Indeksi i Fizibilitetit për premtimin  “Rishikimi i Çmimit të Referencës”

📌 PremtimiAktualisht, vlera e çmimeve të pasurive është shpesh e pasaktë dhe nuk reflekton situatën reale të tregut.Një rishikim i çmimeve, duke përdorur të dhëna reale dhe të azhurnuara, mund të krijojë një treg më transparent dhe më të drejtë për qytetarët dhe investitorët.Ky proces mund të sjellë një sistem më të drejtë të vlerësimit të pasurive dhe mund të ndihmojë në krijimin e mundësive për ata që kanë nevojë për strehim social.

📘 1. Qartësia e Premtimit – 4.2/5 🧾

✅ Ideja është e qartë dhe adreson një problem ekzistues të njohur gjerësisht në sistemin e tatimit dhe vlerësimit të pasurive.⚠️ Megjithatë, mungojnë specifikat teknike për mënyrën e zbatimit.

🔍 2. Situata Aktualë – 4.5/5 🏘️

• Çmimet e referencës janë shpesh të ulëta ose të paazhornuara në raport me tregun aktual.

• Kjo krijon hapësirë për evazion fiskal, deklarime të rreme dhe spekulime të tregut.

• Bashkitë dhe QKL nuk disponojnë një metodologji të integruar të vlerësimit.

🛠️ 3. Masat për Zbatim – 3.7/5 🧰

• 🔄 Nevojitet krijimi i një databaze kombëtare me çmime reale tregu të raportuara periodikisht.

• 🤝 Duhet përfshirë Agjencia e Kadastrës, Drejtoria e Tatimeve, Ministria e Financave dhe Bashkitë.

• 📉 Krijimi i sistemit kërkon trajnime dhe unifikim të metodologjisë.

  ⚠️ Pa një platformë digjitale të aksesueshme dhe publike, zbatimi mund të mbetet formal.

💰 4. Kosto dhe Burime Financiare – 3.5/5 💸

• 💵 Kosto vjetore e vlerësuar: 4–6 milionë euro për ngritjen e sistemit, trajnime dhe mirëmbajtje IT.

• 💼 Mund të mbështetet nga fondet IPA dhe programe të BE për qeverisje vendore.

• 🏦 Përfitimi neto është potencialisht më i lartë për shkak të rritjes së bazës tatimore.

📈 5. Efekti Ekonomik dhe Shoqëror – 4.2/5 📊

• 💡 Rritje e besueshmërisë në treg dhe transparencë për investitorët.

• 🏚️ Ndihmon politikën e strehimit social me identifikimin real të nevojave dhe përfituesve.

• ⚖️ Rrit drejtësinë në sistemin tatimor.

⏱️ 6. Afati i Zbatimit – 3.8/5 📆

• ⌛ Mund të zbatohet në faza brenda 12–18 muajve.

• 🏗️ Implementimi pilot në 5 bashki të mëdha dhe më pas zgjerimi kombëtar.

• 🧩 Varet nga bashkëpunimi ndërinstitucional dhe koordinimi teknik.

⚠️ 7. Rreziqet dhe Pengesat – 3.3/5 🚧

• 🧱 Rreziku i presioneve nga interesa të veçanta që përfitojnë nga vlerësimet aktuale të ulëta.

• ⚠️ Mungesa e të dhënave të sakta dhe kapaciteteve në nivel lokal.

• 🕳️ Rreziku i rritjes së barrës tatimore për qytetarët në mënyrë të papritur.

🎯 8. Përputhshmëria me Objektivat Kombëtarë/Rajonalë – 4.4/5 🌍

• ✅ Konform objektivave për formalizimin e tregut të pasurive.

• 🤝 Në përputhje me standardet e BE për transparencën fiskale.

• 🏢 Rrit besueshmërinë e institucioneve ndaj publikut dhe investitorëve të huaj.

🧮 Vlerësimi Final i Fizibilitetit – 4.0/ 5

📊 Masa është praktikisht e realizueshme dhe politikisht e justifikueshme, me përfitime të ndjeshme për transparencën, të ardhurat tatimore dhe drejtësinë sociale.

⚠️ Megjithatë, suksesi varet nga qasja graduale, trajnimi i stafit vendor, dhe mbështetja politike për të përballuar rezistencën nga përfituesit e status quo-së.

Nëse zbatimi është i koordinuar dhe i hapur për publikun, kjo reformë mund të shërbejë si bazë për përmirësimin e politikave të strehimit dhe tatimit lokal në Shqipëri.