Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Themelimi i Bankës Kombëtare Agrare”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Premtimi është i qartë dhe synon krijimin e një banke shtetërore që do të ofrojë mbështetje financiare për sektorët e bujqësisë, blegtorisë, peshkimit dhe bletarisë, duke u fokusuar në kredi me interes të ulët dhe investime deri në 100 milionë euro në vit. Kjo është një masë që mund të ndihmojë në zhvillimin e këtyre sektorëve, duke lehtësuar aksesin në financa për prodhuesit dhe duke nxitur rritjen e këtyre industriave.

1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

Sektori i bujqësisë në Shqipëri ka pasur gjithmonë një nevojë për mbështetje financiare dhe investime të drejtuara, veçanërisht për të përballuar barrierat ekonomike dhe për të modernizuar metodologjitë e prodhimit. Pavarësisht mundësive, sektori ka hasur probleme në aksesin në financa, sidomos për fermerët e vegjël dhe ata që janë të përfshirë në sektorë si peshkimi dhe bletaria.

🔹 Problemet e mundshme:

• Sektori financiar ka mundësi për të qenë konservativ ndaj investimeve në bujqësi, veçanërisht për investitorët e rinj dhe ata që operojnë në tregje me rrezik të lartë.

• Ndërhyrjet shtetërore mund të hasin rezistencë nga aktorët privatë që operojnë në financa, për shkak të konkurrencës që mund të krijohet.

1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.9/5)

Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren:🔹 Krijimi i strukturës ligjore dhe administrative të Bankës Kombëtare Agrare:Duhet të hartohet një ligj i ri ose të modifikohet ligji ekzistues që të mundësojë themelimin dhe funksionimin e kësaj banke, si dhe përcaktimi i rregullave për kreditimin dhe investimet që do të ofrohen.

🔹 Planifikimi i investimeve dhe zhvillimit të sektorëve:Për të arritur ndikim të qëndrueshëm, banka duhet të hartojë një plan strategjik të investimeve që do të mbulojnë sektorët e bujqësisë, blegtorisë, peshkimit dhe bletarisë, duke ofruar kredi dhe mbështetje për modernizimin e këtyre industriave.

1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Krijimi i Bankës Kombëtare Agrare	5 – 8	Buxheti i Shtetit
Investimet në sektorët bujqësor, blegtor dhe peshkim	100	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	105 – 108	Buxheti i Shtetit

🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet kryesisht nga buxheti i shtetit, me mundësi për tërheqjen e investimeve të jashtme nga donatorë dhe institucione financiare ndërkombëtare që mbështesin zhvillimin e sektorëve agroushqimorë dhe të qëndrueshëm.

⚠️ Rrezik:Kostoja e krijimit të Bankës Kombëtare Agrare dhe sigurimi i burimeve financiare për të investuar çdo vit mund të përballen me vështirësi për shkak të mangësive në planifikimin financiar ose pasigurisë në tregjet financiare.

1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.8/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky propozim ka potencialin për të stimuluar zhvillimin e sektorëve të bujqësisë, blegtorisë dhe peshkimit në Shqipëri, duke krijuar mundësi më të mira për prodhuesit dhe rritur konkurrencën në këto industri.

• Kredi të lehta për fermerët dhe investitorët mund të ndihmojnë në përmirësimin e teknikave të prodhimit, rritjen e rendimentit dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për ata që operojnë në këto sektorë.

• Mund të rritet numri i vendeve të punës dhe të përmirësohen kushtet për fermerët, duke nxitur zhvillimin e zonave rurale.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Nëse nuk ka një administrim të mirë të bankës dhe investimeve, mund të ketë mundësi për keqpërdorim të fondeve dhe për dështim të projekteve që do të mbështeten.

• Shumë prodhues të vegjël mund të hasin vështirësi në aksesimin e kredive të ulta për shkak të procedurave burokratike dhe garancive të kërkuara nga banka.

1. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Hartimi i ligjit për krijimin e Bankës Kombëtare Agrare dhe krijimi i strukturave të saj.
Faza 2	2026 – 2027	Aktivizimi i bankës dhe fillimi i ofrimit të kredive dhe mbështetjeve për sektorët e përfshirë.
Faza 3	2027 – 2028	Monitorimi dhe rritja e investimeve dhe mbështetjes për zhvillimin e sektorëve.
Faza 4	2028 – 2029	Konsolidimi dhe evaluimi i ndikimit të Bankës Kombëtare Agrare dhe përshtatjet e nevojshme.

🔹 Sfida kryesore:Sigurimi i burimeve të mjaftueshme për investimet dhe administrimi i një banke shtetërore që duhet të mbajë një bilanc të qëndrueshëm financiar, për të shmangur rrezikun e ndihmës financiare të tepërt që mund të çojë në borxhe shtetërore.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	5	✅
Situata Aktuale	4.7	⚠️
Masat për Zbatimin	4.9	✅
Kostoja dhe Financimi	4.6	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.8	✅
Afati i Zbatimit	4.5	⚠️

Themelimi i Bankës Kombëtare Agrare ka një indeks të lartë fizibiliteti dhe mund të sjellë përfitime të mëdha për zhvillimin e sektorëve të bujqësisë, peshkimit, blegtorisë dhe bletarisë në Shqipëri.Megjithatë, ky propozim kërkon një menaxhim të kujdesshëm dhe siguri të mjaftueshme për të përballuar sfidat financiare dhe burokratike që mund të lindin gjatë zbatimit të tij.