Vlerësimi i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Luftë persistente kundër krimit të organizuar dhe trafiqeve ilegale”

1. Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: 4.7/5

🔹 Premtimi është i formuluar qartë dhe shënjestron një objektiv me rëndësi madhore kombëtare: reduktimin e krimit të organizuar dhe goditjen e trafiqeve ilegale.🔹 Qëllimi është i qartë dhe operacionalizues: reduktimi i ndjeshëm i kriminalitetit të organizuar.🔹 Mjetet janë të strukturuara në tre shtylla të dallueshme: bashkëpunim ndërkombëtar, teknologji dhe veprim në terren – një ndarje që sugjeron një qasja të integruar.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: 4.0/5

🔹 Shqipëria ndodhet në rrugët ndërkombëtare të trafiqeve, veçanërisht për drogë dhe trafikim njerëzor.🔹 Megjithë progresin në reformën në drejtësi dhe arrestimet e viteve të fundit, rrjetet kriminale vazhdojnë të kenë fuqi operative, përfshirë brenda strukturave ekonomike dhe politike.🔹 Shkëmbimi ndërkombëtar i informacionit ekziston (p.sh. përmes Europol, Interpol, IPA II), por mungon koherenca e brendshme në zbatim dhe përdorimi i avancuar i inteligjencës financiare dhe dixhitale.🔹 Kapacitetet teknike janë ende të kufizuara në raport me përmasën dhe përshtatshmërinë e grupeve kriminale.

3. Masat për Zbatim ⚠️

📊 Vlerësimi: 4.1/5

🔹 Për të qenë efektiv, zbatimi kërkon:

• Zgjerim të bashkëpunimit me agjenci si Europol, DEA, Guardia di Finanza, Frontex, etj., për hetim të përbashkët dhe ndarje inteligjence në kohë reale.

• Investim në teknologji për survejim, analiza të komunikimit, dhe ndjekje të flukseve financiare.

• Ndërtim i kapaciteteve të brendshme për operacione të përhershme të integruara (Polici – Prokurori – SHISH – Task Forca Ndërinstitucionale).🔹 Suksesi varet nga besueshmëria e institucioneve publike dhe de-politizimi i aksioneve kundër krimit.

4. Kostoja Fiskale dhe Efektet Buxhetore ⚠️

📊 Vlerësimi: 3.9/5

Kostoja kryesore lidhet me:

• Investime në pajisje survejimi, software analitik, dronë dhe sisteme të centralizuara të analizës (~5–10 milion € në fazën fillestare).

• Trajnim të specializuar për oficerët e inteligjencës dhe hetuesit financiarë (~1–2 milion €/vit).

• Krijimi i task-forcave speciale dhe rritja e pranisë në terren do kërkojë buxhet shtesë operativ, por brenda margjinave të menaxhueshme.

Efekte të pritshme:

• Reduktim i dëmeve të mëdha ekonomike dhe shoqërore që rrjedhin nga aktiviteti kriminal.

• Rritje e besimit publik dhe e imazhit ndërkombëtar, me efekte pozitive në investime dhe proceset integruese (p.sh. BE).

• Formalizim i sektorëve ekonomikë të rrezikuar nga ndikimi kriminal (p.sh. ndërtimi, turizmi, tregtia).

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: 4.6/5

🔹 Lufta efektive ndaj krimit të organizuar ka efekt shumëdimensional:

• Përmirëson klimën e sigurisë publike, duke ndikuar pozitivisht në turizëm dhe investime.

• Zvogëlon kontrollin e grupeve kriminale mbi territore, ekonomi dhe institucionet, duke forcuar shtetin ligjor.

• Përmirëson ndjeshëm perceptimin ndërkombëtar, që ka ndikim direkt në marrëdhëniet me BE dhe partnerë strategjikë. 🔹 Ndikimi social përfshin uljen e rrezikut për të rinjtë të përfshihen në aktivitete të paligjshme dhe rikthimin e kontrollit të shtetit mbi komunitetet rurale dhe periferike.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: 4.1/5

🔹 Elementët e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe operacioneve në terren mund të aktivizohen brenda vitit të parë të mandatit.🔹 Përdorimi efektiv i teknologjisë së avancuar dhe ndërtimi i kapaciteteve të inteligjencës kriminale kërkon kohëzgjatje 2–3 vjet për konsolidim.🔹 Ndikimi i matshëm në redukimin e kriminalitetit mund të vërehet pas një cikli 3–5 vjeçar, nëse politikat janë të qëndrueshme dhe të depolitizuara.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.7	✅
Situata Aktuale	4.0	⚠️
Masat për Zbatimin	4.1	⚠️
Kostoja dhe Financimi	3.9	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.6	✅
Afati i Zbatimit	4.1	⚠️

Ky është një premtim me peshë strategjike, i cili trajton një nga sfidat më të thella të sigurisë dhe zhvillimit në Shqipëri.

Instrumentet e parashikuara janë të njohura në praktikat e vendeve të BE-së dhe NATO-s, por kërkojnë vullnet të lartë politik, integritet institucional dhe kapacitete teknike të larta.Nëse implementohet në mënyrë të qëndrueshme dhe të depolitizuar, premtimi ka potencial për t’i dhënë fund pandëshkueshmërisë dhe për të rimarrë kontrollin real territorial, duke ndikuar fuqimisht në ekonominë formale dhe rendin shoqëror.