Indeksi i Fizibilitetit te Premtimit “Mbrojtja e 22% të Territorit Kombëtar”

Ky premtim ka si objektiv mbrojtjen e 22% të territorit kombëtar të Shqipërisë si zona të mbrojtura, në përputhje me standardet evropiane, me qëllim ruajtjen e biodiversitetit dhe promovimin e një mjedisi të qëndrueshëm për brezat që do të vijnë. Ky është një premtim me vlerë të lartë ekologjike dhe që kontribuon në ruajtjen e mjedisit natyror të vendit, duke mbrojtur habitatet e biodiversitetit dhe duke siguruar një zhvillim të qëndrueshëm.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe ka një objektiv të matshëm: mbrojtja e 22% të territorit kombëtar të Shqipërisë si zona të mbrojtura, që do të mbështeten në standardet evropiane për ruajtjen e biodiversitetit. Ky objektiv është i lidhur ngushtë me angazhimet e Shqipërisë për mbrojtjen e mjedisit dhe për përmbushjen e standardeve ndërkombëtare, duke përfshirë këtu edhe marrëveshjet me Bashkimin Evropian për mbrojtjen e natyrës.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe ka objektiva të matshëm.)

2. Analiza e Situatës Aktuale

📊 Mjedisi natyror i Shqipërisë është një pasuri e madhe, duke përfshirë një gamë të gjerë ekosistemi dhe biodiversiteti. Shqipëria ka një potencial të madh për të mbrojtur dhe promovuar këtë biodiversitet, por ka ende shumë zona që janë të ekspozuara ndaj kërcënimeve, si ndotja, zhvillimi urban, dhe aktivitetet industriale që dëmtojnë mjedisin.

• Përqindja aktuale e territorit të mbrojtur: Sipas të dhënave më të fundit, Shqipëria ka rreth 17% të territorit të mbrojtur në forma të ndryshme, përfshirë parqe kombëtare, zona të mbrojtura natyrore dhe rezervate natyrore. Ky është një angazhim i mirë, por ka ende hapësirë për të arritur objektivin e 22%.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Situata aktuale është pozitive, por ka ende mundësi të përmirësimit për të mbuluar objektivin e 22%.)

3. Masat e Nevojshme për Mbështetje të Mbrojtjes së Territorit

⚠️ Për të realizuar këtë premtim, janë të nevojshme disa masa kyçe:

• Zgjerimi i zonave të mbrojtura: Krijimi i rezervateve të reja natyrore dhe mbrojtja e territoreve të tjera me vlerë ekosistemi që mund të kontribuojnë në ruajtjen e biodiversitetit.

• Rritja e menaxhimit të zonave të mbrojtura: Përsosja e menaxhimit dhe mbikëqyrjes së këtyre zonave për të parandaluar shkeljet dhe për të siguruar mbrojtjen efektive të biodiversitetit.

• Integrimi i politikave të mbrojtjes së mjedisit në zhvillimin ekonomik: Sigurimi që zhvillimi urban dhe ekonomik të jetë në përputhje me ruajtjen e zonave të mbrojtura dhe të mos ndikojë negativisht në ekosistemet natyrore.

• Rritja e edukatës dhe ndërgjegjësimit për mbrojtjen e mjedisit, duke përfshirë fushata ndërgjegjësimi për rëndësinë e zonave të mbrojtura dhe biodiversitetit.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Kërkohet një angazhim i madh për të rritur dhe menaxhuar zonat e mbrojtura, duke përdorur burime të mjaftueshme dhe përfshirjen e sektorëve të ndryshëm.)

4. Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme

Për realizimin e këtij premtimi, do të kërkohen investime të konsiderueshme në disa fusha:

• Krijimi dhe zgjerimi i zonave të mbrojtura: Krijimi i zonave të mbrojtura të reja kërkon investime për krijimin e infrastrukturës së nevojshme për ruajtjen dhe menaxhimin e këtyre zonave, përfshirë ndihmën për zhvillimin e grupeve të specializuara për mbikëqyrjen.

• Përmirësimi i infrastrukturës për menaxhimin dhe monitorimin: Kjo përfshin investime në teknologji të avancuara për monitorimin e biodiversitetit dhe mbikëqyrjen e zonave të mbrojtura, si dhe burime për trajnimin e personelit.

• Fushatat edukative dhe promovuese: Përdorimi i fushatave për të rritur ndërgjegjësimin e qytetarëve dhe turistëve për rëndësinë e mbrojtjes së mjedisit dhe biodiversitetit.

Llogaritja e investimeve: Për të realizuar mbrojtjen e 22% të territorit të Shqipërisë, mund të përllogaritëm disa shifra të mundshme:

1. Investimet në krijimin dhe zgjerimin e zonave të mbrojtura: Rreth 50 milionë euro për vitin e parë.

2. Infrastruktura për menaxhimin e zonave të mbrojtura: Rreth 20 milionë euro për vitin e parë.

3. Fushatat edukative dhe ndërgjegjësimi: Rreth 10 milionë euro për vitin e parë.

Totali i investimeve të nevojshme për vitin e parë: 80 milionë euro.

5. Kapacitetet Fiskale dhe Mundësia e Buxhetit

Për të realizuar këtë premtim, do të duhen investime të konsiderueshme. Është e rëndësishme të vlerësojmë nëse buxheti i shtetit mund të mbulojë këto shpenzime, duke marrë parasysh se Shqipëria është ende një ekonomi me burime të kufizuara.

Përgjegjësitë dhe Burimet:

• Buxheti i shtetit: Sipas buxhetit të vitit 2024, Shqipëria ka 6.63 miliardë euro buxhet vjetor. Investimet për mbrojtjen e 22% të territorit të Shqipërisë për vitin e parë mund të arrijnë në 80 milionë euro, që përbën rreth 1.2% të buxhetit total.

• Burime të tjera: Mund të përdoren fonde nga Bashkimi Evropian, organizata ndërkombëtare dhe projekte për mbrojtjen e natyrës, si dhe mund të angazhohen investime nga sektori privat.

📌 Vlerësimi Fiskal: ✅ Ka kapacitet fiskal për të mbuluar këto shpenzime, por kërkon menaxhim të kujdesshëm dhe mundësi të tjera investimi nga burime të jashtme.

6. Përgjegjësitë për Zbatimin

✅ Kush duhet të realizojë këtë plan?

• Qeveria dhe Ministria e Mjedisit: Përgatitja e politikave për krijimin dhe menaxhimin e zonave të mbrojtura, si dhe sigurimi i burimeve financiare.

• Autoritetet lokale dhe menaxhuesit e zonave të mbrojtura: Përdorimi i zonave të mbrojtura dhe siguria që këto zona menaxhohen sipas standardeve të nevojshme.

• Sektori i turizmit dhe shoqatat e ekologjisë: Promovimi i zonave të mbrojtura si destinacione turistike, duke siguruar që zhvillimi i turizmit të jetë në përputhje me mbrojtjen e biodiversitetit.

📌 Vlerësimi: ✅ (Ky është një projekt që kërkon një koordinim të ngushtë ndërmjet sektorëve publik dhe privat.)

7. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Përfitimet:

• Ruajtja e biodiversitetit: Ky projekt do të kontribuojë në ruajtjen e pasurisë natyrore të Shqipërisë dhe në përmbushjen e angazhimeve ndërkombëtare për mbrojtjen e natyrës.

• Zhvillimi i turizmit ekologjik: Zhvillimi i turizmit ekologjik dhe natyror në këto zona mund të sjellë të ardhura të reja dhe mundësi punësimi për zonat rurale dhe të izoluara.

• Përmirësimi i cilësisë së jetës: Ruajtja e mjedisit dhe biodiversitetit do të përmirësojë cilësinë e jetës për qytetarët dhe vizitorët, duke kontribuar në një mjedis më të shëndetshëm.

📌 Vlerësimi: ✅ (Ky projekt ka përfitime të mëdha për mjedisin, ekonominë dhe shoqërinë.)

8. Afati i Zbatimit

📅 Afati për realizimin e këtij premtimi mund të jetë deri në vitin 2026, duke përfshirë periudhën e krijimit të zonave të mbrojtura, zhvillimin e politikave të menaxhimit dhe realizimin e investimeve të nevojshme për infrastrukturën dhe monitorimin.

📌 Vlerësimi: ✅ (Afati është i realizueshëm në një periudhë 2-3 vjeçare.)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Mbrojtja e 22% të Territorit Kombëtar”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Analiza e Situatës Aktuale: ⚠️🔹 Masat e Nevojshme për Zhvillim: ⚠️🔹 Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme: ⚠️🔹 Përgjegjësitë për Zbatimin: ✅🔹 Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ✅

Ky premtim është i realizueshëm, por kërkon investime të konsiderueshme për zgjerimin dhe menaxhimin e zonave të mbrojtura. Kapaciteti fiskal i Shqipërisë mund ta mbulojë këtë projekt, veçanërisht nëse angazhohen burime të jashtme dhe sektori privat. Ky projekt do të kishte një ndikim të rëndësishëm në ruajtjen e mjedisit dhe zhvillimin e turizmit ekologjik.