Vlerësimi i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Forcimi i diplomacisë ekonomike”

1. Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: 4.6/5

🔹 Premtimi është i artikuluar mirë, me një qëllim strategjik të identifikueshëm: tërheqja e investimeve të huaja direkte (IHD) dhe promovimi i eksporteve shqiptare.🔹 Përdorimi i instrumenteve – misionet ekonomike, panairet dhe marrëveshjet – reflekton një qasje klasike të diplomacisë ekonomike.🔹 Rezultatet e synuara janë të qarta, megjithëse në formë të përgjithshme: rritje ekonomike, punësim dhe përmirësim i imazhit.🔹 Do të ishte e dobishme një ndarje më e detajuar sipas sektorëve prioritarë ose rajoneve gjeografike të synuara, për të rritur specifikimin e objektivit.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: 4.0/5

🔹 Shqipëria ka pasur një diplomaci tradicionale me theks politik, ndërsa kapacitetet e diplomacisë ekonomike janë të kufizuara dhe të fragmentuara.🔹 Mungojnë:

• Ataše ekonomikë në shumicën e ambasadave;

• Bashkërendim real mes diplomacisë, ministrive dhe agjencive të zhvillimit;

• Kujdes i qëndrueshëm institucional ndaj investitorëve ekzistues apo potencialë.

  🔹 Shqipëria është ende jashtë shumë rrjeteve tregtare rajonale dhe ndërkombëtare, dhe ka pak marrëveshje bilaterale tregtare me ndikim të theksuar ekonomik.

  🔹 Promovimi ndërkombëtar i produkteve shqiptare është i dobët dhe jo i koordinuar.

3. Masat për Zbatim ⚠️

📊 Vlerësimi: 3.9/5

🔹 Kërkohet ngritja ose forcimi i:

• Njësive të diplomacisë ekonomike pranë MPJ dhe ambasadave shqiptare;

• Bashkëpunimit mes MPJ, Ministrisë së Ekonomisë dhe AIDA;

• Platformës për analizë të tregjeve dhe kapaciteteve eksportuese vendase.

  🔹 Pjesëmarrja në panaire dhe organizimi i misioneve kërkon:

• Buqet të përcaktuar dhe trajnime për stafin;

• Kalendari vjetor i eventeve ekonomike ndërkombëtare me përfaqësim institucional.

  🔹 Nënshkrimi i marrëveshjeve strategjike kërkon koordinim të politikës së jashtme me interesat ekonomike, që deri tani nuk është institucionalizuar mirë.

4. Kostoja Fiskale dhe Efektet Buxhetore ⚠️

📊 Vlerësimi: 4.0/5

Kosto direkte:

• Zgjerimi i pranisë ekonomike në misione diplomatike (personel, trajnime, materiale promovuese) – rreth 1–2 milion €/vit;

• Pjesëmarrja në panaire dhe organizimi i misioneve – rreth 1.5–3 milion €/vit në varësi të intensitetit;

• Mbështetja për marrëveshje tregtare dhe zhvillim platformash dixhitale për promovim.

Efekte pozitive (afatmesëm dhe afatgjatë):

• Rritje graduale e IHD-së dhe eksporteve;

• Diversifikim i partnerëve ekonomikë dhe përmirësim i bilancit tregtar;

• Formalizim më i madh i sektorëve prodhues për shkak të standardeve eksportuese.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: 4.3/5

🔹 Diplomacia ekonomike e strukturuar sjell:

• Shtim të mundësive për investime cilësore, afatgjata dhe të qëndrueshme;

• Promovim të markës “Made in Albania” në tregje me potencial eksportues;

• Krijim të zinxhirëve të vlerës që përfshijnë prodhues, logjistikë dhe shërbime.

  🔹 Rritja e eksporteve përkthehet në:

• Rritje të vendeve të punës në industri përpunuese dhe bujqësi;

• Formalizim dhe standardizim të produkteve shqiptare;

• Përfshirje të shtresave të mesme dhe rurale në ekonominë globale.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: 3.8/5

🔹 Efektet reale të diplomacisë ekonomike janë afatmesme dhe afatgjata (3–5 vjet), veçanërisht në rritjen e investimeve dhe eksporteve.🔹 Rezultatet e para mund të ndihen brenda 1–2 vjetëve vetëm nëse fillohet me:

• Pjesëmarrje intensive në aktivitete ndërkombëtare;

• Marrëveshje të shpejta me vende prioritare (si Gjermania, Italia, Emiratet, etj.).

  🔹 Kërkohet angazhim i qëndrueshëm ndër-institucional dhe vijimësi përtej cikleve zgjedhore.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.6	✅
Situata Aktuale	4.0	⚠️
Masat për Zbatimin	3.9	⚠️
Kostoja dhe Financimi	4.0	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.3	✅
Afati i Zbatimit	3.8	⚠️

Premtimi për forcimin e diplomacisë ekonomike është i qëndrueshëm në logjikë dhe me potencial të lartë zhvillimi, por kërkon një ristrukturim të plotë të mënyrës se si shteti shqiptar i qaset marrëdhënieve ndërkombëtare ekonomike.

Rreziku kryesor është fragmentimi i përgjegjësive dhe mungesa e fokusit të përhershëm institucional, por nëse përfshihet në një strategji kombëtare afatgjatë, premtimi mund të shndërrohet në një nga politikat kyçe të zhvillimit ekonomik shqiptar në dekadën e ardhshme