Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Lufta kundër evazionit fiskal dhe informalitetit”

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 5/5

Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke përmendur tre masa kryesore për luftimin e evazionit fiskal dhe informalitetit:

1. Rritja e kapacitetit të administratës tatimore për kontrollin e pagesave të tatimeve dhe monitorimin e informalitetit.

2. Implementimi i modeleve të vendeve që kanë eliminuar përdorimin e parasë cash për të rritur transparencën.

3. Rishikimi i legjislacionit për përgjegjësitë e profesionistëve të kontabilitetit dhe auditi për të siguruar përgjegjësi ligjore.

Të gjitha këto masa janë të qarta dhe ofrojnë një kuptim të thjeshtë të veprimeve që do të ndërmerren për të adresuar sfidat kryesore të evazionit dhe informalitetit fiskal.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 4.8/5

• Evazioni fiskal dhe informaliteti janë sfida të mëdha për Shqipërinë, me shumë individë dhe biznese që përdorin metoda të fshehjes së të ardhurave, që çojnë në humbje të të ardhurave për shtetin.

• Administrata tatimore ka nevojë për forcim të kapaciteteve, pasi ka ende mangësi në monitorimin e pagesave të tatimeve dhe identifikimin e rasteve të informalitetit.

• Eliminimi i përdorimit të parasë cash mund të ndihmojë në rritjen e transparencës, por kërkon investime të konsiderueshme në infrastrukturën e pagesave elektronike dhe ndërgjegjësimin e popullatës për të kaluar në një sistem pa cash.

• Rishikimi i legjislacionit të profesionistëve të kontabilitetit dhe auditit është i nevojshëm për të siguruar që ata të kenë përgjegjësi ligjore dhe të ndihmojnë në parandalimin e evazionit fiskal.

Në përgjithësi, Shqipëria ka një nevojë të fortë për këto masa për të luftuar sfidat ekzistuese të evazionit dhe informalitetit. 

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.5/5

Masa	Zbatueshmëria	Komente
Rritja e kapacitetit të administratës tatimore	✅	Kjo masë mund të zbatohet përmes trajnimeve dhe investimeve në teknologji për të përmirësuar kapacitetin e mbledhjes dhe monitorimit të tatimeve. Sidoqoftë, ky proces kërkon kohë dhe burime për të përmirësuar proceset dhe sistemet ekzistuese.
Implementimi i modeleve pa cash	✅	Implementimi i modeleve të vendeve që kanë eliminuar përdorimin e parasë cash është një masë e mundshme, por kërkon investime të konsiderueshme në infrastrukturën dhe teknologjinë e pagesave elektronike dhe duhet të mbështetet nga një fushatë ndërgjegjësimi.
Rishikimi i legjislacionit për profesionistët e kontabilitetit dhe auditi	✅	Ky hap është i mundshëm dhe kërkon ndryshime ligjore dhe krijimin e një rregullatori të fortë për profesionistët. Kjo masë ka potencialin të forcojë përgjegjësitë ligjore dhe të sigurojë ndihmë në parandalimin e evazionit fiskal.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet
Rritja e kapacitetit të administratës tatimore	Mesatare – 1-2 milion euro
Implementimi i modeleve pa cash	E Lartë – 3-5 milion euro
Rishikimi i legjislacionit për profesionistët e kontabilitetit dhe auditi	E Ulët – 500,000 euro

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 4.8/5

Kategoria	Ndikimi
Përmirësimi i mbledhjes së tatimeve dhe monitorimi i informalitetit	✅ Rritja e kapacitetit të administratës tatimore dhe eliminimi i informalitetit mund të sjellin një rritje të të ardhurave të buxhetit shtetëror, duke siguruar më shumë fonde për investime dhe projekte zhvillimi.
Rritja e transparencës dhe ulja e evazionit fiskal	✅ Implementimi i modeleve pa cash dhe rishikimi i legjislacionit do të ulë evazionin fiskal dhe do të përmirësojë besimin e qytetarëve dhe investitorëve në sistemin fiskal, duke kontribuar në rritjen e besimit dhe zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.5/5

Masa	Afat
Rritja e kapacitetit të administratës tatimore	12 – 18 muaj
Implementimi i modeleve pa cash	24 – 36 muaj
Rishikimi i legjislacionit për profesionistët	12 – 18 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.7/5

Premtimi për luftën kundër evazionit fiskal dhe informalitetit përmes forcimit të administratës tatimore, implementimit të modeleve pa cash, dhe rishikimit të legjislacionit të profesionistëve të kontabilitetit dhe auditi është i realizueshëm dhe me ndikim të lartë.

Ky plan mund të përmirësojë mbledhjen e tatimeve, rrit transparencën dhe ndihmojë në uljen e informalitetit dhe evazionit fiskal. Kostoja e implementimit është mesatare dhe mund të justifikohet për shkak të përfitimeve afatgjata, ndërsa afatet janë të arritshme për secilin element të planit.

Ky është një premtim që mund të ketë efekte të mëdha pozitive në rritjen e të ardhurave fiskale dhe përmirësimin e mjedisit ekonomik të vendit.