Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Depolitizimi i Administratës Zgjedhore”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (5/5)

Analizë:Premtimi është shumë i qartë dhe konkret. Ai propozon depolitizimin e administratës zgjedhore duke krijuar një sistem me lista të hapura, ku qytetarët mund të zgjedhin drejtpërdrejt kandidatët, për të eliminur ndikimin politik në këtë administratë. Kjo ka si qëllim të inkurajojë transparencën dhe të zvogëlojë korrupsionin, duke përmirësuar përgjegjshmërinë e sistemit zgjedhor.

🔹 Dobësi:Megjithëse është i qartë, zbatimi mund të kërkojë ndryshime të thella në ligje dhe procese administrativë që mund të ndeshin me rezistencë nga aktorë të brendshëm të sistemit politik të vendit.

1. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Analizë:Aktualisht, administrata zgjedhore është e politizuar dhe shpesh ka pasur ndikim të konsiderueshëm nga partitë politike në Shqipëri. Kjo ka sjellë shqetësime për transparencën dhe integritetin e zgjedhjeve, duke përfshirë ndikimin e paligjshëm dhe manipulimin e procesit zgjedhor. Ky propozim mund të hasë në rezistencë nga partitë që përfitojnë nga sistemet aktuale.

🔹 Probleme të mundshme:

• Ndryshimi i sistemit zgjedhor dhe implementimi i listave të hapura mund të shkaktojë tensione politike, sidomos nga ana e partive që mbështeten në kontrollin e administratës zgjedhore për të ruajtur përfitimet.

• Vështirësi në krijimin e një sistemi të besueshëm dhe të paanshëm që do të mundësojë zgjedhjen e kandidatëve në mënyrë të drejtë.

1. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

Analizë:🔹 Reformimi i ligjit zgjedhor:Një ndryshim i ligjit zgjedhor është i nevojshëm për të mundësuar listat e hapura dhe për të garantuar që administrata zgjedhore të jetë tërësisht e depolitizuar. Ky hap do të kërkojë miratimin nga shumica e partive politike dhe mund të ketë sfida të konsiderueshme për t’u realizuar.

🔹 Krijimi i mekanizmave të paanshëm për administratën zgjedhore:Për të siguruar që administrata zgjedhore të jetë e depolitizuar, do të kërkohet krijimi i një trupi të pavarur që të mbikëqyrë proceset zgjedhore dhe të garantojë paanësinë e administratës.

1. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Reforma e ligjit zgjedhor	2 – 4	Buxheti i Shtetit
Krijimi i trupave të pavarur dhe administratës së paanshme	3 – 5	Buxheti i Shtetit
Implementimi i sistemeve të reja për lista të hapura	1 – 2	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	6 – 11	Buxheti i Shtetit

🔹 Burimet e mundshme financimi:Buxheti i shtetit do të mbulojë shpenzimet për ndryshimet ligjore dhe krijimin e strukturave të pavarura për administratën zgjedhore. Megjithatë, ky propozim mund të ketë një ngarkesë të konsiderueshme për buxhetin, veçanërisht në fazat fillestare të implementimit.

⚠️ Rrezik:

• Ka mundësi që ky propozim të krijojë një sfidë për administratën, pasi do të kërkohet një investim i madh në trajnime dhe zhvillimin e infrastrukturës për zbatimin e sistemit të listave të hapura.

1. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky propozim do të mundësojë një sistem më transparent dhe më të drejtë zgjedhor, duke rritur besimin e qytetarëve në proceset zgjedhore dhe duke siguruar që ata të kenë mundësi të zgjedhin kandidatët sipas preferencave të tyre.

• Do të kontribuojë në forcimin e demokracisë, duke zvogëluar ndikimin e korrupsionit dhe manipulimin politik.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Zbatimi i këtij propozimi mund të shoqërohet me rezistencë nga aktorë politikë të cilët mund të përfitojnë nga status quo-ja e aktuale.

• Niveli i informimit të qytetarëve dhe mundësia e keqpërdorimit të sistemit mund të ndikojnë në efektivitetin e listave të hapura.

1. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Ndryshimi i ligjit zgjedhor dhe krijimi i një trupi të pavarur për administratën zgjedhore.
Faza 2	2026 – 2027	Implementimi i sistemeve për lista të hapura dhe trajnimi i administratës zgjedhore.
Faza 3	2027 – 2028	Vlerësimi i implementimit të sistemit dhe përmirësimi i tij nëse është e nevojshme.

🔹 Sfida kryesore:Ky propozim mund të hasë vështirësi të konsiderueshme për t’u zbatuar në një periudhë të shkurtër, duke marrë parasysh ndërlikimet e ndryshimeve ligjore dhe sistematike dhe rezistencën nga partive që përfitojnë nga administrata e politizuar. Zbatimi mund të kërkojë kohë dhe mund të ndeshë në sfida politike, sidomos në një sistem të polarizuar politik.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	5	✅
Situata Aktuale	4.5	⚠️
Masat për Zbatimin	4.6	✅
Kostoja dhe Financimi	4.2	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.7	✅
Afati i Zbatimit	4.4	⚠️

Ky propozim ka një indeks të lartë fizibiliteti, por mund të përballet me sfida në aspektin e ndryshimeve ligjore dhe administratës së zgjedhor. Megjithatë, depolitizimi i administratës zgjedhore dhe implementimi i një sistemi me lista të hapura janë hapa të rëndësishëm për të përmirësuar transparencën dhe efikasitetin e sistemit zgjedhor në Shqipëri.Sfidat kryesore për zbatimin e këtij propozimi do të jenë mbështetja e politikës, ndryshimet ligjore dhe administratën e nevojshme për realizimin e tij