Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Shenjtëria e Pronës”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Analizë:Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke theksuar mbrojtjen e pronës private dhe hedhjen poshtë të çdo forme të tjetërsimit të paligjshëm të pronës, qoftë nga shteti apo individë të tjerë. Ky propozim kërkon që çdo shkelje e pronësisë të korrigjohet dhe çdo cënim të pronës të kthehet, madje me interesa, për të siguruar një mbrojtje të fortë ligjore dhe institucionale për pronarët.

🔹 Dobësi:Ky propozim është i qartë, por zbatimi i tij mund të hasë vështirësi, veçanërisht për sa i përket njohjes dhe kompensimit të të drejtave të pronësisë në rastet e shkeljeve, si dhe për shkak të mundësive të manipulimeve të dokumenteve dhe kërkesave të padrejta.

1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

Analizë:Aktualisht, shkeljet e pronësisë në Shqipëri janë të pranishme, ku individë dhe shteti mund të tjetërsimin pronat në mënyrë të paligjshme, duke shkaktuar humbje të pasurive për qytetarët. Shpesh ka pasur raste të abuzimeve dhe keqpërdorimit të pronës, ku individë janë privuar nga të drejtat e tyre pronësore pa asnjë mundësi për kompensim të plotë. Kjo ka çuar në pasiguri dhe ankesa të shumta nga qytetarët.

🔹 Probleme të mundshme:

• Identifikimi dhe zgjidhja e shkeljeve të pronësisë mund të jetë një proces i komplikuar dhe i gjatë, veçanërisht kur ka pasur ndryshime të pronësisë që përfshijnë dokumente të dyshimta ose të manipulueshme.

• Sfida kryesore është siguria e procesit të rikthimit të pronës dhe zbatimi i një mekanizmi të qartë për korrigjimin e shkeljeve, duke siguruar edhe interesat e qytetarëve.

1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.8/5)

Analizë:🔹 Krijimi i një mekanizmi të qartë ligjor:Do të kërkohet një sistem ligjor efikas dhe transparent për të trajtuar çështjet e shkeljeve të pronësisë dhe për të garantuar që çdo cënim të pronës të rikthehet. Ky sistem duhet të përfshijë procedura të thjeshta dhe të shpejta për ndëshkimin e atyre që kanë shkelur të drejtat e pronës.

🔹 Fuqizimi i institucioneve që mbrojnë të drejtat e pronës:Institucionet ligjore dhe ato të administratës së pronës duhet të jenë të forta dhe të afta për të zbatuar këto politika në mënyrë të drejtë dhe të qëndrueshme, duke siguruar një mbrojtje të plotë të pronësisë.

1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Krijimi i sistemit ligjor për mbrojtjen e pronës	2 – 4	Buxheti i Shtetit
Fuqizimi i institucioneve të administratës së pronës	3 – 5	Buxheti i Shtetit
Kompensimi për cënimet e pronës dhe kthimi i pasurisë	5 – 10	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	10 – 19	Buxheti i Shtetit

🔹 Burimet e mundshme financimi:Buxheti i shtetit mund të mbulojë shpenzimet për krijimin e sistemit ligjor, forcimin e institucioneve dhe kompensimin e pronarëve të cilët janë privuar padrejtësisht nga pronat e tyre. Kostoja mund të rritet ndjeshëm nëse kompensimet për humbjet e pasurive janë të mëdha.

⚠️ Rrezik:

• Kompensimi i cënimeve të pronës mund të krijojë një barrë të madhe për buxhetin e shtetit, veçanërisht në rastet kur shkeljet kanë pasur ndikim të madh në pronën e individëve.

• Mund të ketë vështirësi në ndarjen dhe vlerësimin e saktë të pasurive të humbura, veçanërisht kur ndodhin në periudha të mëparshme dhe ka pasur ndryshime të dokumenteve të pronësisë.

1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky propozim do të sigurojë mbrojtjen e të drejtave të pronës për qytetarët, duke i dhënë atyre sigurinë që prona e tyre do të mbrohet nga çdo formë shkeljeje.

• Do të krijohet një sistem të drejtë dhe të qëndrueshëm për kompensimin e cënimeve të pronës, që mund të kontribuoni në ndihmën e qytetarëve që janë privuar padrejtësisht nga pasuritë e tyre.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Ndërsa ky propozim ka mundësi për të përmirësuar situatën e pronësisë në Shqipëri, ai mund të hasë sfida në zbatimin dhe mbikëqyrjen e tij, veçanërisht për shkak të mundësive për manipulime dhe korrupsion në procesin e vlerësimit të pasurive.

1. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza		Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026		Krijimi i mekanizmave ligjorë dhe strukturave të mbrojtjes së pronës.
Faza 2	2026 – 2027		Implementimi i procesit të vlerësimit dhe kompensimit të pasurive të cënuara.
Faza 3	2027 – 2028		Vlerësimi i ndikimit të reformës dhe stabilizimi i sistemit të mbrojtjes së pronës.

🔹 Sfida kryesore:Zbatimi i këtij propozimi mund të jetë i ngadaltë dhe i ndërlikuar, për shkak të natyrës komplekse të shkeljeve të pronësisë dhe procesit të kompensimit, që mund të kërkojë kohë dhe burime të konsiderueshme për të zbatuar plotësisht.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.6/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	5	✅
Situata Aktuale	4.6	⚠️
Masat për Zbatimin	4.8	✅
Kostoja dhe Financimi	4.5	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.7	✅
Afati i Zbatimit	4.3	⚠️

Ky propozim ka një indeks të lartë fizibiliteti dhe ka potencialin për të siguruar një mbrojtje të fortë të pronës private në Shqipëri. Megjithatë, mund të hasë sfida në implementimin e tij, veçanërisht për sa i përket krijimit të një sistemi efikas për vlerësimin dhe kompensimin e cënimeve të pronës. Përveç kësaj, mund të ketë kosto të larta për kompensimin e pasurive të humbura dhe mund të kërkohet angazhim i konsiderueshëm politik dhe administrativ për të siguruar që ky propozim të zbatohet me sukses