Indeksi i Fizibilitetit te Premtimit “Përfundimi i Projekteve të Ujitjes”
Ky premtim synon të përmirësojë infrastrukturën e ujitjes në Shqipëri, duke zgjeruar sipërfaqen e tokës së ujitur nga 300,000 hektarë në mbi 360,000 hektarë. Nëse realizohet, kjo do të ndikojë pozitivisht në rritjen e prodhimit bujqësor dhe sigurinë ushqimore. Megjithatë, implementimi kërkon vlerësim të saktë të kapaciteteve financiare, institucionale dhe teknike.
-
Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm:
-
Objektivi është të rritet sipërfaqja e ujitshme me 60,000 hektarë.
-
Kjo kërkon investime në kanale ujitëse, rezervuarë dhe sisteme kullimi.
-
Ndikimi mund të matet përmes sipërfaqes shtesë të ujitur dhe rendimentit bujqësor.
📌 Vlerësimi: ✅ (Qëllimi është konkret dhe mund të monitorohet)
-
Korniza Ligjore dhe Institucionale
⚠️ Kërkohet përmirësim i kornizës institucionale:
-
Në mandatin e tretë të qeverisë PS, fondet për ujitjen u menaxhuan kryesisht nga Agjencia e Ujitjes dhe Kullimit, por ka pasur probleme me zbatimin dhe mirëmbajtjen e infrastrukturës.
-
Për të siguruar mbikëqyrje efektive, nevojiten reforma në mënyrën se si menaxhohen investimet publike në këtë sektor.
-
Nevojitet rritja e bashkëpunimit me pushtetin vendor për mirëmbajtjen e sistemeve.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Kërkohet forcim i institucioneve për menaxhimin dhe monitorimin)
-
Mbështetje Buxhetore dhe Financimi
⚠️ Kostoja e realizimit dhe kapacitetet fiskale:
-
Gjatë qeverisjes së PS, u investuan mesatarisht 15 miliardë lekë në vit për ujitjen dhe kullimin.
-
Për të realizuar këtë zgjerim me 60,000 hektarë shtesë, vlerësohet se do të duhen rreth 60-70 miliardë lekë për ndërtim dhe mirëmbajtje afatgjatë.
-
Financimi mund të vijë nga buxheti shtetëror, fondet e BE-së dhe institucionet financiare ndërkombëtare si BERZH dhe Banka Botërore.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon angazhim të konsiderueshëm buxhetor dhe burime financimi)
-
Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ Pritet ndikim pozitiv në bujqësi dhe ekonomi:
-
Rritja e sipërfaqes së ujitur mund të sjellë një rritje prej 10-15% në prodhimin bujqësor.
-
Sipërfaqet e reja të ujitura do të mund të krijojnë vende të reja pune dhe të nxisin eksportet bujqësore.
-
Furnizimi i qëndrueshëm me ujë zvogëlon varësinë nga kushtet klimatike.
📌 Vlerësimi: ✅ (Pritet ndikim pozitiv në ekonomi dhe bujqësi)
-
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ
⚠️ Kërkohet angazhim i fortë politik:
-
Në mandatin e tretë të qeverisë PS, shumë projekte të ujitjes u lanë të papërfunduara për shkak të mungesës së fondeve dhe korrupsionit në prokurime.
-
Për të siguruar zbatim të suksesshëm, nevojitet një planifikim i saktë dhe monitorim nga institucionet e pavarura.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Kërkohet angazhim i madh politik dhe administrativ)
-
Implementimi dhe Afati i Zbatimit
⚠️ Afati për realizim është i gjatë:
-
Projektet e infrastrukturës ujitëse kërkojnë të paktën 5-7 vjet për t’u ndërtuar dhe funksionalizuar plotësisht.
-
Përmirësimi i ujitjes do të jetë një proces afatgjatë dhe kërkon strategji të qëndrueshme për mirëmbajtje.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afatgjatë për implementim të plotë)
-
Ndikimi në Qëndrueshmërinë e Ekonomisë dhe Mjedisit
✅ Përfitime afatgjata për bujqësinë dhe mjedisin:
-
Ujitja e duhur zvogëlon erozionin e tokës dhe ndihmon në menaxhimin e thatësirave.
-
Rritja e prodhimit bujqësor mund të ulë importet e ushqimeve dhe të forcojë tregun vendas.
📌 Vlerësimi: ✅ (Përfitime për ekonominë dhe mjedisin)
Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “i i Projekteve të Ujitjes”
📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.5/5
🔎 Përmbledhje e Vlerësimit:
-
Qartësia e Premtimit: ✅ (E matshme dhe e qartë)
-
Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon forcim të institucioneve)
-
Mbështetje Financiare: ⚠️ (Kosto e lartë, kërkon financim të qëndrueshëm)
-
Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për sektorin bujqësor dhe tregun e punës)
-
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ⚠️ (Probleme në implementim)
-
Afati i Zbatimit: ⚠️ (Projekt afatgjatë)
-
Ndikimi në Qëndrueshmërinë e Ekonomisë dhe Mjedisit: ✅ (Përmirësim i ekosistemit dhe qëndrueshmëri në bujqësi)