Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Taksimi Progresiv i Apartamenteve të tretë dhe më shumë”

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Premtimi është i formuluar qartë dhe synon një objektiv të veçantë: taksimin progresiv të pasurive të paluajtshme duke filluar nga apartamenti i tretë. Qëllimi është të dëmotivohen blerjet spekulative dhe të rritet përdorimi real i stokut të banesave. Mungon një nivel më i detajuar i shkallëzimit progresiv.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 5/5

Në Shqipëri, taksimi i pasurive të paluajtshme është ende uniform dhe jo i lidhur me përdorimin real të pasurisë.

• Shumë individë posedojnë apartamente të shumta të pabanuara, duke ngushtuar tregun për banim të përhershëm, dhe rritur çmimet për banorët me të ardhura të ulëta e të mesme.

• Një regjim progresiv i taksimit mund të ulë spekulimin dhe të rrisë qarkullimin e pasurive, duke liruar një pjesë të stokut të bllokuar në treg.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.5/5

Masa	Përshkrimi	Komente
Ndryshime ligjore dhe fiskale	Krijimi i një ligji që parashikon shkallë progresive për pasuritë rezidenciale sipas numrit të pronave të një individi/familjeje.	Kërkon identifikim të saktë të pronarëve dhe regjistrim të përditësuar të pasurive në kadastër.
Administrimi tatimor	Forcimi i bashkive për të identifikuar dhe verifikuar numrin e pasurive të një personi juridik/fizik.	Duhet rishikim i infrastrukturës IT dhe bashkëpunim i plotë me tatimet dhe hipotekën.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.2/5

Kategoria	Përshkrimi
Kosto administrative	Investime fillestare në digjitalizimin dhe përditësimin e regjistrave kadastralë dhe fiskalë. Nevojiten rreth 5-10 milionë euro në nivel kombëtar për ndërtimin e bazës së të dhënave, trajnimin dhe auditimin.
Burime njerëzore	Rritje e stafit teknik në bashki dhe kontroll tatimor.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Efekt	Përshkrimi
Ekonomik	Mund të sjellë të ardhura shtesë buxhetore nga pronat e tepërta. Nëse rreth 30 mijë persona zotërojnë më shumë se 2 pasuri, dhe taksimi i ri mesatarisht është 100 euro më shumë në vit për çdo njësi shtesë → të ardhurat shtesë për buxhetin lokal mund të arrijnë 3 milionë euro/vit.
Social	Kjo masë ka potencial të lironte qindra apartamente për tregun e qirasë apo shitjes, duke ndikuar në uljen e çmimeve për qytetarët me të ardhura mesatare. Rritet drejtësia sociale në taksim.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.3/5Kjo reformë kërkon një periudhë përgatitore 12-18 muaj për hartimin e ligjeve, përmirësimin e regjistrave dhe përgatitjen e strukturave lokale për administrim.

Mund të implementohet pjesërisht në vitin e dytë të mandatit dhe plotësisht në vitin e tretë.

7. Vlerësimi Përfundimtar

Element	Përshkrimi
Kosto Fillestare	~5-10 milionë euro për sistemin, monitorimin dhe auditimin e pronave
Të Ardhura Shtesë Vjetore	~3 milionë euro/vit nga rritja e taksave mbi pronat e tretë+
Efekt Social	Zbutja e spekulimit dhe ulje e presionit mbi çmimet e qirasë
Kohëzgjatja për Implementim	1.5 – 2 vite

✅ Vlerësimi Final i Fizibilitetit: 4.7/ 5

Premtimi ka një fizibilitet shumë të lartë për zbatim dhe përfitim real, me efekte pozitive në buxhet, treg dhe drejtësi sociale. Kërkon përgatitje administrative dhe politike të qëndrueshme për ta bërë efektiv.