Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Kthimi i Shqipërisë në Eksportues të Ushqimeve”
Ky premtim ka të bëjë me rritjen e prodhimit të ushqimeve në Shqipëri për të zëvendësuar importet dhe për t’u kthyer në eksportues të produkteve bujqësore dhe blegtorale, duke u fokusuar në prodhimin e mishit, qumështit dhe bimëve medicinale, si dhe investimet në infrastrukturën për përpunimin dhe përmirësimin e cilësisë së produkteve. Për të vlerësuar realizueshmërinë dhe ndikimin e këtij premtimi, do të shqyrtojmë disa aspekte kryesore:

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë:

• Rritja e prodhimit bujqësor dhe blegtoral: Ky premtim synon të rrisë prodhimin e brendshëm për të zëvendësuar importet dhe për t’u kthyer në një eksportues të ushqimeve.

• Fokusimi në produkte specifike: Prodhimi i mishit, qumështit dhe bimëve medicinale do të jetë në qendër të strategjisë, duke u bazuar në kërkesën dhe potencialin e tregut.

  Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë dhe i drejtpërdrejtë me objektiva të matshëm)

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale

⚠️ Ky premtim kërkon një mbështetje të fortë ligjore dhe një koordinim të mirë mes institucioneve të ndryshme:

• Politikat për mbështetje të bujqësisë dhe blegtorisë: Ky premtim kërkon politika që të mbështesin zhvillimin e këtyre sektorëve dhe të rrisin konkurrueshmërinë e produkteve shqiptare në tregjet ndërkombëtare.

• Regullore për cilësinë dhe sigurinë ushqimore: Për të arritur qëllimin e eksportit të ushqimeve, Shqipëria do të duhet të sigurojë që produktet e saj të plotësojnë standardet ndërkombëtare të cilësisë dhe sigurisë ushqimore, që kërkon përmirësime ligjore dhe inspektime të rrepta.

• Korniza për investime në infrastrukturë: Përmirësimi i infrastrukturës së përpunimit dhe cilësisë kërkon një kornizë ligjore që të mundësojë investime në këtë drejtim.

  Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon mbështetje ligjore dhe një kornizë të fortë institucionale për menaxhimin e burimeve dhe rregullimin e tregut)

3. Mbështetje Buxhetore dhe Financimi

⚠️ Ky premtim kërkon një angazhim të madh financiar për investimet në infrastrukturën e përpunimit dhe cilësinë:

• Investime kapitale në infrastrukturë: Ky projekt do të kërkojë investime të mëdha për të ndërtuar ose rinovuar kapacitetet për përpunimin e produkteve bujqësore dhe blegtorale, si dhe përmirësimin e cilësisë së tyre për eksport.

Llogaritje për investime kapitale:

• • Ndërtimi i impianteve për përpunimin e produkteve të mishit dhe qumështit: 10-15 milion euro.

  • Përmirësimi i infrastrukturës së grumbullimit dhe magazinimit të bimëve medicinale: 5-8 milion euro.

  • Rinovimi i kapaciteteve të përpunimit dhe përmirësimi i cilësisë për eksport: 7-10 milion euro.

Iniciativa për mbështetje financiare për fermerët dhe blegtorët: Do të duhen stimulime dhe mbështetje për fermerët dhe blegtorët për t’u mundësuar atyre të investojnë në teknologji të reja dhe për të rritur rendimentin e prodhimit.

• • Mbështetje për investime të teknologjisë dhe pajisjeve: 3-5 milion euro në periudhën e parë të zbatimit për të siguruar mbështetje për fermerët.

Mundësia për financim nga organizata ndërkombëtare: Shqipëria mund të kërkojë bashkëfinancim nga donatorë dhe institucione ndërkombëtare, si Banka Botërore dhe Bashkimi Evropian, për të mbështetur këtë nismë.

• • Bashkëfinancimi ndërkombëtar: 5-7 milion euro mund të siguroni për këtë projekt nga fonde të donatorëve.

    Vlerësimi: ⚠️ (Kërkon financim të konsiderueshëm dhe mundësi bashkëfinancimi për realizim)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka potencial për ndikime pozitive në sektorët bujqësor dhe blegtoral dhe mund të ndihmojë në zhvillimin ekonomik të vendit:

• Zhvillimi i sektorit bujqësor dhe blegtoral: Rritja e prodhimit dhe përmirësimi i cilësisë do të kontribuojnë në forcimin e këtyre sektorëve dhe në krijimin e mundësive për punësim.

• Rritja e eksportit dhe diversifikimi i tregjeve: Shqipëria mund të përfitojë nga rritja e eksporteve në tregjet ndërkombëtare, duke diversifikuar burimet e të ardhurave dhe duke rritur mundësitë për zhvillimin e mëtejshëm të ekonomisë.

• Përmirësimi i kushteve të jetesës në zonat rurale: Ky projekt mund të krijojë mundësi punësimi dhe përmirësim të kushteve të jetesës për ata që punojnë në bujqësi dhe blegtori, si dhe për ata që janë të lidhur me sektorët e përpunimit dhe shitjes.

  Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe mundësitë e punësimit, sidomos në zonat rurale)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ky premtim ka mbështetje politike dhe mund të realizohet me kapacitetin administrativ të duhur:

• Mbështetje politike për zhvillimin e bujqësisë dhe blegtorisë: Ndërsa zhvillimi i bujqësisë dhe blegtorisë është një prioritet për shumicën e qeverive shqiptare, ky premtim ka mundësi të gjejë mbështetje të gjerë politike.

• Kapaciteti administrativ për menaxhimin e bujqësisë dhe blegtorisë: Institucionet që merren me zhvillimin e bujqësisë dhe blegtorisë mund të përmirësohen dhe të ofrojnë mbështetje më të madhe për realizimin e këtij premtimi.

  Vlerësimi: ✅ (Mbështetje politike dhe administrativ e mundshme për realizim)

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Ky premtim kërkon një periudhë afatmesme dhe afatgjatë për realizim të plotë:

• Afati për ndërtimin e infrastrukturës dhe rritjen e prodhimit: Ky projekt kërkon një periudhë të gjatë për të implementuar investimet në infrastrukturën e përpunimit dhe për të rritur prodhimin e ushqimeve të cilësisë së lartë.

• Zhvillimi gradual i kapaciteteve të eksportit: Eksporti mund të fillojë me produktet bujqësore dhe blegtorale që kanë potencial të konkurrueshëm dhe më pas të përhapet për të përfshirë një gamë më të gjerë produktesh.

  Vlerësimi: ⚠️ (Afatmesëm dhe afatgjatë për realizim të plotë)

7. Ndikimi në Qëndrueshmërinë e Ekonomisë dhe Mjedisit

✅ Ky premtim ka potencial për të kontribuar në qëndrueshmërinë ekonomike dhe mjedisore të vendit:

• Zhvillimi i sektorëve të qëndrueshëm: Rritja e prodhimit të ushqimeve të qëndrueshme mund të kontribuoni në forcimin e bazës ekonomike të Shqipërisë, duke ofruar mundësi punësimi dhe diversifikim të burimeve të të ardhurave.

• Përmirësimi i menaxhimit të burimeve natyrore: Ky premtim mund të kontribuoni gjithashtu në menaxhimin më të mirë të burimeve natyrore për prodhimin e ushqimeve, si dhe në përdorimin e praktika të qëndrueshme bujqësore dhe blegtorale.

  Vlerësimi: ✅ (Përfitime për qëndrueshmërinë ekonomike dhe mjedisore)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Kthimin e Shqipërisë në Eksportues të Ushqimeve”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.7/5

Përmbledhje e Vlerësimit:• Qartësia e Premtimit: ✅• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon mbështetje ligjore dhe koordinim të mirë)• Mbështetja Financiare: ⚠️ (Kërkon investime të mëdha dhe mundësi bashkëfinancimi)• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe mundësitë e punësimit)• Vullneti Politik: ✅ (Mbështetje politike e mundshme)• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afatmesëm dhe afatgjatë për realizim të plotë)• Ndikimi në Qëndrueshmërinë e Ekonomisë dhe Mjedisit: ✅ (Përfitime për qëndrueshmërinë ekonomike dhe mjedisore)

📌 Ky premtim ka potencial të madh për të forcuar sektorët bujqësor dhe blegtoral të Shqipërisë, duke kontribuar në zhvillimin ekonomik të vendit dhe krijimin e mundësive të reja për punësim. Megjithatë, realizimi i tij kërkon investime të mëdha dhe një menaxhim të kujdesshëm të burimeve financiare dhe ligjore.