Indeksi i fizibilitetit të premtimit “Paga mesatare në sektorin publik do të arrijë të paktën 1,200 euro deri në vitin 2030”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm

• Përcakton një objektiv specifik (1,200 euro pagë mesatare në sektorin publik).

• Krahasimi me vlerën aktuale (1,000 euro në 2024) e bën matjen e progresit të lehtë.

• Afati i zbatimit është i qartë (deri në vitin 2030).

Vlerësimi: ✅ (i qartë dhe i matshëm)

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

⚠️ Mund të ketë pengesa ligjore dhe institucionale

• Rritja e pagave në sektorin publik kërkon një ndryshim në ligjin për pagat dhe mund të ndikohet nga rregullat e financimit të deficitit buxhetor.

• Struktura e pagave publike është e lidhur me negociatat sindikale dhe vendimmarrjet qeveritare, të cilat mund të vonojnë implementimin.

• Duhet të ketë një mekanizëm të qartë për rritjen graduale të pagave për të shmangur ngarkesën e menjëhershme fiskale.

Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon harmonizim institucional dhe ndryshime ligjore)

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi

⚠️ Rritja e pagave kërkon një angazhim të konsiderueshëm financiar

• Paga mesatare në sektorin publik 2024: 1,000 euro

• Synimi për 2030: 1,200 euro (rritje prej 20%)

• Sektori publik ka rreth 180,000 të punësuar, kështu që:

  • Shtesa e pagave në vit = 200 euro × 12 muaj × 180,000 punonjës = 432 milionë euro në vit

• Burimet e mundshme të financimit:

• 1. Rritja e të ardhurave nga taksat → Kërkon rritje të qëndrueshme ekonomike.

  2. Riorganizimi i shpenzimeve publike → Mund të kërkojë shkurtimin e investimeve në sektorë të tjerë.

  3. Borxhi publik → Rritja e pagave me borxh mund të krijojë probleme afatgjata në financat publike.

• Ekonomia duhet të rritet mjaftueshëm për të përballuar këtë barrë shtesë financiare. Nëse PBB-ja rritet mesatarisht 3.5% në vit, të ardhurat buxhetore do të rriteshin, por kjo nuk garanton që fondet për paga do të jenë të disponueshme pa riorganizim buxhetor.

Vlerësimi: ⚠️ (E mundshme, por kërkon plan të qartë financimi)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi është pozitiv

• Rritja e pagave në sektorin publik mund të ndihmojë në uljen e emigracionit të specialistëve dhe profesionistëve.

• Mund të motivojë punonjësit e sektorit publik, duke përmirësuar efikasitetin administrativ.

• Sektori privat mund të ndikohet nga presioni për të rritur pagat, duke ndikuar në inflacion dhe konkurrencën në tregun e punës.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punonjësit dhe ekonominë, me disa sfida për sektorin privat)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Qeveria ka interes politik për ta realizuar

• Rritja e pagave është një premtim i zakonshëm elektoral, që ka mbështetje nga shumica e partive politike.

• Administrata publike ka kapacitetin për ta zbatuar këtë rritje, për sa kohë fondet sigurohen.

• Sfida kryesore do të jetë menaxhimi i financave publike për të shmangur një rritje të paqëndrueshme të borxhit.

Vlerësimi: ✅ (Ka vullnet politik, por kërkon menaxhim të kujdesshëm financiar)

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Afati është i realizueshëm, por kërkon rritje graduale

• Nga 2024 deri në 2030, rritja totale është 20%, që do të thotë mesatarisht +3.13% në vit.

• Nëse rritja bëhet gradualisht çdo vit, do të jetë më e menaxhueshme për buxhetin.

• Një skenar realist mund të ishte rritja e pagave çdo vit me 30-40 euro mesatarisht.

Vlerësimi: ⚠️ (Afat i arritshëm, por kërkon rritje graduale dhe planifikim të kujdesshëm)

7. Ndikimi në Sektorin Publik dhe Konkurrencën e Punës

✅ Ndikimi është kryesisht pozitiv

• Do të përmirësojë atraktivitetin e sektorit publik, duke tërhequr profesionistë më të kualifikuar.

• Mund të rrisë konkurrencën për vendet e punës, duke ndikuar pozitivisht në performancën e administratës publike.

• Mund të krijojë një presion për rritje pagash në sektorin privat, duke ndikuar në rritjen e kostove për bizneset.

Vlerësimi: ✅ (Ndikim pozitiv për administratën publike dhe konkurrencën në tregun e punës)

📊 Indeksi Final i Fizibilitetit: 4.3/5

Përmbledhje e Vlerësimit

Kriteri	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	✅ (i qartë dhe i matshëm)
Korniza Ligjore dhe Institucionale	⚠️ (Kërkon harmonizim ligjor dhe institucional)
Mbështetja Financiare	⚠️ (E mundshme, por kërkon plan të qartë financimi)
Ndikimi Ekonomik dhe Social	✅ (Pozitiv për punonjësit dhe ekonominë)
Vullneti Politik	✅ (Ka vullnet politik, por kërkon kujdes financiar)
Afati i Zbatimit	⚠️ (Kërkon rritje graduale)
Ndikimi në Sektorin Publik	✅ (Pozitiv për administratën dhe konkurrencën në tregun e punës)

Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon rritje graduale, menaxhim të kujdesshëm të financave publike dhe një strategji të qartë për të shmangur rritjen e borxhit apo inflacionit