PD 2025 – Faqe 20

Energjia POLI I TRETË - 2025

Hidrokarburet dhe Minerarët (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Hidrokarburet dhe Minerarët”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

Premtimi është i qartë dhe ka një strukturë të mirë për të adresuar problematikat në sektorët e hidrokarbureve dhe mineraleve. Ai përfshin disa nisma kryesore:

Zhbërja e monopoleve dhe oligopoleve në sektorin e hidrokarbureve.
Krijimi i shoqërive përpunuese për minerale dhe hidrokarbure brenda Shqipërisë.
Angazhimi i biznesve vendase për të rritur vlerën e produkteve dhe zhvillimin e shoqërive shumëpalëshe.
Politika e dhënies së burimeve minerale vetëm kur shteti merr më shumë se 50% të sasisë së nxjerrë pas shlyerjes së investimit fillestar.

🔹 Dobësi:Kjo është një iniciativë ambicioze që mund të kërkojë një periudhë të gjatë për implementimin e duhur dhe mund të ndeshë rezistencë nga aktorët dominues aktualë në treg.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

Në sektorin e hidrokarbureve dhe mineraleve, aktualisht ka një dominim të monopoleve dhe oligopoleve, ku disa kompani kontrollojnë një pjesë të madhe të tregut, duke krijuar mungesë konkurrencë dhe duke e penguar zhvillimin e bizneseve vendase.
Gjithashtu, shpesh herë dhënia e kontratave për shfrytëzim të burimeve natyrore është bërë në kushte që favorizojnë palët private, ndërsa shteti ka marrë një përqindje të vogël të të ardhurave.

🔹 Probleme thelbësore:

Mungesa e një ligji të qartë që rregullon përfitimin e shtetit nga burimet natyrore.
Barriera për krijimin e shoqërive përpunuese dhe stimulimi i biznesve vendase për të rritur vlerën e produkteve të nxjerra.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Për zhbërjen e monopoleve dhe oligopoleve:

Krijimi i kushteve ligjore dhe mbikëqyrësve që sigurojnë lëvizjen drejt një tregu më të hapur dhe të konkurrueshëm. Mund të krijohet një autoritet për mbikëqyrjen e sektorit të hidrokarbureve dhe mineraleve, i cili do të monitorojë dhe menaxhojë ndarjen e kontratave në mënyrë të barabartë.

🔹 Për krijimin e shoqërive përpunuese për minerale dhe hidrokarbure në Shqipëri:

Nxitja e zhvillimit të shoqërive përpunuese përmes subvencioneve dhe granteve për investimet në teknologjinë përpunuese, si dhe krijimi i kushteve të favorshme për investitorët vendas dhe të huaj.

🔹 Politika për ndarjen e burimeve minerale dhe hidrokarbureve me shtetin që merr më shumë se 50% të sasisë së nxjerrë:

Rregullimi i një sistemi të qartë për përfitimet që do të marrë shteti, me një përqindje minimale që siguron fitime të drejta për të dyja palët.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto (milionë euro)
Zhbërja e monopoleve dhe krijimi i një tregu të hapur	4 – 7
Krijimi i shoqërive përpunuese për minerale dhe hidrokarbure	180 – 250
Mbështetje për bizneset vendase dhe përmirësimi i infrastrukturës	40
Monitorimi dhe mbikëqyrja e sektorëve	1
TOTAL (për 4 vite)	220 – 290

🔹 Burime të mundshme financimi:

Burime nga buxheti i shtetit për politikat e nxitjes së investimeve dhe zhvillimit të sektorëve.
Mundësi për financime nga agjencitë ndërkombëtare për zhvillim dhe organizatat që mbështesin zhvillimin e qëndrueshëm dhe konkurencën në sektorët natyrorë.

⚠️ Rrezik: Pasi ky është një projekt me investime të larta, mund të ketë vështirësi në sigurimin e burimeve financiare dhe mund të përballet me sfida nga aktorët dominues në sektor.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Zhbërja e monopoleve do të rrisë konkurrencën dhe do të krijojë mundësi më të mira për investitorët vendas dhe të huaj, duke sjellë zhvillim të qëndrueshëm dhe rritje të mundësive të punësimit.
Krijimi i shoqërive përpunuese mund të shtojë vlerën e produkteve dhe të reduktojë varësinë nga eksportet e papërpunuara, duke kontribuar në diversifikimin e ekonomisë.
Pjesëmarrja më e madhe e shtetit në fitimet nga burimet natyrore do të ndihmojë në rritjen e të ardhurave buxhetore dhe mund të përdoret për projekte zhvillimi.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Krijimi i mundësive për korrupsion dhe manipulim të tregut nga aktorët privatë që janë të interesuar të mbajnë status quo-në.
Sfida në implementimin e një rregulloreje të re dhe ndarjes së fitimeve të burimeve natyrore që të përfitojnë të gjitha palët.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Zhbërja e monopoleve dhe oligopoleve, krijimi i strukturave mbikëqyrëse.
Faza 2	2027 – 2028	Krijimi i shoqërive përpunuese dhe nxitja e investimeve vendase.
Faza 3	2029 – 2030	Zbatimi i politikës së ndarjes së fitimeve dhe sigurimi i përfitimeve të drejta për shtetin.

🔹 Sfida kryesore:

Implementimi i ndryshimeve ligjore dhe krijimi i kushteve të përshtatshme për zhvillimin e një tregu më të hapur dhe të konkurrueshëm mund të përballen me rezistencë nga aktorët e industrisë.
Menaxhimi i ndërhyrjeve të mundshme të palëve private që mund të ndikojnë në ekuilibrin e tregut dhe të shkelin rregullat e reja të ndarjes së fitimeve.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.7	✅
Situata Aktuale	4.3	⚠️
Masat për Zbatimin	4.6	✅
Kostoja dhe Financimi	4.5	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.7	✅
Afati i Zbatimit	4.3	⚠️

Premtimi për zhbërjen e monopoleve dhe krijimin e mundësive për zhvillim të sektorëve të hidrokarbureve dhe mineraleve është një hap i rëndësishëm për të nxitur konkurrencën dhe rritjen e vlerës së produkteve. Ky projekt ka një potencial të lartë për të rritur përfitimet e shtetit dhe për të kontribuar në zhvillimin ekonomik të Shqipërisë. Sidoqoftë, ai kërkon një implementim të kujdesshëm dhe mund të hasë sfida në menaxhimin e ndryshimeve dhe në sigurimin e burimeve financiare.

Energjia POLI I TRETË - 2025

Audit dhe Kontroll mbi Kontratat Koncesionare (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Audit dhe Kontroll mbi Kontratat Koncesionare”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.8/5)

Premtimi është i qartë dhe i detajuar, duke përfshirë elemente të ndryshme që adresojnë auditorinë, procesin dhe pasojat e mundshme për shkeljet:

Organizimi i auditimit ndërkombëtar për kontratat koncesionare të pasurive/burimeve natyrore.
Gjetjet e auditit do të adresohen dhe do të zgjidhen kontratat koncesionare ku ka shkelje të kushteve kontraktore.
Subjektet përgjegjëse për mbrojtjen e interesave të shtetit do të përballen me përgjegjësi penale.
Do të konfiskohen pasuritë që janë marrë padrejtësisht shtetit shqiptar.

🔹 Dobësi: Aspektet lidhur me zbatimin e praktikave të auditimit ndërkombëtar dhe me procedurat e konfiskimit të pasurive mund të kenë nevojë për më shumë detaje, veçanërisht për sa i përket menaxhimit të resurseve ligjore dhe praktikat ndërkombëtare të auditimit.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.2/5)

Aktualisht, ka mungesë transparence dhe mbikëqyrje të mjaftueshme mbi kontratat koncesionare, veçanërisht ato që lidhen me pasuritë natyrore dhe burimet shtetërore. Disa kontrata koncesionare kanë shkaktuar polemika për abuzime dhe përfitime të padrejta për palët private.
Kontrolli dhe auditimi i kontratave ekzistuese ka qenë i pamjaftueshëm, duke sjellë mundësinë e shkeljeve të rregullave dhe të abuzimeve që dëmtojnë interesat e shtetit.

🔹 Probleme thelbësore:

Mungesa e njohurive dhe kapaciteteve për të realizuar auditime ndërkombëtare të tillë.
Dështimi në zbatimin e një sistemi të fortë mbikëqyrës për kontratat koncesionare dhe përfshirja e ekspertëve të jashtëm.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Për organizimin e auditit ndërkombëtar dhe zbatimin e kontrolleve:

Angazhimi i kompanive ndërkombëtare të njohura për të siguruar auditime të pavarura dhe të paanshme të kontratave koncesionare.
Përcaktimi i kushteve dhe procedurave të qarta për hetimin dhe ndëshkimin e shkeljeve të kontratave.
Krijimi i një komisioni të pavarur që do të monitorojë dhe mbikëqyrë ekzekutimin e auditimit dhe zbardhjen e gjetjeve të tij.
Vënia në zbatim e ligjeve që sigurojnë përgjegjësi penale për ata që shkelin interesat e shtetit dhe konfiskimi i pasurive të fituara padrejtësisht.

🔹 Përfshirja e ekspertëve dhe organeve të tjera ndërkombëtare:

Bashkëpunimi me institucione ndërkombëtare dhe organizata që mund të ofrojnë ekspertizë dhe mundësi trajnimi për auditorët dhe profesionistët vendas.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e auditit dhe kontrollit mbi kontratat koncesionare:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Angazhimi i kompanive ndërkombëtare për auditimin	1 – 3
Krijimi i strukturave mbikëqyrëse dhe monitorimi	0.5 – 1
Trajnimi dhe mbështetje për ekspertët vendas	0.5 – 1
Administrimi i procesit dhe implementimi i ligjeve	1 – 1.75
TOTAL (për 1 vit)	3 – 5.75

🔹 Burime të mundshme financimi:

Pjesë e buxhetit të shtetit dhe fonde të dedikuara për zhvillimin e auditimit dhe mbikëqyrjes.
Mundësi për të marrë mbështetje nga organizata ndërkombëtare për projektet e mbikëqyrjes dhe trajnimeve.

⚠️ Rrezik: Pasi ky është një projekt që përfshin auditorë dhe kompani ndërkombëtare, kostoja mund të jetë më e lartë dhe vështirësia e menaxhimit të burimeve mund të pengojë avancimin.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Kjo masë mund të kontribuoni në rritjen e transparencës dhe besimin e qytetarëve në proceset qeverisëse, duke garantuar që kontratat koncesionare nuk po shkelin interesat e shtetit dhe qytetarëve.
Rritja e kontrollit mbi pasuritë natyrore dhe burimet shtetërore mund të sjellë një përdorim më të drejtë dhe efikas të këtyre resurseve, duke krijuar mundësi për zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm.
Përgjegjësia penale për ata që dëmtojnë interesat shtetërore mund të veprojë si një parandalues i fuqishëm për korrupsionin dhe shkeljet e tjera.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Mundësia e manipulimit të auditimeve nga palët me interesa të caktuara që mund të ndikojnë negativisht në gjetjet dhe zgjidhjen e problemeve.
Vështirësitë e implementimit të procesit të konfiskimit të pasurive, duke pasur parasysh procedurat ligjore dhe mundësitë për sfida të gjata juridike.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Angazhimi i kompanive ndërkombëtare dhe krijimi i strukturave mbikëqyrëse.
Faza 2	2027 – 2028	Zbatimi i auditimeve dhe adresimi i gjetjeve të auditit.
Faza 3	2029 – 2030	Zbatimi i ligjeve dhe konfiskimi i pasurive të fituara padrejtësisht.

🔹 Sfida kryesore:

Sigurimi që auditimi të jetë i paanshëm dhe efektiv për të identifikuar shkeljet dhe për të adresuar pasojat ligjore dhe ekonomike.
Menaxhimi i proceseve të gjata ligjore për konfiskimin e pasurive dhe përballimi i mundësive për apelime dhe sfida juridike.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.4/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.8	✅
Situata Aktuale	4.2	⚠️
Masat për Zbatimin	4.5	✅
Kostoja dhe Financimi	4.3	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.6	✅
Afati i Zbatimit	4.4	⚠️

Premtimi për auditimin ndërkombëtar dhe kontrollin mbi kontratat koncesionare është i dukshëm dhe mund të rrisë besimin e qytetarëve në qeverisje. Kjo mund të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit dhe abuzimeve me burimet shtetërore. Sidoqoftë, ky projekt kërkon një implementim të kujdesshëm, angazhim të profesionistëve ndërkombëtarë dhe mund të hasë pengesa në procesin e konfiskimit të pasurive dhe mbikëqyrjen e auditimit të plotë.

Fiskale POLI I TRETË - 2025

Përfitimi nga Faturat e Blerjes (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Përfitimi nga Faturat e Blerjes”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm, duke përfshirë dy elemente kryesore:

Çdo qytetar ka të drejtë të mbledhë faturat e blerjes pranë çdo biznesi gjatë vitit fiskal dhe t’i dorëzojë ato pranë Drejtorisë Rajonale Tatimore nga 1-25 janar të vitit pasardhës.
Qytetarët mund të rimbursohen deri në 10% të vlerës së faturave të depozituara, pasi ato të verifikohen nga sistemi fiskal dhe të skanohen nga punonjësit e tatimeve.

🔹 Dobësi: Aspektet e detajuara të verifikimit dhe kontrollit të faturave dhe se si do të menaxhohet procesi i skanimit dhe rimbursimit nuk janë të plota. Kjo mund të shkaktojë vonesa dhe paqartësi për qytetarët dhe bizneset.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

Aktualisht, qytetarët nuk kanë mundësi të përfitojnë drejtpërdrejt nga faturat e blerjes për të ulur taksat e tyre ose për të marrë rimbursime, një praktikë që mund të kontribuoni në rritjen e ndërgjegjësimit për tatimin dhe të ndihmojë në luftën kundër evazionit fiskal.
Kjo masë do të inkurajonte qytetarët të mbledhin dhe të ruajnë faturat e blerjes, duke ndihmuar në rritjen e transparencës dhe në mbledhjen e tatimeve.
Megjithatë, ka mundësi që qytetarët të përballen me vështirësi për të kuptuar dhe ndjekur procedurat e kërkuara për depozitimin dhe verifikimin e faturave, sidomos për ata që nuk janë të njohur me sistemet fiskale elektronike.

🔹 Probleme thelbësore:

Sigurimi që qytetarët janë të informuar dhe të mbështetur për të ndjekur procedurat e kërkuara.
Mungesa e një sistemi të fuqishëm dhe të besueshëm të verifikimit të faturave mund të çojë në abuzime dhe keqkuptime.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Për implementimin e rimbursimeve të faturave të blerjes:

Krijimi i një platforme online që mundëson qytetarëve të regjistrojnë dhe ngarkojnë faturat e blerjes për verifikim dhe skanim nga Drejtoria Rajonale Tatimore.
Trajnimi i punonjësve të tatimeve dhe krijimi i një procedure të qartë dhe efikase për verifikimin dhe skanimin e faturave.
Sigurimi që sistemi fiskal të jetë në gjendje të trajtojë dhe verifikojë informacionin e faturave pa vonesa, duke garantuar që qytetarët të mund të marrin rimbursimin në kohë.

🔹 Përfshirja e sistemeve të mbikëqyrjes:

Krijimi i një mekanizmi për të monitoruar procesin e rimbursimit dhe të sigurohet që nuk ka abuzime ose manipulime me faturat e blerjes.
Informimi dhe mbështetja e qytetarëve për t’u siguruar që ata janë të vetëdijshëm për mundësitë dhe procedurat.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.1/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i platformës dhe sistemeve të mbikëqyrjes	6 – 8
Trajnimi i punonjësve të tatimeve për verifikimin dhe skanimin e faturave	4 – 5
Administrimi i rimbursimeve dhe mbikëqyrja	5 – 7
TOTAL (për 1 vit)	15 – 20

🔹 Burime të mundshme financimi:

Pjesë e buxhetit të shtetit, mundësisht duke përdorur burime të brendshme dhe duke menaxhuar shpenzimet administrative.
Mundësia e mbështetjes nga fonde ndërkombëtare për modernizimin e administratës tatimore dhe teknologjive të informacionit.

⚠️ Rrezik: Kostot e larta për zhvillimin dhe administrimin e sistemit mund të pengojnë implementimin nëse nuk sigurohen burime të mjaftueshme financiare.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Do të nxisë qytetarët të jenë më të ndërgjegjshëm për tatimet dhe të angazhohen më shumë në mbledhjen dhe dorëzimin e faturave.
Mund të kontribuoni në rritjen e transparencës dhe mbledhjen më të efektshme të tatimeve nga shteti, duke ulur mundësinë për evazion fiskal.
Rimbursimi i 10% të vlerës së faturave mund të jetë një stimuluese për qytetarët, duke i inkurajuar ata të kontribuojnë në sistemin tatimor dhe të sigurojnë që bizneset të lëshojnë fatura të rregullta.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Përdorimi i mundshëm i sistemeve të dyshimta të faturave, për të manipulimin e informacionit dhe përfitimin nga ky proces.
Vështirësitë e qytetarëve që mund të kenë për të kuptuar procedurat dhe për të përdorur sistemet elektronike për dorëzimin e faturave.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i platformës online dhe zhvillimi i sistemeve të mbikëqyrjes.
Faza 2	2027 – 2028	Implementimi i plotë i procesit të rimbursimit dhe verifikimit të faturave.
Faza 3	2029 – 2030	Rishikimi dhe përmirësimi i sistemit dhe rritja e pjesëmarrjes së qytetarëve.

🔹 Sfida kryesore:

Sigurimi që qytetarët të jenë të mbështetur dhe të informuar siç duhet për të ndjekur procesin dhe të jenë të gatshëm për të përdorur sistemet elektronike.
Menaxhimi i mundësive për manipulim të faturave dhe keqpërdorimin e sistemit të rimbursimit.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.7	✅
Situata Aktuale	4.0	⚠️
Masat për Zbatimin	4.3	✅
Kostoja dhe Financimi	4.1	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4	✅
Afati i Zbatimit	4.0	⚠️

Premtimi për rimbursimin e 10% të vlerës së faturave të blerjes mund të përmirësojë ndërgjegjësimin për tatimet dhe të rrisë transparencën, duke kontribuar në luftën kundër evazionit fiskal. Kjo mund të ketë ndikim pozitiv në mbledhjen e të ardhurave tatimore dhe të rrisë besimin e qytetarëve në sistemin fiskal. Megjithatë, ky proces kërkon zhvillimin e sistemeve të besueshme dhe një mbikëqyrje të fortë për të parandaluar keqpërdorimet dhe manipulimet

Fiskale POLI I TRETË - 2025

Kontrolli dhe verifikimi për Biznesin e Vogël (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kontrolli dhe verifikimi për Biznesin e Vogël”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

Punonjësit e tatimeve do të ndalohen me ligj të shkojnë për verifikim pranë biznesit të vogël, përveç rasteve të specifikuara mbi bazën e një probabiliteti të vlerësimit të riskut.
Verifikimet mund të bëhen jo më shumë se një herë në dy vite.

🔹 Dobësi: Aspektet e riskut dhe kriteret për vlerësimin e tij nuk janë plotësisht të specifikuara. Po ashtu, mund të ketë paqartësi në lidhje me mënyrën se si do të monitorohet dhe mbikëqyret ky proces.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

Aktualisht, bizneset e vogla shpesh janë subjekt i inspektimeve të shpeshta nga administratën tatimore, duke sjellë stres dhe ngarkesë për to, si dhe ndikim në operacionet e përditshme.
Kjo masë synon të lehtësojë bizneset e vogla nga presioni administrativ dhe të ofrojë më shumë siguri në menaxhimin e aktiviteteve të tyre.
Megjithatë, ka mundësi që ndalimi i verifikimeve mund të ndikojë negativisht në zbatimin e tatimeve dhe të rrisë mundësinë për shmangie tatimore nga disa biznese.

🔹 Probleme thelbësore:

Rreziku i shmangies tatimore dhe manipilimit të të dhënave nga bizneset e vogla për të shmangur kontrollet.
Paqartësia rreth mënyrës se si do të implementohet ndalimi i kontrollit dhe se si do të ndodhin kontrolloret vetëm në rastet e specifikuara.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Për implementimin e ndalimit të kontrollit të shpeshtë:

Krijimi i një sistemi të bazuar në probabilitet për të vlerësuar riskun dhe për të vendosur se cilët biznese duhet të kontrollohen dhe kur.
Krijimi i një platforme për regjistrimin dhe menaxhimin e riskut të biznesit, për të siguruar se kontrolli bëhet vetëm për ato biznese që kanë faktorë të mundshëm rreziku të lartë (p.sh., mosdeklarimi i të ardhurave, përdorimi i praktikave tatimore të dyshimta).
Përcaktimi i kritereve të qarta për verifikimet dhe mbikëqyrja e zbatimit të këtij rregulli.

🔹 Përfshirja e sistemeve të kontrollit dhe transparencës:

Krijimi i një mekanizmi për ndjekjen e rasteve të shmangies tatimore, në mënyrë që të sigurohet që ky masë nuk mund të abuzohet nga bizneset e vogla për të shmangur detyrimet tatimore.
Edukimi dhe informimi i bizneseve për procedurat e reja dhe detyrimet e tyre tatimore, për të parandaluar keqkuptimet.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i sistemit të vlerësimit të riskut dhe menaxhimit të verifikimeve	8 – 10
Trajnimi i punonjësve të tatimeve dhe zbatimi i legjislacionit të ri	5 – 7
Mbikëqyrja dhe administrimi i sistemit të riskut	6 – 8
TOTAL (për 1 vit)	19 – 25

🔹 Burime të mundshme financimi:

Pjesë e buxhetit të shtetit, mundësisht duke përdorur burime të brendshme dhe duke menaxhuar shpenzimet administrativë.
Mundësia e rritjes së të ardhurave tatimore nga bizneset që janë të rrezikuara nga shmangia tatimore, duke zbatimin e monitorimit të përmirësuar.

⚠️ Rrezik: Ndërsa ndalimi i kontrollit mund të ulë shpenzimet administrative, mund të ketë ndikim në mbledhjen efektive të tatimeve dhe mund të rrisë shmangien tatimore.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Kjo masë mund të nxisë zhvillimin dhe rritjen e biznesit të vogël duke i ofruar mundësinë për të operuar në një mjedis më të lehtë dhe pa u shqetësuar për verifikime të shpeshta.
Do të ulë barrën administrative për bizneset e vogla, duke i lejuar ato të përqendrohen më shumë në rritjen e aktiviteteve të tyre.
Do të kontribuojë në ndihmën e ndërmarrjeve për të rritur konkurrencën dhe për t’u zgjeruar pa u penguar nga kontrollet e shpeshta.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Mund të ndodhin përpjekje për të shmangur tatimet nga disa biznese të vogla që mund të jenë nën radarin e administratës tatimore.
Rreziku i abuzimit të sistemit të riskut dhe mungesa e një mbikëqyrjeje efikase që mund të çojë në humbje të të ardhurave për shtetin.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.1/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Hartimi dhe miratimi i legjislacionit për ndalimin e verifikimeve të shpeshta dhe krijimi i sistemit të riskut.
Faza 2	2027 – 2028	Zbatimi i masës së ndalimit të verifikimeve të shpeshta dhe monitorimi i efektivitetit të sistemit.
Faza 3	2029 – 2030	Rishikimi dhe përmirësimi i procedurave dhe kritereve për vlerësimin e riskut dhe verifikimet e mundshme.

🔹 Sfida kryesore:

Sigurimi që bizneset e vogla të përmbushin obligimet tatimore, ndërkohë që mbetet një kontroll efektiv për t’i mbajtur ato në linjë me ligjin.
Nevoja për mbështetje të mjaftueshme financiare dhe burime për trajnimin dhe mbikëqyrjen.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	4.0	⚠️
Masat për Zbatimin	4.3	✅
Kostoja dhe Financimi	4.0	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.2	✅
Afati i Zbatimit	4.1	⚠️

Premtimi për ndalimin e verifikimeve të shpeshta për bizneset e vogla synon të ofrojë lehtësira për këtë kategori biznesesh dhe të kontribuoni në zhvillimin e tyre pa ndërhyrje të shpeshta nga administrata tatimore. Kjo masë mund të ketë efekte pozitive, duke përmirësuar klimën e biznesit dhe ulur ngarkesat administrative. Megjithatë, është e rëndësishme të sigurohet një sistem efikas i vlerësimit të riskut dhe një mbikëqyrje e duhur për të parandaluar abuzimet.

Fiskale POLI I TRETË - 2025

TVSH dhe Rimbursimi (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “TVSH dhe Rimbursimi”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.6/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

Të gjithë qytetarët do të paguajnë TVSH për të gjitha produktet.
Shteti do t’ua kthejë qytetarëve deri në 10% të TVSH-së në fund të vitit, si një formë rimbursimi.

🔹 Dobësi: Aspekti i procedurës dhe kushteve për marrjen e rimbursimit nuk është specifikuar plotësisht, si dhe mund të ketë vështirësi administrative në implementimin e kësaj praktike.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.9/5)

Aktualisht, TVSH aplikohet në shumicën e produkteve dhe shërbimeve, por nuk ka mekanizëm të drejtpërdrejtë për rimbursimin e saj për qytetarët.
Rimbursimi mund të jetë një stimulement i rëndësishëm për konsumatorët, veçanërisht në një kohë kur çmimet janë rritur për shkak të inflacionit.
Ka një ngarkesë administrative të konsiderueshme për mbledhjen dhe administrimin e të dhënave për rimbursimin e TVSH-së.

🔹 Probleme thelbësore:

Procesi i identifikimit dhe validimit të konsumatorëve që mund të përfitojnë nga rimbursimi.
Nevoja për një sistem të fortë dhe të thjeshtuar për aplikimin dhe ndarjen e rimbursimit të TVSH-së.
Mundësitë e abuzimeve dhe shmangieve, për shembull, duke manipuluar faturat për të përfituar më shumë nga rimbursimi.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Për implementimin e TVSH-së dhe rimbursimit:

Krijimi i një regjistri të centralizuar të konsumatorëve dhe transaksioneve për të mundësuar rimbursimin e TVSH-së në fund të vitit.
Automatizimi i procesit të rimbursimit, duke përdorur teknologji të avancuara për të siguruar që të gjithë qytetarët të mund të aplikojnë dhe të përfitojnë.
Përcaktimi i kushteve për rimbursimin (p.sh., shuma minimale që një individ duhet të ketë shpenzuar gjatë vitit për të aplikuar për rimbursim).

🔹 Përfshirja e sistemeve të kontrollit dhe transparencës:

Mbikëqyrje e rreptë për të siguruar që procesi i rimbursimit të jetë i drejtë dhe të shmangë çdo formë abuzimi.
Edukimi dhe informimi i qytetarëve rreth procedurave për të aplikuar dhe për të përfituar nga ky rimbursim.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i sistemit të regjistrimit dhe administratës tatimore	10 – 12
Implementimi i platformës për aplikimin dhe ndarjen e rimbursimit	8 – 10
Kosto për rimbursimin e TVSH-së për qytetarët (10% e totalit të TVSH-së të mbledhur)	50 – 53
TOTAL (për 1 vit)	68 – 75

🔹 Burime të mundshme financimi:

Pjesë e buxhetit të shtetit, mundësisht rritje e të ardhurave nga TVSH-ja për të mbuluar rimbursimin.
Mundësi për mbështetje të brendshme përmes financimeve të brendshme dhe menaxhimit të shpenzimeve shtetërore.

⚠️ Rrezik: Një nga rreziqet kryesore është që, nëse nuk sigurohet një menaxhim i përshtatshëm i fondeve për këtë rimbursim, mund të ketë vonesa në pagesa dhe vështirësi për realizimin e plotë të planit.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Rimbursimi i TVSH-së do të stimulojë konsumatorët dhe do të lehtësojë barrën e kostove për ata që paguajnë TVSH-në gjatë vitit.
Mundësia për të rritur fuqinë blerëse të qytetarëve dhe për të lehtësuar situatën ekonomike të familjeve, veçanërisht ato me të ardhura më të ulëta.
Do të ketë një ndikim pozitiv në rritjen e besimit të qytetarëve në administratën tatimore dhe shtetin.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Vonesa në implementimin e rimbursimit mund të shkaktojë pakënaqësi të qytetarëve dhe rritje të skepticizmit.
Rreziku i abuzimeve dhe manipulimeve për të kërkuar më shumë se sa që u takon.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.8/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i sistemit të regjistrit të konsumatorëve dhe platformës për aplikimin e rimbursimit.
Faza 2	2027 – 2028	Implementimi i rimbursimit të TVSH-së për qytetarët dhe mbikëqyrja e procesit.
Faza 3	2029 – 2030	Monitorimi i ndikimeve dhe rishikimi i procedurave për përmirësimin e zbatimit.

🔹 Sfida kryesore:

Nevoja për të siguruar që të gjithë qytetarët të jenë të informuar dhe të mund të përfitojnë nga rimbursimi.
Rritja e administratës dhe e kapaciteteve për menaxhimin e procesit të rimbursimit, duke shmangur vonesat dhe abuzimet.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.6	✅
Situata Aktuale	3.9	⚠️
Masat për Zbatimin	4.2	✅
Kostoja dhe Financimi	4.0	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4	✅
Afati i Zbatimit	3.8	⚠️

Premtimi për rimbursimin e TVSH-së është një masë që mund të sjellë përfitime të konsiderueshme për qytetarët, duke rritur fuqinë blerëse dhe besimin në administratën tatimore. Implementimi i kësaj mase kërkon investime dhe organizim të mirë, me një sistem të fuqishëm për monitorimin e procedurave dhe shmangien e abuzimeve.Megjithatë, ka rreziqe të mundshme në lidhje me administratën e rimbursimit dhe mundësitë për vonesa, që mund të ndikojnë negativisht në mbështetjen e qytetarëve

Fiskale POLI I TRETË - 2025

Tatimi mbi Fitimin për Bizneset (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Tatimi mbi Fitimin për Bizneset”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

Bizneset e vogla me xhiro deri në 20,000,000 lekë do të jenë të përjashtuara nga tatimi mbi fitimin.
Bizneset e mëdha, me xhiro mbi 20,000,001 lekë, do të paguajnë tatim mbi fitimin që nis këtu (për të dhënë detaje specifike mbi normat e tatimit të reja, duhen më shumë informacione).

🔹 Dobësi: Nuk ka informacion të mjaftueshëm mbi normat e tatimit për bizneset që janë mbi pragun e 20,000,000 lekë, si dhe mundësitë për t’u përfshirë në kategori të tjera si tatimi mbi të ardhurat.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.8/5)

Aktualisht, tatimi mbi fitimin për bizneset është i njëjtë për të gjitha ato që operojnë në Shqipëri, pa dallim për përmasat e tyre.
Bizneset e vogla shpesh e kanë të vështirë të paguajnë tatimet për shkak të ngarkesës administrative dhe shpenzimeve të larta për compliance.
Bizneset e mëdha paguajnë tatim mbi fitimin sipas një norme të caktuar, që mund të jetë një pengesë për rritjen e tyre.

🔹 Probleme thelbësore:

Ngarkesat administrative të bizneseve të vogla që duhet të plotësojnë detyrimet tatimore, por pa pasur mundësi për të përfituar nga përjashtimet.
Mungesa e stimulimeve tatimore për bizneset që janë në rritje dhe që mund të kalojnë pragun e 20,000,000 lekë dhe të përballen me ngarkesa më të larta.
Mundësia për shmangie tatimi për bizneset që mbeten nën prag dhe manipulojnë të ardhurat për t’u përfshirë në këtë kategori.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Për përjashtimin e tatimit për bizneset e vogla:

Krijimi i një regjistri të qartë dhe të përditësuar të bizneseve për të siguruar se ato që kanë xhiro nën 20,000,000 lekë do të përfitojnë nga ky përjashtim.
Automatizimi i procesit të regjistrimit dhe monitorimit të bizneseve të vogla për të reduktuar mundësitë për abuzim.

🔹 Për bizneset e mëdha që do të paguajnë tatim mbi fitimin:

Krijimi i një norme të thjeshtë dhe të drejtë për tatimin mbi fitimin për bizneset që kanë xhiro mbi 20,000,000 lekë.
Implementimi i sistemeve të monitoring-ut dhe kontrollit për të siguruar se tatimi mbi fitimin i aplikohet korrekt dhe nuk ka shmangie.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.7/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i regjistrit të bizneseve të vogla	5 – 7
Sistemi i monitoring-ut dhe administratës tatimore	8 – 12
Kosto për implementimin e tatimit mbi fitimin për bizneset e mëdha	10 – 15
TOTAL (për 1-2 vite)	23 – 34

🔹 Burime të mundshme financimi:

Buxheti i shtetit për përmirësimin e administratës tatimore dhe krijimin e sistemeve të reja.
Mundësia e financimit nga institucione ndërkombëtare si Banka Botërore dhe IPA për projektet e zhvillimit të infrastrukturës tatimore.

⚠️ Rrezik: Nëse nuk ka mjaftueshëm fonde për mbështetje në administratën tatimore, reforma mund të dështojë në implementimin e saj të plotë, duke shkaktuar vonesa dhe vështirësi për bizneset.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Përjashtimi i tatimit për bizneset e vogla do të stimulojë zhvillimin e tyre dhe do të lehtësojë barrën e tyre tatimore.
Bizneset që kanë xhiro mbi 20,000,000 lekë do të kontribuojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë për buxhetin e shtetit, duke mundësuar financimin e shërbimeve publike dhe projekteve të zhvillimit.
Përmirësimi i kushteve për bizneset e vogla mund të rrisë konkurrencën dhe mundësitë për krijimin e vendeve të reja pune.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Disa biznese mund të shmangin tatimet duke manipuluar të ardhurat për të mbetur nën pragun e 20,000,000 lekë.
Kërkesat për administrim të thjeshtuar mund të rrisin mundësinë e mashtrimeve tatimore në nivelin e biznesit të vogël.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.9/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i regjistrit të bizneseve të vogla dhe automatizimi i procedurave tatimore.
Faza 2	2027 – 2028	Implementimi i normës për tatimin mbi fitimin për bizneset e mëdha dhe forcimi i kontrollit tatimor.
Faza 3	2029 – 2030	Monitorimi dhe vlerësimi i ndikimeve të këtij sistemi, me mundësi rishikimi të normës dhe përjashtimeve.

🔹 Sfida kryesore:

Ndihma e administratës tatimore në monitorimin e biznesit të vogël dhe të madh për të siguruar implementimin e saktë të përjashtimeve dhe normave të tatimit.
Rreziku i shmangies së tatimeve nga bizneset që mbeten nën pragun e xhiros.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	3.8	⚠️
Masat për Zbatimin	4.0	✅
Kostoja dhe Financimi	3.7	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.3	✅
Afati i Zbatimit	3.9	⚠️

Tatimi mbi fitimin për bizneset është një nismë e rëndësishme për të stimuluar bizneset e vogla dhe për të siguruar një mundësi të drejtë për tatimin mbi fitimin për bizneset e mëdha. Implementimi i këtij sistemi mund të rrisë konkurrencën dhe të ndihmojë në rritjen e të ardhurave për shtetin. Megjithatë, reforma kërkon investime të konsiderueshme dhe mund të hasë pengesa gjatë zbatimit, sidomos përsa i përket administratës dhe mbikëqyrjes së tatimeve.

Fiskale POLI I TRETË - 2025

Reforma në Mbledhjen e Detyrimeve (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Reforma në Mbledhjen e Detyrimeve”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

Reforma do të përfshijë një rishikim total të konceptit të mbledhjes së detyrimeve të tatimit, me synim përmirësimin e efikasitetit dhe transparencës.
Nuk janë dhënë detaje specifike mbi mënyrën se si do të realizohet ky ndryshim, por fokusimi është në thjeshtimin dhe rritjen e mbledhjes së tatimeve.

🔹 Dobësi: Nuk jepen detaje specifike për modalitetet e reja të mbledhjes dhe implementimin konkret të reformës. Mund të lindin sfida për organizimin dhe trajnimin e stafit të administratës tatimore.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.7/5)

Aktualisht, mbledhja e detyrimeve tatimore është një proces i ndërlikuar dhe i ngadalshëm për shkak të burokracisë dhe mungesës së mekanizmave të thjeshtë dhe efikas.
Ka mungesë transparence dhe shfrytëzim të paefektshëm të sistemeve IT për ndjekjen e tatimpaguesve dhe mbledhjen e detyrimeve.
Shumë tatimpagues shmangin pagesat për shkak të mangësive në mbikëqyrje dhe administrim.

🔹 Probleme thelbësore:

Burokracia dhe proceset e ngadalshme që pengojnë mbledhjen efikase të detyrimeve.
Shmangia tatimore e individëve dhe bizneseve që nuk ndëshkohen mjaftueshëm.
Mungesa e një sistemi të unifikuar dhe transparent për ndjekjen e të ardhurave dhe detyrimeve.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Për reformën në mbledhjen e detyrimeve:

Krijimi i një sistemi të centralizuar dhe më efikas për mbledhjen e tatimeve dhe ndjekjen e detyrimeve.
Përdorimi i teknologjisë për automatizimin e proceseve dhe përmirësimin e transparencës.
Rritja e kapaciteteve të administratës tatimore për të menaxhuar mbledhjen dhe monitorimin e detyrimeve në kohë reale.
Krijimi i një sistemi të ri IT që mundëson ndjekjen e tatimpaguesve dhe veprimeve të mundshme të ndëshkimit për ata që shmangin detyrimet tatimore.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.9/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i sistemit të centralizuar	15 – 20
Trajnimi i stafit administrativ	5 – 10
Implementimi i sistemit IT të ri	10 – 15
TOTAL (për 2-3 vite)	30 – 45

🔹 Burime të mundshme financimi:

Buxheti i shtetit për modernizimin e administratës tatimore.
Ndihma dhe grantet nga institucione ndërkombëtare si Banka Botërore, IPA dhe BE.
Mundësia e përdorimit të partneriteteve Publik-Privat (PPP) për ndihmën në krijimin e sistemeve të IT dhe trajnimeve.

⚠️ Rrezik: Reforma mund të sjellë kosto të larta për zhvillimin e sistemeve dhe për formimin e kapaciteteve të reja, duke rrezikuar një ndikim të rëndë në buxhetin e shtetit dhe stabilitetin fiskal.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Përmirësimi i mbledhjes së tatimeve do të sjellë më shumë të ardhura për shtetin dhe mund të mundësojë investime në projekte zhvillimi.
Do të krijohet një sistem më efikas dhe transparent për të ndihmuar qytetarët dhe bizneset të paguajnë tatimet në mënyrë të drejtë.
Rritja e besimit të publikut dhe përmirësimi i klimës së biznesit, duke ulur mundësitë për korrupsion dhe shmangie tatimesh.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Zbatimi i reformës mund të shoqërohet me sfida administrative dhe teknike, që mund të pengojnë përmbushjen e objektivave të saj.
Rreziku i abuzimeve të mundshme nga zyrtarët tatimorë gjatë periudhës së kalimit në sistemin e ri.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.8/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza		Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026		Rishikimi i strukturës administrative dhe krijimi i një plani për implementimin e reformës.
Faza 2	2027 – 2028		Implementimi i sistemit të ri të centralizuar dhe IT, dhe trajnimi i stafit administrativ.
Faza 3	2029 – 2030		Vlerësimi dhe rishikimi i procesit të reformës dhe monitorimi i ndikimeve të saj në mbledhjen e tatimeve.

🔹 Sfida kryesore:

Kapacitetet e administratës tatimore mund të jenë të kufizuara për të realizuar ndryshimet e kërkuara.
Mungesa e trajnimit të stafit mund të ndikojë në zbatimin e saktë të sistemit të ri.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.3	✅
Situata Aktuale	3.7	⚠️
Masat për Zbatimin	4.2	✅
Kostoja dhe Financimi	3.9	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4	✅
Afati i Zbatimit	3.8	⚠️

Reforma në mbledhjen e detyrimeve është e nevojshme për përmirësimin e administratës tatimore dhe do të sjellë efekte pozitive në mbledhjen e tatimeve dhe në besimin e publikut.Reforma kërkon investime të konsiderueshme për sistemin IT dhe trajnimin e administratës, por është një hap thelbësor drejt një sistemi tatimor më transparent dhe efikas.Megjithatë, duhet të përmbushen disa kushte për të shmangur pengesat dhe sfidat gjatë implementimit, sidomos për sa i përket burimeve dhe kapaciteteve të administratës tatimore

Fiskale POLI I TRETË - 2025

Për Tatimet dhe Taksimin (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Tatimi dhe Taksimi”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i formuluar në mënyrë të qartë dhe të matshme:

Taksimi i sheshtë 10% për të gjithë individët dhe bizneset.
Ndalimi i tatimit të shumëfishtë për ata që kanë dy ose më shumë punësuar.
Taksimi do të jetë 10% i totalit të të ardhurave.

🔹 Dobësi: Nuk janë ofruar detaje të plota mbi mënyrën e zbatimit të tatimit të sheshtë në sektorë të ndryshëm dhe ndoshta mund të lindin probleme me administrimin e tatimeve për grupet që përfitojnë nga përjashtimi i tatimit të shumëfishtë.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.8/5)

Tatimi aktual është progresiv dhe ka nivele të ndryshme për individët dhe bizneset. Shumë grupe mund të përfitojnë nga taksa më e ulët nëse tatimi bëhet më i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë.
Përdorimi i taksave progresive ka çuar në një sistem më të ndërlikuar dhe më pak transparent.
Ka pasur abuzime dhe shmangie tatimesh për shkak të pasigurisë dhe komplikimeve administrative.

🔹 Probleme thelbësore

Ndërlikimi i sistemit tatimor për shkak të ndarjeve progresive.
Ndikimi i mundshëm negativ në arkëtimet buxhetore të shtetit nga tatimi i sheshtë.
Pasiguria për implementimin e mekanizmave që mbrojnë nga shmangia e taksimit të shumëfishtë.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Për implementimin e tatimit të sheshtë 10%:

Kërkohet ristrukturimi i sistemit të administratës tatimore për të mbështetur një tatim të thjeshtë dhe efikas.
Do të kërkohet implementim i software-ve dhe sistemeve të reja për ndjekjen e të ardhurave dhe për të parandaluar shmangien.
Kërkohet një fushatë për edukimin e tatimpaguesve dhe bizneseve për të rritur transparencën dhe shmangur pasigurinë.

🔹 Për parandalimin e tatimit të shumëfishtë për ata që kanë dy ose më shumë punësuar:

Kërkohet krijimi i një mekanizmi të qartë dhe të thjeshtë administrativ që ndihmon bizneset të deklarojnë të ardhurat pa pasur rrezik për taksim të dyfishtë.
Përfshirja e një regjistri kombëtar për punëdhënësit dhe ndihma në deklarimin e saktë të të ardhurave do të jetë thelbësore.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.6/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Ristrukturimi i administratës tatimore	15 – 20
Edukimin dhe fushatat e informimit	5 – 10
Krijimi i regjistrit kombëtar të punëdhënësve	2 – 4
TOTAL (për 2-3 vite)	22 – 34

🔹 Burime të mundshme financimi:

Rritja e të ardhurave tatimore nga tatimi i sheshtë 10% për individët dhe bizneset.
Ndihmën nga organizata ndërkombëtare si Banka Botërore dhe IPA për modernizimin e sistemit tatimor.
Shpërndarja e fondeve për ristrukturimin e administratës tatimore nga buxheti i shtetit.

⚠️ Rrezik: Kostoja e transformimit mund të ndikojë në stabilitetin e shpenzimeve publike, sidomos nëse të ardhurat nga tatimi i sheshtë nuk do të jenë të mjaftueshme për të mbuluar shpenzimet e reja.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Taksimi i sheshtë mund të nxisë një rritje të konkurrencës dhe të ndihmojë në rritjen e investimeve.
Një sistem tatimor më i thjeshtë dhe më transparent mund të sjellë rritje të besimit të publikut dhe ulje të shmangies tatimore.
Mund të nxisë rritjen e punësimit, pasi bizneset do të kenë mundësi të shpërndajnë më shumë burime për punësim.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Përdorimi i tatimit të sheshtë mund të dëmtojë kategoritë që paguajnë më shumë me tatimin progresiv.
Mungesa e kontrolleve të forta mund të çojë në abuzime dhe shmangie të tatimit.
Rreziku i pabarazisë mund të rritet nëse tatimi i sheshtë favorizon grupe të caktuara më shumë se të tjerët.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.7/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Ristrukturimi i administratës tatimore dhe implementimi i tatimit të sheshtë për individët dhe bizneset.
Faza 2	2027 – 2028	Zbatimi i tatimit të sheshtë për të gjithë kategoritë dhe implementimi i regjistrit të punëdhënësve për parandalimin e tatimit të shumëfishtë.
Faza 3	2029 – 2030	Vlerësimi i impaktit dhe mundësia për përmirësime të mëtejshme.

🔹 Sfida kryesore:Kapacitetet administrative dhe mundësia e integrimit të ndryshimeve të shpejta.Mundësia për abuzime dhe korrupsion në menaxhimin e sistemit të ri.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	3.8	⚠️
Masat për Zbatimin	4.0	✅
Kostoja dhe Financimi	3.6	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.2	✅
Afati i Zbatimit	3.7	⚠️

Premtimi për tatimin e sheshtë 10% dhe parandalimin e tatimit të shumëfishtë është një hap pozitiv për thjeshtimin e sistemit tatimor dhe mund të sjellë efekte pozitive për ekonominë dhe bizneset. Megjithatë, për zbatimin e suksesshëm të tij, kërkohen investime të konsiderueshme në administratën tatimore dhe mbështetje për kontrollin e transparencës.

Nëse menaxhohet mirë, ky sistem mund të ulë shmangien tatimore dhe të rrisë konkurrencën, por ndoshta do të ketë sfida sociale për grupet që do të humbasin nga kalimi në tatimin e sheshtë.

POLI I TRETË - 2025 Politika Sociale

Për Pensionet dhe Ndihmën Ekonomike (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimeve për “Pensionet dhe Ndihmën Ekonomike”

Analiza e Premtimeve për Pensionet dhe Ndihmën Ekonomike

Premtimet

Nr	Përmbajtja
1	Vendosja e minimumit jetik prej 20,000 lekë në muaj për pensione, ndihmë ekonomike, pagesa për jetimët dhe paaftësi.
2	Rritja e pensioneve për të gjitha kategoritë që janë nën 20,000 lekë në muaj deri në këtë nivel.
3	Rritja e pensioneve aktuale me vlerë mbi 20,000 lekë me 2,500 lekë çdo vit për 4 vitet e para të qeverisjes.

1. Qartësia e Premtimeve

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimet janë të qarta dhe të drejtpërdrejta, duke përfshirë një qasje të detajuar për përmirësimin e kushteve të jetesës për ata që marrin pensione dhe ndihmë ekonomike. Ato ofrojnë një angazhim për rritjen e pensioneve dhe ndihmës ekonomike, dhe për sigurimin e një minimumi jetik për qytetarët.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 4.7/5

Pensionet dhe Ndihma Ekonomike: Në Shqipëri, ka shumë pensionistë dhe individë që marrin ndihmë ekonomike dhe jetojnë nën kushte të vështira ekonomike, me shumë prej tyre që janë nën nivelin e minimumit jetik.

Minimumi jetik dhe pensionet: Për shumë individë që marrin pensione të ulëta, niveli aktual i pensioneve është shumë më i ulët se niveli i nevojshëm për mbijetesë, duke e bërë nevojën për përmirësimin e këtyre pagesave të domosdoshme.

Rritja e pensioneve dhe ndihmës ekonomike: Ndihma ekonomike dhe pagesat për pensionistët, jetimët dhe ata që kanë paaftësi janë të rëndësishme për sigurimin e një minimumi jetik dhe për mbështetje ekonomike për individët që kanë nevojë.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Vendosja e minimumit jetik prej 20,000 lekë	✅	Kjo masë është jetike për sigurimin e një niveli jetese të pranueshëm për individët që marrin pensione, ndihmë ekonomike dhe për ata me paaftësi.
Rritja e pensioneve për ata nën 20,000 lekë	✅	Rritja e pensioneve për individët që janë nën 20,000 lekë do të përmirësojë ndjeshëm jetesën e tyre dhe do të adresojë një nga problemet kryesore të sistemit aktual të pensioneve.
Rritja e pensioneve për ata që kanë mbi 20,000 lekë	✅	Kjo masë është e qëndrueshme dhe do të ndihmojë për të mbajtur një nivel më të lartë të pensioneve për ata që tashmë kanë një pension të përshtatshëm, por kërkojnë një rritje të përhershme të jetesës.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.6/5

Përfituesit e drejtpërdrejtë të premtimit për mbështetje sociale për minimumin jetik janë tre kategori kryesore:

Pensionistët që marrin pensione më të ulëta se 20,000 lekë në muaj.
Familjet që përfitojnë nga ndihma ekonomike.
Jetimët dhe personat me paaftësi.

Llogaritjet për minimumin jetik

Pensionistët me pensione nën 20,000 lekë janë rreth 324,000 persona, të cilët aktualisht marrin një pagesë mesatare prej 14,000 lekësh në muaj. Për të arritur një standard më të pranueshëm jetese, parashikohet një rritje prej 6,000 lekësh në muaj për secilin, që përkthehet në një shtesë vjetore buxhetore prej 23.33 miliardë lekësh.

Familjet në ndihmë ekonomike, të cilat përllogariten rreth 70,000, marrin aktualisht një ndihmë mesatare prej 10,000 lekësh në muaj. Shtesa e planifikuar për ta është 10,000 lekë të tjera në muaj, që i çon në një mbështetje mujore prej 20,000 lekësh. Kjo përkthehet në një kosto vjetore për buxhetin prej 8.4 miliardë lekësh.

Jetimët dhe personat me paaftësi, që llogariten rreth 30,000 individë, përfitojnë aktualisht një pagesë mesatare prej 12,000 lekësh në muaj. Premtimi parashikon një rritje prej 8,000 lekësh në muaj për këtë kategori, që sjell një kosto totale vjetore prej 2.88 miliardë lekësh.

Në total, për të tre kategoritë e mësipërme, kostoja vjetore për mbështetjen me minimumin jetik arrin në rreth 34.61 miliardë lekë në vit.

Rritja e pensioneve ekzistuese mbi 20,000 lekë

Premtimi tjetër parashikon një rritje progresive për pensionistët që aktualisht marrin më shumë se 20,000 lekë në muaj. Kjo përfshin një rritje mujore prej 2,500 lekësh për çdo vit, përgjatë një mandati 4-vjeçar. Kategoria e përfituesve është rreth 375,000 pensionistë nga një total prej 720,000.

Çdo vit, secili përfitues do të marrë 30,000 lekë më shumë (2,500 lekë × 12 muaj), që përbën një shtesë totale prej 11.25 miliardë lekësh në vitin e parë. Kjo rritje do të akumulohet vit pas viti, duke e çuar totalin e kostos në fund të mandatit 4-vjeçar në 45 miliardë lekë.

Kosto totale buxhetore për 4 vite

Në përmbledhje, skema e mbështetjes sociale dhe rritjes së pensioneve do të sjellë një:

Kosto totale për minimumin jetik për 4 vite: 34.61 miliardë lekë × 4 = 138.44 miliardë lekë
Kosto totale për rritjen progresive të pensioneve: 45 miliardë lekë

Kostoja totale për të katër vitet është afërsisht 183.44 miliardë lekë.

Efektet buxhetore dhe ekonomike

Zbatimi i këtyre masave do të ketë disa efekte direkte dhe indirekte mbi ekonominë:

Shpenzimet buxhetore do të rriten ndjeshëm, duke arritur një shtesë rreth 61 miliardë lekë në vit pas përfundimit të vitit të katërt.
Konsumi familjar do të marrë një shtysë të fortë, pasi rreth 700,000 individë do të kenë të ardhura shtesë mujore për të përballuar nevojat bazë.
Efekti rikthyes në ekonomi, përmes rritjes së konsumit dhe të ardhurave nga tatimet indirekte si TVSH, mund të sigurojë kthimin e 20–25% të shumës totale në buxhetin e shtetit.

Burimi i financimit: Ky projekt mund të mbulohet nga buxheti i shtetit, fondet ndërkombëtare për asistencë sociale, dhe mund të përfshijë një rritje të taksave të cilësisë së lartë për të mbështetur rritjen e pensioneve dhe ndihmën ekonomike.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 4.9/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i kushteve të jetesës	✅ Rritja e pensioneve dhe ndihmës ekonomike do të përmirësojë ndjeshëm jetesën e individëve që janë në nevojë, duke i mundësuar atyre një nivel më të lartë jetese dhe shpenzime më të menaxhueshme.
Stabiliteti social	✅ Ndihma për pensionistët dhe ata me paaftësi do të rrisë stabilitetin social dhe do të ndihmojë në ruajtjen e kohezionit social.
Forcimi i sistemit të pensioneve	✅ Rritja e pensioneve për ata që kanë pensione nën 20,000 lekë do të forcojë besimin në sistemin e pensioneve dhe do të kontribuoni në përmirësimin e mirëqenies së përgjithshme.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Afat
Vendosja e minimumit jetik prej 20,000 lekë	4 vite
Rritja e pensioneve për ata nën 20,000 lekë	4 vite
Rritja e pensioneve për ata mbi 20,000 lekë	4 vite

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 3.8/5

Premtimet për pensionet dhe ndihmën ekonomike janë të qarta dhe të nevojshme për përmirësimin e kushteve të jetesës të individëve që janë më të rrezikuar nga varfëria.

Kostoja e zbatimit është e mundshme, dhe ky plan do të përmirësojë ndjeshëm stabilitetin social dhe do të kontribuoni në forcimin e sistemit të pensioneve

POLI I TRETË - 2025 Të përgjithshme

Për Sigurinë Ushqimore (SHB)

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimeve për “Sigurinë Ushqimore”

Analiza e Premtimeve për Sigurinë Ushqimore

Premtimet

Nr	Përmbajtja
24	Cilësia e ushqimit do të trajtohet si çështje e sigurisë kombëtare.
25	Ndërtimi i një sistemi të gjurmimit të ushqimit sipas standardeve të BE-së.
26	Investimi në modernizimin e laboratorëve të AKU-së dhe ngritja e laboratorëve në pikat kufitare.
27	Ashpërsimi i Kodit Penal për mashtrimin me cilësinë e ushqimit, përfshirë konfiskimin e bizneseve.
28	Gjoba deri në 10-fish të vlerës së produktit për bizneset që shesin bukë me miell me proteinë nën 12%.
29	Certifikimi dhe promovimi i produkteve tradicionale shqiptare për mbrojtje dhe promovim ndërkombëtar.

1. Qartësia e Premtimeve

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimet janë të qarta dhe të drejtpërdrejta, duke adresuar çështje të sigurisë ushqimore me një qasje të fortë për të përmirësuar cilësinë e ushqimit dhe mbrojtjen e konsumatorëve nga rreziku i ushqimeve të cilësisë së ulët. Ato synojnë edhe ndihmën për produktet tradicionale shqiptare duke përfshirë një përqendrim në standarde ndërkombëtare dhe forcimin e kontrolleve.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 4.8/5

Cilësia e ushqimit dhe siguria kombëtare: Në Shqipëri, ka pasur shqetësime lidhur me cilësinë e ushqimeve, përfshirë kontaminimin dhe mashtrimet me produktet që preken nga standardet ushqimore. Për pasojë, trajtimi i kësaj çështjeje si një çështje e sigurisë kombëtare është një hap i domosdoshëm.
Laboratorët dhe kontrollet e sigurisë: Shqipëria ka pasur mangësi në infrastruktura laboratorike dhe sisteme të gjurmimit të ushqimit, dhe ka nevojë për modernizim dhe përmirësim të sistemeve ekzistuese.
Kompensimi për mashtrimin me ushqimin: Ashpërsimi i masave ligjore për ata që manipulojnë cilësinë e ushqimit, përfshirë konfiskimin e bizneseve, është një masë e fortë dhe e nevojshme për të ndaluar praktikat e dëmshme që rrezikojnë shëndetin e konsumatorëve.
Gjoba për bukën me miell me proteinë nën 12%: Gjoba është një masë e drejtë për të siguruar standarde më të larta të ushqimeve dhe për të luftuar praktikat nënstandard.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.7/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Cilësia e ushqimit si çështje sigurie kombëtare	✅	Kjo është një masë e rëndësishme që do të forcojë kontrollin dhe mbikëqyrjen në sektorin e ushqimit, duke ruajtur shëndetin e popullsisë dhe përmirësuar reputacionin ndërkombëtar.
Sistemi i gjurmimit të ushqimit	✅	Ndërtimi i një sistemi të gjurmimit të ushqimit sipas standardeve të BE-së është një hap i domosdoshëm për të siguruar një kontroll të plotë të zinxhirit të furnizimit me ushqime, dhe për të mbrojtur konsumatorët.
Modernizimi i laboratorëve	✅	Investimi në modernizimin e laboratorëve të AKU-së dhe ngritja e laboratorëve në pikat kufitare është një masë që do të përmirësojë kapacitetin e detektimit të ushqimeve të pasigurta, duke ndihmuar në shëndetin publik.
Ashpërsimi i Kodit Penal	✅	Ashpërsimi i Kodit Penal për mashtrimin me cilësinë e ushqimit dhe konfiskimi i bizneseve është një masë e rëndë që do të shtojë ndëshkueshmërinë dhe do të rrisë efektin paralajmërues për ata që manipulojnë ushqimet.
Gjoba për bukën	✅	Gjoba deri në 10-fish të vlerës së produktit është një masë ndëshkuese dhe parandaluese për bizneset që ofrojnë produkte të nënstandardizuara, duke siguruar një cilësi më të lartë ushqimi.
Certifikimi dhe promovimi i produkteve tradicionale	✅	Certifikimi dhe promovimi i produkteve tradicionale shqiptare është një masë që mund të ndihmojë në mbrojtjen e trashëgimisë ushqimore dhe hapjen e mundësive për eksport.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.6/5

Llogaritje të kostove për implementimin e masave të sigurisë ushqimore:

Sistemi i gjurmimit të ushqimit

Kostoja për zhvillimin dhe implementimin e një sistemi gjurmimi sipas standardeve të BE-së mund të jetë në rreth 3,000,000 euro për ndërtimin e platformave dhe integrimin e teknologjive të avancuara.

Modernizimi i laboratorëve të AKU-së dhe ngritja e laboratorëve në pikat kufitare

Investimi në modernizimin e laboratorëve dhe ngritjen e laboratorëve në kufi mund të kërkojë përfitime të konsiderueshme infrastrukturore, me një vlerë të mundshme prej 2,000,000 euro për vit.

Ashpërsimi i Kodit Penal dhe mbikëqyrja

Kostoja për zbatimin dhe përmirësimin e ligjeve përfshin në burime njerëzore dhe administratën shtetërore, dhe mund të jetë rreth 500,000 euro për vit.

Certifikimi dhe promovimi i produkteve tradicionale

Certifikimi dhe promovimi ndërkombëtar mund të kushtojë 1,000,000 euro për krijimin e markave të produkteve dhe fushatave të promovimit.

Kosto totale vjetore:

3,000,000 euro (sistemi i gjurmimit)
2,000,000 euro (modernizimi i laboratorëve)
500,000 euro (ashpërsimi i Kodit Penal dhe mbikëqyrja)
1,000,000 euro (certifikimi dhe promovimi i produkteve)

Totali: 6,500,000 euro për vitin e parë.

Burimi i financimit: Ky projekt mund të mbulohet nga buxheti i shtetit, fondet ndërkombëtare për sigurinë ushqimore, dhe investimet private nga biznese të interesuara për të garantuar produkte cilësore.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 4.8/5

Kategoria	Ndikimi
Siguria dhe Shëndeti Publik	✅ Përmirësimi i cilësisë së ushqimit dhe siguria ushqimore do të kontribuojë në ruajtjen e shëndetit të popullsisë, duke ulur rreziqet nga ushqimet e pasigurta dhe përmirësuar reputacionin ndërkombëtar të Shqipërisë.
Mbështetje për produktet tradicionale	✅ Certifikimi dhe promovimi i produkteve tradicionale do të nxisë zhvillimin ekonomik, duke i dhënë mundësi eksportit dhe mbrojtjes së trashëgimisë ushqimore.
Kontroll dhe mbikëqyrje më e fortë	✅ Përmirësimi i kontrollit dhe ndëshkimeve për cilësinë e ushqimit do të shtojë besimin te konsumatorët dhe do të ndihmojë në luftimin e mashtrimeve dhe keqtrajtimit të produkteve.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.7/5

Masa	Afat
Sistemi i gjurmimit të ushqimit	2 vjet
Modernizimi i laboratorëve	1-2 vjet
Ashpërsimi i Kodit Penal	6 muaj – 1 vit
Gjoba për bukën me miell me proteinë nën 12%	1 vit
Certifikimi dhe promovimi i produkteve	2-3 vjet

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.8/5

Këto premtime janë të qarta dhe të mundshme për t’u realizuar, me një strategji të plotë dhe të detajuar për të përmirësuar sigurinë ushqimore dhe mbrojtjen e shëndetit të qytetarëve.

Ka një plan të fortë për mbikëqyrjen dhe kontrollet, dhe masat ligjore dhe ekonomike janë të balancuara. Sidoqoftë, zbatimi i plotë kërkon një investim të konsiderueshëm dhe një koordinim të ngushtë ndërmjet institucioneve shtetërore dhe bizneseve

Newer Posts

Older Posts

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Hidrokarburet dhe Minerarët”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

Premtimi është i qartë dhe ka një strukturë të mirë për të adresuar problematikat në sektorët e hidrokarbureve dhe mineraleve. Ai përfshin disa nisma kryesore:

Zhbërja e monopoleve dhe oligopoleve në sektorin e hidrokarbureve.

Krijimi i shoqërive përpunuese për minerale dhe hidrokarbure brenda Shqipërisë.

Angazhimi i biznesve vendase për të rritur vlerën e produkteve dhe zhvillimin e shoqërive shumëpalëshe.

Politika e dhënies së burimeve minerale vetëm kur shteti merr më shumë se 50% të sasisë së nxjerrë pas shlyerjes së investimit fillestar.

🔹 Dobësi:Kjo është një iniciativë ambicioze që mund të kërkojë një periudhë të gjatë për implementimin e duhur dhe mund të ndeshë rezistencë nga aktorët dominues aktualë në treg.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

Në sektorin e hidrokarbureve dhe mineraleve, aktualisht ka një dominim të monopoleve dhe oligopoleve, ku disa kompani kontrollojnë një pjesë të madhe të tregut, duke krijuar mungesë konkurrencë dhe duke e penguar zhvillimin e bizneseve vendase.

Gjithashtu, shpesh herë dhënia e kontratave për shfrytëzim të burimeve natyrore është bërë në kushte që favorizojnë palët private, ndërsa shteti ka marrë një përqindje të vogël të të ardhurave.

🔹 Probleme thelbësore:

Mungesa e një ligji të qartë që rregullon përfitimin e shtetit nga burimet natyrore.

Barriera për krijimin e shoqërive përpunuese dhe stimulimi i biznesve vendase për të rritur vlerën e produkteve të nxjerra.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Për zhbërjen e monopoleve dhe oligopoleve:

🔹 Për krijimin e shoqërive përpunuese për minerale dhe hidrokarbure në Shqipëri:

Nxitja e zhvillimit të shoqërive përpunuese përmes subvencioneve dhe granteve për investimet në teknologjinë përpunuese, si dhe krijimi i kushteve të favorshme për investitorët vendas dhe të huaj.

🔹 Politika për ndarjen e burimeve minerale dhe hidrokarbureve me shtetin që merr më shumë se 50% të sasisë së nxjerrë:

Rregullimi i një sistemi të qartë për përfitimet që do të marrë shteti, me një përqindje minimale që siguron fitime të drejta për të dyja palët.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa

Kosto (milionë euro)

Zhbërja e monopoleve dhe krijimi i një tregu të hapur

4 – 7

Krijimi i shoqërive përpunuese për minerale dhe hidrokarbure

180 – 250

Mbështetje për bizneset vendase dhe përmirësimi i infrastrukturës

40

Monitorimi dhe mbikëqyrja e sektorëve

1

TOTAL (për 4 vite)

220 – 290

🔹 Burime të mundshme financimi:

Burime nga buxheti i shtetit për politikat e nxitjes së investimeve dhe zhvillimit të sektorëve.

Mundësi për financime nga agjencitë ndërkombëtare për zhvillim dhe organizatat që mbështesin zhvillimin e qëndrueshëm dhe konkurencën në sektorët natyrorë.

⚠️ Rrezik: Pasi ky është një projekt me investime të larta, mund të ketë vështirësi në sigurimin e burimeve financiare dhe mund të përballet me sfida nga aktorët dominues në sektor.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Ndikime pozitive:

Zhbërja e monopoleve do të rrisë konkurrencën dhe do të krijojë mundësi më të mira për investitorët vendas dhe të huaj, duke sjellë zhvillim të qëndrueshëm dhe rritje të mundësive të punësimit.

Krijimi i shoqërive përpunuese mund të shtojë vlerën e produkteve dhe të reduktojë varësinë nga eksportet e papërpunuara, duke kontribuar në diversifikimin e ekonomisë.

Pjesëmarrja më e madhe e shtetit në fitimet nga burimet natyrore do të ndihmojë në rritjen e të ardhurave buxhetore dhe mund të përdoret për projekte zhvillimi.

🔹 Rreziqe të mundshme:

Krijimi i mundësive për korrupsion dhe manipulim të tregut nga aktorët privatë që janë të interesuar të mbajnë status quo-në.

Sfida në implementimin e një rregulloreje të re dhe ndarjes së fitimeve të burimeve natyrore që të përfitojnë të gjitha palët.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza

Periudha

Veprimet kryesore

Faza 1

2025 – 2026

Zhbërja e monopoleve dhe oligopoleve, krijimi i strukturave mbikëqyrëse.

Faza 2

2027 – 2028

Krijimi i shoqërive përpunuese dhe nxitja e investimeve vendase.

Faza 3

2029 – 2030

Zbatimi i politikës së ndarjes së fitimeve dhe sigurimi i përfitimeve të drejta për shtetin.

🔹 Sfida kryesore:

Implementimi i ndryshimeve ligjore dhe krijimi i kushteve të përshtatshme për zhvillimin e një tregu më të hapur dhe të konkurrueshëm mund të përballen me rezistencë nga aktorët e industrisë.

Menaxhimi i ndërhyrjeve të mundshme të palëve private që mund të ndikojnë në ekuilibrin e tregut dhe të shkelin rregullat e reja të ndarjes së fitimeve.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

Kategori

Vlerësim

Simboli

Qartësia e Premtimit

4.7

✅

Situata Aktuale

4.3

⚠️

Masat për Zbatimin