Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Reforma në Mbledhjen e Detyrimeve”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

• Reforma do të përfshijë një rishikim total të konceptit të mbledhjes së detyrimeve të tatimit, me synim përmirësimin e efikasitetit dhe transparencës.

• Nuk janë dhënë detaje specifike mbi mënyrën se si do të realizohet ky ndryshim, por fokusimi është në thjeshtimin dhe rritjen e mbledhjes së tatimeve.

🔹 Dobësi: Nuk jepen detaje specifike për modalitetet e reja të mbledhjes dhe implementimin konkret të reformës. Mund të lindin sfida për organizimin dhe trajnimin e stafit të administratës tatimore.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.7/5)

• Aktualisht, mbledhja e detyrimeve tatimore është një proces i ndërlikuar dhe i ngadalshëm për shkak të burokracisë dhe mungesës së mekanizmave të thjeshtë dhe efikas.

• Ka mungesë transparence dhe shfrytëzim të paefektshëm të sistemeve IT për ndjekjen e tatimpaguesve dhe mbledhjen e detyrimeve.

• Shumë tatimpagues shmangin pagesat për shkak të mangësive në mbikëqyrje dhe administrim.

🔹 Probleme thelbësore:

• Burokracia dhe proceset e ngadalshme që pengojnë mbledhjen efikase të detyrimeve.

• Shmangia tatimore e individëve dhe bizneseve që nuk ndëshkohen mjaftueshëm.

• Mungesa e një sistemi të unifikuar dhe transparent për ndjekjen e të ardhurave dhe detyrimeve.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Për reformën në mbledhjen e detyrimeve:

• Krijimi i një sistemi të centralizuar dhe më efikas për mbledhjen e tatimeve dhe ndjekjen e detyrimeve.

• Përdorimi i teknologjisë për automatizimin e proceseve dhe përmirësimin e transparencës.

• Rritja e kapaciteteve të administratës tatimore për të menaxhuar mbledhjen dhe monitorimin e detyrimeve në kohë reale.

• Krijimi i një sistemi të ri IT që mundëson ndjekjen e tatimpaguesve dhe veprimeve të mundshme të ndëshkimit për ata që shmangin detyrimet tatimore.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.9/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i sistemit të centralizuar	15 – 20
Trajnimi i stafit administrativ	5 – 10
Implementimi i sistemit IT të ri	10 – 15
TOTAL (për 2-3 vite)	30 – 45

🔹 Burime të mundshme financimi:

• Buxheti i shtetit për modernizimin e administratës tatimore.

• Ndihma dhe grantet nga institucione ndërkombëtare si Banka Botërore, IPA dhe BE.

• Mundësia e përdorimit të partneriteteve Publik-Privat (PPP) për ndihmën në krijimin e sistemeve të IT dhe trajnimeve.

⚠️ Rrezik: Reforma mund të sjellë kosto të larta për zhvillimin e sistemeve dhe për formimin e kapaciteteve të reja, duke rrezikuar një ndikim të rëndë në buxhetin e shtetit dhe stabilitetin fiskal.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Përmirësimi i mbledhjes së tatimeve do të sjellë më shumë të ardhura për shtetin dhe mund të mundësojë investime në projekte zhvillimi.

• Do të krijohet një sistem më efikas dhe transparent për të ndihmuar qytetarët dhe bizneset të paguajnë tatimet në mënyrë të drejtë.

• Rritja e besimit të publikut dhe përmirësimi i klimës së biznesit, duke ulur mundësitë për korrupsion dhe shmangie tatimesh.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Zbatimi i reformës mund të shoqërohet me sfida administrative dhe teknike, që mund të pengojnë përmbushjen e objektivave të saj.

• Rreziku i abuzimeve të mundshme nga zyrtarët tatimorë gjatë periudhës së kalimit në sistemin e ri.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.8/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza		Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026		Rishikimi i strukturës administrative dhe krijimi i një plani për implementimin e reformës.
Faza 2	2027 – 2028		Implementimi i sistemit të ri të centralizuar dhe IT, dhe trajnimi i stafit administrativ.
Faza 3	2029 – 2030		Vlerësimi dhe rishikimi i procesit të reformës dhe monitorimi i ndikimeve të saj në mbledhjen e tatimeve.

🔹 Sfida kryesore:

• Kapacitetet e administratës tatimore mund të jenë të kufizuara për të realizuar ndryshimet e kërkuara.

• Mungesa e trajnimit të stafit mund të ndikojë në zbatimin e saktë të sistemit të ri.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.3	✅
Situata Aktuale	3.7	⚠️
Masat për Zbatimin	4.2	✅
Kostoja dhe Financimi	3.9	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4	✅
Afati i Zbatimit	3.8	⚠️

Reforma në mbledhjen e detyrimeve është e nevojshme për përmirësimin e administratës tatimore dhe do të sjellë efekte pozitive në mbledhjen e tatimeve dhe në besimin e publikut.Reforma kërkon investime të konsiderueshme për sistemin IT dhe trajnimin e administratës, por është një hap thelbësor drejt një sistemi tatimor më transparent dhe efikas.Megjithatë, duhet të përmbushen disa kushte për të shmangur pengesat dhe sfidat gjatë implementimit, sidomos për sa i përket burimeve dhe kapaciteteve të administratës tatimore