtësuar aksesin në financa për prodhuesit dhe duke nxitur rritjen e këtyre industriave.
  1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
    📊 Vlerësimi: (4.7/5)
Sektori i bujqësisë në Shqipëri ka pasur gjithmonë një nevojë për mbështetje financiare dhe investime të drejtuara, veçanërisht për të përballuar barrierat ekonomike dhe për të modernizuar metodologjitë e prodhimit. Pavarësisht mundësive, sektori ka hasur probleme në aksesin në financa, sidomos për fermerët e vegjël dhe ata që janë të përfshirë në sektorë si peshkimi dhe bletaria.
🔹 Problemet e mundshme:
  • Sektori financiar ka mundësi për të qenë konservativ ndaj investimeve në bujqësi, veçanërisht për investitorët e rinj dhe ata që operojnë në tregje me rrezik të lartë.
  • Ndërhyrjet shtetërore mund të hasin rezistencë nga aktorët privatë që operojnë në financa, për shkak të konkurrencës që mund të krijohet.
  1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
    📊 Vlerësimi: (4.9/5)
Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren:🔹 Krijimi i strukturës ligjore dhe administrative të Bankës Kombëtare Agrare:Duhet të hartohet një ligj i ri ose të modifikohet ligji ekzistues që të mundësojë themelimin dhe funksionimin e kësaj banke, si dhe përcaktimi i rregullave për kreditimin dhe investimet që do të ofrohen.
🔹 Planifikimi i investimeve dhe zhvillimit të sektorëve:Për të arritur ndikim të qëndrueshëm, banka duhet të hartojë një plan strategjik të investimeve që do të mbulojnë sektorët e bujqësisë, blegtorisë, peshkimit dhe bletarisë, duke ofruar kredi dhe mbështetje për modernizimin e këtyre industriave.
  1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
    📊 Vlerësimi: (4.6/5)
🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:
Masa
Kosto vjetore (milionë euro)
Burimi i Financimit
Krijimi i Bankës Kombëtare Agrare
5 – 8
Buxheti i Shtetit
Investimet në sektorët bujqësor, blegtor dhe peshkim
100
Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)
105 – 108
Buxheti i Shtetit
🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet kryesisht nga buxheti i shtetit, me mundësi për tërheqjen e investimeve të jashtme nga donatorë dhe institucione financiare ndërkombëtare që mbështesin zhvillimin e sektorëve agroushqimorë dhe të qëndrueshëm.
⚠️ Rrezik:Kostoja e krijimit të Bankës Kombëtare Agrare dhe sigurimi i burimeve financiare për të investuar çdo vit mund të përballen me vështirësi për shkak të mangësive në planifikimin financiar ose pasigurisë në tregjet financiare.
  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social
    📊 Vlerësimi: (4.8/5)
🔹 Ndikime pozitive:
  • Ky propozim ka potencialin për të stimuluar zhvillimin e sektorëve të bujqësisë, blegtorisë dhe peshkimit në Shqipëri, duke krijuar mundësi më të mira për prodhuesit dhe rritur konkurrencën në këto industri.
  • Kredi të lehta për fermerët dhe investitorët mund të ndihmojnë në përmirësimin e teknikave të prodhimit, rritjen e rendimentit dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për ata që operojnë në këto sektorë.
  • Mund të rritet numri i vendeve të punës dhe të përmirësohen kushtet për fermerët, duke nxitur zhvillimin e zonave rurale.
🔹 Rreziqe të mundshme:
  • Nëse nuk ka një administrim të mirë të bankës dhe investimeve, mund të ketë mundësi për keqpërdorim të fondeve dhe për dështim të projekteve që do të mbështeten.
  • Shumë prodhues të vegjël mund të hasin vështirësi në aksesimin e kredive të ulta për shkak të procedurave burokratike dhe garancive të kërkuara nga banka.
  1. Afati i Zbatimit
    📊 Vlerësimi: (4.5/5)
🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:
Faza
Periudha
Veprimet kryesore
Faza 1
2025 – 2026
Hartimi i ligjit për krijimin e Bankës Kombëtare Agrare dhe krijimi i strukturave të saj.
Faza 2
2026 – 2027
Aktivizimi i bankës dhe fillimi i ofrimit të kredive dhe mbështetjeve për sektorët e përfshirë.
Faza 3
2027 – 2028
Monitorimi dhe rritja e investimeve dhe mbështetjes për zhvillimin e sektorëve.
Faza 4
2028 – 2029
Konsolidimi dhe evaluimi i ndikimit të Bankës Kombëtare Agrare dhe përshtatjet e nevojshme.
🔹 Sfida kryesore:Sigurimi i burimeve të mjaftueshme për investimet dhe administrimi i një banke shtetërore që duhet të mbajë një bilanc të qëndrueshëm financiar, për të shmangur rrezikun e ndihmës financiare të tepërt që mund të çojë në borxhe shtetërore.
📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5
Kategori
Vlerësim
Simboli
Qartësia e Premtimit
5
Situata Aktuale
4.7
⚠️
Masat për Zbatimin
4.9
Kostoja dhe Financimi
4.6
⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social
4.8
Afati i Zbatimit
4.5
⚠️
Themelimi i Bankës Kombëtare Agrare ka një indeks të lartë fizibiliteti dhe mund të sjellë përfitime të mëdha për zhvillimin e sektorëve të bujqësisë, peshkimit, blegtorisë dhe bletarisë në Shqipëri.Megjithatë, ky propozim kërkon një menaxhim të kujdesshëm dhe siguri të mjaftueshme për të përballuar sfidat financiare dhe burokratike që mund të lindin gjatë zbatimit të tij.
NULL