Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Tatimi dhe Taksimi”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i formuluar në mënyrë të qartë dhe të matshme:

• Taksimi i sheshtë 10% për të gjithë individët dhe bizneset.

• Ndalimi i tatimit të shumëfishtë për ata që kanë dy ose më shumë punësuar.

• Taksimi do të jetë 10% i totalit të të ardhurave.

🔹 Dobësi: Nuk janë ofruar detaje të plota mbi mënyrën e zbatimit të tatimit të sheshtë në sektorë të ndryshëm dhe ndoshta mund të lindin probleme me administrimin e tatimeve për grupet që përfitojnë nga përjashtimi i tatimit të shumëfishtë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.8/5)

• Tatimi aktual është progresiv dhe ka nivele të ndryshme për individët dhe bizneset. Shumë grupe mund të përfitojnë nga taksa më e ulët nëse tatimi bëhet më i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë.

• Përdorimi i taksave progresive ka çuar në një sistem më të ndërlikuar dhe më pak transparent.

• Ka pasur abuzime dhe shmangie tatimesh për shkak të pasigurisë dhe komplikimeve administrative.

🔹 Probleme thelbësore

• Ndërlikimi i sistemit tatimor për shkak të ndarjeve progresive.

• Ndikimi i mundshëm negativ në arkëtimet buxhetore të shtetit nga tatimi i sheshtë.

• Pasiguria për implementimin e mekanizmave që mbrojnë nga shmangia e taksimit të shumëfishtë.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.0/5)

🔹 Për implementimin e tatimit të sheshtë 10%:

• Kërkohet ristrukturimi i sistemit të administratës tatimore për të mbështetur një tatim të thjeshtë dhe efikas.

• Do të kërkohet implementim i software-ve dhe sistemeve të reja për ndjekjen e të ardhurave dhe për të parandaluar shmangien.

• Kërkohet një fushatë për edukimin e tatimpaguesve dhe bizneseve për të rritur transparencën dhe shmangur pasigurinë.

🔹 Për parandalimin e tatimit të shumëfishtë për ata që kanë dy ose më shumë punësuar:

• Kërkohet krijimi i një mekanizmi të qartë dhe të thjeshtë administrativ që ndihmon bizneset të deklarojnë të ardhurat pa pasur rrezik për taksim të dyfishtë.

• Përfshirja e një regjistri kombëtar për punëdhënësit dhe ndihma në deklarimin e saktë të të ardhurave do të jetë thelbësore.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.6/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Ristrukturimi i administratës tatimore	15 – 20
Edukimin dhe fushatat e informimit	5 – 10
Krijimi i regjistrit kombëtar të punëdhënësve	2 – 4
TOTAL (për 2-3 vite)	22 – 34

🔹 Burime të mundshme financimi:

• Rritja e të ardhurave tatimore nga tatimi i sheshtë 10% për individët dhe bizneset.

• Ndihmën nga organizata ndërkombëtare si Banka Botërore dhe IPA për modernizimin e sistemit tatimor.

• Shpërndarja e fondeve për ristrukturimin e administratës tatimore nga buxheti i shtetit.

⚠️ Rrezik: Kostoja e transformimit mund të ndikojë në stabilitetin e shpenzimeve publike, sidomos nëse të ardhurat nga tatimi i sheshtë nuk do të jenë të mjaftueshme për të mbuluar shpenzimet e reja.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Taksimi i sheshtë mund të nxisë një rritje të konkurrencës dhe të ndihmojë në rritjen e investimeve.

• Një sistem tatimor më i thjeshtë dhe më transparent mund të sjellë rritje të besimit të publikut dhe ulje të shmangies tatimore.

• Mund të nxisë rritjen e punësimit, pasi bizneset do të kenë mundësi të shpërndajnë më shumë burime për punësim.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Përdorimi i tatimit të sheshtë mund të dëmtojë kategoritë që paguajnë më shumë me tatimin progresiv.

• Mungesa e kontrolleve të forta mund të çojë në abuzime dhe shmangie të tatimit.

• Rreziku i pabarazisë mund të rritet nëse tatimi i sheshtë favorizon grupe të caktuara më shumë se të tjerët.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.7/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Ristrukturimi i administratës tatimore dhe implementimi i tatimit të sheshtë për individët dhe bizneset.
Faza 2	2027 – 2028	Zbatimi i tatimit të sheshtë për të gjithë kategoritë dhe implementimi i regjistrit të punëdhënësve për parandalimin e tatimit të shumëfishtë.
Faza 3	2029 – 2030	Vlerësimi i impaktit dhe mundësia për përmirësime të mëtejshme.

🔹 Sfida kryesore:Kapacitetet administrative dhe mundësia e integrimit të ndryshimeve të shpejta.Mundësia për abuzime dhe korrupsion në menaxhimin e sistemit të ri.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	3.8	⚠️
Masat për Zbatimin	4.0	✅
Kostoja dhe Financimi	3.6	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.2	✅
Afati i Zbatimit	3.7	⚠️

Premtimi për tatimin e sheshtë 10% dhe parandalimin e tatimit të shumëfishtë është një hap pozitiv për thjeshtimin e sistemit tatimor dhe mund të sjellë efekte pozitive për ekonominë dhe bizneset. Megjithatë, për zbatimin e suksesshëm të tij, kërkohen investime të konsiderueshme në administratën tatimore dhe mbështetje për kontrollin e transparencës.

Nëse menaxhohet mirë, ky sistem mund të ulë shmangien tatimore dhe të rrisë konkurrencën, por ndoshta do të ketë sfida sociale për grupet që do të humbasin nga kalimi në tatimin e sheshtë.