Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Krijimi i Infrastrukturës Mjedisore dhe nxitja e Menaxhimit të Mbetjeve”

1. Qartësia e Premtimit

Premtimi është i qartë dhe ka dy nënobjektiva kryesorë: krijimi i një sistemi të integruar menaxhimi të mbetjeve, duke forcuar procesin e riciklimit dhe përdorimin e ekonomisë qarkulluese, dhe investimi në ndërtimin e qendrave të riciklimit dhe seleksionimit të mbetjeve. Kjo nënkupton krijimin e një infrastrukture të plotë për menaxhimin e mbetjeve dhe mbështetje për përdorimin e burimeve natyrore në mënyrë të qëndrueshme.

Vlerësimi: ✅ (4.5/5) Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, me objektiva të qarta dhe të realizueshme që përmirësojnë mjedisin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

Në Shqipëri, menaxhimi i mbetjeve është ende një sfidë e madhe. Këtu, mbeturinat shpesh grumbullohen pa proces të duhur seleksionimi dhe riciklimi. Ka mungesë të infrastrukturës për mbledhjen dhe riciklimin e mbetjeve dhe një numër të vogël të qendrave moderne të seleksionimit dhe riciklimit. Si rezultat, një pjesë e madhe e mbetjeve endet në natyrë, duke ndikuar negativisht në mjedis dhe shëndetin publik.

Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5) Pavarësisht përpjekjeve për përmirësim, infrastruktura e riciklimit dhe menaxhimi i mbetjeve janë ende të pasigurta dhe kërkojnë investime të konsiderueshme për të arritur standardet e duhura.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

Për realizimin e këtij premtimi janë të nevojshme disa hapa konkretë:

• Krijimi i një sistemi të integruar menaxhimi të mbetjeve: Kjo kërkon zhvillimin e një infrastrukture të plotë që mbulon grumbullimin, transportimin dhe riciklimin e mbetjeve. Do të jetë e nevojshme të krijohen platforma për menaxhimin e mbetjeve në nivel kombëtar dhe lokal.

• Nxitja e ekonomisë qarkulluese: Do të duhet të zhvillohen politika që nxisin riciklimin dhe përdorimin e burimeve të ricikluara nga industria dhe konsumatorët.

• Krijimi i qendrave të seleksionimit dhe riciklimit: Do të duhet të ndërtohen qendra të specializuara që mund të trajtojnë mbetjet dhe t’i kthejnë ato në produkte të dobishme për riciklim. Ky investim do të përmirësojë cilësinë e mjedisit dhe do të kontribuonte në zhvillimin e qëndrueshëm të industrisë së riciklimit.

Vlerësimi: ✅ (4.3/5) Masat janë të qarta dhe të mundshme për zbatimin e këtij programi, dhe ato do të kontribuonin në një përmirësim të dukshëm të mjedisit dhe përdorimit të burimeve natyrore.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

Kostot për realizimin e këtij programi mund të ndahen në disa kategori:

• Krijimi i sistemit të integruar të menaxhimit të mbetjeve: Kosto për ndërtimin e infrastrukturës për mbledhjen dhe menaxhimin e mbetjeve. Vlerësim i mundshëm: 10-15 milionë euro për zhvillimin e sistemit kombëtar.

• Krijimi i qendrave të seleksionimit dhe riciklimit: Kosto për ndërtimin e qendrave moderne për trajtimin e mbetjeve. Vlerësim: 20-25 milionë euro për ndërtimin e 5-7 qendrave të riciklimit në të gjithë vendin.

• Nxitja e ekonomisë qarkulluese: Programet për edukimin dhe trajnimin e bizneseve dhe qytetarëve për përdorimin e burimeve të ricikluara. Vlerësim: 5-7 milionë euro për fushata ndërgjegjësuese dhe trajnime.

Totali i kostove të mundshme për 4 vitet e ardhshme: 35-47 milionë euro.

Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5) Kostoja është relativisht e lartë dhe kërkon burime financiare të konsiderueshme. Megjithatë, ky program mund të mbështetet nga fonde ndërkombëtare dhe mund të përfshijë PPP për të ndihmuar në financimin e infrastrukturës.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Ky program do të ketë ndikim pozitiv në mjedis, shëndetin publik dhe ekonominë. Rritja e riciklimit do të sjellë ulje të ndotjes dhe do të përmirësojë cilësinë e ajrit dhe ujit. Po ashtu, krijimi i mundësive për punësim në qendrat e riciklimit dhe industrinë e mbetjeve do të kontribuonte në rritjen e punësimit dhe zhvillimin e industrisë së qëndrueshme.

Vlerësimi: ✅ (4.5/5) Ky program do të sjellë përfitime të konsiderueshme për mjedisin dhe shëndetin publik, dhe do të kontribuonte në zhvillimin e industrive të qëndrueshme.

6. Afati i Zbatimit

Ky program ka nevojë për një periudhë mesatare afatmesme (3-5 vjet) për t’u realizuar në plotësi. Krijimi i një sistemi të integruar dhe ndërtimi i qendrave të seleksionimit dhe riciklimit kërkojnë investime dhe një periudhë kohore për ndërtim dhe implementim të infrastrukturës. Në këtë periudhë do të mund të krijohet një sistem i plotë dhe i qëndrueshëm.

Vlerësimi: ✅ (4.1/5) Afati është realist, por implementimi i plotë mund të kërkojë më shumë kohë për të siguruar financimin dhe in e projekteve të ndërtimit.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5

• Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)

• Situata Aktuale: ⚠️ (3.9/5)

• Masat për Zbatimin: ✅ (4.3/5)

• Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.8/5)

• Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.5/5)

• Afati i Zbatimit: ✅ (4.1/5)

Ky program është i rëndësishëm për përmirësimin e mjedisit dhe mbrojtjen e burimeve natyrore. Ai do të sjellë përfitime të mëdha për shëndetin publik dhe zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik, duke krijuar mundësi për punësim dhe duke ulur ndotjen.

Pavarësisht kostove të larta dhe nevojës për financim të mjaftueshëm, ai ka potencial të madh për të ndihmuar Shqipërinë të arrijë standardet e BE-së në menaxhimin e mbetjeve dhe mjedisin.