Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Shpërblimi i Dëmeve nga Fatkeqësitë Natyrore”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë: ofrimin e një mbështetjeje financiare për fermerët dhe blegtorët që përballen me dëme nga fatkeqësitë natyrore. Shpërblimi i dëmeve bazohet në çmimin e kostove të prodhimit për prodhimin e humbur, duke siguruar një dëmshpërblim që mund të mbulojë humbjet e shkaktuara. Ky propozim ka potencialin të mbështesë prodhuesit dhe të ruajë stabilitetin e sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë pas fatkeqësive natyrore.

1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

Në Shqipëri, sektorët bujqësor dhe blegtoral janë shpesh të ekspozuar ndaj pasojave të fatkeqësive natyrore si përmbytjet, thatësirat dhe stuhitë. Aktualisht, dëmshpërblimi për dëmet e shkaktuara nga këto fatkeqësi është shpesh i pamjaftueshëm dhe jo gjithmonë i drejtpërdrejtë për ata që kanë pësuar dëme. Ka një mungesë të mekanizmave të efektshëm për dëmshpërblimin e shpejtë dhe të drejtpërdrejtë të prodhuesve që preken nga këto katastrofa natyrore.

🔹 Problemet e mundshme:

• Dëshira për të siguruar se shpërblimi është i drejtë dhe në përputhje me humbjet reale të fermerëve dhe blegtorëve.

• Vështirësitë administrative që mund të vonojnë shpërblimin, veçanërisht në rastet e fatkeqësive të shumta dhe përhapura.

• Dëshira për të ndihmuar të gjithë prodhuesit e regjistruar mund të ndeshet me mungesën e një regjistri të saktë dhe të plotë të fermerëve dhe blegtorëve.

1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren: 🔹 Regjistrimi i fermerëve dhe blegtorëve:Sigurimi i një regjistri të saktë dhe të përditësuar të fermerëve dhe blegtorëve është thelbësor për dëmshpërblimin e drejtë dhe të shpejtë. Ky regjistër mund të jetë një detyrim që duhet të mbushet çdo vit, duke siguruar që çdo prodhues të jetë i njohur dhe i regjistruar për mbështetje në rast fatkeqësie.

🔹 Vlerësimi i dëmevePër të shpërblyer dëmet në mënyrë të drejtë, duhet të krijohet një sistem vlerësimi të shpejtë dhe të besueshëm për humbjet, për të përcaktuar kostot e prodhimit të humbur dhe për të garantuar që shumën e dëmshpërblimit të jetë e drejtë dhe e bazuar në realitetin ekonomik të prodhuesve.

1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Regjistrimi dhe vlerësimi i dëmeve	5 – 10	Buxheti i Shtetit
Shpërblimi për dëmet e shkaktuara (për fermerët dhe blegtorët)	20 – 50	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	25 – 60	Buxheti i Shtetit

🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të mbështetet nga buxheti i shtetit, me mundësi për tërheqjen e fondeve nga BE dhe organizata ndërkombëtare që mbështesin sektorët agroushqimorë, si dhe mekanizmat e sigurimeve për fatkeqësitë natyrore që mund të zhvillohen.

⚠️ Rrezik:Shpenzimet e larta për shpërblimin e dëmeve mund të ndikojnë në balancën buxhetore, sidomos nëse fatkeqësitë natyrore janë të shumta dhe ndodhin shpesh. Kërkesa për mbështetje financiare mund të tejkalojë mundësitë financiare të shtetit.

1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.9/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky propozim do të sigurojë mbështetje financiare për fermerët dhe blegtorët, duke ruajtur stabilitetin ekonomik të sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë pas fatkeqësive natyrore.

• Sigurimi i një shpërblimi të drejtë dhe të shpejtë do të lehtësojë pasojat e goditjeve të fatkeqësive dhe do të ndihmojë në rikuperimin e shpejtë të prodhimit dhe të aktiviteteve bujqësore.

• Ky mekanizëm mund të ndihmojë në rritjen e sigurisë për fermerët dhe blegtorët, duke i inkurajuar ata të investojnë më shumë në sektorët e bujqësisë dhe blegtorisë.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Mund të ketë abuzime dhe keqpërdorime të shpërblimeve, veçanërisht nëse vlerësimi i dëmeve nuk është i saktë dhe transparent.

• Shpërblimi mund të vonohet, duke shkaktuar pasiguri dhe humbje të mëtejshme për ata që kanë pësuar dëme.

1. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i regjistrit të fermerëve dhe blegtorëve, dhe zhvillimi i sistemit të vlerësimit të dëmeve.
Faza 2	2026 – 2027	Aktivizimi i shpërblimit të dëmeve dhe ofrimi i mbështetjes financiare për fermerët dhe blegtorët.
Faza 3	2027 – 2028	Monitorimi i sistemit dhe rregullimi i procedurave për të përmirësuar shpërblimin e dëmeve.

🔹 Sfida kryesore:Sigurimi që regjistri i fermerëve dhe blegtorëve të jetë i plotë dhe i saktë dhe që shpërblimi të bëhet në mënyrë të shpejtë dhe të drejtë.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	5	✅
Situata Aktuale	4.4	⚠️
Masat për Zbatimin	5	✅
Kostoja dhe Financimi	4.7	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.9	✅
Afati i Zbatimit	4.6	⚠️

Shpërblimi i dëmeve nga fatkeqësitë natyrore është një masë e rëndësishme për të mbështetur fermerët dhe blegtorët në Shqipëri. Ky sistem ka potencialin të sigurojë një dëmshpërblim të drejtë dhe të shpejtë, duke ofruar siguri financiare dhe duke ruajtur stabilitetin e sektorëve të bujqësisë dhe blegtorisë.Megjithatë, administrimi i saktë i regjistrit të fermerëve dhe blegtorëve dhe vlerësimi i dëmeve është i domosdoshëm për të shmangur keqpërdorimet dhe për të siguruar që mbështetja të shkojë atje ku është më e nevojshme.