Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Tatimi mbi Fitimin për Bizneset”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

• Bizneset e vogla me xhiro deri në 20,000,000 lekë do të jenë të përjashtuara nga tatimi mbi fitimin.

• Bizneset e mëdha, me xhiro mbi 20,000,001 lekë, do të paguajnë tatim mbi fitimin që nis këtu (për të dhënë detaje specifike mbi normat e tatimit të reja, duhen më shumë informacione).

🔹 Dobësi: Nuk ka informacion të mjaftueshëm mbi normat e tatimit për bizneset që janë mbi pragun e 20,000,000 lekë, si dhe mundësitë për t’u përfshirë në kategori të tjera si tatimi mbi të ardhurat.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.8/5)

• Aktualisht, tatimi mbi fitimin për bizneset është i njëjtë për të gjitha ato që operojnë në Shqipëri, pa dallim për përmasat e tyre.

• Bizneset e vogla shpesh e kanë të vështirë të paguajnë tatimet për shkak të ngarkesës administrative dhe shpenzimeve të larta për compliance.

• Bizneset e mëdha paguajnë tatim mbi fitimin sipas një norme të caktuar, që mund të jetë një pengesë për rritjen e tyre.

🔹 Probleme thelbësore:

• Ngarkesat administrative të bizneseve të vogla që duhet të plotësojnë detyrimet tatimore, por pa pasur mundësi për të përfituar nga përjashtimet.

• Mungesa e stimulimeve tatimore për bizneset që janë në rritje dhe që mund të kalojnë pragun e 20,000,000 lekë dhe të përballen me ngarkesa më të larta.

• Mundësia për shmangie tatimi për bizneset që mbeten nën prag dhe manipulojnë të ardhurat për t’u përfshirë në këtë kategori.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Për përjashtimin e tatimit për bizneset e vogla:

• Krijimi i një regjistri të qartë dhe të përditësuar të bizneseve për të siguruar se ato që kanë xhiro nën 20,000,000 lekë do të përfitojnë nga ky përjashtim.

• Automatizimi i procesit të regjistrimit dhe monitorimit të bizneseve të vogla për të reduktuar mundësitë për abuzim.

🔹 Për bizneset e mëdha që do të paguajnë tatim mbi fitimin:

• Krijimi i një norme të thjeshtë dhe të drejtë për tatimin mbi fitimin për bizneset që kanë xhiro mbi 20,000,000 lekë.

• Implementimi i sistemeve të monitoring-ut dhe kontrollit për të siguruar se tatimi mbi fitimin i aplikohet korrekt dhe nuk ka shmangie.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.7/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i regjistrit të bizneseve të vogla	5 – 7
Sistemi i monitoring-ut dhe administratës tatimore	8 – 12
Kosto për implementimin e tatimit mbi fitimin për bizneset e mëdha	10 – 15
TOTAL (për 1-2 vite)	23 – 34

🔹 Burime të mundshme financimi:

• Buxheti i shtetit për përmirësimin e administratës tatimore dhe krijimin e sistemeve të reja.

• Mundësia e financimit nga institucione ndërkombëtare si Banka Botërore dhe IPA për projektet e zhvillimit të infrastrukturës tatimore.

⚠️ Rrezik: Nëse nuk ka mjaftueshëm fonde për mbështetje në administratën tatimore, reforma mund të dështojë në implementimin e saj të plotë, duke shkaktuar vonesa dhe vështirësi për bizneset.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Përjashtimi i tatimit për bizneset e vogla do të stimulojë zhvillimin e tyre dhe do të lehtësojë barrën e tyre tatimore.

• Bizneset që kanë xhiro mbi 20,000,000 lekë do të kontribuojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë për buxhetin e shtetit, duke mundësuar financimin e shërbimeve publike dhe projekteve të zhvillimit.

• Përmirësimi i kushteve për bizneset e vogla mund të rrisë konkurrencën dhe mundësitë për krijimin e vendeve të reja pune.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Disa biznese mund të shmangin tatimet duke manipuluar të ardhurat për të mbetur nën pragun e 20,000,000 lekë.

• Kërkesat për administrim të thjeshtuar mund të rrisin mundësinë e mashtrimeve tatimore në nivelin e biznesit të vogël.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.9/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i regjistrit të bizneseve të vogla dhe automatizimi i procedurave tatimore.
Faza 2	2027 – 2028	Implementimi i normës për tatimin mbi fitimin për bizneset e mëdha dhe forcimi i kontrollit tatimor.
Faza 3	2029 – 2030	Monitorimi dhe vlerësimi i ndikimeve të këtij sistemi, me mundësi rishikimi të normës dhe përjashtimeve.

🔹 Sfida kryesore:

• Ndihma e administratës tatimore në monitorimin e biznesit të vogël dhe të madh për të siguruar implementimin e saktë të përjashtimeve dhe normave të tatimit.

• Rreziku i shmangies së tatimeve nga bizneset që mbeten nën pragun e xhiros.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	3.8	⚠️
Masat për Zbatimin	4.0	✅
Kostoja dhe Financimi	3.7	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.3	✅
Afati i Zbatimit	3.9	⚠️

Tatimi mbi fitimin për bizneset është një nismë e rëndësishme për të stimuluar bizneset e vogla dhe për të siguruar një mundësi të drejtë për tatimin mbi fitimin për bizneset e mëdha. Implementimi i këtij sistemi mund të rrisë konkurrencën dhe të ndihmojë në rritjen e të ardhurave për shtetin. Megjithatë, reforma kërkon investime të konsiderueshme dhe mund të hasë pengesa gjatë zbatimit, sidomos përsa i përket administratës dhe mbikëqyrjes së tatimeve.