Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kthimi i Emigrantëve dhe Rihapja e Mundësive Ekonomike”
1. Qartësia e Premtimit
✅ Ky premtim është i qartë dhe detajuar, duke përfshirë disa masa specifike për të nxitur kthimin e emigrantëve dhe për të investuar kursimet e tyre në Shqipëri. Masat përfshijnë ofrimin e 5 vjetëve pa taksa për ata që rikthehen dhe vendosin të investojnë, mundësi për kredi të favorshme dhe grante për start-upet e emigrantëve, si dhe mbështetje për investime në sektorë të caktuar ku emigrantët janë të kualifikuar. Ndërkohë, mbështetje specifike për rinovimin e kualifikimeve dhe zhvillimin profesional të të rinjve dhe specialistëve është ende e paqartë dhe mund të kërkojë përmirësim të mëtejshëm për ta bërë premtimin më të plotë.📊 Vlerësimi: ✅ (4/5)Premtimi është i qartë, por mund të përmirësohet më shumë në aspektin e mbështetjes specifike për rinovimin e aftësive të emigrantëve dhe specialistëve.
2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore
⚠️ Emigracioni ka krijuar një boshllëk në tregun e punës dhe ka humbur një pjesë të rëndësishme të kualifikimeve dhe kursimeve të qytetarëve shqiptarë. Kthimi i emigrantëve dhe ri-integrimi i tyre në tregun ekonomik shqiptar është një mundësi për zhvillimin e disa sektorëve, por kërkon një mbështetje të fortë dhe kushte për një integrim afatgjatë. Kjo do të thotë që është e nevojshme të sigurohen mundësi të forta për zhvillimin ekonomik dhe social për emigrantët që rikthehen. Për më tepër, ekziston rreziku që emigrantët të mos ndihen të mbështetur mjaftueshëm për të bërë investime të qëndrueshme.📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.6/5)Përqendrimi në zhvillimin e kushteve ekonomike dhe sociale është thelbësor, por aktualisht mbështetja për integrimin mund të jetë e pamjaftueshme për të siguruar kthimin e qëndrueshëm.
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
✅ Ky premtim ka disa masa të forta dhe të menduara mirë për të mbështetur emigrantët që rikthehen. Disa nga masat e propozuara janë:
-
5 vjet pa taksa për investitorët emigrantë – Kjo është një nxitje e fortë që mund të tërheqë emigrantët për të investuar kursimet e tyre në Shqipëri.
-
Kredi dhe grante për start-upet – Mbështetja financiare dhe e tjera për krijimin e bizneseve të reja mund të përbëjë një mundësi shumë pozitive për zhvillimin ekonomik, krijimin e vendeve të punës dhe modernizimin e sektorëve të ndryshëm.
-
Mbështetje për sektorët ku emigrantët janë të kualifikuar – Kjo do të ndihmojë emigrantët të kontribuojnë në sektorët në të cilët kanë eksperiencë dhe aftësi të larta, si bujqësia, teknologjia, dhe shërbimet.
-
Mbështetje për kthimin e të rinjve dhe specialistëve – Ky segment mund të përfshijë mundësi për zhvillim të aftësive dhe mundësi pune të përshtatshme.
📊 Vlerësimi: ✅ (4.2/5)
Masat janë të menduara mirë dhe mbështesin zhvillimin e sektorëve të rinj, por kërkohet edhe mbështetje për integrimin social dhe rinovimin e aftësive të emigrantëve.
4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit
⚠️ Ky premtim ka një kosto të lartë, duke përfshirë ofrimin e 5 vjetëve pa taksa për investitorët emigrantë, grante dhe kredi të favorshme për start-upet, si dhe mbështetje për sektorët e caktuar. Sipas një vlerësimi të përafërt, kostot totale mund të variojnë nga 100 milionë deri në 300 milionë euro në periudhën e implementimit të këtij premtimi (2025-2030).
-
Kostoja e lehtësirave të taksave: Lirimi nga taksat për 5 vjet mund të nënkuptojë një humbje potenciale të të ardhurave për buxhetin e shtetit prej rreth 50 milionë deri në 100 milionë euro.
-
Kredi dhe grante për start-upet: Kjo mund të kërkojë një buxhet shtesë prej 20 milionë deri në 50 milionë euro për të mbështetur krijimin e bizneseve të reja nga emigrantët.
-
Mbështetje për investime në sektorë të kualifikuar: Sektoret si bujqësia dhe teknologjia mund të kërkojnë mbështetje shtesë për zhvillimin e infrastrukturës dhe mundësive për investime, që mund të arrijë deri në 30 milionë deri në 60 milionë euro.
Financimi mund të sigurohet nga buxheti i shtetit, mundësisht me ndihmën e fondeve ndërkombëtare dhe investimeve private, por ky premtim ka nevojë për një strukturë të fortë dhe të qëndrueshme financiare për t’u realizuar.
📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.4/5)
Kostoja e lartë kërkon burime të qëndrueshme financiare dhe angazhim të madh për të siguruar që projektet të realizohen pa dështuar në afatshkurtër.
5. Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ Ky premtim ka mundësinë për të sjellë një ndikim të madh në ekonominë shqiptare. Investimet e emigrantëve mund të kontribuojnë në rritjen e PBB-së, krijimin e vendeve të punës dhe zhvillimin e sektorëve të rinj ekonomikë, si dhe të ndihmojnë në forcimin e lidhjeve me diasporën. Në aspektin social, kthimi i emigrantëve mund të përmirësojë imazhin e Shqipërisë dhe mund të sjellë përfitime për brezat e rinj dhe familjet që do të përfitojnë nga mundësitë që do të krijohen.📊 Vlerësimi: ✅ (4.1/5)Ndikimi ekonomik dhe social është shumë pozitiv, por kërkohet mbështetje e fortë për integrimin dhe mundësi zhvillimi për emigrantët që kthehen.
6. Afati i Zbatimit
⚠️ Afatet për implementimin e këtij premtimi mund të shtrihen në periudhën 2025-2030, me aktivitete që zhvillohen në faza të ndryshme:
-
2025-2026: Krijimi i paketës dhe promovimi i mundësive për kthimin e emigrantëve.
-
2026-2028: Implementimi i granteve dhe kredive për start-upet dhe mbështetje për sektorët ku emigrantët janë të kualifikuar.
-
2028-2030: Vlerësimi dhe përshtatja e politikave bazuar në ndikimin dhe ndryshimet e mundshme në situatën ekonomike.
📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.5/5)
Afatet janë të realizueshme, por kërkojnë një angazhim të vazhdueshëm për t’i realizuar në kohë dhe për të siguruar financimin e duhur.