Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Reduktimi i Përdorimit të Letrës dhe Pëmirësimi i Proceseve Dixhitale”
Premtimi:
Do të reduktojmë ndjeshëm përdorimin e letrës dhe ndikimin në mjedis, duke përmirësuar proceset dixhitale dhe duke ruajtur më shumë burime natyrore, për të reduktuar ndotjen dhe për të promovuar zhvillimin e qëndrueshëm.
1. Qartësia e Premtimit
Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:
  • Reduktimi i përdorimit të letrës dhe përmirësimi i proceseve dixhitale për të ruajtur burime natyrore dhe për të ulur ndotjen.
  • Qëllimi është reduktimi i ndikimit mjedisor dhe promovimi i përpjekjeve për zhvillim të qëndrueshëm.
📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë për të mbrojtur mjedisin.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
📊 Gjendja aktuale e përdorimit të letrës dhe ndikimit në mjedis:
  • Përdorimi i lartë i letrës në administratë, arsimin dhe sektorin privat ka një ndikim të konsiderueshëm në mjedis për shkak të prodhimit të letrës, përdorimit të energjisë për printim dhe trajtimin e mbetjeve.
  • Rritja e konsumit të burimeve natyrore, duke përfshirë drurët, për prodhimin e letrës, kontribuon në degradimin e pyjeve dhe shkatërrimin e biodiversitetit.
  • Shumë shërbime dhe procese administrativë, si aplikimet për dokumente dhe regjistrimet, ende mbështeten në formatin fizik dhe të letrës, duke rritur edhe ndotjen për shkak të transportit dhe trajtimit të mbetjeve.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Përdorimi i lartë i letrës dhe ndikimi mjedisor janë probleme të njohura që duhet adresuar urgjentisht.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️                Përmirësimi i Proceseve Dixhitale
  • Automatizimi i procedurave administrative dhe reduktimi i nevojës për dokumente fizike duke i transferuar ato në formate dixhitale.
  • Zhvillimi i platformave online për të mundësuar aplikime dhe komunikim elektronik mes qytetarëve dhe institucioneve.
  • Përfshirja e teknologjisë cloud dhe sistemeve të sigurt për menaxhimin dhe ruajtjen e informacionit, duke siguruar që të dhënat të jenë të disponueshme dhe të mbrojtura.
2️                Educimi dhe Ndihma për Qytetarët dhe Institucionet
  • Fushata informuese për qytetarët dhe organizatat për të shfrytëzuar mundësitë dixhitale dhe për të ndihmuar në kalimin nga përdorimi i letrës në opsionet dixhitale.
  • Trajnimi i punonjësve të administratës publike dhe të sektorëve të tjerë për t’u siguruar që janë të aftë për të përdorur teknologjitë e reja dhe për të ofruar shërbime pa letra.
3️                Investime në Infrastrukturën Dixhitale
  • Përmirësimi i infrastrukturës digjitale në administratën shtetërore dhe sektorin privat, për të siguruar që të gjitha shërbimet të jenë të aksesueshme dhe të funksionojnë pa letra.
  • Rritja e aksesit në internet dhe pajisjeve teknologjike për qytetarët dhe institucionet që kanë ende vështirësi për të përdorur teknologjinë.
📌 Vlerësimi: ✅ (Masat e nevojshme për reduktimin e përdorimit të letrës dhe përmirësimin e proceseve dixhitale janë të drejtpërdrejta dhe të domosdoshme.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e Nevojshme:
  • Infrastruktura dixhitale dhe zhvillimi i sistemeve online: 10-20 milionë euro.
  • Fushata edukative dhe trajnimi i administratës dhe qytetarëve: 3-5 milionë euro.
  • Modernizimi i pajisjeve dhe rritja e aksesit në internet: 5-8 milionë euro.
📌 Mundësi Financimi: ✅ Buxheti i shtetit dhe fonde nga Bashkimi Europian për projekte dixhitalizimi dhe mbështetje teknologjike. ✅ Partneritete me kompani të teknologjisë dhe investitorë për financimin e përpjekjeve dixhitalizuese.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Investimi fillestar është i lartë, por kursimet afatgjata dhe ndihma për mjedisin mund të justifikojnë shpenzimet.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Përmirësimi i efikasitetit të administratës publike dhe sektorit privat duke ulur kostot e përpunimit të dokumenteve dhe shërbimeve, për shkak të kalimit në dixhitalizim.
  • Reduktimi i ndotjes dhe ruajtja e burimeve natyrore, për shkak të uljes së kërkesës për prodhimin e letrës dhe përdorimin e energjisë për trajtimin e materialeve fizike.
  • Përmirësimi i shërbimeve për qytetarët dhe ofrimi i mundësive më të shpejta dhe më të sigurta për të kryer procedura administrativë.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Ngadalësimi i kalimit në dixhitalizim në zona të caktuara për shkak të mungesës së teknologjisë dhe infrastrukturës.
  • Vështirësi për grupet më të vjetra dhe më pak të afta për të përdorur teknologjinë mund të pengojnë kalimin në proceset dixhitale dhe mund të krijojnë pabarazi.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi do të jetë kryesisht pozitiv, por kërkon një qasje të kujdesshme dhe mbështetje për grupet vulnerabël.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i mundshëm: 2025-2028
  • 2025-2026Krijimi i infrastrukturës dixhitale dhe implementimi i platformave online për shërbime administrative dhe komunikim.
  • 2026-2027Fushata edukative dhe trajnimi i administratës për të kaluar në proceset dixhitale dhe eliminimin e dokumenteve fizike.
  • 2027-2028Monitorimi dhe optimizimi i sistemeve dixhitale dhe përdorimi minimal i letrës.
📌 Vlerësimi: ✅ (Afati është realist dhe mund të arrihet, për sa kohë investimet janë të planifikuara dhe implementimi është i mirëstrukturuar.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Reduktimi i Përdorimit të Letrës dhe Pëmirësimi i Proceseve Dixhitale”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅
Premtimi për reduktimin e përdorimit të letrës dhe përmirësimin e proceseve dixhitale ka potencial të madh për të sjellë përfitime ekonomike dhe mjedisore. Me implementimin e duhur të strategjive dhe mbështetje për qytetarët dhe institucionet, ky premtim mund të realizohet me sukses dhe të sjellë kursime të konsiderueshme për administratën dhe qytetarët
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Kursimi i Miliona Euro për Qytetarët”
Premtimi: Do të kursejmë miliona euro për qytetarët, duke eliminua burokracinë dhe kostot e panevojshme për shërbimet publike, për të reduktuar shpenzimet dhe për të ofruar një administratë më efikase.
1. Qartësia e Premtimit
Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:
Kursimi i milionave euro do të realizohet përmes eliminimit të burokracisë dhe reduktimit të kostove për shërbimet publike.
Qëllimi është përmirësimi i efikasitetit të administratës dhe ofrimi i një shërbimi më të lirë për qytetarët.
📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe konkret.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
📊 Gjendja aktuale e shërbimeve publike dhe burokracisë
Shpenzimet e larta për qytetarët: Shërbimet publike shpesh janë të shtrenjta dhe burokratikisht të ngarkuara, duke i detyruar qytetarët të kalojnë shumë kohë dhe burime për të plotësuar kërkesat administrative.
Pagesat për shërbime administrative: Qytetarët shpesh përballen me kostot e shërbimeve të panevojshme, si shërbime të paisjeve dhe aplikimeve, si dhe kostot për sportele fizike.
Burokracia e panevojshme: Procedurat e shumta administrative, dokumentacionet e tepërta dhe koha e gjatë e pritjes për marrjen e shërbimeve shpesh shkaktojnë shqetësime dhe rritin kostot e jetesës.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Burokracia dhe shpenzimet janë probleme të njohura dhe ndikojnë drejtpërdrejt në kostot e qytetarëve.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️                Eliminimi i Burokracisë
Përmirësimi i procesëve administrativë për të eliminuar hapësirat për pagesa dhe procedura të panevojshme.
Përdorimi i platformave dixhitale dhe automatikisht përmirësimi i proceseve, duke reduktuar numrin e dokumenteve fizike dhe sporteleve të nevojshme për qytetarët.
Centralizimi i shërbimeve administrative për të ndaluar ndërhyrjet e tepërta dhe zgjatur proceset.
2️                Reduktimi i Kostove për Shërbimet Publike
Eliminimi i tarifave të larta për shërbimet administrative, si regjistrimi i bizneseve, aplikimet për certifikata dhe dokumente të tjera të nevojshme.
Optimizimi i shpenzimeve për shërbime të ofruara nga administrata, duke përdorur teknologjinë për të përshpejtuar shërbimet dhe për të reduktuar shpenzimet operative të institucioneve shtetërore.
Rritja e efikasitetit të shërbimeve online, duke ofruar mundësi më të mëdha për qytetarët që të kryejnë procedura pa pasur nevojë të vizitojnë sportelet.
3️                Integrimi dhe Bashkëpunimi me Institucionet Ndërkombëtare
Partneritete për financimin e projekteve dixhitalizimi që mund të sjellin kursime për qytetarët dhe për administratën.
Përfshirja e ekspertizës ndërkombëtare për të përmirësuar proceset dhe teknologjinë e përdorur.
📌 Vlerësimi: ✅ (Masat janë të drejtpërdrejta dhe të domosdoshme për eliminimin e burokracisë dhe reduktimin e kostove.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e Nevojshme:
Përmirësimi i infrastrukturës dixhitale dhe krijimi i platformave të centralizuara: 10-15 milionë euro.
Investimi në modernizimin e institucioneve shtetërore dhe automatizimi i procedurave administrative: 8-12 milionë euro.
Edukimi dhe trajnim për administratën për t’u njohur me proceset e reja dhe për t’u siguruar që shërbimet janë ofruar pa shpenzime shtesë për qytetarët: 3-5 milionë euro.
📌 Mundësi Financimi:✅ Buxheti i shtetit dhe fonde nga Bashkimi Europian për projekte dixhitalizimi dhe rritje efikasiteti në administratën publike.✅ Partneritete publiko-private për zhvillimin e sistemeve dixhitale dhe automatizimin e shërbimeve.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Investimet mund të kërkojnë një shpenzim të konsiderueshëm në fillim, por do të sjellin kursime afatgjata.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
Shërbime më të shpejta dhe më efikase për qytetarët, duke reduktuar kohën dhe shpenzimet që lidhen me procedurat administrative.
Kursime për qytetarët për shkak të eliminimit të kostove për shërbime të panevojshme dhe pagesave të shtrenjta.
Rritja e besueshmërisë në administratën shtetërore, e cila do të ndikojë në përmirësimin e klimës së biznesit dhe rritjen e investimeve.
Reduktimi i korrupsionit dhe mundësitë për të krijuar një administratë më të pastër dhe të përgjegjshme.
⚠️ Rreziqet potenciale:
Ngadalësimi i procesit të kalimit në formatin dixhital, pasi disa shtresa të popullsisë mund të hasin vështirësi në përballimin e ndryshimeve teknologjike.
Mungesa e burimeve të mjaftueshme për zbatimin e ndryshimeve, që mund të ndalojnë përpjekjet për të implementuar shërbime të mëtejshme.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi do të jetë kryesisht pozitiv për qytetarët, por kërkon kujdes të veçantë për të përfshirë të gjithë shtresat sociale.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i mundshëm: 2025-2028
2025-2026 – Planifikimi dhe zbatimi i përmirësimeve të para në infrastrukturën dixhitale dhe fillimi i eliminimit të burokracisë.
2026-2027 – i i dixhitalizimit të shërbimeve dhe automatizimi i procedurave administrative.
2027-2028 – Rritja e efikasitetit të shërbimeve dhe ulja e kostove për qytetarët përmes monitorimit dhe rishikimit të vazhdueshëm të sistemeve.
📌 Vlerësimi: ✅ (Afati është realist dhe mund të arrihet nëse investimet dhe përpjekjet janë të planifikuara mirë.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Kursimi i Miliona Euro për Qytetarët”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅
Premtimi i kursimit të miliona euro për qytetarët është një hap pozitiv dhe mund të realizohet nëse plani është i qartë dhe mbështetet nga investime të rëndësishme në dixhitalizim dhe optimizim të procesëve. i i suksesit është i mundur, por kërkon planifikim të kujdesshëm dhe përfshirje të të gjithë qytetarëve dhe grupeve vulnerabël.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Rritja e Gama e Shërbimeve të Platformës e-Albania”
Premtimi: Rritja e gamës së shërbimeve të platformës e-Albania për të ofruar shërbime më të shpejta dhe më funksionale për qytetarët dhe bizneset.
1. Qartësia e Premtimit
Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:
  • Rritja e gamës së shërbimeve do të përfshijë shërbime të reja dhe më të shpejta për qytetarët dhe bizneset.
  • Përmirësimi i funksionalitetit të platformës ka si qëllim reduktimin e burokracisë dhe përmirësimin e aksesit për të gjithë qytetarët dhe subjektet e interesuara.
📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të arritshëm.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
📊 Gjendja aktuale e platformës e-Albania
  • Përfitime të disponueshme:
    ✅ Shërbime për shumicën e kërkesave administrative si aplikimet për certifikata, leje ndërtimi, regjistrime të bizneseve, sigurime shoqërore, dhe shërbime të tjera.
✅ Shërbime për bizneset që lidhen me tatimet, regjistrimet dhe licencat.
  • Problemet kryesore:
    Përkeqësimi i performancës – Gjatë periudhave të ngarkesës të lartë, platforma është përballur me ndërprerje dhe ngadalësime të rëndësishme.
    Qasja e kufizuar në disa shërbime – Disa shërbime janë ende të vështira për t’u aksesuar për qytetarët që nuk janë të njohur me teknologjinë ose nuk kanë mundësi të përdorin internetin.
Mbështetje e pamjaftueshme për përdoruesit – Shërbimet online shpesh janë të vështira për t’u naviguar, dhe qytetarët nuk kanë gjithmonë asistencë për përdorimin e shërbimeve.❌ Diferenca në nivelin e dixhitalizimit mes qyteteve dhe zonave rurale – Ndërsa në qytete shërbimet janë relativisht të mira, qytetarët në zona rurale dhe të izoluara mund të kenë më shumë vështirësi për të përdorur shërbimet.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Shërbimet ekzistuese kanë disa mangësi, sidomos në funksionalitet dhe akses për grupe të caktuara.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️                Rritja e gamës së shërbimeve
  • Përfshirja e shërbimeve të reja:
    Shërbime më të avancuara për qytetarët, si regjistrimi për shërbime shëndetësore, votimi elektronik, dhe aplikime për ndihmë sociale.
    Shërbime për bizneset: Platforma mund të përfshijë shërbime të plota të menaxhimit të taksave dhe faturave elektronike, duke mundësuar pagesat dhe deklarimet e shpejta dhe të sigurta.
    Integrimi me shërbime ndërkombëtare: Shërbime që lidhin qytetarët dhe bizneset me shërbimet ndërkombëtare si aplikimet për viza dhe njohjen e dokumenteve.
2️                Përmirësimi i performancës dhe sigurisë së platformës
  • Investime në infrastrukturë teknologjike për të mbështetur përdorimin e shtuar të platformës dhe për të reduktuar ndërprerjet.
  • Përmirësimi i sigurisë kibernetike për të mbrojtur të dhënat personale dhe për të garantuar besueshmërinë e sistemit.
  • Përmirësimi i mundësive të mbështetjes për përdoruesit, si përmes një platforme për ndihmë online dhe asistencë telefonike.
3️                Edukimi dhe mbështetje për përdoruesit
  • Trajnime për qytetarët mbi përdorimin e platformës, përfshirë punshimin e informacioneve dhe përmbushjen e kërkesave.
  • Shërbime mbështetëse për qytetarët dhe bizneset që nuk janë të aftë të përdorin teknologjinë, përfshirë asistencën në sportelet dixhitale dhe mundësinë për të ndihmuar përdoruesit përmes qendrave të ndihmës.
📌 Vlerësimi: ✅ (Masat janë të drejtpërdrejta dhe të nevojshme për përmirësimin e platformës.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e Nevojshme
  • Përmirësimi i infrastrukturës teknologjike: 10-15 milionë euro.
  • Investime në sigurinë kibernetike dhe mbrojtjen e të dhënave: 5-8 milionë euro.
  • Trajnime dhe mbështetje për përdoruesit: 3-5 milionë euro.
  • Shërbime të reja dhe integrimi i shërbimeve ndërkombëtare: 8-12 milionë euro.
📌 Mundësi FinancimiGrante dhe asistencë nga BE dhe organizata ndërkombëtare për dixhitalizimin dhe përmirësimin e shërbimeve publike.✅ Buxhetimi nga buxheti i shtetit dhe partneritete private për zhvillimin e infrastrukturës dixhitale.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja është e konsiderueshme, por ka mundësi mbështetje nga burime ndërkombëtare.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Shërbime më të shpejta dhe më të lehta për qytetarët dhe bizneset, duke ulur kohën e pritjes dhe burokracinë.
  • Zgjerimi i mundësive të biznesit dhe qasja më e lehtë në shërbimet e administratës do të inkurajojë investimet dhe rritjen ekonomike.
  • Korrupsion më të ulët për shkak të transparencës dhe lehtësisë në proceset administrative.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Përjashtimi i grupeve vulnerabël që nuk kanë akses në internet ose nuk janë të aftë të përdorin teknologjinë.
  • Mungesa e mundësive të mjaftueshme të asistencës dhe mbështetjes për ata që hasin vështirësi gjatë përdorimit të platformës.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është pozitiv për shumicën e qytetarëve dhe biznesve, por mund të krijohet përjashtim për grupe të caktuara.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2028
  • 2025-2026 – Përmirësimi i funksionalitetit dhe shtimi i shërbimeve të reja.
  • 2026-2027 – Rritja e kapaciteteve të serverave dhe investimi në sigurinë kibernetike.
  • 2027-2028 – Integrimi i shërbimeve ndërkombëtare dhe rritja e mbështetjes për përdoruesit.
📌 Vlerësimi: ✅ (Afati është i arritshëm, por kërkon monitorim të kujdesshëm gjatë periudhës së zbatimit.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Rritja e Gama e Shërbimeve të Platformës e-Albania”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅
Premtimi i rritjes së gamës së shërbimeve të platformës e-Albania është i arritshëm dhe i mundshëm për t’u realizuar, duke përmirësuar cilësinë e shërbimeve publike për qytetarët dhe bizneset. Megjithatë, kërkon investime të konsiderueshme në infrastrukturë dhe siguri, si dhe një plan të qartë për t’u siguruar që grupet vulnerabël të përfshihen.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Eliminimi i Sporteleve Fizike dhe Kalimi në Formatin Dixhital”
Premtimi:
Kalimi i të gjitha shërbimeve publike në formatin dixhital për të eliminuar sportelet fizike, reduktuar korrupsionin e vogël dhe përmirësuar efikasitetin e administratës.
1. Qartësia e Premtimit
Premtimi është i qartë në qëllim, por ka paqartësi në disa aspekte kryesore:
  1. Cilat shërbime do të kalojnë 100% në format dixhital?
    • A përfshin kjo të gjitha shërbimet publike, përfshirë ato që kërkojnë verifikime fizike, si regjistrimi i pronave dhe dokumentet e gjendjes civile?
    • A do të ketë shërbime hibride për qytetarët që nuk kanë akses në internet ose nuk janë të familjarizuar me teknologjinë?
  2. Çfarë garancish ofron qeveria për sigurinë kibernetike dhe funksionimin e sistemit?
    • A ka një strategji për mbrojtjen e të dhënave personale dhe për të parandaluar sulmet kibernetike?
    • Si do të trajtohen mungesat e infrastrukturës në zonat rurale dhe për grupet vulnerabël?
  3. A do të ketë ndihmë për qytetarët që nuk janë të aftë të përdorin shërbimet dixhitale?
    • Si do të trajtohen grupet e moshuara, njerëzit me aftësi të kufizuara dhe ata që nuk kanë akses në pajisje dixhitale?
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi është i qartë, por ka mungesë detajesh për aksesin, sigurinë dhe mbështetjen për grupet vulnerabël.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
📊 Gjendja aktuale e shërbimeve dixhitale në Shqipëri
  • Portali e-Albania ofron shumicën e shërbimeve publike online, përfshirë:
    ✅ Aplikime për certifikata familjare dhe gjendje civile.
    ✅ Aplikime për leje ndërtimi, patenta dhe licenca biznesi.
    ✅ Shërbime të tatimeve dhe doganave.
    ✅ Regjistrime për sigurimet shoqërore dhe pensionet.
  • Problemet kryesore:
    Ndërprerjet e sistemit – Në vitin 2022 dhe 2023, portalet qeveritare pësuan sulme kibernetike dhe shërbimet u bllokuan për disa ditë.
    Korrupsioni i fshehur – Edhe pse sportelet janë reduktuar, zvarritjet artificiale dhe tarifat jozyrtare për përshpejtimin e aplikimeve vazhdojnë.
    Mungesa e aksesit për grupe të caktuara – Një përqindje e lartë e të moshuarve dhe banorëve të zonave rurale nuk përdorin internetin dhe kanë vështirësi në përdorimin e shërbimeve dixhitale.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Shërbimet janë të dixhitalizuara, por problemet e aksesit, korrupsionit të fshehur dhe sigurisë janë ende të pranishme.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️                Infrastrukturë dixhitale e qëndrueshme dhe e sigurt
  • Investime në sigurinë kibernetike për të mbrojtur të dhënat personale të qytetarëve.
  • Përmirësimi i serverave dhe sistemit të backup-it për të shmangur ndërprerjet e shërbimeve.
  • Partneritete me kompani ndërkombëtare të teknologjisë për menaxhimin e të dhënave dhe mbrojtjen nga sulmet kibernetike.
2️                Qendra ndihmëse për grupet vulnerabël
  • Krijimi i “Pikave të Ndihmës Dixhitale” në bashki dhe zona rurale për të ndihmuar qytetarët që nuk kanë akses ose nuk dinë të përdorin shërbimet online.
  • Trajnime për të moshuarit dhe njerëzit me aftësi të kufizuara për përdorimin e shërbimeve dixhitale.
  • Alternativa telefonike ose asistencë përmes zyrave postare për ata që nuk mund të përdorin internetin.
3️                Mbikëqyrja e efektivitetit të reformës
  • Krijimi i një mekanizmi vlerësimi për të monitoruar nëse shërbimet dixhitale po funksionojnë siç duhet.
  • Zbulimi dhe ndëshkimi i korrupsionit të fshehur (p.sh., zvarritja e qëllimshme e aplikimeve dixhitale për të nxitur ryshfetin).
📌 Vlerësimi: ✅ (Masat janë të qarta dhe të realizueshme, por kërkojnë investime dhe mbikëqyrje të fortë.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e Nevojshme
  • Siguria kibernetike dhe modernizimi i serverave: 15-20 milionë euro.
  • Pikat e ndihmës për grupet vulnerabël: 5-8 milionë euro.
  • Trajnime për administratën publike dhe qytetarët: 3-5 milionë euro.
📌 Mundësi FinancimiGrante nga BE dhe institucionet ndërkombëtare për dixhitalizimin dhe sigurinë kibernetike.✅ Partneritete me kompani teknologjike për menaxhimin dhe përmirësimin e sistemit.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja është e lartë, por e menaxhueshme nëse sigurohet mbështetje ndërkombëtare.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Shërbime më të shpejta dhe reduktim i korrupsionit të vogël.
  • Kursim kohe dhe parash për qytetarët që nuk do të kenë nevojë të vizitojnë fizikisht sportelet.
  • Administratë publike më efikase dhe e fokusuar në zgjidhjen e çështjeve më komplekse.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Mund të krijojë përjashtim për qytetarët që nuk kanë akses në internet ose nuk janë të aftë të përdorin teknologjinë.
  • Sulmet kibernetike dhe rrjedhja e të dhënave mund të dëmtojnë besimin e qytetarëve në sistem.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është kryesisht pozitiv, por duhet menaxhim i mirë për të shmangur përjashtimin e grupeve të rrezikuara.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2028
  • 2025-2026 – Investime në sigurinë kibernetike dhe modernizimin e sistemeve.
  • 2027 – Krijimi i qendrave ndihmëse dhe trajnime për qytetarët.
  • 2028 – Eliminimi i plotë i sporteleve fizike dhe kalimi në formatin dixhital.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është i arritshëm, por kërkon zbatim të kujdesshëm.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Eliminimi i Sporteleve Fizike dhe Kalimi në Formatin Dixhital”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.4/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ⚠️🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm, por duhet të shoqërohet me investime të larta në siguri kibernetike dhe akses për grupet vulnerabël.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Udhëtimi pa Viza dhe Marrëveshje për Patentat”
Premtimi: Zgjerimi i vendeve ku shqiptarët mund të udhëtojnë pa viza dhe nënshkrimi i marrëveshjeve të reja për njohjen dhe konvertimin e patentave shqiptare.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë në synim, por ka nevojë për më shumë detaje:
  1. Cilat vende specifikisht synohen për liberalizimin e vizave?
    • A bëhet fjalë për vendosjen e regjimeve pa viza me SHBA, Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë apo vendet arabe dhe aziatike?
    • A është objektiv anëtarësimi në programin e vizave të lehtësuara të BE-së për lëvizje më të lirë në Schengen?
  2. Çfarë marrëveshjesh për patentat do të nënshkruhen?
    • A përfshin kjo konvertimin e patentave shqiptare në vendet kryesore ku jetojnë emigrantët shqiptarë (Itali, Greqi, Gjermani, SHBA, Kanada)?
    • A do të ketë marrëveshje reciproke apo vetëm njohje e njëanshme nga Shqipëria?
  3. Afati i realizimit të këtyre ndryshimeve?
    • A do të ndodhin brenda një mandati qeverisës (2025-2029) apo më vonë?
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi është i kuptueshëm, por mungojnë objektivat konkrete dhe afatet e qarta.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
📊 Regjimi aktual i vizave për shqiptarët:
  • Pa viza: Shqipëria ka marrëveshje për hyrje pa viza me BE-në dhe zonën Schengen, Turqinë, Japoninë, Korenë e Jugut, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katarin, Ukrainën dhe disa vende të tjera.
  • Me vizë: Shqiptarët ende kanë nevojë për viza për SHBA, Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë, Australinë dhe shumicën e vendeve aziatike dhe afrikane.
  • Kufizime: Edhe brenda BE-së, shqiptarët nuk mund të punojnë pa leje edhe pse udhëtojnë pa viza.
📊 Njohja e patentave shqiptare:
  • Njihen automatikisht: Itali, Greqi, Turqi, Zvicër dhe disa vende të tjera.
  • Nuk njihen ose kërkojnë provim: Gjermani, SHBA, Kanada, Mbretëria e Bashkuar, Francë, Austri.
  • Përfitimet e njohjes: Njohja e patentave shqiptare do të lehtësonte punësimin dhe lëvizshmërinë për emigrantët shqiptarë që punojnë si shoferë, transportues, ose në industri të tjera që kërkojnë licenca.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Ka përmirësime, por kufizimet për viza dhe njohjen e patentave janë ende problem.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️          Diplomacia për Udhëtimin pa Viza
Negociata me vende të reja për regjime pa viza, për shembull:
  • Mbretëria e Bashkuar – Mundësi për hyrje pa viza për udhëtime të shkurtra për shqiptarët.
  • SHBA – Anëtarësimi në programin “Visa Waiver” (por Shqipëria duhet të ulë nivelin e refuzimeve të vizave nën 3%).
  • Kanada – Marrëveshje për hyrje pa viza për vizitorë të rregullt.
  • Vende arabe dhe aziatike – Lehtësim i vizave për punëtorët shqiptarë në Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar, Arabinë Saudite dhe Singapor.
📌 Sfida: Këto vende kërkojnë siguri të lartë dhe ulje të emigracionit të paligjshëm, ndaj Shqipëria duhet të sigurojë më shumë marrëveshje për kthimin e emigrantëve të paligjshëm.
2️          Marrëveshjet për Njohjen e Patentave
Nënshkrimi i marrëveshjeve bilaterale me vendet ku shqiptarët jetojnë dhe punojnë:
  • Gjermania, Franca, Austria, SHBA, Kanada – Këto vende kërkojnë provim shtesë për konvertimin e patentave shqiptare.
  • SHBA dhe Kanada – Një marrëveshje do të ndihmonte shumë shqiptarë të punonin si shoferë profesionistë ose transportues.
📌 Zgjidhja: Shqipëria duhet të forcojë standardet e provimeve të patentave për të përmbushur kriteret e BE-së dhe vendeve perëndimore.
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e nevojshme:
  • Diplomacia për liberalizimin e vizave: 3-5 milionë euro për lobim dhe marrëveshje dypalëshe.
  • Modernizimi i sistemit të patentave: 5-8 milionë euro për të përmirësuar cilësinë e provimeve të patentave në Shqipëri.
📌 Mundësi financimi:✅ Bashkëpunim me BE-në dhe organizatat ndërkombëtare për sigurinë kufitare dhe diplomacinë.✅ Investime private për qendrat e testimit të patentave.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja është mesatare, por mund të financohet nga partnerë ndërkombëtarë.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Lehtëson lëvizjen e shqiptarëve për punë, turizëm dhe biznes.
  • Ndihmon emigrantët shqiptarë të integrohen më lehtë në vendet pritëse.
  • Redukton burokracinë dhe shpenzimet për marrjen e patentave të reja.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Disa vende mund të mos jenë të gatshme të lehtësojnë regjimin e vizave për Shqipërinë.
  • Kërkesat e rrepta për standardizimin e patentave shqiptare mund të vonojnë procesin.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është pozitiv, por kërkon angazhim të fortë diplomatik.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2029
  • 2025-2026 – Nisja e negociatave për liberalizimin e vizave dhe njohjen e patentave.
  • 2027 – Marrëveshjet e para për patentat dhe vizat me disa vende.
  • 2029 – Implementimi i plotë i reformave.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është ambicioz, por i arritshëm me mbështetje të fortë nga partnerët ndërkombëtarë.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Udhëtimi pa Viza dhe Marrëveshje për Patentat”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ⚠️🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon një strategji të mirëfilltë diplomatike dhe përmirësime në sistemin e patentave në Shqipëri. Liberalizimi i vizave me vende si SHBA dhe Kanada do të jetë i vështirë, por marrëveshjet për patentat me BE-në janë më të arritshme brenda një mandati.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Zgjerimi i Shërbimeve Online për Emigrantët”
Premtimi:
Rritja e numrit të shërbimeve online për emigrantët nga 52 aktuale dhe lehtësimi i procedurave për njohjen e dokumenteve në vendet pritëse.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë në qëllim, por ka nevojë për më shumë detaje:
  1. Sa shërbime shtesë do të ofrohen dhe cilat do të jenë ato?
    • A përfshijnë legalizimin e dokumenteve, sigurimet shoqërore, pensionet, ose regjistrimin e adresave jashtë vendit?
    • A do të ketë marrëveshje me shtetet pritëse për njohjen automatike të disa dokumenteve?
  2. Si do të bëhet lehtësimi i procedurave?
    • A do të integrohet një sistem digjital i njohjes së dokumenteve me ambasadat dhe konsullatat shqiptare?
    • A do të ketë portale online të dedikuara për çdo shtet pritës me udhëzime të qarta?
  3. Afati i zbatimit të këtij zgjerimi?
    • Do të ndodhë brenda një viti, apo do të jetë një proces gradual deri në 2027-2028?
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi është i kuptueshëm, por mungojnë detajet për zbatimin konkret.)
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
📊 Shërbimet aktuale:
  • Portali e-Albania ofron 52 shërbime për emigrantët, duke përfshirë legalizime, certifikata familjare dhe regjistrime.
  • Proceset për njohjen e dokumenteve janë ende burokratike, me shumë emigrantë që detyrohen të udhëtojnë fizikisht në Shqipëri ose në konsullata.
  • Koha e përpunimit të kërkesave është e gjatë, dhe shpesh ka mungesë informacioni për procedurat.
  • Mungesa e marrëveshjeve dypalëshe për njohjen automatike të dokumenteve me shumë vende.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Ekziston një bazë, por aktualisht ka shumë vonesa dhe mungesë efikasiteti.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️          Zgjerimi i Shërbimeve Online
Shtimi i shërbimeve të reja, si:
  • Aplikimi online për pensionet ndërkombëtare.
  • Regjistrimi i adresës së emigrantëve dhe përditësimi automatik i të dhënave.
  • Marrja e certifikatave dhe dokumenteve për njohjen e martesave dhe lindjeve jashtë vendit.
  • Pajisja me pasaportë dhe kartë ID dixhitale në distancë.
2️          Automatizimi dhe Thjeshtimi i Procedurave
Integrimi i një sistemi të automatizuar për njohjen e dokumenteve, për të shmangur legalizimet e tepërta:
  • Nënshkrimi elektronik i dokumenteve për të qenë i vlefshëm në vendet pritëse.
  • Përdorimi i blockchain për sigurinë e të dhënave personale.
  • Platforma që lidh ambasadat shqiptare direkt me institucionet shtetërore në Shqipëri.
3️          Marrëveshje Dypalëshe me Vendet Pritëse
Nënshkrimi i marrëveshjeve me vendet kryesore ku jetojnë emigrantët shqiptarë (Itali, Greqi, Gjermani, SHBA, Kanada) për:
  • Njohjen automatike të certifikatave shqiptare, pa nevojën e legalizimit në disa raste.
  • Lehtësimin e procedurave për njohjen e diplomave dhe kualifikimeve profesionale.
📌 Vlerësimi: ✅ (Këto masa janë të realizueshme me investime të duhura në teknologji dhe diplomaci.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e nevojshme:
  • Zhvillimi i sistemit të ri IT: 8-12 milionë euro.
  • Integrimi me bazat e të dhënave të vendeve të tjera: 5-7 milionë euro.
  • Marrëveshjet dhe diplomacia për njohjen e dokumenteve: 3-5 milionë euro.
📌 Mundësi financimi:✅ Fonde të BE-së për digjitalizimin e administratës publike.✅ Partneritet me organizata ndërkombëtare dhe diaspora shqiptare.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja është e konsiderueshme, por mund të financohet pjesërisht nga BE-ja dhe donatorë.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Reduktimi i burokracisë dhe i kostove për emigrantët.
  • Më shumë transparencë dhe akses në shërbimet publike.
  • Përmirësimi i lidhjes mes Shqipërisë dhe diasporës.
  • Ulje e fluksit të kërkesave në ambasada dhe konsullata.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Probleme teknike dhe sulme kibernetike mbi të dhënat e emigrantëve.
  • Mungesa e trajnimit të stafit konsullor për përdorimin e sistemit të ri.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është shumë pozitiv nëse realizohet si duhet.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2027
  • 2025 – Shtimi i shërbimeve më urgjente (legalizimet, certifikatat).
  • 2026 – Integrimi me sistemet e vendeve pritëse dhe testimi pilot.
  • 2027 – Implementimi i plotë i sistemit të ri të shërbimeve online për emigrantët.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është ambicioz, por i arritshëm me mbështetje të fortë institucionale.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Zgjerimi i Shërbimeve Online për Emigrantët”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ⚠️🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm dhe shumë i nevojshëm për emigrantët shqiptarë. Nëse zbatohen teknologji moderne dhe lidhen marrëveshje me vendet pritëse, emigrantët do të kenë më shumë akses në shërbimet publike dhe do të shmangin burokracinë e tepërt. Megjithatë, suksesi i këtij projekti do të varet nga mbështetja financiare dhe vullneti politik për të përshpejtuar digjitalizimin dhe njohjen ndërkombëtare të dokumenteve shqiptare.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Digjitalizimi i Plotë i Sistemit të Drejtësisë”
Premtimi:
Procesi i digjitalizimit të sistemit të drejtësisë për të rritur transparencën, efikasitetin dhe aksesin në proceset ligjore.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë, por disa elemente mbeten të paqarta:
  1. Cilat janë konkretisht komponentët e digjitalizimit?
    • A përfshin vetëm sistemin gjyqësor apo edhe prokurorinë, noterinë dhe avokatinë?
    • A përfshin automatizimin e vendimeve gjyqësore dhe integrimin e inteligjencës artificiale për shqyrtimin e çështjeve?
  2. Çfarë niveli transparence do të arrihet?
    • A do të ketë akses publik në vendimet gjyqësore dhe proceset?
    • A do të ofrohet gjurmimi online i çështjeve gjyqësore për qytetarët dhe palët e interesuara?
  3. Cilat janë hapat konkretë për implementimin e plotë?
    • A është planifikuar një fazë testimi përpara se të zbatohet në të gjithë sistemin?
    • A do të përfshihet edhe trajnimi i stafit ligjor dhe gjyqësor për përdorimin e teknologjisë?
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi është i qartë në qëllim, por mungojnë detaje për mënyrën e zbatimit.)
2. Situata Aktuale në Shqipëri
📊 Të dhëna dhe sfida:
  • Procesi i digjitalizimit ka nisur pjesërisht, por ende nuk është i plotë.
  • Portali e-Albania ofron disa shërbime për drejtësinë, por ende ka kufizime në aksesin online të vendimeve gjyqësore dhe dokumenteve ligjore.
  • Proceset gjyqësore janë të ngadalta dhe burokratike, duke ndikuar në transparencën dhe efikasitetin e sistemit.
  • Rreziku i sulmeve kibernetike dhe siguria e të dhënave personale mbeten një sfidë e madhe.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Digjitalizimi ka filluar, por ka ende shumë pengesa teknike dhe burokratike për ta përfunduar.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️          Ndërtimi i Një Sistemi Gjithëpërfshirës Digjital
Krijimi i një databaze të unifikuar për të gjitha çështjet gjyqësore dhe vendimet e marra.
Integrimi me sistemet e tjera publike, si tatimet, noteria, dhe policia, për të përmirësuar efikasitetin e hetimeve dhe proceseve ligjore.
2️          Automatizimi i Procesit Gjyqësor
Implementimi i një platforme online për paraqitjen dhe ndjekjen e çështjeve gjyqësore.
Integrimi i teknologjisë blockchain për të garantuar sigurinë dhe transparencën e dokumenteve gjyqësore.
Përdorimi i inteligjencës artificiale për shqyrtimin e dosjeve dhe sugjerimin e zgjidhjeve ligjore bazuar në precedentë.
3️          Rritja e Transparencës për Publikun
Publikimi online i vendimeve gjyqësore dhe gjurmimi i proceseve përmes një platforme të hapur për qytetarët.
Përmirësimi i qasjes në drejtësi përmes shërbimeve online, duke lehtësuar aplikimet për dokumente ligjore dhe ndihmën juridike.
4️          Trajnimi i Gjyqtarëve dhe Juristëve
Organizimi i trajnimeve për gjyqtarët, avokatët dhe prokurorët mbi përdorimin e teknologjisë së re.
Sigurimi i ekspertëve IT në gjykata për të garantuar funksionimin e sistemit të digjitalizuar.
📌 Vlerësimi: ✅ (Masat janë të realizueshme, por kërkojnë investime dhe koordinim të madh institucional.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e nevojshme:
  • Zhvillimi i platformës dixhitale: 10-15 milionë euro.
  • Sigurimi i serverëve dhe infrastrukturës IT: 5-8 milionë euro.
  • Trajnimi i stafit dhe mbështetja teknike: 3-5 milionë euro në vit.
📌 Mundësi financimi:✅ Buxheti i shtetit dhe fondet e BE-së për reformën në drejtësi.✅ Partneritet me kompani teknologjike për implementimin e softuerëve.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja është e lartë, por e përballueshme nëse sigurohen fonde nga BE-ja.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Ulja e korrupsionit dhe rritja e transparencës.
  • Shpejtimi i procedurave gjyqësore, duke reduktuar burokracinë.
  • Lehtësimi i aksesit në drejtësi për qytetarët dhe bizneset.
  • Reduktimi i shpenzimeve të shtetit për administrimin e çështjeve ligjore.
⚠️ Rreziqet potenciale:
Sulmet kibernetike dhe keqpërdorimi i të dhënave.
Rezistenca nga pjesë të sistemit të drejtësisë, për shkak të mungesës së përvojës me teknologjinë.
📌 Vlerësimi: ✅ (Nëse zbatohet mirë, do të ketë ndikim shumë pozitiv.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2028
  • 2025 – Zhvillimi i platformës dhe testimi pilot.
  • 2026 – Implementimi në gjykatat kryesore.
  • 2027 – Trajnimi i plotë i stafit gjyqësor dhe nisja e përdorimit masiv.
  • 2028 – Digjitalizimi i plotë i sistemit të drejtësisë.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është ambicioz, por i realizueshëm me mbështetjen e duhur teknike dhe financiare.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Digjitalizimi i Plotë i Sistemës së Drejtësisë”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ⚠️🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon një planifikim të detajuar për të garantuar sigurinë e të dhënave dhe trajnimin e personelit ligjor. Nëse zbatohet si duhet, do të transformojë sistemin e drejtësisë në Shqipëri, duke e bërë më transparent, efikas dhe të aksesueshëm për qytetarët.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Ndërtimi i Institutit për të Miturit në Konflikt me Ligjin”
Premtimi: Krijimi i një instituti të veçantë për të miturit që kanë kryer vepra penale, duke përdorur një model inovativ të bazuar në edukim dhe riintegrim, siç praktikohet në disa vende të BE-së.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë dhe i strukturuar mirë, por disa elemente kërkojnë më shumë sqarime:
  1. Çfarë do të thotë “model inovativ”? A do të jetë një qendër edukimi dhe rehabilitimi apo një institucion korrektues?
  2. A do të zëvendësojë qendrat ekzistuese të rehabilitimit për të miturit apo do të funksionojë paralelisht me to?
  3. Si do të sigurohet që ky institut të mos bëhet një institucion penalizues, por një qendër e vërtetë rehabilitimi?
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi është i qartë, por kërkon më shumë detaje mbi konceptin dhe metodologjinë e rehabilitimit.)
2. Situata Aktuale në Shqipëri
📊 Të dhëna dhe sfida:
  • Të miturit përbëjnë një përqindje të vogël të popullsisë së burgjeve në Shqipëri, por shumica e tyre vijnë nga shtresa vulnerabël dhe kanë mungesë mbështetjeje sociale.
  • Institucionet aktuale për rehabilitimin e të miturve janë të kufizuara në kapacitet dhe nuk ofrojnë programe të specializuara për riintegrimin e tyre.
  • Riintegrimi është sfidë madhore, pasi të miturit që kanë kryer vepra penale shpesh mbeten të margjinalizuar dhe rrezikojnë të rikthehen në krim.
  • Modelet në BE (p.sh., Holanda, Suedia, Gjermania) fokusohen më shumë në edukim, trajnime profesionale dhe ndihmë psikosociale sesa në ndëshkim.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Ka nevojë për institucione më efektive, por duhet përcaktuar se si ky institut do të plotësojë boshllëqet ekzistuese.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️          Hartimi i Modelit dhe Kuadrit Ligjor
  • Përcaktimi i qëllimit të institutit: Edukim, rehabilitim, trajnime profesionale.
  • Ndërtimi i një modeli të ngjashëm me vendet e BE-së që kanë pasur sukses në riintegrimin e të miturve.
  • Krijimi i një strategjie për të parandaluar rikthimin e të miturve në kriminalitet.
2️          Zhvillimi i Programeve të Edukimit dhe Riintegrimit
  • Program edukativ dhe formim profesional për të miturit që dalin nga institucioni.
  • Trajnime për psikologë, mësues dhe specialistë socialë për të ndihmuar rehabilitimin e tyre.
3️          Partneritete me BE-në dhe Organizatat Ndërkombëtare
  • Shkëmbim ekspertize me vende që kanë implementuar modele të suksesshme.
  • Mbështetje financiare dhe teknike nga organizata si UNICEF, BE dhe OKB.
📌 Vlerësimi: ✅ (Nëse ndjek një model të suksesshëm, mund të ketë ndikim të madh pozitiv.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e nevojshme:
  • Ndërtimi i institutit: 10-15 milionë euro.
  • Personeli dhe programet e rehabilitimit: 3-5 milionë euro në vit.
📌 Mundësi financimi:✅ Buxheti i shtetit për drejtësinë dhe mbrojtjen sociale.✅ Bashkëpunime me BE-në dhe organizata ndërkombëtare për financim dhe ekspertizë.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja është e lartë, por mund të mbulohet pjesërisht nga donatorët.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Reduktimi i kriminalitetit tek të miturit.
  • Riintegrimi i suksesshëm në shoqëri përmes edukimit dhe punësimit.
  • Shmangia e shpenzimeve për burgosjen e të miturve, duke ulur barrën mbi sistemin e drejtësisë.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Nëse nuk ka një program të qartë rehabilitimi, mund të kthehet në një institucion penalizues.
  • Rreziku i mungesës së fondeve për mirëmbajtjen e institutit pas ndërtimit të tij.
📌 Vlerësimi: ✅ (Nëse zbatohet mirë, do të ketë ndikim shumë pozitiv.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2028
  • 2025 – Hartimi i ligjit dhe konsultimi me ekspertët.
  • 2026 – Nënshkrimi i marrëveshjeve me BE-në dhe organizatat ndërkombëtare.
  • 2027 – Fillimi i ndërtimit të institutit.
  • 2028 – Vënia në funksionim.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është realist, por kërkon angazhim të vazhdueshëm.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Ndërtimi i Institutit për të Miturit në Konflikt me Ligjin”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ⚠️🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ✅🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon një plan të detajuar për mënyrën e funksionimit dhe sigurimin e fondeve afatgjata. Nëse zbatohet si duhet, do të ketë një ndikim të madh pozitiv në rehabilitimin e të miturve në konflikt me ligjin dhe në sigurinë e shoqërisë shqiptare.
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Amnistia Periodike për Gratë dhe të Miturit”
Premtimi:
Aplikimi i një amnistie periodike për gratë dhe të miturit në sistemin e drejtësisë penale, me qëllim rehabilitimin dhe riintegrimin e këtyre grupeve vulnerabël.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë, por ka disa elemente që duhet të specifikohen më tej:
  1. Çfarë do të thotë “amnisti periodike”? A do të ndodhë çdo vit, çdo mandat, apo në një afat të pacaktuar?
  2. Cilat kategori të grave dhe të miturve do të përfitojnë? A përjashtohen ata që janë dënuar për krime të rënda?
  3. Si do të sigurohet që amnistia të mos përdoret për abuzime ligjore?
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Premtimi është i qartë, por kërkon më shumë detaje për mënyrën e zbatimit.)
2. Situata Aktuale në Shqipëri
📊 Të dhëna dhe sfida:
  • Shqipëria ka aplikuar amnisti penale herë pas here, kryesisht për raste specifike (p.sh., për festa kombëtare ose për raste të veçanta sociale).
  • Gratë dhe të miturit përbëjnë një pjesë të vogël të popullsisë së burgjeve në Shqipëri, por mbeten grupe vulnerabël.
  • Riintegrimi social pas dënimit është problematik: ka mungesë mbështetjeje për punësim, arsim dhe rehabilitim.
  • Kritikat nga organizatat ndërkombëtare: Amnistitë e shpeshta mund të rrezikojnë parimin e drejtësisë dhe të dëmtojnë besimin në sistemin penal.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Amnistia është një praktikë e njohur, por kërkon mekanizma për të shmangur abuzimet dhe për të siguruar qëllimin rehabilitues.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
1️          Hartimi i një Ligji të Qartë mbi Amnistinë Periodike
  • Përcaktimi i kritereve të sakta: Kush përfiton? Për çfarë lloj veprash penale?
  • Ndërtimi i një mekanizmi të monitorimit për të siguruar që përfituesit të mos përsërisin krimet.
2️          Krijimi i Programeve për Riintegrimin Social
  • Për gratë: Mësime profesionale, mbështetje për punësim dhe asistencë psikologjike.
  • Për të miturit: Riintegrim në arsim, trajnime për aftësi pune dhe mbështetje psikosociale.
3️          Forcimi i Sistemit të Drejtësisë për të Siguruar Zbatim të Rregullt
  • Shmangia e përdorimit politik të amnistisë.
  • Kontrolli i individëve që përfitojnë, për të parandaluar lirimin e personave që mund të paraqesin rrezik për shoqërinë.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Për të shmangur keqpërdorimet, nevojitet një ligj i detajuar dhe një sistem i fuqishëm rehabilitimi.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e nevojshme:
  • Programet e rehabilitimit dhe riintegrimit: 3-5 milionë euro në vit.
  • Trajnime dhe punësim për të liruarit nga burgu: 2-4 milionë euro në vit.
📌 Mundësi financimi:✅ Buxheti i shtetit për drejtësinë dhe rehabilitimin social.✅ Ndihma nga organizatat ndërkombëtare (BE, OKB, UNICEF) për riintegrimin e të miturve.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Kostoja nuk është shumë e lartë, por kërkon angazhim afatgjatë të qeverisë.)
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Ndikimi pozitiv:
  • Riintegrimi i të miturve dhe grave në shoqëri do të ulë recidivizmin (përsëritjen e krimit).
  • Kursimi i fondeve për burgjet, pasi numri i të dënuarve do të reduktohet.
  • Përmirësimi i imazhit të Shqipërisë në raportet ndërkombëtare mbi të drejtat e njeriut.
⚠️ Rreziqet potenciale:
  • Nëse aplikohet pa kritere të qarta, amnistia mund të dëmtojë besimin në sistemin e drejtësisë.
  • Kritika nga shoqëria nëse persona me precedentë penalë të rrezikshëm lirohen.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është kryesisht pozitiv, por me rreziqe që duhen menaxhuar me kujdes.)
6. Afati i Zbatimit
📅 Afati i parë i mundshëm: 2025-2026
  • 2024 – Hartimi i ligjit dhe konsultimet me aktorët e sistemit të drejtësisë.
  • 2025 – Zbatimi i amnistisë së parë dhe ndërtimi i programeve të rehabilitimit.
  • 2026 – Monitorimi i efekteve dhe përmirësimi i politikave.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është realist, por zbatimi duhet të jetë gradual për të shmangur gabimet.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Amnistia Periodike për Gratë dhe Të Miturit”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ⚠️🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ⚠️🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon përcaktime të qarta ligjore dhe një strategji të mirë për rehabilitimin e të liruarve. Nëse zbatohet si duhet, mund të ndihmojë gratë dhe të miturit të riintegrohen në shoqëri, duke reduktuar mbipopullimin në burgje dhe përmirësuar drejtësinë sociale
Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Sistemi i Monitorimit me Kamera Inteligjente”
Premtimi: Deri në vitin 2026, të gjitha qytetet qendër qarku në Shqipëri do të jenë pjesë e një sistemi monitorimi me kamera inteligjente për të rritur parandalimin dhe efektivitetin e organeve të sigurisë, duke përmirësuar sigurinë dhe parandaluar krimin.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm, pasi:
  1. Ka një afat të caktuar (deri në vitin 2026).
  2. Ka një shtrirje të përcaktuar (të gjitha qytetet qendër qarku).
  3. Ka një qëllim konkret (rritja e sigurisë dhe parandalimi i krimit).
📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është konkret dhe matshëm.)
2. Situata Aktuale në Shqipëri
📊 Fakte dhe sfida:
Shqipëria ka disa sisteme kamerash sigurie, por ato janë të fragmentuara dhe shpesh të paqëndrueshme.
Tirana ka nisur një sistem monitorimi me kamera, por në qytetet e tjera, kamerat janë shpesh të shpërndara në mënyrë të pavarur nga bashkitë ose bizneset private.
Krimi i rrugës, përfshirë vjedhjet dhe grabitjet, është problematik në disa qytete.
Policia e Shtetit nuk ka ende një rrjet të centralizuar të kamerave inteligjente për të analizuar në kohë reale aktivitetin kriminal.
Ligjet për privatësinë mund të paraqesin sfida për zbatimin e një sistemi të gjerë monitorimi.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Ekziston një bazë e pjesshme për këtë projekt, por duhen investime të mëdha për ta zgjeruar në të gjitha qytetet qendër qarku.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Projektit
1️          Krijimi i Infrastrukturës së Kamerave Inteligjente
Instalimi i kamerave të reja me rezolucion të lartë në pikat kyçe të qyteteve.
Implementimi i teknologjisë së njohjes së fytyrës dhe targave të makinave.
Lidhja e kamerave me një qendër të dhënash të centralizuar, të monitoruar nga Policia e Shtetit.
2️          Integrimi i Sistemit me Inteligjencë Artificiale (AI)
Përdorimi i AI për të analizuar pamjet në kohë reale dhe për të identifikuar sjellje të dyshimta.
Integrimi me databazat ekzistuese të Policisë për të ndihmuar në kapjen e personave të kërkuar.
3️          Rregullimi Ligjor dhe Privatësia
Përmirësimi i rregullave për mbrojtjen e të dhënave personale, në përputhje me standardet e BE-së.
Krijimi i protokolleve për ruajtjen dhe aksesin në të dhënat e kamerave, për të shmangur abuzimet.
4️          Trajnimi i Policisë dhe Operatorëve të Sigurisë
Trajnim për përdorimin e teknologjisë së kamerave inteligjente.
Krijimi i ekipeve të posaçme për analizimin e të dhënave të kamerave dhe veprimin në kohë reale.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Kërkohet një plan i detajuar për të siguruar funksionimin e sistemit dhe për të shmangur keqpërdorimet.)
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
💰 Shpenzimet e nevojshme për sistemin:
  • Blerja dhe instalimi i kamerave: 15-20 milionë euro.
  • Zhvillimi i softuerit dhe AI për monitorim: 10-15 milionë euro.
  • Sistemi i të dhënave dhe ruajtjes së imazheve: 5-10 milionë euro.
  • Trajnimi dhe mirëmbajtja: 3-5 milionë euro/vit.
Totali i parashikuar: 30-45 milionë euro.
📌 Mundësi financimi:✅ Buxheti i shtetit dhe grantet e BE-së për sigurinë publike.✅ Partneritete me kompani private për menaxhimin e të dhënave dhe mirëmbajtjen e sistemit.✅ Kontributet e bashkive për blerjen e kamerave dhe integrimin në sistemin kombëtar.
📌 Vlerësimi Fiskal: ⚠️ (Projekti është i kushtueshëm, por BE mund të mbështesë një pjesë të financimit.)
5. Kapacitetet Institucionale dhe Përgjegjësitë për Zbatimin
Policia e Shtetit – Përgjegjëse për menaxhimin e sistemit dhe përdorimin e të dhënave.✅ Ministria e Brendshme – Për hartimin e politikave dhe sigurimin e fondeve.✅ Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) – Për integrimin e sistemit në platformat dixhitale të shtetit.✅ Bashkitë – Për instalimin dhe mirëmbajtjen e kamerave në qytetet përkatëse.
📌 Vlerësimi: ✅ (Struktura institucionale ekziston, por kërkohet një koordinim i mirë për të shmangur vonesat dhe keqmenaxhimin.)
6. Ndikimi Ekonomik dhe Social
Përmirësimi i sigurisë publike – Monitorimi me kamera do të ndihmojë në parandalimin e krimeve, duke ulur ndjeshëm vjedhjet, grabitjet dhe aktet e dhunës.✅ Lehtësimi i punës së policisë – Sistemi do të ndihmojë në identifikimin dhe arrestimin më të shpejtë të autorëve të krimeve.✅ Rritja e besimit të qytetarëve – Një sistem efikas do të krijojë ndjenjën e sigurisë në komunitet.⚠️ Mundësi për keqpërdorim – Monitorimi masiv mund të përdoret për qëllime politike ose abuzive, ndaj duhen masa të rrepta për privatësinë.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ndikimi është kryesisht pozitiv, por kërkon mbrojtje të privatësisë.)
7. Afati i Zbatimit
📅 2026 është një afat i realizueshëm, por kërkon hapa të qartë:
  • 2024 – Pilotimi në qytetet kryesore (Tiranë, Durrës, Shkodër, Vlorë).
  • 2025 – Zgjerimi i rrjetit në qytetet e tjera qendër qarku.
  • 2026 – Finalizimi dhe përmirësimi i sistemit.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afati është ambicioz, por mund të arrihet me një plan të mirëorganizuar.)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Sistemi i Monitorimit me Kamera Inteligjente”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5
🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ⚠️🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Kapacitetet Institucionale: ✅🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️
Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon investime të mëdha dhe masa të forta për privatësinë dhe sigurinë e të dhënave. Nëse zbatohet si duhet, do të sjellë përmirësime të ndjeshme në sigurinë publike
NULL