Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Korrigjimi i Padrejtësive të së Kaluarës dhe Garantimi i Drejtësisë për të Ardhmen”

1. Qartësia e Premtimit

Ky premtim është i drejtpërdrejtë dhe fokusohet në dy drejtime kryesore:

• Zbatimi i drejtësisë historike për të përndjekurit: Ky objektiv synon sigurimin e kompensimit dhe nderimit të të përndjekurve politikë përmes ligjeve dhe politikave të qarta, duke i ofruar ata të drejtën për të marrë ndihmën e merituar.

• Ndalimi i glorifikimit të diktaturës: Ky premtim është i qartë dhe kërkon që të ndalohet çdo formë e glorifikimit të diktaturës, duke i dhënë fund praktikave që mund të rishfaqin kultin e saj dhe duke i hapur rrugën një shoqërie të lirë dhe demokratike.

Vlerësimi: ✅ (5/5) Ky premtim është shumë i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke trajtuar dy çështje shumë të rëndësishme për historinë dhe të ardhmen e Shqipërisë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

Shqipëria ka ende një përballje të paplotë me pasojat e periudhës së diktaturës. Të përndjekurit politikë shpesh janë lënë pa kompensim të plotë dhe ndihmë, dhe ende ka grupe shoqërore që glorifikojnë periudhën e diktaturës, duke rrezikuar të ringjallin mitin e saj. Ky problem është ende një çështje delikate, veçanërisht duke pasur parasysh polarizimin politik dhe kulturor që mbetet i pranishëm.

Vlerësimi: ⚠️ (4/5) Situata aktuale është problematike dhe do të kërkojë një angazhim të fortë për të realizuar një dekomunizim të plotë dhe për të adresuar padrejtësitë ndaj të përndjekurve, të cilat ende janë të pranishme në shoqëri.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

Për të realizuar këtë premtim, duhen ndërmarrë disa hapa kyç:

• Zbatimi i drejtësisë historike për të përndjekurit: Ky objektiv do të kërkojë krijimin e një mekanizmi ligjor që të adresojë kërkesat e të përndjekurve, duke përfshirë kompensimin financiar dhe moral për vuajtjet e tyre. Duhet të hartohen ligje që të mundësojnë një proces të drejtë dhe transparent për kompensimin e tyre.

• Ndalimi i glorifikimit të diktaturës: Ky premtim kërkon masa ligjore për të ndaluar çdo formë të glorifikimit të regjimit të diktaturës dhe për të edukuar shoqërinë për pasojat e saj. Mund të krijohen politika për edukimin historik dhe për kujdesin ndaj memorialeve dhe artefakteve të lidhura me diktaturën.

Vlerësimi: ✅ (4.5/5) Masat janë të nevojshme dhe të qarta, por do të kërkojnë bashkëpunim të gjerë dhe mbështetje nga të gjitha segmentet e shoqërisë dhe politikës.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

Ky program do të ketë një kosto të konsiderueshme për sa i përket ndihmës financiare dhe përgatitjes së ligjeve të nevojshme. Burimet financiare mund të sigurohen përmes buxhetit të shtetit, por gjithashtu mund të kërkohet mbështetje nga organizatat ndërkombëtare dhe fondet që ndihmojnë në proceset e dekomunizimit dhe rehabilitimit të viktimave të diktaturës.

Vlerësimi: ⚠️ (3.9/5) Burimet e financimit mund të jenë një sfidë, por mund të arrihen përmes një planifikimi të kujdesshëm dhe përdorimit të burimeve ndërkombëtare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Ky program mund të ketë një ndikim të rëndësishëm social dhe kulturor, duke siguruar që të përndjekurit politikë të marrin ndihmën e merituar dhe duke e mundësuar një përballje të drejtë me të kaluarën. Nga ana ekonomike, zbatimi i këtij programi mund të kontribuojë në forcimin e besimit në sistemin ligjor dhe në rritjen e ndërgjegjësimit për drejtësinë dhe dinjitetin e individëve.

Vlerësimi: ✅ (4.5/5) Ky program mund të ketë një ndikim pozitiv në shoqëri, duke kontribuar në konsolidimin e paqes dhe drejtësisë, duke krijuar një shoqëri më të barabartë dhe të drejtë.

6. Afati i Zbatimit

Ky premtim ka një afat të qartë, pasi ai kërkon një periudhë afatshkurtër deri afatmesëm për të realizuar masat ligjore dhe edukative. Proceset mund të jenë të vështira dhe të ngadalshme, por mund të arrihen me angazhim të qëndrueshëm dhe mbështetje të gjerë.

Vlerësimi: ✅ (4.5/5) Afati i zbatimit është i mundshëm, por kërkon një koordinim të mirë dhe një angazhim të vazhdueshëm për ta realizuar në mënyrë efektive.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5

• Qartësia e Premtimit: ✅ (5/5)

• Situata Aktuale: ⚠️ (4/5)

• Masat për Zbatimin: ✅ (4.5/5)

• Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.9/5)

• Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.5/5)

• Afati i Zbatimit: ✅ (4.5/5)

Ky premtim është i rëndësishëm dhe mund të ketë një ndikim të thellë në drejtësinë sociale dhe kulturore të Shqipërisë. Realizimi i tij kërkon angazhim të lartë dhe një planifikim të detajuar për të adresuar të kaluarën e dhimbshme, si dhe për të ndihmuar shoqërinë të kalojë në një fazë të re të lirisë dhe të drejtat e njeriut.