Indeksi i Fizibilitetit i Premtimit “Paketa e Lehtësirave Fiskale dhe Proceduriale për Sipërmarrjet Prodhuese”

✅ 1. Qartësia e Premtimit

Pesha në indeks: 10% | Vlerësim: 5/5Premtimi është i formuluar qartë dhe ka objektiva të matshëm, duke përfshirë:

• Një paketë lehtësirash fiskale dhe proceduriale për sektorët prodhues.
• Mbështetje financiare për startup-e, sipërmarrës të rinj dhe projekte strategjike në industri, bujqësi dhe energji.
• Reduktim të burokracisë dhe krijimin e kushteve për investime të qëndrueshme.

Instrumente Matjeje: Ulja e barrës tatimore (%), numri i lejeve të thjeshtuara, financimet për sektorë specifikë, rritja e numrit të sipërmarrjeve të reja.

⚖️ 2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

Pesha: 20% | Vlerësim: 3/5Forca: Ka një bazë ligjore fillestare mbi të cilën mund të ndërtohet (ligji për investimet, ligji për tatimin mbi fitimin etj.).Pengesat:

• Kërkohet reformim i legjislacionit fiskal dhe thjeshtim i procedurave për licenca, deklarime tatimore dhe inspektime.
• Kërkohet bashkëveprim ndërmjet Ministrisë së Financave, Tatimeve, AZHBR dhe njësive vendore.

Rekomandim: Hartimi i një kuadri të integruar ligjor për lehtësirat, nëpërmjet një ligji të posaçëm ose përmes ndryshimeve në ligjet ekzistuese.

💶 3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

Pesha: 20% | Vlerësim: 3/5Nevoja për fonde:

• Mbështetja për startup-e dhe sektorë prodhues mund të kushtojë 0.3%-0.5% të PBB-së në vit (~75-125 milionë euro/vit).Burimet e mundshme:
• Fondet e Bankës Zhvillimore Kombëtare (BZHK).
• Partneritete Publike-Private (PPP).
• Fondet IPA III dhe bashkëfinancim me bankat tregtare.

Rreziqe: Kufizimet fiskale dhe borxhi publik mund të ndikojnë në qëndrueshmërinë e financimit afatgjatë.

📈 4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Pesha: 15% | Vlerësim: 5/5Efekte të pritshme pozitive:

• Rritja e investimeve private dhe të huaja.
• Krijimi i vendeve të reja të punës në sektorët prioritarë.
• Diversifikim i strukturës ekonomike dhe ulje e varësisë nga sektorë informalë dhe tregtia e vogël.

Shembuj ndërkombëtarë: Politikat e ngjashme në Poloni dhe Lituani kanë rritur investimet prodhuese dhe eksportet me 30-40% në 5 vite.

🏛️ 5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

Pesha: 10% | Vlerësim: 4/5Pozitiv: Premtimi është në linjë me interesat politike për zhvillim ekonomik dhe punësim.Sfida:

• Kapaciteti i administratës tatimore për të zbutur kontrollin pa ulur efiçencën.
• Nevoja për trajnim dhe digjitalizim të strukturave zbatuese.

⏱️ 6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

Pesha: 15% | Vlerësim: 3/5Afati i propozuar: Fillimi brenda vitit të parë të mandatit dhe zbatim progresiv në 3 vite.Sfida kryesore: Koordinimi ndërinstitucional, krijimi i procedurave të reja, trajnimi i stafit.Rekomandim: Krijimi i një task-force qeveritare dhe një plani operacional të detajuar me faza, objektiva dhe indikatorë.

🚀 7. Ndikimi në Cilësinë e Sipërmarrjeve

Pesha: 10% | Vlerësim: 5/5Pritshmëri pozitive:

• Mbështetja e synuar do të përmirësojë produktivitetin, inovacionin dhe eksportin.
• Sipërmarrjet do të kenë më shumë kapacitete për të konkurruar në tregje të jashtme.

Instrumente ndihmëse: Grante për teknologji, qasje në kredi të buta, qendra për inovacion dhe inkubim biznesi.

📊 Matrica e Vlerësimit të Fizibilitetit

Kriteri	Pesha	Vlerësim (1–5)	Pikë të ponderuara
Qartësia e Premtimit	10%	5	0.5
Korniza Ligjore dhe Institucionale	20%	3	0.6
Mbështetja Buxhetore dhe Financimi	20%	3	0.6
Ndikimi Ekonomik dhe Social	15%	5	0.75
Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ	10%	4	0.4
Implementimi dhe Afati i Zbatimit	15%	3	0.45
Ndikimi në Cilësinë e Sipërmarrjeve	10%	5	0.5
Totali i Pikëve të Ponderuara	100%		3.8 / 5

✅ Përfundim i Vlerësimit

📌 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8 / 5Premtimi është shumë i realizueshëm dhe me ndikim të qartë pozitiv për ekonominë dhe sektorin e sipërmarrjeve prodhuese. Megjithatë, kërkon:

• Një kornizë ligjore të mirëkoordinuar;
• Burime të garantuara financiare;

Një strukturë të posaçme për zbatim dhe monitorim.