Mjedisi dhe Turizmi – Faqe 3

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Fuqizimi i Institucioneve Mjedisore (LB)

Indeksi i Fizibilitetit “Fuqizimi i Institucioneve Mjedisore”

📌 Premtimi

• Rritja e kapaciteteve të institucioneve që kanë përgjegjësi në mbrojtjen e burimeve natyrore dhe monitorimin e mjedisit është e domosdoshme për të siguruar një menaxhim të suksesshëm dhe të qëndrueshëm të resurseve natyrore.

• Mbështetje financiare dhe përmirësimi i kapaciteteve operacionale për institucionet si Agjencia Kombëtare e Mjedisit dhe Agjencia e Menaxhimit të Burimeve Ujore janë hapësira kyçe për të garantuar efektivitetin e politikave mjedisore.

📘 1. Qartësia e Premtimit – 4.5/5 🧾

✅ Premtimi është i qartë dhe synon forcimin e kapaciteteve të institucioneve mjedisore, një hap të domosdoshëm për mbrojtjen e burimeve natyrore.⚠️ Do të ishte e dobishme një përshkrim më konkret i masave dhe aktiviteteve specifike për çdo institucion.

🔍 2. Situata Aktualë – 4.2/5 🌍

Agjencitë përgjegjëse për mbrojtjen e mjedisit dhe menaxhimin e burimeve ujore kanë nevojë për rritje të kapaciteteve financiare dhe teknike për të mundësuar monitorimin dhe menaxhimin e duhur të resurseve natyrore.
Aktualisht, disa nga këto agjenci përballen me vështirësi në koordinimin dhe implementimin e politikave mjedisore, si dhe mungesë fondesh dhe burimesh për të përmbushur detyrat e tyre.

🛠️ 3. Masat për Zbatim – 4.3/5 🏗️

Nevojiten:

💰 Rritja e financimeve për institucionet përgjegjëse për mjedisin dhe burimet natyrore, përfshirë Agjencinë Kombëtare të Mjedisit dhe Agjencinë e Menaxhimit të Burimeve Ujore.

• 🧑‍💼 Trajnime dhe zhvillim i kapaciteteve të stafit për t’u siguruar që ato mund të realizojnë detyrat e tyre me efikasitet.

• 🔍 Investime në teknologji për monitorimin e mjedisit dhe raportimin në kohë real të shkeljeve të politikave mjedisore.

💰 4. Kosto dhe Burime Financiare – 4.0/5 💸

Kostoja për rritjen e kapaciteteve institucionale dhe implementimin e kësaj mase është e konsiderueshme, por mund të sigurohet përmes alokimit të fondeve shtetërore dhe mundësive për financim ndërkombëtar për mjedisin.
Përfitimet afatgjata nga një menaxhim më efikas i burimeve natyrore dhe përmirësimi i kushteve mjedisore do të sjellin ulje të kostove sociale dhe ekologjike në të ardhmen.

📈 5. Efekti Ekonomik dhe Shoqëror – 4.6/5 👥

🌱 Fuqizimi i institucioneve mjedisore do të ndihmojë në ruajtjen e resurseve natyrore dhe zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik, duke përmirësuar kushte të jetesës dhe siguruar një mjedis më të shëndetshëm për qytetarët.
💡 Kjo do të kontribuonte në mbrojtjen e biodiversitetit dhe përmirësimin e cilësisë së ajrit dhe ujit, duke pasur gjithashtu ndikim të drejtpërdrejtë në sektorët e bujqësisë dhe turizmit.

⏱️ 6. Afati i Zbatimit – 4.2/5 📆

⌛ Rritja e kapaciteteve të institucioneve dhe implementimi i mbështetjes financiare do të kërkojnë një periudhë afatmesme për realizim, ndoshta disa vite, pasi është e nevojshme të krijohet një kuadër ligjor dhe të alokohen burime financiare të mjaftueshme.

⚠️ 7. Rreziqet dhe Pengesat – 3.9/5 🚧

📉 Mungesa e financimit të qëndrueshëm dhe vonesat në zbatimin e planit mund të pengojnë përparimin.
🏚️ Vështirësi të mundshme në koordinimin e institucioneve të ndryshme dhe mbështetja e vazhdueshme për trajnimin dhe zhvillimin e stafit.

🎯 8. Përputhshmëria me Objektivat Kombëtarë/Rajonalë – 4.7/5 🌍

✅ Ky propozim është në linjë me objektivat kombëtarë për zhvillimin e qëndrueshëm dhe mbrojtjen e mjedisit, përfshirë angazhimet e Shqipërisë ndaj politikave të Bashkimit Europian për mjedisin dhe klimën.
📌 Përputhet gjithashtu me objektivat e Kombeve të Bashkuara për ruajtjen e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit.

🧮 Vlerësimi Final i Fizibilitetit – 4.3/ 5

📊 Ky propozim është realizueshëm dhe ka një nevojë urgjente për të fuqizuar institucionet mjedisore. Rritja e kapaciteteve do të kontribuonte në menaxhimin e qëndrueshëm të burimeve natyrore dhe do të sjellë përfitime afatgjata për mjedisin dhe shoqërinë.⚠️ Megjithatë, mungesa e burimeve financiare dhe sfidat në koordinim mund të ngadalësojnë procesin dhe kërkojnë një angazhim të fortë nga autoritetet shtetërore për të siguruar zbatimin e duhur.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Krijimi i Observatorit të Turizmit (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Krijimin e Observatorit të Turizmit”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Monitorimi i Zhvillimeve: Krijimi i një Observatori të Turizmit, i cili do të ketë për detyrë të monitorojë zhvillimet në sektorin e turizmit dhe të krijojë një identitet të fortë për turizmin shqiptar. Ky institucion do të kontribuonte në matjen e dimensioneve të turizmit në Shqipëri dhe do të mbështeste krijimin e strategjive afatgjata për zhvillimin e këtij sektori.

Nr

Përmbajtja

1 Monitorimi i Zhvillimeve: Krijimi i një Observatori të Turizmit, i cili do të ketë për detyrë të monitorojë zhvillimet në sektorin e turizmit dhe të krijojë një identitet të fortë për turizmin shqiptar. Ky institucion do të kontribuonte në matjen e dimensioneve të turizmit në Shqipëri dhe do të mbështeste krijimin e strategjive afatgjata për zhvillimin e këtij sektori.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke theksuar krijimin e një Observatori të Turizmit me qëllimin e monitorimit të zhvillimeve në sektorin e turizmit dhe krijimin e një identiteti të fortë për turizmin shqiptar. Po ashtu, matja e dimensioneve të turizmit dhe mbështetje për krijimin e strategjive afatgjata për sektorin është thelbësore për një zhvillim të qëndrueshëm.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Mungesa e të dhënave të detajuara dhe monitorimit të sektorit: Aktualisht, Shqipëria ka nevojë për një mekanizëm të qartë dhe të vazhdueshëm që do të mundësojë mbledhjen e të dhënave të rëndësishme dhe monitorimin e ndikimit të turizmit. Observatori mund të ofrojë informacion të vlefshëm për nivelet e turizmit, tendencat e vizitorëve, dhe ndikimet ekonomike dhe sociale të sektorit.
Strategjitë afatgjata për turizmin: Pa një strukturë të tillë, strategjitë afatgjata për zhvillimin e turizmit mund të jenë të paqarta dhe të ndikuara nga mungesa e informacionit të duhur dhe monitorimit të sektorit. Observatori do të mundësojë përmirësimin e politikat e zhvillimit dhe përmirësimin e menaxhimit të burimeve për turizmin.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 5/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Krijimi i Observatorit të Turizmit	✅	Krijimi i një institucioni të dedikuar për monitorimin e sektorit të turizmit do të ndihmojë në mbledhjen e të dhënave dhe krijimin e raporteve periodike për të informuar politikbërësit dhe aktorët e tjerë të sektorit.
Mbështetje për strategjitë afatgjata	✅	Observatori mund të luajë një rol kyç në mbështetje të zhvillimit të strategjive afatgjata, duke ofruar të dhëna të vazhdueshme dhe analiza të bazuara në kërkesa dhe tendenca të turizmit.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.8/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Krijimi i Observatorit	Mesatare – 2-3 milion euro
Mbështetje për strategjitë afatgjata	Mesatare – 1-1.5 milion euro

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i menaxhimit të turizmit dhe zhvillimi afatgjatë	✅ Krijimi i Observatorit do të ndihmojë në zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm dhe do të sigurojë një planifikim më të mirë për të ardhmen, duke vlerësuar ecurinë e sektorit dhe identifikuar mundësi të reja për rritje ekonomike.
Zhvillimi i një identiteti të fortë për turizmin shqiptar	✅ Observatori do të forcojë markën e Shqipërisë si destinacion turistik, duke promovuar destinacione të reja dhe duke rritur ndërgjegjësimin për bukuritë natyrore dhe kulturore të vendit.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 5/5

Masa	Afat
Krijimi i Observatorit	12 – 18 muaj
Mbështetje për strategjitë afatgjata	18 – 24 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 5.0/5

Krijimi i Observatorit të Turizmit është një hap kyç për të monitoruar zhvillimet në sektorin turistik dhe për të krijuar një identitet të fortë për turizmin shqiptar.

Kjo do të kontribuonte në matjen e dimensioneve të turizmit dhe në zhvillimin e strategjive afatgjata për sektorin.

Ky institucion mund të forcojë mundësitë për planifikim më të mirë dhe sigurimin e të dhënave të sakta për të mbështetur politikat dhe përmirësuar menaxhimin e burimeve turistike.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Financimi dhe Mbështetja për Turizmin (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Financimin dhe Mbështetjen për Turizmin”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Kostoja e Mbështetjes: Mbështetja për turizmin dhe punonjësit e sektorit ka një kosto të konsiderueshme, por kjo është e justifikuar nga përfitimet afatgjata që do të sigurohen nga rritja e turizmit gjatë gjithë vitit dhe përmirësimi i kushteve për punonjësit dhe sipërmarrjet. Subvencionet për strukturat akomoduese dhe mbështetja për punonjësit sezonalë do të kontribuojnë në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe punës në këtë sektor.

Nr

Përmbajtja

1 Kostoja e Mbështetjes: Mbështetja për turizmin dhe punonjësit e sektorit ka një kosto të konsiderueshme, por kjo është e justifikuar nga përfitimet afatgjata që do të sigurohen nga rritja e turizmit gjatë gjithë vitit dhe përmirësimi i kushteve për punonjësit dhe sipërmarrjet. Subvencionet për strukturat akomoduese dhe mbështetja për punonjësit sezonalë do të kontribuojnë në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe punës në këtë sektor.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke përfshirë një kosto të konsiderueshme mbështetjeje, e cila justifikohet nga përfitimet afatgjata. Ky mbështetje ka për qëllim të përmirësojë kushtet e jetesës dhe punës për punonjësit dhe sipërmarrjet në sektorin turistik, duke subvencionuar strukturat akomoduese dhe ofruar mbështetje për punonjësit sezonalë.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Sektor turistik i paformuar dhe mbështetje e pamjaftueshme: Aktualisht, sektori turistik në Shqipëri ka një potencial të madh, por ka nevojë për investime dhe mbështetje financiare për të përmirësuar infrastrukturën, shërbimet dhe kushtet e punës. Punonjësit sezonalë shpesh kanë kushte të vështira të punës, dhe ndihma për ta është e domosdoshme për të ruajtur standardet e shërbimeve dhe për të nxitur zhvillimin e turizmit gjithëvjetor.
Struktura akomoduese dhe konkurrenca rajonale: Shqipëria ka një konkurrencë të fortë nga vendet e tjera të rajonit, dhe për të mbajtur dhe tërhequr turistët, duhet të investohet në strukturat akomoduese dhe shërbime të cilësisë së lartë.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 5/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Subvencionet për strukturat akomoduese	✅	Subvencionet për strukturat akomoduese do të ndihmojnë në përmirësimin e cilësisë së akomodimit dhe në rritjen e konkurrencës. Ky mbështetje do të kontribuonte në rritjen e numrit të turistëve dhe kohëzgjatjes së qëndrimit në Shqipëri.
Mbështetja për punonjësit sezonalë	✅	Mbështetja për punonjësit sezonalë është e nevojshme për të siguruar kushte më të mira pune dhe për të forcuar fuqinë punëtore në sektorin turistik. Trajnimi dhe mundësitë për punësim afatgjatë do të ndihmojnë në përmirësimin e cilësisë së shërbimit turistik.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.7/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Subvencionet për strukturat akomoduese	E lartë
Mbështetja për punonjësit sezonalë	Mesatare

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i kushteve të jetesës dhe punës	✅ Mbështetja për punonjësit dhe përmirësimi i kushteve të akomodimit do të rrisin cilësinë e shërbimeve dhe do të përmirësojnë jetesën e punonjësve. Kjo do të kontribuonte në një sektor turistik më të qëndrueshëm dhe konkurrues.
Zhvillimi i turizmit gjatë gjithë vitit	✅ Mbështetja financiare do të ndihmojë në zhvillimin e turizmit gjithëvjetor, duke siguruar një ekonomi më të qëndrueshme dhe mundësi pune për punonjësit, si dhe investime në infrastrukturë dhe shërbime.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Afat
Subvencionet për strukturat akomoduese	12 – 24 muaj
Mbështetja për punonjësit sezonalë	6 – 12 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.9/5

Premtimi për mbështetje financiare është një hap kyç për përmirësimin e kushteve të punës dhe jetesës në sektorin turistik. Subvencionet për strukturat akomoduese dhe mbështetja për punonjësit sezonalë do të kontribuojnë në rritjen e cilësisë së shërbimeve, nxitjen e zhvillimit të turizmit gjithëvjetor, dhe përmirësimin e konkurrencës me destinacione të tjera turistike.

Kostoja fillestare mund të jetë e lartë, por përfitimet afatgjata do të jenë të mëdha, duke siguruar një sektor turistik më të qëndrueshëm dhe me mundësi punësimi dhe zhvillimi ekonomik për komunitetet lokale.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Strategji për Zhvillimin e Turizmit (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Strategjinë për Zhvillimin e Turizmit”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Turizmi Alternativ: Kalimi nga turizmi masiv në turizmin alternativ është një hap kyç për të promovuar destinacione autentike dhe për të mbrojtur natyrën dhe traditat lokale. Ky model do të kontribuonte në zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik dhe do të ofronte një përvojë më të mirë për turistët.
2	Bashkëpunimi me Diasporën: Rritja e bashkëpunimit me diasporën, e cila ka përvojë ndërkombëtare, mund të ndihmojë në rritjen e standardeve të shërbimeve turistike dhe promovimin e Shqipërisë si destinacion turistik tërheqës.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i kuptueshëm. Ai fokusohet në dy drejtime kryesore:

Kalimi nga turizmi masiv në turizmin alternativ, i cili ka si qëllim promovimin e destinacioneve autentike dhe mbrojtjen e natyrës dhe traditave lokale. Ky model synon të ofrojë një përvojë më të pasur dhe më të qëndrueshme për turistët.
Bashkëpunimi me diasporën, për të përmirësuar standardet e shërbimeve turistike dhe për të promovuar Shqipërinë si një destinacion turistik tërheqës në nivel ndërkombëtar.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Turizmi masiv dhe ndikimi në mjedis: Aktualisht, Shqipëria ka pasur një fokus të theksuar në turizmin masiv, që shpesh ka ndikuar negativisht në mjedisin dhe kulturën lokale, duke sjellë masifikim të destnacioneve dhe ndikime të dëmshme në natyrë. Kjo kërkon një korrigjim të politikave të turizmit për të kaluar në modelet e turizmit më të qëndrueshëm dhe autentik.
Diaspora dhe mundësitë e bashkëpunimit: Shqipëria ka një diasporë të madhe, e cila ka lidhje të forta me vendin dhe përvojë ndërkombëtare. Bashkëpunimi më i fortë me diasporën mund të ndihmojë në përmirësimin e infrastrukturës dhe shërbimeve turistike, si dhe në promovimin e Shqipërisë si një destinacion global.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 5/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Turizmi Alternativ	✅	Kalimi nga turizmi masiv në turizmin alternativ do të kërkojë investime në marketing dhe promovim të destinacioneve autentike, si dhe përkrahje për zhvillimin e infrastrukturne të qëndrueshme, për të ofruar një përvojë më të personalizuar dhe më ekologjike për turistët.
Bashkëpunimi me Diasporën	✅	Diaspora mund të luajë një rol kyç në përmirësimin e standardeve të shërbimeve, përmirësimin e marketingut ndërkombëtar dhe promovimin e Shqipërisë si një destinacion atraktiv për turizmin e qëndrueshëm.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.7/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Turizmi Alternativ	Kostoja për kalimin në turizmin alternativ mund të jetë e lartë në fillim për shkak të nevojës për investime në promovim dhe marketing, si dhe në krijimin e infrastrukturës ekologjike dhe autentike. Megjithatë, kjo do të sjellë përfitime afatgjata, duke përmirësuar ndikimin mjedisor dhe ofruar mundësi për turizëm gjithëvjetor.
Bashkëpunimi me Diasporën	Ky hap mund të kërkojë investime të moderuara, përfshirë zhvillimin e platformave për lidhjen me diasporën dhe krijimin e mundësive për bashkëpunim në zhvillimin e turizmit.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Zhvillimi i turizmit të qëndrueshëm dhe autentik	✅ Kalimi në turizmin alternativ mund të rritë qëndrueshmërinë ekonomike dhe mjedisore, duke ofruar mundësi pune për komunitetet lokale dhe duke mbrojtur natyrën dhe trashëgiminë kulturore.
Bashkëpunimi me diasporën	✅ Bashkëpunimi me diasporën mund të rritë standardet e shërbimeve turistike, të përmirësojë marketingun ndërkombëtar dhe të promovojë Shqipërinë si një destinacion turistik tërheqës, duke sjellë mundësi të reja për zhvillimin ekonomik.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Afat
Turizmi Alternativ	12 – 24 muaj
Bashkëpunimi me Diasporën	6 – 12 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.9/5

Strategjia për zhvillimin e turizmit në Shqipëri është shumë e nevojshme për shpërndarjen e mundësive të qëndrueshme dhe të autentikshme, duke i ofruar turistëve përvoja më të personalizuara dhe ekologjike.

Kalimi nga turizmi masiv në turizmin alternativ mund të mbrojë natyrën dhe trashëgiminë kulturore, ndërsa bashkëpunimi me diasporën do të përmirësojë standardet e shërbimeve dhe do të promovojë Shqipërinë në nivel global.

Kjo strategji do të kontribuonte në një zhvillim ekonomik dhe social të qëndrueshëm, duke përmirësuar cilësinë e jetesës për qytetarët dhe duke ofruar mundësi të reja punësimi dhe rritje ekonomike.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Formalizimi dhe Trajnimi i Punonjësve në Sektorin Turistik (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Formalizimin dhe Trajnimin e Punonjësve në Sektorin Turistik”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Formalizimi i Punës dhe Sindikalizmi: Krijimi i mundësive për të punësuar punonjësit sezonalë në pozita të qëndrueshme dhe forcimi i sindikatave në sektorin turistik janë hapa të rëndësishëm për sigurimin e të drejtave të punëtorëve dhe rritjen e cilësisë së shërbimit turistik.
2	Trajnimi dhe Certifikimi: Trajnimi i punonjësve dhe formimi i një Agjencie të Formimit Profesional për turizmin do të rrisë aftësitë dhe nivelin e cilësisë së shërbimeve turistike në Shqipëri.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i kuptueshëm. Ai synon dy qëllime kryesore:

Formalizimin e punës dhe forcimin e sindikalizmit për të siguruar të drejtat e punëtorëve dhe për të përmirësuar cilësinë e shërbimeve në sektorin turistik.
Trajnimin dhe certifikimin e punonjësve nëpërmjet një agjencie të formimit profesional, që do të rrisë aftësitë dhe nivelin e shërbimeve turistike në Shqipëri.

Kjo është një qasje gjithëpërfshirëse dhe e nevojshme për zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Punësimi sezonal dhe të drejtat e punëtorëve: Shumë punëtorë në sektorin turistik janë të punësuar vetëm në periudha të caktuara të vitit, dhe shpesh janë të paformalizuar. Kjo ndikon në mangësitë e të drejtave të punës dhe ndihmon në krijimin e një klime të pasigurt për punonjësit.
Sindikatat dhe mbrojtja e punëtorëve: Ndërsa sindikatat janë të pranishme në disa sektorë, ato janë më pak të përfshira në sektorin turistik. Forcimi i sindikatave është i nevojshëm për të siguruar një mbrojtje më të fortë për punonjësit.
Trajnimi i punonjësve: Shumë punonjës në sektorin turistik janë të papërgatitur dhe shpesh nuk kanë certifikata dhe aftësi të nevojshme për të ofruar shërbime të cilësisë së lartë.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 5/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Formalizimi i Punës dhe Sindikalizmi	✅	Krijimi i mundësive për punësim të qëndrueshëm dhe forcimi i sindikatave është thelbësor për mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve, përmirësimin e kushteve të punës dhe rritjen e cilësisë së shërbimeve.
Trajnimi dhe Certifikimi	✅	Trajnimi dhe formimi i Agjencisë për formimin profesional është një hap i nevojshëm për përgatitjen e punonjësve dhe për përmirësimin e cilësisë së shërbimeve turistike.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.7/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Formalizimi i punës dhe sindikalizmi	Kostoja për këtë masë mund të jetë e moderuar, duke përfshirë krijimin e mundësive për punë të qëndrueshme dhe mbështetje për sindikatat, por kjo kërkon angazhim të institucioneve qeveritare dhe përfshirjen e aktorëve socialë.
Trajnimi dhe certifikimi	Ky proces mund të kërkojë investime në shkolla dhe agjenci të trajnimit dhe mund të përfshijë fonde për krijimin e standardeve dhe certifikimin e punonjësve, por do të sjellë përfitime afatgjata për cilësinë e shërbimeve.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Punësimi i qëndrueshëm dhe mbrojtja e të drejtave të punëtorëve	✅ Kjo do të përmirësojë kushte më të mira pune për punonjësit dhe do të rritë besueshmërinë e sektorit turistik, duke kontribuar në rritjen e produktivitetit dhe cilësisë së shërbimeve.
Rritja e cilësisë së shërbimeve turistike	✅ Trajnimi dhe certifikimi i punonjësve do të përmirësojë cilësinë e shërbimeve, duke e bërë Shqipërinë një destinacion më tërheqës për turistët dhe duke krijuar mundësi punësimi të qëndrueshme dhe të kvalifikuara.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Afat
Formalizimi i Punës dhe Sindikalizmi	12 – 18 muaj
Trajnimi dhe Certifikimi i Punonjësve	12 – 24 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.9/5

Formalizimi i punës dhe trajnimi i punonjësve janë dy aspekte kyçe për zhvillimin e qëndrueshëm të sektorit turistik në Shqipëri.

Krijimi i mundësive për punësim të qëndrueshëm dhe forcimi i sindikatave janë hapa të rëndësishëm për mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve, ndërsa trajnimi dhe certifikimi i punonjësve do të përmirësojë cilësinë e shërbimeve turistike.

Këto masa do të rrisin besueshmërinë dhe konkurrencën e sektorit turistik, duke kontribuar në një turizëm të qëndrueshëm dhe një ekonomi më të fortë.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Ndryshimet Ligjore në Turizëm (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Ndryshimet Ligjore në Turizëm”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Ndryshimet në Ligjin për Zonat e Mbrojtura: Politikat për ruajtjen e natyrës dhe mbrojtjen e marrëdhënieve tradicionale të popullsisë lokale me këto zona janë thelbësore për një zhvillim të qëndrueshëm të turizmit.
2	Ligji për Profesionistët e Turizmit: Abrogimi i ndryshimeve të fundit në ligjin për zonat e mbrojtura dhe rritja e profesionalizmit në sektorin e turizmit mund të kontribuojnë në krijimin e një tregu të qartë dhe të rregulluar për shërbimet turistike.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 4.7/5

Premtimi është i qartë dhe i saktë, duke specifikuar dy aspekte të rëndësishme për zhvillimin e turizmit:

Ruajtja e zonave të mbrojtura dhe marrëdhëniet tradicionale të popullsisë lokale me këto zona.
Rritja e profesionalizmit në sektorin e turizmit për të krijuar një treg të qartë dhe të rregulluar.

Disa detaje mund të ishin më të qarta, sidomos lidhur me procesin e abrogimit të ndryshimeve ligjore dhe specifikat e profesionalizmit.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Ligji për Zonat e Mbrojtura: Shqiptarët janë të njohur për lidhjen e ngushtë me natyrën dhe ruajtjen e traditave lokale, por është e nevojshme që këto zona të menaxhohen më mirë për të balancuar zhvillimin dhe mbrojtjen e mjedisit.
Profesionalizmi i turizmit: Në Shqipëri, sektori i turizmit është i pashëm dhe shpesh i paorganizuar, duke bërë që shërbimet turistike të mos jenë të standardizuara dhe të përmbushin kërkesat ndërkombëtare.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 5/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Ligji për Zonat e Mbrojtura	✅	Revizion i ligjit për zonat e mbrojtura është i nevojshëm për të përmirësuar menaxhimin e këtyre zonave dhe për të mbështetur zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit.
Profesionalizmi i turizmit	✅	Rritja e cilësisë së shërbimeve turistike përmes një ligji për profesionistët do të kontribuonte në krijimin e një tregu të rregulluar dhe më të sigurt për turistët dhe investitorët.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.5/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Ligji për Zonat e Mbrojtura	Kostoja e përmirësimit të ligjit mund të jetë modeste, por do të kërkojë pjesëmarrjen e ekspertëve dhe institucioneve për mbrojtjen e natyrës.
Ligji për Profesionalizmin në Turizëm	Ky ndryshim ligjor mund të kërkojë investime në formimin e profesionistëve të turizmit dhe mund të ketë një kosto të lartë për trajnimet dhe standardizimin e sektorit.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Rritja e cilësisë së turizmit	✅ Rritja e profesionalizmit dhe standardeve do të përmirësojë përvojën turistike, duke rritur numrin e turistëve dhe të ardhurat nga sektori i turizmit.
Ruajtja e mjedisit dhe traditave lokale	✅ Ligji për zonat e mbrojtura do të ndihmojë në ruajtjen e pasurive natyrore dhe mund të rrisë atraktivitetin e turizmit ekoturistik.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Afat
Ndryshimet në Ligjin për Zonat e Mbrojtura	6 – 12 muaj
Ligji për Profesionalizmin e Turizmit	12 – 24 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.8/5

Ndryshimet ligjore të propozuara janë thelbësore për zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit në Shqipëri. Revizioni i ligjit për zonat e mbrojtura do të sigurojë një balancë mes zhvillimit dhe mbrojtjes së natyrës, ndërsa ligji për profesionistët e turizmit do të kontribuojë në rritjen e cilësisë dhe standardeve të shërbimeve turistike.

Këto masa do të rrisin të ardhurat dhe mundësitë e punës në sektorin turistik, duke përmirësuar gjithashtu trashëgiminë natyrore dhe kulturore të Shqipërisë.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Politika dhe Masa për Zhvillim të Qëndrueshëm (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Politika dhe Masa për Zhvillim të Qëndrueshëm”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Politikat e Infrastrukturës: Për realizimin e turizmit gjatë gjithë vitit, është e nevojshme të përmirësohet infrastruktura dhe të ofrohen mundësi që të mbrohet natyra dhe trashëgimia kulturore.
2	Plazhet dhe Normat e Përdorimit: Zgjerimi i hapësirës për plazhet publike dhe mbikëqyrja e përdorimit të çadrave vetjake mund të ofrojnë një menaxhim të qartë të resurseve bregdetarë, duke rritur kështu atraktivitetin turistik për gjithë vitin.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i qëndrueshëm. Ai synon zhvillimin e turizmit gjatë gjithë vitit duke përmirësuar infrastrukturën dhe mbrojtur mjedisin natyror dhe trashëgiminë kulturore. Aspekti i menaxhimit të resurseve bregdetarë, përfshirë plazhet, tregon një angazhim të qartë për një zhvillim të qëndrueshëm të turizmit në Shqipëri.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Infrastruktura: Shqipëria ka një infrastrukturë të pamjaftueshme për të mbështetur zhvillimin e turizmit gjatë gjithë vitit, veçanërisht përsa i përket transportit dhe akomodimit.
Plazhet: Bregdeti shqiptar ka një potencial të madh për turizëm, por menaxhimi i plazheve dhe përdorimi i resurseve natyrore mbetet i pakontrolluar dhe i paorganizuar, duke shkaktuar shpesh ndotje dhe dëmton mjedisin natyror.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Përmirësimi i Infrastruktura	✅	Përmirësimi i rrugëve, akomodimit dhe transportit për të mundësuar udhëtime më të lehta gjatë gjithë vitit.
Ruajtja e Trashëgimisë	✅	Masat për ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe natyrore janë thelbësore për të siguruar që zhvillimi i turizmit të mos bëjë dëm mjedisit.
Zgjerimi i hapësirës për plazhet publike	✅	Kjo do të mundësojë një menaxhim të qartë të plazheve dhe do të rrisë mundësitë për një përdorim të qëndrueshëm të resurseve bregdetarë, duke kontribuar në zhvillimin e turizmit gjatë gjithë vitit.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.6/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Infrastruktura	Kostoja e investimeve do të jetë e konsiderueshme, por mund të realizohet përmes bashkëpunimeve me sektorin privat dhe ndihmës ndërkombëtare.
Ruajtja e Trashëgimisë	Do të kërkohet një pjesëmarrje e autoriteteve lokale dhe qeveritare, si dhe fonde për restaurimin dhe mbrojtjen e objekteve.
Menaxhimi i plazheve	Do të kërkohen investime në menaxhimin e plazheve dhe mbikëqyrjen e përdorimit, si dhe resurse për krijimin e hapësirave të plazheve publike.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i kushteve të jetesës dhe mundësitë e punës	✅ Ky objektiv do të mundësojë mundësi pune të qëndrueshme në sektorin e turizmit dhe ndihmon për zhvillimin ekonomik në zona të ndryshme, duke zgjeruar mundësitë për bizneset dhe sipërmarrësit.
Rritja e të ardhurave nga turizmi	✅ Kjo masë do të rritë të ardhurat e sektorit turistik gjatë gjithë vitit, duke diversifikuar burimet e të ardhurave dhe nxitur zhvillimin e qëndrueshëm të industrisë.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.7/5

Masa	Afat
Përmirësimi i infrastrukturës dhe zgjerimi i hapësirës për plazhe	12 – 36 muaj
Ruajtja e trashëgimisë natyrore dhe kulturore	24 – 60 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.8/5

Politikat dhe masat për zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit gjatë gjithë vitit janë të mira dhe të qëndrueshme. Ky objektiv kërkon përmirësimin e infrastrukturës dhe një menaxhim të qëndrueshëm të plazheve, duke ruajtur trashëgiminë kulturore dhe natyrore.

Investimet në turizëm do të çojnë në rritjen e mundësive të punës dhe shfrytëzimin e plotë të burimeve natyrore dhe ekonomike.

Zbatimi i këtyre masave do të kontribuojë në një turizëm të qëndrueshëm dhe një ekonomi më të fortë dhe të diversifikuar.

Mjedisi dhe Turizmi POLI I TRETË - 2025

Zhvillimi i Turizmit gjatë gjithë Vitit (LB)

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Zhvillimin e Turizmit gjatë gjithë Vitit”

Premtimi

Nr	Përmbajtja
1	Turizmi gjatë gjithë vitit: Shqipëria ka potencialin të zhvillojë turizëm gjatë gjithë vitit, duke përmirësuar infrastrukturën dhe ruajtur trashëgiminë kulturore dhe natyrore.
2	Qëllimi: Kjo mund të çojë në një përdorim më të qëndrueshëm të burimeve ekonomike, si dhe mund të sigurojë të ardhura dhe mundësi pune më të qëndrueshme për sipërmarrjet dhe punonjësit në sektorin turistik.

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i drejtëpërdrejtë. Fokusimi në zhvillimin e turizmit gjatë gjithë vitit është një hap i rëndësishëm për të zgjeruar sezonin turistik dhe për të rritur qëndrueshmërinë e industrisë. Përmirësimi i infrastrukturës dhe ruajtja e trashëgimisë kulturore dhe natyrore është një komponent kyç për të mbështetur një zhvillim të qëndrueshëm.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Sezoni turistik në Shqipëri është tradicionalisht i kufizuar kryesisht në muajt e verës, dhe kjo ndikon në ndikimin ekonomik të turizmit gjatë periudhave të tjera të vitit.
Shqipëria ka resurse të mëdha natyrore dhe kulturore, por ka nevojë për zhvillim të infrastrukturës dhe menaxhim të qëndrueshëm të turizmit për të realizuar potencialin e plotë gjatë gjithë vitit.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.8/5

Masa	Zbatueshmëri	Komente
Përmirësimi i infrastrukturës	✅	Përmirësimi i infrastrukturës do të sigurojë akses më të lehtë në destinacionet turistike dhe mundësitë për aktivitete gjatë gjithë vitit, përfshirë rrugë, transport publik, dhe shërbime akomodimi.
Ruajtja e trashëgimisë natyrore dhe kulturore	✅	Ruajtja e trashëgimisë është thelbësore për të tërhequr vizitorë dhe për të siguruar një turizëm të qëndrueshëm dhe të përgjegjshëm.
Zhvillimi i aktiviteteve për çdo stinë	✅	Aktivitete të pasura dhe të larmishme për çdo stinë do të ndihmojnë në tërheqjen e vizitorëve edhe gjatë dimrit, duke integruar sporte dimri, ekskursione natyrore dhe aktivitete kulturore.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.7/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Infrastruktura	Investimet në rrugë, akomodim dhe transport janë të domosdoshme dhe kërkojnë financime të konsiderueshme. Kjo mund të realizohet përmes bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe financimit të brendshëm.
Ruajtja e trashëgimisë	Kostoja do të përfshijë restaurimin dhe ruajtjen e objekteve kulturore dhe natyrore, si dhe investime në menaxhimin e qëndrueshëm të resurseve.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i kushteve të jetesës dhe mundësive të punës	✅ Zhvillimi i turizmit gjatë gjithë vitit mund të sigurojë mundësi pune të qëndrueshme për punonjësit në sektorin turistik dhe mund të krijojë mundësi zhvillimi për sipërmarrësit e rinj.
Rritja e të ardhurave nga turizmi	✅ Diversifikimi i turizmit gjatë gjithë vitit do të çojë në rritjen e të ardhurave dhe mundësitë e reja për bizneset e lidhura me sektorin turistik, si restorante, guida turistike, dhe shitës lokalë.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.5/5

Masa	Afat
Përmirësimi i infrastrukturës dhe aktiviteteve gjatë gjithë vitit	12 – 36 muaj
Ruajtja e trashëgimisë natyrore dhe kulturore	24 – 60 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.8/5

Zhvillimi i turizmit gjatë gjithë vitit është një iniciativë e rëndësishme për të shfrytëzuar potencialin e Shqipërisë dhe për të siguruar një ekonomi të qëndrueshme dhe rritjen e mundësive të punës.

Premtimi përmirëson infrastrukturën dhe ruan trashëgiminë natyrore dhe kulturore, duke kontribuar në ndihmën e turizmit për çdo stinë.

Kjo do të përmirësojë mundësitë ekonomike dhe do të sigurojë një përfitim afatgjatë për Shqipërinë.

Mjedisi dhe Turizmi PD 2025

Politika të reja për Pyjet dhe Kullotat

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Politika të reja për Pyjet dhe Kullotat”

1. Qartësia e Premtimit

Premtimi fokusohet në dy objektiva kryesore:✅ Rikthimi i pyjeve dhe menaxhimi i qëndrueshëm, duke ndihmuar biodiversitetin dhe përmirësimin e ekosistemeve natyrore.✅ Zhvillimi i kullotave, për të mbështetur sektorin e blegtorisë dhe bujqësisë.

⚖ Vlerësimi: 4.5/5 Premtimi është i qartë dhe i orientuar drejt zhvillimit të qëndrueshëm, por mungojnë detajet mbi mënyrën e realizimit.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

a) Pyjet në Shqipëri

Sipas të dhënave të fundit, pyjet mbulojnë rreth 36% të territorit të Shqipërisë, por ka një problem serioz me shpyllëzimin, prerjet ilegale dhe menaxhimin e dobët.
Zbatimi i moratoriumit për prerjen e pyjeve (2016-2026) nuk ka dhënë rezultatet e pritura, sepse kontrollet janë të pamjaftueshme dhe zëvendësimi i pyjeve të shpyllëzuara ka qenë minimal.
Humbja e pyjeve ka ndikuar negativisht në erozionin e tokës, ndryshimet klimatike dhe uljen e rezervave ujore.

b) Kullotat dhe Menaxhimi i Tyre

Kullotat tradicionale janë degraduar, për shkak të mungesës së investimeve dhe mbingarkesës nga blegtoria.
Nuk ka një strategji të qartë për përdorimin dhe mirëmbajtjen e kullotave.
Blegtorët përballen me mungesën e infrastrukturës dhe subvencioneve, gjë që ndikon negativisht në prodhimin dhe cilësinë e ushqimit për bagëtinë.

⚖ Vlerësimi: 3.8/5 Situata është problematike, sidomos për pyjet, që po përballen me degradim të vazhdueshëm. Kullotat gjithashtu kërkojnë një strategji të re për menaxhimin e tyre.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

a) Rikthimi i Pyjeve dhe Menaxhimi i Qëndrueshëm

🔹 Hartimi i një strategjie kombëtare për reforestimin, me targete të qarta për mbjelljen e pemëve në zonat e dëmtuara.🔹 Vendosja e një sistemi të monitorimit satelitor për të kontrolluar shpyllëzimin dhe ndjekjen e pyjeve në kohë reale.🔹 Mbështetje për bashkitë në menaxhimin e pyjeve, duke u dhënë fonde dhe ekspertizë teknike.🔹 Përfshirja e komuniteteve lokale në menaxhimin e pyjeve, për të rritur përgjegjësinë dhe efektivitetin e ruajtjes së tyre.

b) Zhvillimi i Kullotave

🔹 Hartimi i një plani për rivitalizimin e kullotave, me investime në vaditje dhe infrastrukturë.🔹 Nxitja e bujqësisë dhe blegtorisë ekologjike, duke u ofruar fermerëve trajnime dhe fonde për menaxhimin e qëndrueshëm të kullotave.🔹 Vendosja e një sistemi të rotacionit të kullotave, për të shmangur degradimin e tokës dhe për të ruajtur fertilitetin e saj.

⚖ Vlerësimi: 4.5/5 Masat janë të realizueshme dhe adresojnë problemet ekzistuese, por kërkojnë një koordinim të mirë mes qeverisë, pushtetit lokal dhe komunitetit.

4. Kostoja dhe Burimet e Financimit

Për të zbatuar këto masa, nevojiten investime të mëdha në:🔹 Rikthimin e pyjeve dhe mbjelljen e pemëve → 15-25 milionë euro në 5 vitet e para.🔹 Menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve → 8-12 milionë euro për teknologji monitorimi dhe mbështetje për bashkitë.🔹 Zhvillimin e kullotave dhe infrastrukturës për blegtorinë → 10-15 milionë euro.

Totali i kostove të mundshme: 33-52 milionë euro për 5 vite.Burimet e financimit:✅ Fondet e BE-së për mjedisin dhe zhvillimin rural.✅ Buxheti i shtetit dhe partneritetet me sektorin privat.✅ Organizatat ndërkombëtare si FAO dhe WWF.

⚖ Vlerësimi: 4.0/5 Kostoja është e përballueshme nëse sigurohen burime financiare të qëndrueshme, veçanërisht nga fondet e BE-së.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Mbrojtja e pyjeve do të ulë rrezikun e përmbytjeve dhe erozionit të tokës.✅ Zhvillimi i kullotave do të ndihmojë blegtorët dhe do të rrisë prodhimin e mishit dhe qumështit vendas.✅ Ruajtja e biodiversitetit do të forcojë ekoturizmin, duke krijuar vende të reja pune.✅ Përmirësimi i cilësisë së ajrit dhe ujit do të ndikojë pozitivisht në shëndetin e qytetarëve.

⚠ Sfida kryesore: Rezistenca nga grupe të interesit që përfitojnë nga shpyllëzimi dhe përdorimi i pakontrolluar i kullotave.

⚖ Vlerësimi: 4.7/5 Ndikimi është kryesisht pozitiv, por kërkon masa të forta për të luftuar abuzimet dhe shkeljet ligjore.

6. Afati i Zbatimit

📌 1-2 vitet e para: Identifikimi i zonave prioritare dhe nisja e projekteve pilot.📌 3-5 vitet e ardhshme: Implementimi në shkallë të gjerë dhe matja e ndikimit.📌 6-10 vitet: Konsolidimi i politikave dhe përfshirja në strategjitë afatgjata.

⚖ Vlerësimi: 4.3/5 Afati është realist, por suksesi varet nga zbatimi rigoroz dhe kontrolli i rreptë i politikave.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5

Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)
Situata Aktuale dhe Problemet: ⚠️ (3.8/5)
Masat për Zbatimin: ✅ (4.5/5)
Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (4.0/5)
Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.7/5)
Afati i Zbatimit: ✅ (4.3/5)

Politikat për rikthimin e pyjeve dhe zhvillimin e kullotave janë të realizueshme, por kërkojnë angazhim të madh nga institucionet dhe komuniteti lokal.🔵 Nëse zbatohet siç duhet, kjo politikë do të ketë ndikim të madh pozitiv në mjedis, bujqësi dhe ekonomi.🔴 Rreziku më i madh është keqmenaxhimi dhe mungesa e monitorimit efektiv të zbatimit të politikave.

📌 Për përmbushjen duhet të zhvillohet një plan kombëtar për pyjet dhe kullotat, me objektiva të qarta, transparencë financiare dhe përfshirje të komuniteteve lokale në menaxhimin e tyre.

Mjedisi dhe Turizmi PD 2025

Rritjen e Pjesëmarrjes në Politikat dhe Aktivitete të Mjedisit

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Rritjen e Pjesëmarrjes në Politikat dhe Aktivitete të Mjedisit”

1. Qartësia e Premtimit

Programi përfshin dy shtylla kryesore:

Edukimi dhe ndërgjegjësimi për çështjet mjedisore.
Nxitja e pjesëmarrjes qytetare në vendimmarrje dhe aktivitete praktike për mbrojtjen e mjedisit.

✅ Vlerësimi: 4.5/5 Premtimi është i qartë dhe identifikon dy fusha kyçe, por mungojnë detajet mbi mënyrat konkrete të zbatimit të iniciativave.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

Në Shqipëri, ndërgjegjësimi mjedisor mbetet i ulët, dhe pjesëmarrja e qytetarëve në vendimmarrje është e kufizuar për disa arsye:

Mungesa e edukimit mjedisor në sistemin arsimor. Aktualisht, temat e mbrojtjes së mjedisit janë të përfshira në mënyrë të fragmentuar.
Lidhja e dobët mes qytetarëve dhe institucioneve mjedisore. Politikat shpesh zhvillohen pa konsultim të gjerë publik.
Niveli i ulët i pjesëmarrjes në aktivitete për ruajtjen e mjedisit, për shkak të mungesës së organizimit dhe stimujve për qytetarët.
Mungesa e infrastrukturës për menaxhimin e mbetjeve, që kufizon efektivitetin e fushatave të pastrimit.

⚠️ Vlerësimi: 3.7/5 Problemet janë të njohura dhe kërkojnë një strategji të mirëpërcaktuar për t’u adresuar.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

Për ta kthyer këtë premtim në realitet, kërkohen disa hapa konkretë:

a) Edukimi dhe Ndërgjegjësimi

Integrimi i edukimit mjedisor në kurrikulën shkollore që nga arsimi fillor.
Fushata ndërgjegjësimi në media dhe rrjete sociale, duke përfshirë influencues dhe aktivistë mjedisorë.
Krijimi i një platforme online për edukimin mjedisor me kurse dhe burime për qytetarët.

b) Pjesëmarrja Qytetare në Vendimmarrje

Krijimi i këshillave mjedisorë lokalë, ku qytetarët mund të japin kontributin e tyre në politikëbërje.
Organizimi i dëgjesave publike për projektet mjedisore, me pjesëmarrjen e komuniteteve lokale.
Transparencë në projektet e infrastrukturës mjedisore, për të shmangur ndikimet negative në natyrë.

c) Aktivitetet Praktike për Mbrojtjen e Mjedisit

Nxitja e fushatave të pastrimit në bashkëpunim me shkollat dhe bizneset.
Inkurajimi i komuniteteve për të krijuar iniciativa vetë-menaxhimi të mbetjeve, si riciklimi në nivel lagjeje.
Subvencione për organizatat mjedisore dhe nisma të drejtuara nga qytetarët.

✅ Vlerësimi: 4.6/5 Masat janë të realizueshme, por kërkojnë angazhim institucional dhe burime financiare të qëndrueshme.

4. Kostoja dhe Burimet e Financimit

Për zbatimin e këtyre masave, nevojiten investime në disa fusha kryesore:

Përmirësimi i kurrikulës dhe trajnimi i mësuesve: 2-4 milionë euro.
Platforma online dhe fushatat mediatike: 3-5 milionë euro.
Organizimi i aktiviteteve dhe mbështetja për OJF-të: 5-7 milionë euro.
Zhvillimi i mekanizmave për pjesëmarrje qytetare: 4-6 milionë euro.

Totali i kostove të mundshme: 14-22 milionë euro në 4 vite.Mundësitë për financim mund të vijnë nga buxheti i shtetit, donatorët ndërkombëtarë (BE, UNDP, GEF) dhe partneritetet publike-private.

⚠️ Vlerësimi: 4.0/5 Kostoja është e përballueshme, por siguria e burimeve të financimit mbetet një sfidë.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Ky program mund të sjellë përfitime të rëndësishme:

Ndërgjegjësimi më i madh mbi mbrojtjen e mjedisit.
Përfshirja më e madhe e qytetarëve në politikat mjedisore, duke përmirësuar cilësinë e demokracisë lokale.
Përmirësimi i cilësisë së jetës përmes pastrimit të hapësirave publike dhe reduktimit të ndotjes.
Krijimi i mundësive të reja ekonomike për sektorin e riciklimit dhe organizatat mjedisore.

Megjithatë, ka sfida si ndryshimi i mentalitetit të qytetarëve dhe mungesa e bashkëpunimit nga bizneset që ndotin mjedisin.

✅ Vlerësimi: 4.5/5 Ndikimi është pozitiv, por kërkon angazhim afatgjatë për të ndryshuar kulturën e pjesëmarrjes qytetare.

6. Afati i Zbatimit

1-2 vitet e para: Hartimi i strategjisë dhe nisja e programeve pilot.
3-4 vitet e ardhshme: Shtrirja në të gjithë vendin dhe matja e ndikimit.
5-6 vitet: Kthimi i nismave në politika të qëndrueshme.

✅ Vlerësimi: 4.3/5 Afati është realist, por suksesin e tij e përcakton angazhimi politik dhe përfshirja e komunitetit.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5

Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)
Situata Aktuale: ⚠️ (3.7/5)
Masat për Zbatimin: ✅ (4.6/5)
Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (4.0/5)
Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.5/5)
Afati i Zbatimit: ✅ (4.3/5)

Programi për rritjen e pjesëmarrjes qytetare në politikat dhe aktivitetet mjedisore është i realizueshëm, por kërkon një strategji të qartë dhe të qëndrueshme financiare.

Nëse zbatohet siç duhet, mund të përmirësojë ndjeshëm ndërgjegjësimin dhe pjesëmarrjen qytetare, duke kontribuar në mbrojtjen e mjedisit.
Rreziku më i madh është mungesa e fondeve dhe mosangazhimi i institucioneve për ta kthyer këtë iniciativë në një politikë afatgjatë.

🔵 Suksesi i kësaj nisme varet nga një qasje gjithëpërfshirëse, duke përfshirë jo vetëm qeverinë dhe OJF-të, por edhe shkollat, bizneset dhe komunitetin lokal.

Newer Posts

Older Posts

Indeksi i Fizibilitetit “Fuqizimi i Institucioneve Mjedisore”

📌 Premtimi

• Rritja e kapaciteteve të institucioneve që kanë përgjegjësi në mbrojtjen e burimeve natyrore dhe monitorimin e mjedisit është e domosdoshme për të siguruar një menaxhim të suksesshëm dhe të qëndrueshëm të resurseve natyrore.

• Mbështetje financiare dhe përmirësimi i kapaciteteve operacionale për institucionet si Agjencia Kombëtare e Mjedisit dhe Agjencia e Menaxhimit të Burimeve Ujore janë hapësira kyçe për të garantuar efektivitetin e politikave mjedisore.

📘 1. Qartësia e Premtimit – 4.5/5 🧾

✅ Premtimi është i qartë dhe synon forcimin e kapaciteteve të institucioneve mjedisore, një hap të domosdoshëm për mbrojtjen e burimeve natyrore.⚠️ Do të ishte e dobishme një përshkrim më konkret i masave dhe aktiviteteve specifike për çdo institucion.

🔍 2. Situata Aktualë – 4.2/5 🌍

Agjencitë përgjegjëse për mbrojtjen e mjedisit dhe menaxhimin e burimeve ujore kanë nevojë për rritje të kapaciteteve financiare dhe teknike për të mundësuar monitorimin dhe menaxhimin e duhur të resurseve natyrore.

Aktualisht, disa nga këto agjenci përballen me vështirësi në koordinimin dhe implementimin e politikave mjedisore, si dhe mungesë fondesh dhe burimesh për të përmbushur detyrat e tyre.

🛠️ 3. Masat për Zbatim – 4.3/5 🏗️

Nevojiten:

💰 Rritja e financimeve për institucionet përgjegjëse për mjedisin dhe burimet natyrore, përfshirë Agjencinë Kombëtare të Mjedisit dhe Agjencinë e Menaxhimit të Burimeve Ujore.

• 🧑‍💼 Trajnime dhe zhvillim i kapaciteteve të stafit për t’u siguruar që ato mund të realizojnë detyrat e tyre me efikasitet.

• 🔍 Investime në teknologji për monitorimin e mjedisit dhe raportimin në kohë real të shkeljeve të politikave mjedisore.

💰 4. Kosto dhe Burime Financiare – 4.0/5 💸

Kostoja për rritjen e kapaciteteve institucionale dhe implementimin e kësaj mase është e konsiderueshme, por mund të sigurohet përmes alokimit të fondeve shtetërore dhe mundësive për financim ndërkombëtar për mjedisin.

Përfitimet afatgjata nga një menaxhim më efikas i burimeve natyrore dhe përmirësimi i kushteve mjedisore do të sjellin ulje të kostove sociale dhe ekologjike në të ardhmen.

📈 5. Efekti Ekonomik dhe Shoqëror – 4.6/5 👥

🌱 Fuqizimi i institucioneve mjedisore do të ndihmojë në ruajtjen e resurseve natyrore dhe zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik, duke përmirësuar kushte të jetesës dhe siguruar një mjedis më të shëndetshëm për qytetarët.

💡 Kjo do të kontribuonte në mbrojtjen e biodiversitetit dhe përmirësimin e cilësisë së ajrit dhe ujit, duke pasur gjithashtu ndikim të drejtpërdrejtë në sektorët e bujqësisë dhe turizmit.

⏱️ 6. Afati i Zbatimit – 4.2/5 📆

⌛ Rritja e kapaciteteve të institucioneve dhe implementimi i mbështetjes financiare do të kërkojnë një periudhë afatmesme për realizim, ndoshta disa vite, pasi është e nevojshme të krijohet një kuadër ligjor dhe të alokohen burime financiare të mjaftueshme.

⚠️ 7. Rreziqet dhe Pengesat – 3.9/5 🚧

📉 Mungesa e financimit të qëndrueshëm dhe vonesat në zbatimin e planit mund të pengojnë përparimin.

🏚️ Vështirësi të mundshme në koordinimin e institucioneve të ndryshme dhe mbështetja e vazhdueshme për trajnimin dhe zhvillimin e stafit.

🎯 8. Përputhshmëria me Objektivat Kombëtarë/Rajonalë – 4.7/5 🌍

✅ Ky propozim është në linjë me objektivat kombëtarë për zhvillimin e qëndrueshëm dhe mbrojtjen e mjedisit, përfshirë angazhimet e Shqipërisë ndaj politikave të Bashkimit Europian për mjedisin dhe klimën.

📌 Përputhet gjithashtu me objektivat e Kombeve të Bashkuara për ruajtjen e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit.

🧮 Vlerësimi Final i Fizibilitetit – 4.3/ 5

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Krijimin e Observatorit të Turizmit”

Premtimi

Nr

Përmbajtja

1

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 5/5

Masa

Zbatueshmëri

Komente

Krijimi i Observatorit të Turizmit

✅

Krijimi i një institucioni të dedikuar për monitorimin e sektorit të turizmit do të ndihmojë në mbledhjen e të dhënave dhe krijimin e raporteve periodike për të informuar politikbërësit dhe aktorët e tjerë të sektorit.

Mbështetje për strategjitë afatgjata

✅

Observatori mund të luajë një rol kyç në mbështetje të zhvillimit të strategjive afatgjata, duke ofruar të dhëna të vazhdueshme dhe analiza të bazuara në kërkesa dhe tendenca të turizmit.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.8/5

Kategoria

Kostoja dhe Burimet

Krijimi i Observatorit

Mesatare – 2-3 milion euro

Mbështetje për strategjitë afatgjata

Mesatare – 1-1.5 milion euro

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria

Ndikimi

Përmirësimi i menaxhimit të turizmit dhe zhvillimi afatgjatë

✅ Krijimi i Observatorit do të ndihmojë në zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm dhe do të sigurojë një planifikim më të mirë për të ardhmen, duke vlerësuar ecurinë e sektorit dhe identifikuar mundësi të reja për rritje ekonomike.

Zhvillimi i një identiteti të fortë për turizmin shqiptar

✅ Observatori do të forcojë markën e Shqipërisë si destinacion turistik, duke promovuar destinacione të reja dhe duke rritur ndërgjegjësimin për bukuritë natyrore dhe kulturore të vendit.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 5/5

Masa

Afat

Krijimi i Observatorit

12 – 18 muaj

Mbështetje për strategjitë afatgjata

18 – 24 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 5.0/5

Krijimi i Observatorit të Turizmit është një hap kyç për të monitoruar zhvillimet në sektorin turistik dhe për të krijuar një identitet të fortë për turizmin shqiptar.

Kjo do të kontribuonte në matjen e dimensioneve të turizmit dhe në zhvillimin e strategjive afatgjata për sektorin.

Ky institucion mund të forcojë mundësitë për planifikim më të mirë dhe sigurimin e të dhënave të sakta për të mbështetur politikat dhe përmirësuar menaxhimin e burimeve turistike.

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Financimin dhe Mbështetjen për Turizmin”

Premtimi