PD 2025Shëndetësia

Trajtimi i Krimit të Koncesioneve në Shëndetësi

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin mbi “Trajtimin e Krimit të Koncesioneve në Shëndetësi”

  1. Qartësia e Premtimit ✅

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

  • Shkëputja e lidhjeve me mafien e koncesioneve dhe ndalimi i praktikave të dëmshme janë objektiva të qarta.
  • Mund të matet duke monitoruar kontratat e reja dhe ekzistuese, si dhe duke vlerësuar ndikimin e ndryshimeve në buxhetin e shtetit.
  • Verifikimi mund të kryhet duke analizuar procedurat e reja të koncesioneve dhe zvogëlimin e humbjeve financiare.

Indeksi i Fizibilitetit: 4/5

  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Pengesat kryesore:

  • Nevoja për ndryshime ligjore dhe rishikim të kontratave të kaluara, të cilat mund të jenë të mbrojtura nga ligje dhe traktate ndërkombëtare.
  • Forcimi i institucioneve zbatimore dhe aftësia për të ndërprerë kontratat e dëmshme.
  • Prania e korrupsionit dhe lidhjet politike me aktorët e koncesioneve si faktorë pengues.

Indeksi i Fizibilitetit: 2.5/5

  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️

Llogaritja e Kostos:

  • Investime për forcimin e institucioneve të mbikëqyrjes dhe zbatimit të ligjit.
  • Alokimi i fondeve për hetime të pavarura dhe reforma në menaxhimin e koncesioneve.
  • Kompensime për kontratat e prishura, në rast se janë në konflikt ligjor.

Burime të mundshme financimi:

  1. Ristrukturimi i shpenzimeve publike.
  2. Përdorimi i fondeve ndërkombëtare.
  3. Rritja e efikasitetit në menaxhimin e kostove.

Indeksi i Fizibilitetit: 3/5 

  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
  • Zvogëlimi i humbjeve financiare nga kontratat e dëmshme.
  • Rritje e besimit publik në sistemin shëndetësor dhe transparencë më e madhe.
  • Konsolidim i sistemit shëndetësor dhe përdorim më efikas i burimeve.

Indeksi i Fizibilitetit: 4/5

  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ⚠️
  • Nevojitet angazhim i fortë politik për të sfiduar grupet e interesit që përfiton nga koncesionet.
  • Administrata publike ka sfida të konsiderueshme në zbatimin e reformave për shkak të mungesës së burimeve dhe kapaciteteve.

Indeksi i Fizibilitetit: 2.5/5

  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit ⚠️
  • Ndalimi i kontratave të dëmshme dhe reforma e plotë mund të zgjasë disa vite.
  • Hetimet e pavarura dhe proceset ligjore mund të vonojnë implementimin.
  • Mbështetja nga institucionet ndërkombëtare mund të ndihmojë.

Indeksi i Fizibilitetit: 2.5/5

  1. Ndikimi në Cilësinë e Shërbimeve Shëndetësore ✅
  • Alokim më i drejtë i fondeve dhe përmirësim i transparencës.
  • Zvogëlim i mundësisë për korrupsion dhe pastrim parash.
  • Menaxhim më i mirë i burimeve dhe një sistem më efikas.

Indeksi i Fizibilitetit: 4/5

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit 📊

Indeksi Mesatar i Fizibilitetit: 3.0/5

Ky indeks sugjeron një mundësi mesatare për realizimin e premtimit. Për të pasur sukses, nevojitet:

  • Forcim i kapaciteteve administrative.
  • Angazhim politik dhe vullnet për të përballuar ndikimet e grupeve të interesit.
  • Sigurimi i fondeve dhe ristrukturimi i institucioneve.

Implementimi kërkon një periudhë të gjatë kohore dhe një plan të mirëkoordinuar.

PD 2025Shëndetësia

Dyfishimi i Buxhetit për Shëndetësinë

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin mbi “Dyfishimin e Buxhetit për Shëndetësinë”
1. Qartësia e Premtimit ✅ (5/5 – Shumë e Lartë)

Ky premtim është i qartë dhe i matshëm:

  • Dyfishimi i buxhetit për shëndetësinë është një objektiv konkret dhe i kuptueshëm.
  • Mund të matet duke krahasuar shpenzimet për shëndetësinë para dhe pas zbatimit.
  • Objektiv i qartë dhe i verifikueshëm, ndaj ka një vlerësim të lartë të fizibilitetit në këtë aspekt.

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️ (3/5 – Mesatare)

Pengesat kryesore lidhen me:

  • Nevoja për ndryshime ligjore për të lehtësuar rritjen e investimeve publike në sektorin shëndetësor.
  • Rishikimi i strategjive dhe politikave financiare për të bërë të mundur një rritje të tillë të financimeve.
  • Përfshirja e aktorëve të tjerë, si organizatat ndërkombëtare dhe shoqatat shëndetësore, për të siguruar mbështetje dhe ekspertizë.
  • Reformimi i sistemit të prokurimit publik, për të parandaluar abuzimet dhe për të garantuar një përdorim më efikas të fondeve shtetërore.
  • Rezistenca nga grupet e interesit që përfitojnë nga struktura aktuale e financimit të shëndetësisë.

Ndryshimet ligjore janë të realizueshme, por kërkojnë kohë dhe koordinim institucional.
3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️ (2/5 – Ulët)
Llogaritja e kostos:

  • PBB e Shqipërisë në 2024:2 miliardë euro.
  • Buxheti aktual për shëndetësinë: Rreth 3% e PBB-së (~750 milionë euro).
  • Dyfishimi i buxhetit: Kërkon rreth 750 milionë euro shtesë çdo vit.
  • Burime të mundshme financimi:
    1. Rritja e të ardhurave nga taksat, por kërkon rritje ekonomike të qëndrueshme.
    2. Rialokimi i shpenzimeve publike, por kjo mund të ndikojë negativisht në sektorë të tjerë.
    3. Marrja e kredive ose borxhit publik, por rrezikon rritjen e deficitit buxhetor.

Kapaciteti fiskal është i kufizuar, dhe një rritje kaq e madhe e shpenzimeve do të kishte një ndikim të madh në stabilitetin financiar.
4. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅ (4/5 – Lartë)
Ndikime pozitive:

  • Përmirësimi i shëndetit publik, duke ulur kostot e trajtimeve në periudhë afatgjatë.
  • Rritja e cilësisë së jetesës dhe produktivitetit të forcës së punës.
  • Më shumë vende pune në sektorin shëndetësor, duke ndihmuar në uljen e papunësisë.

Ndikimi ekonomik dhe social është shumë i favorshëm, por sfida mbetet në financimin e tij.
5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ⚠️ (3/5 – Mesatare)

  • Vullneti politik ekziston, por duhet një strategji afatgjatë dhe angazhim mbi një mandat qeverisës.
  • Administrata publike duhet të përmirësojë kapacitetet e saj për të menaxhuar një rritje të tillë të buxhetit.
  • Korrupsioni dhe abuzimi me fondet publike mund të jenë pengesa për efektivitetin e rritjes së financimeve.

Ekziston vullneti politik për ta promovuar këtë premtim, por menaxhimi dhe mbikëqyrja mbeten sfidë.
6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit ⚠️ (2/5 – Ulët)

  • Afati për realizimin e dyfishimit të buxhetit është shumë ambicioz.
  • Një rritje e menjëhershme do të ishte e vështirë për t’u administruar, ndaj do të kërkohej një zbatim gradual në disa vite.
  • Mund të ketë vonesa për shkak të reformave të nevojshme administrative dhe infrastrukturore.

Realizimi i plotë i premtimit brenda një mandati është i pamundur pa rreziqe të mëdha fiskale.
7. Ndikimi në Cilësinë e Shërbimeve Shëndetësore ✅ (5/5 – Shumë i Lartë)

  • Më shumë fonde = më shumë investime në infrastrukturë dhe personel mjekësor.
  • Shërbimet shëndetësore do të bëhen më të aksesueshme dhe cilësore.
  • Mund të përmirësojë besimin e qytetarëve në sistemin shëndetësor publik, duke reduktuar varësinë nga shërbimet private.

Ndikimi në cilësinë e shërbimeve është padyshim pozitiv, por kërkon menaxhim të mirë të fondeve.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit

Elementi
Vlerësimi (0-5)
Qartësia e Premtimit
✅ 5/5
Korniza Ligjore dhe Institucionale
⚠️ 3/5
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi
⚠️ 2/5
Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ 4/5
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
⚠️ 3/5
Implementimi dhe Afati i Zbatimit
⚠️ 2/5
Ndikimi në Cilësinë e Shërbimeve Shëndetësore
✅ 5/5
📊 Indeksi Përfundimtar i Fizibilitetit: 3.0/5
Dyfishimi i buxhetit për shëndetësinë është një premtim i qartë dhe i matshëm, me një ndikim të lartë pozitiv në cilësinë e shërbimeve. Megjithatë, është shumë e vështirë të realizohet brenda një mandati qeverisës pa rrezikuar stabilitetin fiskal.
Burimet e financimit janë të kufizuara dhe kërkojnë një planifikim të kujdesshëm.
Një alternativë më e realizueshme do të ishte një rritje graduale, duke kombinuar financime shtesë me reforma të thella në menaxhimin e sistemit shëndetësor.
PD 2025Shëndetësia

Reformë Shëndetësore bazuar në Modelin Gjerman

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit mbi “Reformën Shëndetësore bazuar në Modelin Gjerman”

  1. Qartësia e Premtimit ✅

Premtimi për reformën shëndetësore bazohet në një model të qartë dhe të matshëm, pasi përfshin:

  • Adoptimin e modelit gjerman të shërbimit shëndetësor.
  • Përmirësimin e cilësisë dhe efikasitetit të shërbimeve shëndetësore.
  • Ofrimin e shërbimeve të përballueshme dhe me cilësi të lartë. Ky angazhim është i qartë dhe matet nëpërmjet përmirësimeve në infrastrukturë, aksesin në shërbime dhe rezultatet e shëndetit publik.
  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Për të implementuar modelin gjerman, nevojiten ndryshime të mëdha në legjislacion dhe strukturat institucionale:

  • Ligje të reja për rregullimin e sigurimeve shëndetësore dhe përfshirjen e sektorit privat.
  • Rishikimi i kontratave ekzistuese, veçanërisht koncesioneve dhe privatizimeve në sistemin shëndetësor.
  • Bashkëpunimi me partnerët ndërkombëtarë për ekspertizë dhe asistencë teknike.
  • Kundërshtime nga grupet e interesit që përfitojnë nga sistemi aktual.
  1. Kapaciteti Fiskal dhe Burimet e Financimit ⚠️

Një reformë e tillë kërkon investime të mëdha në infrastrukturë, teknologji dhe trajnimin e personelit.

Kostoja e Reformës:

  • Investime fillestare: 700-900 milionë euro për ndërtim dhe modernizim të spitaleve.
  • Trajnimi i personelit: 200-300 milionë euro.
  • Sistemet e informacionit dhe dixhitalizimi: 150-200 milionë euro.
  • Kosto operacionale vjetore të sistemit të ri: 250-400 milionë euro më shumë se buxheti aktual.

Kapaciteti Buxhetor:

  • Buxheti i shtetit për shëndetësinë aktualisht është rreth 600 milionë euro/vit (2.4% e PBB-së).
  • Për të zbatuar këtë reformë, do të kërkohet të paktën dyfishimi i këtij fondi, duke e çuar në 2 miliardë euro/vit.
  • Kjo do të përbënte rreth 8% të PBB-së, që është një rritje e ndjeshme krahasuar me normat historike të shpenzimeve publike në shëndetësi.

Burimet e Financimit:

  1. Të ardhura shtesë nga taksat – Rritja e TVSH-së për mallrat jo thelbësore ose kontributet e reja shëndetësore.
  2. Rishpërndarje buxhetore – Rialokimi nga sektorë të tjerë, por kjo mund të ndikojë në financimin e arsimit dhe infrastrukturës.
  3. Kredi dhe borxh publik – Rritja e borxhit mund të rrisë rreziqet fiskale.
  4. Mbështetje nga BE dhe FMN – Financimi i pjesshëm përmes fondeve të reformës shëndetësore.

Duke marrë parasysh edhe premtimet e tjera qeveritare, të cilat kërkojnë shpenzime të larta për infrastrukturën rrugore dhe arsimin, kapaciteti fiskal i buxhetit është i kufizuar. Rreziku kryesor është që financimi i pamjaftueshëm mund të sjellë një reformë të paplotë ose të zgjatur përtej një mandati 4-vjeçar.

  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
  • Pozitiv për përmirësimin e cilësisë së jetesës, aksesit në shërbime dhe uljen e vdekshmërisë nga sëmundjet kronike.
  • Rritja e produktivitetit në ekonomi për shkak të një popullsie më të shëndetshme.
  • Kosto të larta afatshkurtra, por kursime afatgjata nga ulja e nevojës për trajtime të kushtueshme për sëmundjet kronike.
  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ✅
  • Vullneti politik është i nevojshëm për miratimin e reformës, por rreziku është që zbatimi të mbetet i pjesshëm.
  • Administrata ka kapacitete për reforma të pjesshme, por një reformë e thellë kërkon ndihmë nga ekspertiza ndërkombëtare.
  • Presioni nga grupet e interesit mund të ngadalësojë ose ndryshojë reformën.
  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit ⚠️
  • Zbatim i pjesshëm në 4 vite – Do të jetë e pamundur të arrihet një transformim i plotë brenda një mandati qeverisës.
  • Fazat kryesore:
    1. Viti 1-2 – Përgatitja e kornizës ligjore dhe institucionale.
    2. Viti 2-3 – Fillimi i projekteve pilot dhe ndërtimi i spitaleve të reja.
    3. Viti 3-4 – Rritja e financimit dhe zgjerimi i sistemit të ri.
  • Rreziku është që reformat të mbeten në nivel pilot ose të ndalen me ndryshimin e qeverisë.
  1. Ndikimi në Cilësinë e Shërbimeve Shëndetësore ✅
  • Përmirësime në trajtimin e pacientëve dhe shërbimet spitalore.
  • Efikasitet më i lartë dhe transparencë më e madhe në menaxhimin e sistemit shëndetësor.
  • Reduktim i informalitetit dhe korrupsionit në sektorin shëndetësor.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 2.5/5

Reforma është e nevojshme dhe mund të ketë ndikim të madh pozitiv, por ka sfida serioze për financimin dhe zbatimin e saj brenda një mandati 4-vjeçar. Mungesa e një strategjie të qartë për financimin dhe kapacitetin administrativ e bën reformën të vështirë për t’u realizuar plotësisht në kohën e premtuar.

Nëse nuk sigurohen burime të qarta financimi, reforma mund të ngecë në fazat e para ose të mbetet e fragmentuar. Rekomandohet një qasje graduale dhe një plan i qartë për të garantuar qëndrueshmërinë fiskale të reformës.

FiskalePD 2025

Rritja e Transparencës dhe Llogaridhënies në Menaxhimin e Financave Publike

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Rritja e Transparencës dhe Llogaridhënies në Menaxhimin e Financave Publike”

Qartësia e Premtimit ✅Ky premtim është i qartë dhe i matshëm, pasi synon rritjen e transparencës dhe llogaridhënies në menaxhimin e financave publike. Ai përfshin përmirësimin e sistemeve dhe procedurave për monitorimin dhe raportimin e shpenzimeve publike, duke mundësuar verifikimin e tij përmes përmirësimeve të dukshme në proceset e menaxhimit të financave dhe rritjes së besimit të qytetarëve dhe investitorëve.

Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️Pengesat mund të përfshijnë:

  • Krijimi dhe implementimi i sistemeve të reja për monitorimin dhe raportimin e shpenzimeve publike.
  • Ndërhyrjet ligjore dhe institucionalizimi i transparencës mund të kërkojnë kohë dhe mund të sfidojnë struktura ekzistuese.
  • Përmirësimi i transparencës kërkon bashkëpunim të ngushtë me administratën tatimore dhe agjencitë qeveritare për të siguruar informacion të saktë dhe të kuptueshëm për qytetarët.

Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️Llogaritja e Kostos:

  • Investimet në Teknologji dhe Sisteme: Për zhvillimin e sistemeve të monitorimit dhe raportimit të shpenzimeve publike, investimi mund të arrijë në 5-10 milionë euro. Kjo përfshin zhvillimin e platformave IT dhe sigurinë e sistemeve për ruajtjen dhe publikimin e të dhënave.
  • Trajnimi i Stafit: Trajnimi i stafit administrativ dhe punonjësve të sektorit publik mund të kërkojë një buxhet prej 2-4 milionë euro për sesione trajnimi dhe workshop-e për ngritjen e kapaciteteve.
  • Përkthimi dhe Shpërndarja e Informacionit: Për krijimin e informacionit të kuptueshëm dhe publikimin e tij në platforma të aksesueshme mund të kërkohen 1-2 milionë euro për zhvillimin e materialeve, përkthime dhe përmirësime vizuale të të dhënave.
  • Kosto totale e estimuar: 8-16 milionë euro për implementimin e transparencës dhe llogaridhënies.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

  • Rritja e transparencës dhe llogaridhënies mund të rrisë besimin e qytetarëve në menaxhimin e financave publike, duke stimuluar investimet dhe duke krijuar një mjedis më të qëndrueshëm ekonomik.
  • Ky përmirësim mund të kontribuoni në përdorimin më efikas të burimeve publike dhe ndihmon në optimizimin e politikave ekonomike që ndikojnë në sektorët e tjerë.

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ✅

  • Ky premtim ka mbështetje politike, pasi rritja e transparencës dhe llogaridhënies është një prioritet për shumë shtete që synojnë të përmirësojnë qeverisjen dhe të luftojnë korrupsionin.
  • Kapaciteti administrativ është i mjaftueshëm për të mbështetur një program të tillë, duke përfshirë zhvillimin e sistemeve dhe implementimin e procedurave për transparencën dhe llogaridhënien.

Implementimi dhe Afati i Zbatimit ✅

  • Ky premtim mund të zbatohet shpejt përmes implementimit të sistemeve të teknologjisë informative që mundësojnë transparencën e financave publike dhe publikimin e informacionit në mënyrë të kuptueshme.
  • Megjithatë, mund të kërkojë një periudhë kohore për trajnimin e stafit dhe për krijimin e një kulture të fortë të llogaridhënies.

Ndikimi në Sektoret e Tjerë ✅

  • Përmirësimi i transparencës në menaxhimin e financave publike do të përmirësojë efikasitetin e përdorimit të burimeve publike, duke kontribuar në zhvillimin e sektorëve të tjerë ekonomikë.
  • Rritja e besimit të investitorëve do të ndihmojë gjithashtu në stimulimin e investimeve në ekonomi.
  • Kjo mund të sjellë përmirësime në përdorimin e burimeve për shërbime publike si arsimi, shëndetësia dhe infrastruktura.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

  • Qartësia e Premtimit: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
  • Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Krijimi i kushteve për transparencë dhe llogaridhënie mund të kërkojë kohë dhe burime të konsiderueshme)
  • Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ (Kosto e moderuar për investime dhe trajnime, mund të kërkojë financim shtesë për zhvillimin e sistemeve)
  • Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për rritjen e besimit dhe efikasitetin e përdorimit të burimeve)
  • Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Mbështetje politike dhe mundësi për implementimin administrativ)
  • Implementimi dhe Afati i Zbatimit: ✅ (Përmirësimet mund të realizohen shpejt, por mund të kërkojnë kohë për trajnime dhe integrimin e sistemeve)
  • Ndikimi në Sektoret e Tjerë: ✅ (Përmirëson efikasitetin e përdorimit të burimeve dhe mund të ndihmojë në zhvillimin e sektorëve të tjerë)

📌 Ky premtim ka potencial për të ndikuar pozitivisht në zhvillimin ekonomik dhe social të vendit, duke përmirësuar transparencën dhe llogaridhënien në menaxhimin e financave publike.

Ai mund të ndihmojë në rritjen e besimit të qytetarëve dhe investitorëve dhe të sigurojë përdorim më efikas të burimeve publike.

Megjithatë, implementimi i tij kërkon burime dhe angazhim të konsiderueshëm për zhvillimin e sistemeve të nevojshme dhe trajnimin e stafit administrativ.

EKONOMIAPD 2025

Programi Kombëtar për kthimin e emigrantëve

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Programi Kombëtar për kthimin e emigrantëve”

✅ 1. Qartësia e PremtimitPesha në indeks: 10% | Vlerësim: 5/5Analizë:Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Ai synon të krijojë një program për kthimin e emigrantëve, duke ofruar stimuj dhe mbështetje për ata që do të kthehen dhe investojnë në Shqipëri. Ky angazhim është i verifikueshëm përmes monitorimit të numrit të emigrantëve që kthehen dhe kontribuojnë në zhvillimin e sektorëve të rinj dhe punësimit.

⚖️ 2. Korniza Ligjore dhe InstitucionalePesha në indeks: 20% | Vlerësim: 3/5Analizë:Pengesat kryesore mund të përfshijnë:

  • Krijimin e një kornize ligjore që mbështet kthimin e emigrantëve, përfshirë stimujt fiskalë, mbështetje për ngritjen e biznesit dhe krijimin e mundësive për punësim.
  • Krijimi i kushteve të përshtatshme për të siguruar që emigrantët të mund të realizojnë investimet e tyre dhe të kthehen me sukses në Shqipëri.
  • Vështirësitë në menaxhimin e një programi të tillë, duke përfshirë ndihmën administrative për emigrantët dhe zbatimin e skemave të stimujve.

💶 3. Mbështetja Buxhetore dhe FinancimiPesha në indeks: 20% | Vlerësim: 3/5Analizë:

  • Llogaritja e Kostos:Kostoja e implementimit është mesatare, pasi kërkon përgatitje të paketave dhe stimujve fiskalë për emigrantët. Ky program mund të përfshijë financime për mundësitë e biznesit dhe infrastruktura të tjera mbështetëse për kthimin e emigrantëve.
  • Ky program mund të kërkojë një alokim të konsiderueshëm të fondeve për të siguruar që emigrantët të ndjehen të mbështetur dhe të krijohen mundësi reale për kthimin e tyre.

📈 4. Ndikimi Ekonomik dhe SocialPesha në indeks: 15% | Vlerësim: 5/5Analizë:Ky premtim ka mundësi për të rikthyer kapitalin dhe njohuritë që emigrantët kanë fituar në vendet ku kanë jetuar. Emigrantët shpesh janë burim i njohurive të reja dhe mund të sjellin inovacione dhe përvoja të vlefshme për zhvillimin e ekonomisë shqiptare. Ky program mund të stimulojë krijimin e mundësive të punës, përmes mundësive të reja biznesi dhe rritjes së kërkesës për shërbime dhe produkte në Shqipëri.

🏛️ 5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti AdministrativPesha në indeks: 10% | Vlerësim: 5/5Analizë:Ky premtim ka mbështetje politike, pasi rikthimi i emigrantëve mund të kontribuoni në rritjen ekonomike dhe të ndihmojë në zhvillimin e sektorëve të rinj dhe të mundësive për punësim. Kapaciteti administrativ mund të jetë i mjaftueshëm për të mbështetur krijimin e një programi të tillë, përfshirë menaxhimin e skemave dhe monitorimin e kthimit të emigrantëve, si dhe mbështetje për ata që kthehen.

⏱️ 6. Implementimi dhe Afati i ZbatimitPesha në indeks: 15% | Vlerësim: 5/5Analizë:Ky premtim mund të zbatohet në një periudhë të shkurtër përmes stimulimeve fiskale dhe politikave mbështetëse. Pas miratimit të ligjeve dhe politikave përkatëse, mund të krijohet një platformë për të mbështetur emigrantët që duan të kthehen. Kthimi i emigrantëve mund të nxisë zhvillimin e sektorëve të rinj dhe krijimin e mundësive të punës, duke i dhënë një impuls zhvillimit të qëndrueshëm.

🚀 7. Ndikimi në Sektoret e TjerëPesha në indeks: 10% | Vlerësim: 5/5Analizë:Ky premtim do të ndihmojë zhvillimin e sektorëve të rinj dhe krijimin e mundësive të punës për individët që mund të kenë përfituar nga eksperienca e jetës jashtë Shqipërisë. Kthimi i emigrantëve mund të sjellë investime të reja në bizneset e vogla dhe të mesme, veçanërisht në sektorët që kanë nevojë për inovacion dhe zhvillim të kapitalit njerëzor.

Matrica e Vlerësimit të Fizibilitetit

Kriteri Pesha Vlerësim (1–5) Pikë të ponderuara
Qartësia e Premtimit 10% 5 0.5
Korniza Ligjore dhe Institucionale 20% 3 0.6
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi 20% 3 0.6
Ndikimi Ekonomik dhe Social 15% 5 0.75
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ 10% 5 0.5
Implementimi dhe Afati i Zbatimit 15% 5 0.75
Ndikimi në Sektoret e Tjerë 10% 5 0.5
Totali i Pikëve të Ponderuara 100% 4.6/5

Përfundim i Vlerësimit

📌 Indeksi i Fizibilitetit: 4.6 / 5

Ky premtim ka potencial të madh për të rikthyer kapitalin dhe njohuritë e emigrantëve, duke ndihmuar në zhvillimin e sektorëve të rinj dhe në krijimin e mundësive për punësim.

Megjithatë, sfidat e krijimit të kushteve të përshtatshme dhe sigurimit të një kthimi të mjaftueshëm të emigrantëve mund të kërkojnë menaxhim të kujdesshëm dhe një mbështetje të qëndrueshme për këtë program.

FiskalePD 2025

Defiskalizimi i Kompanive që krijojnë Vende Pune

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Defiskalizimi i Kompanive që krijojnë Vende Pune”

✅ 1. Qartësia e PremtimitPesha në indeks: 10% | Vlerësim: 4/5

Analizë:Premtimi është i qartë dhe ka objektiva të matshëm, përfshirë:

  • Krijimin e një politike fiskale që mbështet investimet në kompani që krijojnë vende pune.
  • Ofrimin e përjashtimeve tatimore për të nxitur zhvillimin e industrive të reja dhe inovacionin.

Tregues matës:

  • Numri i vendeve të punës të krijuara nga kompanitë përfituese.
  • Shuma e përjashtimeve tatimore të dhëna.
  • Rritja e investimeve në industri të reja dhe inovative.

⚖️ 2. Korniza Ligjore dhe InstitucionalePesha: 20% | Vlerësim: 3/5

Forca:

  • Mundësia e përditësimit të legjislacionit ekzistues për të mbështetur defiskalizimin.

Pengesat:

  • Krijimi i një kornize ligjore të qartë për përjashtimet tatimore.
  • Nevoja për mekanizma të forta mbikëqyrjeje për të parandaluar abuzimet.
  • Rreziku i krijimit të diskriminimit mes kompanive që përfitojnë dhe atyre që nuk përfitojnë.

💶 3. Mbështetja Buxhetore dhe FinancimiPesha: 20% | Vlerësim: 3/5

Kosto e mundshme:

  • Implementimi mund të shkaktojë humbje të të ardhurave për buxhetin shtetëror për shkak të përjashtimeve tatimore.

Mundësi kompensimi:

  • Rritja e të ardhurave nga taksat dhe TVSH.
  • Përmirësimi i mbledhjes së taksave nga sektori informal.

📈 4. Ndikimi Ekonomik dhe SocialPesha: 15% | Vlerësim: 4/5

Efekte pozitive:

  • Krijimi i mundësive të reja pune dhe zhvillimi i industrive të reja.
  • Diversifikimi i ekonomisë dhe rritja e mundësive të punësimit, veçanërisht në sektorët inovativë si IT dhe teknologji.

🏛️ 5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti AdministrativPesha: 10% | Vlerësim: 4/5

Pozitiv:

  • Ka mbështetje politike të mundshme, pasi mbështet zhvillimin ekonomik dhe mundësitë e punësimit.
  • Kapaciteti administrativ është i mundshëm, por kërkon forcimin e strukturave për monitorim dhe menaxhim të politikës fiskale.

⏱️ 6. Implementimi dhe Afati i ZbatimitPesha: 15% | Vlerësim: 4/5

Pozitiv:

  • Ky premtim mund të zbatohet në një periudhë të shkurtër, pasi ndryshimet ligjore dhe politikat fiskale mund të realizohen shpejt.
  • Nuk kërkon investime kapitale të mëdha për implementim.

🚀 7. Ndikimi në Sektoret e TjerëPesha: 10% | Vlerësim: 4/5

Pozitiv:

  • Ky premtim mund të ndikojë pozitivisht në zhvillimin e sektorëve të rinj dhe inovativë, si IT dhe teknologjia.
  • Mund të stimulojë rritjen e industrive që krijojnë mundësi pune dhe diversifikojnë ekonominë.

Matrica e Vlerësimit të Fizibilitetit

Kriteri Pesha Vlerësim (1–5) Pikë të ponderuara
Qartësia e Premtimit 10% 4 0.4
Korniza Ligjore dhe Institucionale 20% 3 0.6
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi 20% 3 0.6
Ndikimi Ekonomik dhe Social 15% 4 0.6
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ 10% 4 0.4
Implementimi dhe Afati i Zbatimit 15% 4 0.6
Ndikimi në Sektoret e Tjerë 10% 4 0.4
Totali i Pikëve të Ponderuara 100% 3.6/5

Përfundim i Vlerësimit

📌 Indeksi i Fizibilitetit: 3.6/5

Ky premtim ka potencial të madh për të stimuluar zhvillimin e industrive të reja dhe krijimin e mundësive të punësimit.

Megjithatë, ai kërkon një menaxhim të kujdesshëm të politikës fiskale për të shmangur humbjen e të ardhurave dhe për të siguruar që përjashtimet tatimore nuk abuzohen.

Implementimi është i mundshëm dhe mund të realizohet brenda një periudhe të shkurtër, por kërkon forcimin e strukturave administrative dhe monitoruese.

EKONOMIAPD 2025

Zonat e Lira Ekonomike dhe Mbështetje për Investitorët e Huaj

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit mbi “Zonat e Lira Ekonomike dhe Mbështetje për Investitorët e Huaj”

  1. Qartësia e Premtimit ✅

Ky premtim është i qartë dhe i matshëm, pasi ai përfshin dy elementë kryesorë:

  • Krijimi i zonave të lira ekonomike, që synon tërheqjen e investitorëve të huaj dhe stimulimin e zhvillimit ekonomik.
  • Ofrimi i lehtësirave për investitorët, për të krijuar kushte më të favorshme për investime dhe krijimin e mundësive të punësimit.

Ky angazhim mund të matet përmes:

  • Numrit të investitorëve të huaj që do të tërhiqen.
  • Rezultateve konkrete të krijuara nga këto zona, si rritja e eksporteve dhe krijimi i mundësive të punësimit.

Për shkak të qartësisë së objektivave, ky premtim mund të vlerësohet si i matshëm dhe i verifikueshëm.

  1. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Pengesat kryesore që mund të hasen për realizimin e këtij premtimi janë:

  • Krijimi i një kornize ligjore të përshtatshme që të mundësojë zhvillimin e zonave të lira dhe t’i ofrojë investitorëve një mjedis të qartë ligjor dhe të qëndrueshëm. Kjo kërkon mundësi legjislative dhe ndryshime ligjore që të krijojnë një mjedis tërheqës.
  • Bashkëpunimi me autoritetet lokale dhe institucionet financiare, për të siguruar që zonat e lira të funksionojnë në mënyrë efikase dhe të mbështesin investitorët.
  • Nevoja për shërbime dhe infrastrukturë të përshtatshme, që mund të krijojnë barrierë për implementimin nëse nuk sigurohen resurset e nevojshme.

Kjo kërkon një koordinim të fortë ndër-institucional dhe një kuadër ligjor që mund të jetë sfidues për t’u realizuar brenda afateve të parashikuara.

  1. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️

Llogaritja e Kostos:

  • Kostoja e implementimit është mesatare dhe kërkon investime të konsiderueshme për zhvillimin e infrastrukturës dhe krijimin e kushteve për investitorët.
  • Krijimi i zonave të lira kërkon një angazhim të konsiderueshëm financiar, duke përfshirë infrastrukturën e nevojshme (rrugë, energji, uji, etj.), si dhe mbështetje financiare për stimulin e investitorëve.
  • Mund të ketë mundësi financimi nga sektori privat, por gjithashtu mund të kërkohen burime shtesë nga buxheti shtetëror, duke ndikuar në stabilitetin fiskal të vendit.

Kjo kërkon një planifikim të kujdesshëm të buxhetit dhe një menaxhim të mirë të financave publike.

  1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

Ky premtim ka një ndikim të dretjpërdrejtë dhe të ndjeshëm në:

  • Stimulin e investimeve të huaja, që do të kontribuojnë në zhvillimin ekonomik dhe mundësi të reja punësimi.
  • Krijimin e mundësive të punësimit, duke sjellë teknologji të reja, përmirësim të infrastrukturës, dhe zhvillim të sektorëve me potencial të lartë si IT, energji dhe industri të tjera.
  • Rritjen e eksporteve dhe zhvillimin e sektorëve që mund të përfitojnë nga lehtësirat që ofrohen për investitorët.

Përfitimet për ekonominë janë të mëdha dhe mund të diversifikojnë aktivitetet ekonomike, duke përmirësuar cilësinë e jetesës dhe duke stimuluar rritjen e PBB-së.

  1. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ✅
  • Vullneti politik është tërësisht tërheqës për këtë iniciativë, pasi mund të nxisë rritjen e investimeve dhe krijimin e mundësive të punësimit.
  • Kapaciteti administrativ është gjithashtu i rëndësishëm, pasi është e nevojshme që autoritetet të menaxhojnë këto zona të lira në mënyrë efikase dhe të sigurojnë që investitorët të kenë një mjedis të përshtatshëm dhe të mund të funksionojnë pa pengesa burokratike.

Nëse ka një angazhim të fortë politik dhe mbështetje të mjaftueshme për menaxhimin administrativ, ky premtim mund të realizohet me sukses.

  1. Implementimi dhe Afati i Zbatimit ⚠️
  • Ky premtim mund të marrë më shumë kohë për t’u implementuar për shkak të nevojës për krijimin e një mjedisi të përshtatshëm për investitorët dhe zhvillimin e infrastrukturës.
  • Nuk është një implementim i menjëhershëm, pasi kërkon përgatitje dhe kohë për të krijuar kushte të favorshme për investitorët dhe për të siguruar që çdo element i projektit të funksionojë pa pengesa.

Zbatimi mund të marrë disa vite, prandaj afatet e shkurtra mund të jenë të pamjaftueshme për të siguruar sukses të menjëhershëm. 

  1. Ndikimi në Sektoret e Tjerë ✅
  • Zonat e lira ekonomike do të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e sektorëve me potencial të lartë, si IT, energjia, dhe industri të tjera që mund të përfitojnë nga lehtësirat dhe mbështetjen për investitorët.
  • Zhvillimi i këtyre sektorëve mund të krijojë një rrjedhë pozitive në ekonomi, duke diversifikuar aktivitete ekonomike dhe duke rritur konkurrencën në treg.

Ky premtim do të kontribuojë gjithashtu në përmirësimin e infrastrukturës dhe krijimin e mundësive të reja punësimi, duke pasur një ndikim të përgjithshëm në zhvillimin e ekonomisë shqiptare.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

  • Qartësia e Premtimit: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
  • Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon zhvillimin e një kornize ligjore dhe bashkëpunim ndër-institucional)
  • Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ (Kërkon financim për zhvillimin e infrastrukturës dhe mbështetje për investitorët)
  • Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe mundësi punësimi)
  • Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Mbështetje politike dhe kapacitet për menaxhimin e zonave)
  • Implementimi dhe Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat i gjatë, kërkon kohë për zhvillimin e infrastrukturës dhe krijimin e kushteve për investitorët)
  • Ndikimi në Sektoret e Tjerë: ✅ (Pozitiv për sektorët ekonomikë si IT, energjia dhe industria)

📌 Ky premtim ka një potencial të madh për zhvillimin e ekonomisë dhe krijimin e mundësive të punësimit, por kërkon kohë për të krijuar mjedisin e përshtatshëm për investitorët dhe për të zhvilluar infrastrukturën.

Për më tepër, një mbështetje e fortë ligjore dhe financiare do të jetë e nevojshme për të siguruar suksesin e tij.

FiskalePD 2025

Taksimin e Sheshtë 10% mbi të Ardhurat, Fitimet dhe Kapitalin

Indeksi i Fizibilitetit te premtimit për “Taksimin e Sheshtë 10% mbi të Ardhurat, Fitimet dhe Kapitalin”

Të dhëna bazë për llogaritje

Parametri Vlera
Popullsia totale 2,400,000 banorë
Numri i tatimpaguesve aktivë 700,000 individë
Paga mesatare mujore 770 euro
Kursi zyrtar i këmbimit 1 euro = 100 lekë
Paga mesatare mujore në lekë 77,000 lekë
Të ardhura vjetore për tatimpagues 924,000 lekë
Të ardhura totale tatueshme 646.8 miliardë lekë

2. Tatimi total i mbledhur sipas dy modeleve:

Modeli i Taksimit Tatimi Total (lekë)
Modeli Aktual Progresiv 69.3 miliardë lekë
Taksimi i Sheshtë 10% 64.68 miliardë lekë
Ndryshimi neto në të ardhura 🔻 -4.62 miliardë lekë

✅ Qartësia e Premtimit

Premtimi është i qartë: një taksë e sheshtë 10% për të ardhurat, fitimet dhe kapitalin.

Matja është e mundur nëpërmjet analizës së strukturës së të ardhurave dhe impaktit në sistemin ekzistues.

Analizë:

  • Premtimi përcakton qartë normën e taksës (10%) dhe fushat e zbatimit (të ardhura, fitime, kapital).
  • Struktura e tij e thjeshtë lejon matjen e drejtpërdrejtë nëpërmjet treguesve si: rritja e të ardhurave tatimore, ulja e informalitetit, numri i tatimpaguesve aktivë.
  • E përkthyeshme lehtësisht në legjislacion dhe e kuptueshme për publikun dhe bizneset.

⚠️ Korniza Ligjore dhe Institucionale

Vlerësim: Kërkohen ndryshime të thella ligjore në ligjin për të ardhurat personale, tatimin mbi fitimin dhe tatimin mbi kapitalin.

Duhet transformim institucional i administratës tatimore për të mbështetur thjeshtësimin dhe mbledhjen efektive.

Analizë:

  • Implementimi kërkon ndryshime në ligjin për tatimin mbi të ardhurat, tatimin mbi fitimin dhe në kodin tatimor.
  • Kërkohet rishikim i kuadrit ligjor që trajton përjashtimet, kreditimet dhe shkallët tatimore progresive.
  • Nevojë për përshtatje të strukturave të administratës tatimore për të mbështetur sistemin e ri në mënyrë efektive dhe të drejtë.

⚠️ Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

Vlerësim: Kosto fillestare e konsiderueshmeAnalizë:

  • Ulja e taksës për individët dhe subjektet me të ardhura të larta sjell humbje fillestare në të ardhurat buxhetore. Implementimi do të reduktonte të ardhurat vjetore me rreth 4.6 miliardë lekë.
  • Përdorimi i një norme unike kërkon zgjerim të bazës tatimore për të kompensuar mungesën e progresivitetit.
  • Do të nevojiten investime në trajnimin e administratës dhe në dixhitalizimin për të përballuar flukset e raportimit dhe kontrollit.
  • Kjo humbje mund të përballet me masa shtesë për formalizim apo zgjerim të bazës tatimore

✅ Ndikimi Ekonomik dhe Social

Vlerësim: Pozitiv për klimën e biznesit, me rreziqe për pabaraziAnalizë:

  • Sistemi i thjeshtuar nxit përmirësimin e klimës së të bërit biznes, rrit motivimin për të deklaruar të ardhura dhe investuar.
  • Rrit ndjenjën e drejtësisë horizontale – të gjithë paguajnë një normë të njëjtë.
  • Mund të thellojë pabarazitë ekonomike për shkak të mungesës së taksimit progresiv që ndihmon shtresat me të ardhura të ulëta.

✅ Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

Vlerësim: I arritshëm me angazhim të qartë politikAnalizë:

  • Mbështetja politike është e mundshme, sidomos nga komuniteti i biznesit që kërkon thjeshtësi dhe parashikueshmëri.
  • Administrata tatimore ka përvojë në reforma fiskale, por kërkohet një plan tranzicioni për zbatim të suksesshëm.
  • Trajnimet dhe përmirësimi i kapaciteteve teknike janë faktorë vendimtarë për suksesin e implementimit.

✅ Implementimi dhe Afati i Zbatimit

Vlerësim: I zbatueshëm në afat të mesëmAnalizë:

  • Mund të hyjë në fuqi brenda një viti fiskal, nëse nis menjëherë me përgatitjet ligjore dhe administrative.
  • Kërkohet një periudhë tranzicioni 6–12 muaj për përshtatjen e sistemit dhe aktorëve tatimpagues.
  • Procesi i zbatimit mund të ndihmohet nga dixhitalizimi dhe përfshirja e platformave të raportimit elektronik.

✅ Ndikimi në Cilësinë e Bizneseve

Vlerësim: Përmirëson mjedisin konkurrues dhe eficiencënAnalizë:

  • Lehtësimi i barrës administrative dhe qartësia në normë ndihmon bizneset të planifikojnë më mirë aktivitetin e tyre.
  • Mjedisi më i favorshëm fiskal nxit formalizimin dhe rrit mundësitë për investime të reja.
  • Mund të ndihmojë zhvillimin e sektorëve të rinj dhe të ndërmarrjeve të vogla e të mesme (NVM).

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.2/5

📌 Përmbledhje e Vlerësimit Final

Kriteri Vlerësim Koment
Qartësia e Premtimit ✅ Premtim i qartë dhe i matshëm, me objektiva të thjeshtëzuar
Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️ Kërkon reforma të thella në legjislacion dhe sistem administrativ
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️ Ka kosto fillestare, kërkon zgjerim të bazës dhe efikasitet fiskal
Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅ Nxit biznesin dhe formalizimin, me rreziqe për pabarazi sociale
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Adm. ✅ Mbështetje e mundshme, por kërkohet rritje kapacitetesh
Implementimi dhe Afati i Zbatimit ✅ I zbatueshëm në periudhë mesatare me tranzicion të planifikuar
Ndikimi në Cilësinë e Bizneseve ✅ Pozitiv për investime, formalizim dhe përmirësim të konkurrencës

Ky premtim është politikisht atraktiv dhe ekonomikisht stimulues për një pjesë të konsiderueshme të sektorit privat, veçanërisht për segmentin e mesëm të bizneseve.

Megjithatë, humbja fillestare e të ardhurave dhe rreziku i rritjes së pabarazisë kërkojnë masa shoqëruese për të garantuar fiskalitet të qëndrueshëm dhe drejtësi sociale.

Premtimi për taksimin e sheshtë 10% është i realizueshëm nëse mbështetet nga një plan i detajuar tranzicioni, ndryshime të strukturuara ligjore dhe një strategji për të ruajtur qëndrueshmërinë fiskale.

Ai paraqet përfitime të drejtpërdrejta për bizneset dhe formalizimin e ekonomisë, por ka nevojë për kujdes në menaxhimin e impakteve buxhetore dhe sociale për të ruajtur barazinë dhe eficiencën ekonomike

FiskalePD 2025

Përjashtimi i Bizneseve të Vogla nga TVSH dhe Tatimi mbi Fitimin

Indeksi i Fizibilitetit i Premtimit: “Përjashtimi i Bizneseve të Vogla nga TVSH dhe Tatimi mbi Fitimin”

✅ 1. Qartësia e Premtimit

Pesha në indeks: 10% | Vlerësim: 5/5

Analizë:Premtimi është i formuluar qartë dhe ka objektiva të matshëm:

  • Përjashtimi i bizneseve të vogla nga tatimi mbi fitimin dhe TVSH.
  • Mbështetje për zhvillimin dhe konkurrueshmërinë e sektorit të vogël privat.

Tregues matës:

  • Numri i bizneseve të përjashtuara;
  • Ndikimi në qarkullimin dhe fitimin e tyre;
  • Ritmi i hapjes së bizneseve të reja pas zbatimit.

⚖️ 2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

Pesha: 20% | Vlerësim: 2/5

Forca:

  • Legjislacioni ekzistues mund të pësojë ndryshime për të përcaktuar pragun e përjashtimit, sipas nivelit të qarkullimit (siç është aplikuar më parë).

Pengesat:

  • Ndryshimet ligjore kërkojnë miratim nga Kuvendi dhe koordinim me institucionet zbatuese (DPT, KLSH);
  • Rreziku i abuzimit përmes ndarjes artificiale të bizneseve për të shmangur taksat.
  • Nevoja për kontroll efektiv për të mos deformuar konkurrencën dhe për të parandaluar evazionin.

Rekomandim:Hartimi i një mekanizmi anti-abuzim dhe përcaktimi i qartë i kritereve të përjashtimit në ligj.

💶 3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

Pesha: 20% | Vlerësim: 2/5

Kosto e mundshme:

  • Bizneset e vogla përbëjnë rreth 83% të NIPT-ve aktive në Shqipëri.
  • Përjashtimi nga tatimi mbi fitimin (15% për fitime > 14 mln lek) dhe TVSH-ja (>10 mln lek qarkullim) mund të ulë të ardhurat buxhetore me ~50–70 milionë euro/vit.

Mundësi kompensimi:

  • Rritja e efikasitetit të mbledhjes në sektorët e mëdhenj.
  • Zgjerimi i bazës tatimore për bizneset e mesme dhe të mëdha.
  • Kursime në shpenzimet operative të administratës për ndjekjen e bizneseve të vogla.

📈 4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Pesha: 15% | Vlerësim: 4/5

Efekte pozitive:

  • Ulje e barrës fiskale për mijëra biznese;
  • Nxitje për vetëpunësim dhe formalizim në sektorin e vogël;
  • Mbështetje për zhvillimin e ekonomisë lokale dhe rritje të punësimit informal drejt formalizimit.

Kufizime:

  • Në mungesë të mbikëqyrjes, mund të krijojë konkurrencë të padrejtë me biznese të mesme që mbeten të tatueshme.

🏛️ 5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

Pesha: 10% | Vlerësim: 4/5

Pozitiv:

  • Masa ka mbështetje politike të lartë pasi është popullore dhe e drejtuar drejt një grupi të gjerë votuesish.
  • Përvoja e mëparshme e implementimit ekziston (deri në vitin 2022 ishte aplikuar).

Kusht për sukses:

  • Administrata tatimore duhet të përmirësojë sistemin e monitorimit dhe raportimit për të parandaluar përdorimin e kësaj lehtësie për shmangie fiskale.

⏱️ 6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

Pesha: 15% | Vlerësim: 5/5

Pozitiv:

  • Masa mund të hyjë në fuqi brenda 6 muajve me miratim ligjor dhe rregullore të zbatimit.
  • Nuk kërkon investime kapitale apo infrastrukturë të re – mbështetet te sistemet ekzistuese.

Përvoja pozitive:

  • Aplikuar në mënyrë efektive më parë për periudha të caktuara, veçanërisht gjatë pandemisë.

🚀 7. Ndikimi në Cilësinë e Bizneseve

Pesha: 10% | Vlerësim: 3/5

Pozitiv:

  • Lehtësimi fiskal mund të lejojë investim në cilësi dhe rritje të efikasitetit të bizneseve të vogla.

Pengesë:

  • Mungesa e presionit tatimor mund të ulë nxitjen për përmirësim të menaxhimit dhe inovacionit në disa raste.

📊 Matrica e Vlerësimit të Fizibilitetit

Kriteri Pesha Vlerësim (1–5) Pikë të ponderuara
Qartësia e Premtimit 10% 5 0.5
Korniza Ligjore dhe Institucionale 20% 2 0.4
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi 20% 2 0.4
Ndikimi Ekonomik dhe Social 15% 4 0.6
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ 10% 4 0.4
Implementimi dhe Afati i Zbatimit 15% 5 0.75
Ndikimi në Cilësinë e Bizneseve 10% 3 0.3
Totali i Pikëve të Ponderuara 100% 3.35 / 5

✅ Përfundim i Vlerësimit

📌 Indeksi i Fizibilitetit: 3.4 / 5Premtimi është i realizueshëm, por kërkon:

  • Një qasje të kujdesshme ligjore dhe institucionale,
  • Mbikëqyrje të fortë për të shmangur abuzimet,
  • Strategji fiskale alternative për të kompensuar humbjen në të ardhurat buxhetore.

Ky vlerësim sugjeron që masa është e zbatueshme dhe politike e drejtë, por nuk duhet të jetë pa kushte.

EKONOMIAFiskalePD 2025

Paketa e Lehtësirave Fiskale dhe Proceduriale për Sipërmarrjet Prodhuese

Indeksi i Fizibilitetit i Premtimit “Paketa e Lehtësirave Fiskale dhe Proceduriale për Sipërmarrjet Prodhuese”

✅ 1. Qartësia e Premtimit

Pesha në indeks: 10% | Vlerësim: 5/5Premtimi është i formuluar qartë dhe ka objektiva të matshëm, duke përfshirë:

  • Një paketë lehtësirash fiskale dhe proceduriale për sektorët prodhues.
  • Mbështetje financiare për startup-e, sipërmarrës të rinj dhe projekte strategjike në industri, bujqësi dhe energji.
  • Reduktim të burokracisë dhe krijimin e kushteve për investime të qëndrueshme.

Instrumente Matjeje: Ulja e barrës tatimore (%), numri i lejeve të thjeshtuara, financimet për sektorë specifikë, rritja e numrit të sipërmarrjeve të reja.

⚖️ 2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

Pesha: 20% | Vlerësim: 3/5Forca: Ka një bazë ligjore fillestare mbi të cilën mund të ndërtohet (ligji për investimet, ligji për tatimin mbi fitimin etj.).Pengesat:

  • Kërkohet reformim i legjislacionit fiskal dhe thjeshtim i procedurave për licenca, deklarime tatimore dhe inspektime.
  • Kërkohet bashkëveprim ndërmjet Ministrisë së Financave, Tatimeve, AZHBR dhe njësive vendore.

Rekomandim: Hartimi i një kuadri të integruar ligjor për lehtësirat, nëpërmjet një ligji të posaçëm ose përmes ndryshimeve në ligjet ekzistuese.

💶 3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

Pesha: 20% | Vlerësim: 3/5Nevoja për fonde:

  • Mbështetja për startup-e dhe sektorë prodhues mund të kushtojë 0.3%-0.5% të PBB-së në vit (~75-125 milionë euro/vit).Burimet e mundshme:
  • Fondet e Bankës Zhvillimore Kombëtare (BZHK).
  • Partneritete Publike-Private (PPP).
  • Fondet IPA III dhe bashkëfinancim me bankat tregtare.

Rreziqe: Kufizimet fiskale dhe borxhi publik mund të ndikojnë në qëndrueshmërinë e financimit afatgjatë.

📈 4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Pesha: 15% | Vlerësim: 5/5Efekte të pritshme pozitive:

  • Rritja e investimeve private dhe të huaja.
  • Krijimi i vendeve të reja të punës në sektorët prioritarë.
  • Diversifikim i strukturës ekonomike dhe ulje e varësisë nga sektorë informalë dhe tregtia e vogël.

Shembuj ndërkombëtarë: Politikat e ngjashme në Poloni dhe Lituani kanë rritur investimet prodhuese dhe eksportet me 30-40% në 5 vite.

🏛️ 5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

Pesha: 10% | Vlerësim: 4/5Pozitiv: Premtimi është në linjë me interesat politike për zhvillim ekonomik dhe punësim.Sfida:

  • Kapaciteti i administratës tatimore për të zbutur kontrollin pa ulur efiçencën.
  • Nevoja për trajnim dhe digjitalizim të strukturave zbatuese.

⏱️ 6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

Pesha: 15% | Vlerësim: 3/5Afati i propozuar: Fillimi brenda vitit të parë të mandatit dhe zbatim progresiv në 3 vite.Sfida kryesore: Koordinimi ndërinstitucional, krijimi i procedurave të reja, trajnimi i stafit.Rekomandim: Krijimi i një task-force qeveritare dhe një plani operacional të detajuar me faza, objektiva dhe indikatorë.

🚀 7. Ndikimi në Cilësinë e Sipërmarrjeve

Pesha: 10% | Vlerësim: 5/5Pritshmëri pozitive:

  • Mbështetja e synuar do të përmirësojë produktivitetin, inovacionin dhe eksportin.
  • Sipërmarrjet do të kenë më shumë kapacitete për të konkurruar në tregje të jashtme.

Instrumente ndihmëse: Grante për teknologji, qasje në kredi të buta, qendra për inovacion dhe inkubim biznesi.

📊 Matrica e Vlerësimit të Fizibilitetit

Kriteri Pesha Vlerësim (1–5) Pikë të ponderuara
Qartësia e Premtimit 10% 5 0.5
Korniza Ligjore dhe Institucionale 20% 3 0.6
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi 20% 3 0.6
Ndikimi Ekonomik dhe Social 15% 5 0.75
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ 10% 4 0.4
Implementimi dhe Afati i Zbatimit 15% 3 0.45
Ndikimi në Cilësinë e Sipërmarrjeve 10% 5 0.5
Totali i Pikëve të Ponderuara 100% 3.8 / 5

✅ Përfundim i Vlerësimit

📌 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8 / 5Premtimi është shumë i realizueshëm dhe me ndikim të qartë pozitiv për ekonominë dhe sektorin e sipërmarrjeve prodhuese. Megjithatë, kërkon:

  • Një kornizë ligjore të mirëkoordinuar;
  • Burime të garantuara financiare;

Një strukturë të posaçme për zbatim dhe monitorim.

Newer Posts

Older Posts

https://polifakt.al/wp-content/uploads/2021/02/polifakt-LOGO-3.png
Të drejtat e rezervuara
KONTAKT
info@polifakt.al
M.Shyri, Tirana, Albania
PREMTIMET
PROGRAMET E QEVERIVE

Powered by web:in Development House

NULL