Indeksi i Fizibilitetit për Premtimet mbi “Mbrojtjen dhe Menaxhimin e Kafshëve në Shqipëri”(Përmbledhje analitike sipas strukturës së standardizuar me përfshirje të kostove dhe përfitimeve në ekonomi dhe buxhet)

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësimi: 4.9/5

Premtimet janë të artikuluara qartë dhe ndahen në katër shtylla kryesore: identifikimi (mikroçipimi), ndërhyrje mjekësore (sterilizim/vaksinim), ndalimi i dhunës shtetërore ndaj kafshëve dhe masa për kafshët e rrezikshme. Qëllimet janë të kuptueshme dhe etikisht të justifikueshme.

Të strukturohet si pjesë e një strategjie kombëtare për mirëqenien e kafshëve, duke përfshirë pushtetin vendor dhe shoqërinë civile.

2. Situata Aktuale dhe Problematikat Kryesore

📊 Vlerësimi: 4.7/5

Aktualisht, shumica e bashkive nuk kanë sisteme funksionale të regjistrimit për kafshët shtëpiake. Kafshët endacake, veçanërisht qentë, janë problem urban dhe rural. Rastet e dhunës shtetërore dhe mungesës së etikës janë dokumentuar nga media dhe OJQ-të. Po ashtu, mungon një regjistër i kontrolluar për kafshët e rrezikshme.Të krijohet një regjistër qendror për kafshët, të sinkronizuar me veterinën shtetërore dhe shërbimet bashkiake.

3. Masat për Zbatimin e Premtimeve

📊 Vlerësimi: 4.5/5
Masat janë të zbatueshme, por kërkojnë bashkërendim midis pushtetit vendor, ministrisë së bujqësisë, ministrisë së brendshme dhe organizatave të mbrojtjes së kafshëve. Ka nevojë për infrastrukturë dhe burime njerëzore (veterinerë, trajnerë, kontrolle inspektimi).Kapacitetet aktuale janë të pamjaftueshme në shumë bashki. Zbatimi i pjesshëm mund të prodhojë pabarazi territoriale dhe mungesë efekti në afatgjatë.Të miratohet një udhëzim i përbashkët ndërministror për të detajuar detyrimet, protokollet dhe ndarjen e fondeve.

4. Kostoja dhe Burimet e Financimit

📊 Vlerësimi: 4.3/5

Llogaritje e Kostove Fillestare dhe Operacionale:

• Mikroçipimi i Kafshëve Shtëpiake:

  • 250,000 kafshë në nivel kombëtar (vlerësim konservativ)

  • Çmimi për mikroçip dhe regjistrim: 5 euro/kafshë

  • Totali: 1.25 milionë euro

• Sterilizimi dhe Vaksinimi i Kafshëve Endacake:

  • 50,000 kafshë endacake në gjithë vendin

  • Sterilizimi: 25 euro/kafshë, vaksinimi: 10 euro/kafshë

  • Totali: 1.75 milionë euro

• Trajnimi dhe Pajisja e Inspektorëve + Forcimi i kontrollit për kafshët e rrezikshme:

  • Trajnime dhe pajisje për 100 punonjës: 150,000 euro

• Fushata sensibilizuese dhe teknologji për databazë kombëtare:

  • Sistemi IT dhe sensibilizimi: 250,000 euro

Kosto totale fillestare (1 vit): ~3.4 milionë euroShpenzime vjetore për mirëmbajtje dhe operacione: ~700,000 euro

Burimet e Financimit:

• Buxheti i shtetit (Ministria e Bujqësisë dhe Ministria e Brendshme)

• Kontribut bashkiak

• Mbështetje nga BE dhe organizata të specializuara për mbrojtjen e kafshëve

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësimi: 4.8/5

Zbatimi do të përmirësonte ndjeshëm sigurinë publike, do të ulte rastet e kafshëve endacake, do të reduktonte kostot spitalore nga incidentet, dhe do të nxitë ndërgjegjësimin qytetar. Gjithashtu, mbështet zhvillimin e shërbimeve veterinare dhe shërbimeve teknologjike.

Përfitime të vlerësuara:

• Reduktimi i incidenteve nga kafshët endacake: deri në 30% ulje në trajtimet spitalore dhe kompensime

• Formalizimi i pronësisë dhe përgjegjësisë për kafshët → më pak kosto për bashkitë

• Zhvillimi i tregut për shërbime veterinare dhe teknologji regjistrimi → rritje e punësimit në sektorin veterinar dhe IT

• Nxitje për sektorin OJQ dhe bashkëpunime ndërkombëtare

Totali i përfitimeve vjetore të mundshme (direkte dhe indirekte):

• Ulje e kostove publike dhe rritje shërbimesh: deri në 1.5 milionë euro/vit

• Rritje punësimi dhe xhiro në sektorin shëndetësor për kafshët: deri në 1 milionë euro/vit

6. Afati i Zbatimit dhe Rreziqet e Zvarritjes

📊 Vlerësimi: 4.4/5

Mund të nisë menjëherë me projekt pilot në bashkitë kryesore dhe të shtrihet në 24 muaj për zbatim kombëtar. Rreziqet lidhen me mungesën e fondeve, mungesën e stafit të trajnuar dhe mungesën e vullnetit të bashkive më të vogla për të ndjekur programin.

Të zbatohet një plan 3-fazor:

1. Faza Pilot (6 bashki)

2. Zgjerimi Kombëtar (viti 2)

3. Monitorimi dhe përmirësimi (viti 3)

Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5

Kategoria	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	4.9
Situata Aktuale	4.7
Masat për Zbatimin	4.5
Kostoja dhe Financimi	4.3
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.8
Afati i Zbatimit	4.4

Paketa për mbrojtjen e kafshëve përfaqëson një qasje të civilizuar dhe të strukturuar ndaj një problemi social dhe etik. Ajo kombinon etikën me efektet praktike mbi sigurinë publike, shëndetin dhe përgjegjësinë e pronarëve. Sfida më e madhe është sigurimi i financimit të qëndrueshëm dhe koordinimi institucional. Implementimi i suksesshëm do të forcojë standardet e shoqërisë dhe të sundimit të ligjit në trajtimin e kafshëve.