Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kthimi dhe Kompensimi i Pronës”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Analizë:Premtimi është shumë i qartë dhe i detajuar. Ai synon krijimin e një task-force nga Kryeministri me mandat të qartë, që do të trajtojë problemet e pronësisë në Shqipëri përmes hartimit të një liste finale të ish-pronarëve dhe trajtimin e kërkesave të tyre. Propozimi gjithashtu përfshin verifikimin e pronave që janë të lira dhe trajtimin e atyre që nuk kanë aplikuar ende për kthimin e pronave të tyre, duke hequr kufizimet e kohës për aplikimet.

🔹 Dobësi:Ky propozim është i qartë, por mund të përballet me sfida në hartimin e listës finale dhe verifikimin e pronave, duke kërkuar një sasi të madhe kohore dhe burimesh për të realizuar verifikime të sakta dhe të besueshme.

1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

Analizë:Në Shqipëri, kthimi dhe kompensimi i pronës është një problem i vazhdueshëm që ka mbajtur pasiguri të madhe për ish-pronarët, për shkak të procedurave burokratikisht të ngadalta dhe mungesës së një procesi të qartë dhe të përshtatshëm për kompensimin e atyre që janë privuar nga pronat e tyre. Shumë ish-pronarë nuk kanë mundur të aplikojnë për kthimin e pronës për arsye të ndryshme, përfshirë kufizimet e kohës.

🔹 Probleme të mundshme:

• Identifikimi dhe verifikimi i pronave të zëna nga shteti ose nga individë mund të jetë një proces i gjatë dhe i komplikuar.

• Heqja e kufizimeve të kohës mund të krijojë një numër të madh aplikimesh që kërkojnë një shqyrtim të hollësishëm.

1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.8/5)

Analizë:🔹 Krijimi i task-force dhe mandatet e saj:Krijimi i një task-force të dedikuar nga Kryeministri mund të jetë një hap pozitiv për përmbylljen e problemeve të pronësisë, duke siguruar një vëmendje të veçantë dhe një organizim më të qartë të procesit. Ky task-force do të duhet të hartojë një listë të plotë dhe të saktë të ish-pronarëve dhe të përgatisë mënyrën më të mirë të trajtimit të kërkesave të tyre (kthim në natyrë, kompensim fizik, kompensim financiar).

🔹 Verifikimi i pronave dhe trajtimi i aplikimeve të prapambetura:Ky proces do të kërkojë mbledhjen dhe organizimin e të dhënave, si dhe një bashkëpunim të fortë mes institucioneve të ndryshme që kanë pasur ndikim në administratën e pronës.

1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Krijimi i task-force dhe organizimi i punës	1 – 3	Buxheti i Shtetit
Verifikimi i pronave dhe hartimi i listës përfundimtare	5 – 10	Buxheti i Shtetit
Kompensimi financiar dhe rikthimi i pronave	10 – 20	Buxheti i Shtetit
Heqja e kufizimeve të kohës për aplikimet	1 – 2	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	17 – 35	Buxheti i Shtetit

🔹 Burimet e mundshme financimi:Ky projekt mund të financohet kryesisht nga buxheti i shtetit, përveç mundësisë për përdorimin e fondeve të ndihmës ndërkombëtare ose partnerëve të tjerë ndërkombëtarë që mund të ofrojnë mbështetje për përmbylljen e procesit.

⚠️ Rrezik:Kostoja për kompensimin financiar dhe rikthimin e pronave mund të krijojë një barrë të madhe për buxhetin e shtetit, sidomos nëse shifra e pronave që duhen kompensuar është shumë e lartë. Ndërkohë, procesi i verifikimit mund të kërkojë shumë kohë dhe mund të shkaktojë vonesa dhe komplikime.

1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.9/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky propozim do të ndihmojë në zgjidhjen e një problemi të gjatë dhe të rëndësishëm për shumë qytetarë, duke siguruar që ata të cilët janë privuar nga pronat e tyre të mund të rikthejnë ato ose të kompensohen për humbjen e pronës.

• Do të kontribuoni në rritjen e besimit të qytetarëve në sistemin ligjor dhe qeveritar.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Shumë qytetarë mund të mundohen të manipulojnë sistemin dhe të kërkojnë kompensime të padrejta, gjë që mund të çojë në një ngarkesë për sistemin dhe ndoshta edhe në abuzime me fondet publike.

• Procesi mund të hasë vështirësi dhe protesta nga ata që do të ndihen të paëndershëm nga zbatimi i politikës.

1. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i task-force dhe hartimi i listës finale të ish-pronarëve.
Faza 2	2026 – 2027	Verifikimi i pronave dhe trajtimi i aplikimeve të prapambetura.
Faza 3	2027 – 2028	Kompensimi i ish-pronarëve dhe rikthimi i pronave.
Faza 4	2028 – 2029	Përfundimi i procesit dhe stabilizimi i sistemit të kthimit të pronës.

🔹 Sfida kryesore:Përfundimi i këtij propozimi mund të kërkojë një periudhë të gjatë për të adresuar të gjitha kërkesat dhe për të verifikuar të gjitha pronat. Mund të ketë vonesa dhe sfida në përpjekjen për të trajtuar të gjitha aplikimet dhe për të menaxhuar ndarjen e kompensimeve.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.7/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	5	✅
Situata Aktuale	4.7	⚠️
Masat për Zbatimin	4.8	✅
Kostoja dhe Financimi	4.4	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.9	✅
Afati i Zbatimit	4.5	⚠️

Ky propozim ka një indeks të lartë fizibiliteti dhe ka potencialin për të trajtuar një nga problemet më të mëdha të Shqipërisë, duke siguruar kthimin e pronave për ish-pronarët dhe kompensimin e tyre për humbjet e pronës. Megjithatë, ai mund të hasë sfida në zbatimin e tij, veçanërisht për shkak të natyrës komplekse të verifikimit të pronave dhe kërkesave për kompensim. Procesi mund të kërkojë shumë burime dhe kohë, duke u përpjekur për të zgjidhur një numër të madh problemesh dhe duke siguruar një zbatueshmëri të drejtë dhe të qëndrueshme