Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kontrolli dhe verifikimi për Biznesin e Vogël”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i qartë dhe i matshëm:

• Punonjësit e tatimeve do të ndalohen me ligj të shkojnë për verifikim pranë biznesit të vogël, përveç rasteve të specifikuara mbi bazën e një probabiliteti të vlerësimit të riskut.

• Verifikimet mund të bëhen jo më shumë se një herë në dy vite.

🔹 Dobësi: Aspektet e riskut dhe kriteret për vlerësimin e tij nuk janë plotësisht të specifikuara. Po ashtu, mund të ketë paqartësi në lidhje me mënyrën se si do të monitorohet dhe mbikëqyret ky proces.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.0/5)

• Aktualisht, bizneset e vogla shpesh janë subjekt i inspektimeve të shpeshta nga administratën tatimore, duke sjellë stres dhe ngarkesë për to, si dhe ndikim në operacionet e përditshme.

• Kjo masë synon të lehtësojë bizneset e vogla nga presioni administrativ dhe të ofrojë më shumë siguri në menaxhimin e aktiviteteve të tyre.

• Megjithatë, ka mundësi që ndalimi i verifikimeve mund të ndikojë negativisht në zbatimin e tatimeve dhe të rrisë mundësinë për shmangie tatimore nga disa biznese.

🔹 Probleme thelbësore:

• Rreziku i shmangies tatimore dhe manipilimit të të dhënave nga bizneset e vogla për të shmangur kontrollet.

• Paqartësia rreth mënyrës se si do të implementohet ndalimi i kontrollit dhe se si do të ndodhin kontrolloret vetëm në rastet e specifikuara.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Për implementimin e ndalimit të kontrollit të shpeshtë:

• Krijimi i një sistemi të bazuar në probabilitet për të vlerësuar riskun dhe për të vendosur se cilët biznese duhet të kontrollohen dhe kur.

• Krijimi i një platforme për regjistrimin dhe menaxhimin e riskut të biznesit, për të siguruar se kontrolli bëhet vetëm për ato biznese që kanë faktorë të mundshëm rreziku të lartë (p.sh., mosdeklarimi i të ardhurave, përdorimi i praktikave tatimore të dyshimta).

• Përcaktimi i kritereve të qarta për verifikimet dhe mbikëqyrja e zbatimit të këtij rregulli.

🔹 Përfshirja e sistemeve të kontrollit dhe transparencës:

• Krijimi i një mekanizmi për ndjekjen e rasteve të shmangies tatimore, në mënyrë që të sigurohet që ky masë nuk mund të abuzohet nga bizneset e vogla për të shmangur detyrimet tatimore.

• Edukimi dhe informimi i bizneseve për procedurat e reja dhe detyrimet e tyre tatimore, për të parandaluar keqkuptimet.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi i sistemit të vlerësimit të riskut dhe menaxhimit të verifikimeve	8 – 10
Trajnimi i punonjësve të tatimeve dhe zbatimi i legjislacionit të ri	5 – 7
Mbikëqyrja dhe administrimi i sistemit të riskut	6 – 8
TOTAL (për 1 vit)	19 – 25

🔹 Burime të mundshme financimi:

• Pjesë e buxhetit të shtetit, mundësisht duke përdorur burime të brendshme dhe duke menaxhuar shpenzimet administrativë.

• Mundësia e rritjes së të ardhurave tatimore nga bizneset që janë të rrezikuara nga shmangia tatimore, duke zbatimin e monitorimit të përmirësuar.

⚠️ Rrezik: Ndërsa ndalimi i kontrollit mund të ulë shpenzimet administrative, mund të ketë ndikim në mbledhjen efektive të tatimeve dhe mund të rrisë shmangien tatimore.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Kjo masë mund të nxisë zhvillimin dhe rritjen e biznesit të vogël duke i ofruar mundësinë për të operuar në një mjedis më të lehtë dhe pa u shqetësuar për verifikime të shpeshta.

• Do të ulë barrën administrative për bizneset e vogla, duke i lejuar ato të përqendrohen më shumë në rritjen e aktiviteteve të tyre.

• Do të kontribuojë në ndihmën e ndërmarrjeve për të rritur konkurrencën dhe për t’u zgjeruar pa u penguar nga kontrollet e shpeshta.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Mund të ndodhin përpjekje për të shmangur tatimet nga disa biznese të vogla që mund të jenë nën radarin e administratës tatimore.

• Rreziku i abuzimit të sistemit të riskut dhe mungesa e një mbikëqyrjeje efikase që mund të çojë në humbje të të ardhurave për shtetin.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.1/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Hartimi dhe miratimi i legjislacionit për ndalimin e verifikimeve të shpeshta dhe krijimi i sistemit të riskut.
Faza 2	2027 – 2028	Zbatimi i masës së ndalimit të verifikimeve të shpeshta dhe monitorimi i efektivitetit të sistemit.
Faza 3	2029 – 2030	Rishikimi dhe përmirësimi i procedurave dhe kritereve për vlerësimin e riskut dhe verifikimet e mundshme.

🔹 Sfida kryesore:

• Sigurimi që bizneset e vogla të përmbushin obligimet tatimore, ndërkohë që mbetet një kontroll efektiv për t’i mbajtur ato në linjë me ligjin.

• Nevoja për mbështetje të mjaftueshme financiare dhe burime për trajnimin dhe mbikëqyrjen.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	4.0	⚠️
Masat për Zbatimin	4.3	✅
Kostoja dhe Financimi	4.0	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.2	✅
Afati i Zbatimit	4.1	⚠️

Premtimi për ndalimin e verifikimeve të shpeshta për bizneset e vogla synon të ofrojë lehtësira për këtë kategori biznesesh dhe të kontribuoni në zhvillimin e tyre pa ndërhyrje të shpeshta nga administrata tatimore. Kjo masë mund të ketë efekte pozitive, duke përmirësuar klimën e biznesit dhe ulur ngarkesat administrative. Megjithatë, është e rëndësishme të sigurohet një sistem efikas i vlerësimit të riskut dhe një mbikëqyrje e duhur për të parandaluar abuzimet.