Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Rilindja e Kulturës pas Dështimit të “Rilindjes”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi fokusohet në ringjalljen e kulturës dhe artit, duke përmendur si objektiva:

• Rivendosjen e institucioneve kulturore

• Mbrojtjen e trashëgimisë kulturore

• Ndreqjen e dëmeve të shkaktuara nga qeverisja aktuale

⚠ Mungon konkretizimi i masave specifike që do të ndërmerren për të realizuar këtë rilindje kulturore.

⚖ Vlerësimi: 3.8/5 Premtimi është ambicioz dhe ka qartësi mbi problemet që synon të adresojë, por mungojnë elementët e veprimit konkret.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

a) Shkatërrimi i Trashëgimisë Kulturore

• Shembja e Teatrit Kombëtar në 2020 u konsiderua një goditje e rëndë për kulturën dhe një precedent i rrezikshëm për institucionet e tjera kulturore.

• Mungesa e restaurimit të monumenteve historike ka çuar në degradimin e qendrave historike.

• Privatizimi dhe keqmenaxhimi i hapësirave publike kulturore ka reduktuar aksesin e qytetarëve në art dhe kulturë.

b) Rënia e Institucioneve Kulturore

• Teatrot, bibliotekat dhe muzetë janë të keqfinancuar, duke funksionuar me kapacitete të kufizuara.

• Mungesa e politikave për mbështetjen e artistëve dhe krijuesve ka bërë që shumë prej tyre të largohen nga vendi.

• Mungesa e një strategjie kombëtare për promovimin e kulturës ka lënë në hije artin shqiptar, si brenda ashtu edhe jashtë vendit.

c) Politizimi i Kulturës

• Menaxhimi i institucioneve kulturore shpesh është bërë mbi baza politike, duke lënë në hije profesionalizmin.

• Projektet e rëndësishme kulturore janë ndikuar nga interesa private dhe lobime që nuk përfaqësojnë interesin publik.

⚖ Vlerësimi: 3.9/5 Problemet janë serioze dhe kanë ndikuar ndjeshëm në degradimin e kulturës dhe artit në Shqipëri.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

a) Rikthimi i Institucioneve Kulturore

🔹 Rikonstruksioni i teatrove dhe muzeve, duke përfshirë ndërtimin e një Teatri Kombëtar të ri me standarde europiane.🔹 Rritja e buxhetit për institucionet kulturore, duke synuar 2% të PBB-së.🔹 Hapja e qendrave të reja kulturore dhe artistike në qytete të ndryshme për të decentralizuar aksesin në kulturë.

b) Mbrojtja e Trashëgimisë Kulturore

🔹 Moratorium për ndalimin e ndërtimeve në zona të mbrojtura historike.🔹 Restaurimi i objekteve historike të degraduara nga mungesa e kujdesit.🔹 Krijimi i një databaze për monitorimin e trashëgimisë kulturore, për të parandaluar abuzimet me këto pasuri.

c) Mbështetja për Artin dhe Artistët

🔹 Financim publik për artistët dhe krijuesit e rinj, për të nxitur krijimtarinë artistike.🔹 Subvencione për prodhimet teatrale, kinematografike dhe muzikore, duke inkurajuar krijimtarinë vendase.🔹 Promovimi i kulturës shqiptare në skenën ndërkombëtare, përmes fondeve për ekspozita dhe festivale ndërkombëtare.

d) Reformimi i Politikave Kulturore

🔹 Depolitizimi i menaxhimit të institucioneve kulturore, duke krijuar borde të pavarura dhe profesionale.🔹 Hartimi i një strategjie afatgjatë për zhvillimin e kulturës, e bazuar në modele europiane.🔹 Fuqizimi i edukimit kulturor në shkolla, për të rritur ndërgjegjësimin mbi trashëgiminë kombëtare.

⚖ Vlerësimi: 4.5/5 Masat janë të realizueshme dhe adresojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë problemet e evidentuara.

4. Kostoja dhe Burimet e Financimit

🔹 Rikonstruksioni i teatrove dhe muzeve → 50-80 milionë euro🔹 Restaurimi i trashëgimisë kulturore → 15-20 milionë euro🔹 Subvencionet për artistët dhe krijuesit → 10-15 milionë euro🔹 Strategjia për edukimin kulturor dhe promovimin ndërkombëtar → 5-10 milionë euro

Totali i kostove të mundshme: 80-120 milionë euroBurimet e financimit:✅ Buxheti i shtetit, me rritje të financimit për kulturën.✅ Fondet e BE-së për trashëgiminë kulturore.✅ Partneritetet publiko-private me sektorin e turizmit dhe medias.

⚖ Vlerësimi: 4.0/5 Kostoja është e lartë, por e realizueshme me një menaxhim të mirë të fondeve.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ringjallja e institucioneve kulturore do të krijojë vende të reja pune në sektorin e artit dhe kulturës.✅ Restaurimi i trashëgimisë do të përmirësojë turizmin kulturor dhe do të sjellë të ardhura shtesë.✅ Artistët dhe krijuesit do të kenë më shumë mundësi për zhvillim dhe krijimtari.⚠ Sfida kryesore: Duhet të shmangen politizimi dhe abuzimi me fondet publike.

⚖ Vlerësimi: 4.6/5 Politikat e duhura mund të krijojnë një efekt të madh pozitiv në zhvillimin e kulturës dhe ekonomisë vendase.

6. Afati i Zbatimit

📌 1-2 vitet e para: Reformimi i institucioneve dhe rritja e financimit.📌 3-5 vitet e ardhshme: Restaurimi i trashëgimisë dhe ndërtimi i qendrave të reja kulturore.📌 6-10 vitet: Konsolidimi i sistemit kulturor me modele të qëndrueshme financimi.

⚖ Vlerësimi: 4.2/5 Afati është realist, por kërkon vullnet politik dhe mbështetje të gjerë institucionale.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 4.2/5

• Qartësia e Premtimit: ✅ (3.8/5)

• Situata Aktuale dhe Problemet: ⚠️ (3.9/5)

• Masat për Zbatimin: ✅ (4.5/5)

• Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (4.0/5)

• Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.6/5)

• Afati i Zbatimit: ✅ (4.2/5)

Politika është e realizueshme, por kërkon një ristrukturim të thellë të financimit dhe menaxhimit të kulturës.

🔵 Nëse zbatohet siç duhet, mund të ketë një ndikim të madh në ringjalljen e kulturës shqiptare.🔴 Sfidat kryesore janë keqmenaxhimi i fondeve dhe politizimi i sektorit kulturor.

Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Vlerësimin e Kulturës si çështje identiteti kombëtar”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi synon të mbrojë dhe zhvillojë kulturën shqiptare si një pjesë thelbësore të identitetit kombëtar.✅ Përmendet nevoja për të parandaluar shkatërrimin e kulturës, por nuk jepen detaje specifike mbi mënyrën se si do të realizohet kjo mbrojtje.

⚖ Vlerësimi: 4.0/5 Premtimi është i rëndësishëm dhe i qartë, por mungojnë elementët konkretë mbi hapat që do të ndërmerren për ta përmbushur atë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

a) Mungesa e Financimit dhe Mbështetjes për Kulturën

• Shqipëria ka një nga buxhetet më të ulëta për kulturën në rajon, me më pak se 1% të buxhetit të shtetit të alokuar për këtë sektor.

• Institucionet kulturore publike (teatrot, muzeumet, arkivat, bibliotekat) vuajnë nga mungesa e fondeve dhe mirëmbajtjes.

b) Mbrojtja e Trashëgimisë Kulturore

• Mbrojtja e monumenteve historike ka qenë e dobët, me raste të shumta shkatërrimi ose degradimi për shkak të ndërtimit të pakontrolluar.

• Ndërhyrjet në qendrat historike si ajo e Tiranës, Beratit apo Gjirokastrës shpesh janë bërë pa një plan të qartë konservimi.

c) Dominimi i Kulturës Komerciale ndaj Asaj Tradicionale

• Mediet dhe platformat kulturore janë të fokusuara në përmbajtje komerciale, duke lënë pak hapësirë për promovimin e kulturës kombëtare dhe vlerave tradicionale.

• Artistët dhe krijuesit e rinj nuk kanë mbështetje adekuate nga shteti, duke bërë që shumë prej tyre të largohen nga vendi.

⚖ Vlerësimi: 3.7/5 Situata është kritike, veçanërisht për sa i përket mbrojtjes së trashëgimisë dhe financimit të kulturës.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

a) Rritja e Financimit për Kulturën

🔹 Rritja e buxhetit të shtetit për kulturën në minimumi 2% të PBB-së, duke siguruar fonde për muze, teatro dhe artistë të rinj.🔹 Subvencione për artistët dhe krijuesit shqiptarë për të promovuar artin dhe kulturën shqiptare brenda dhe jashtë vendit.🔹 Krijimi i një Fondi Kombëtar të Kulturës, që do të financojë projekte kulturore dhe artet pamore, teatrale dhe muzikore.

b) Mbrojtja e Trashëgimisë Kulturore

🔹 Forcimi i mbikëqyrjes dhe mbrojtjes së monumenteve historike, duke ndaluar ndërtimet dhe ndërhyrjet që rrezikojnë integritetin e tyre.🔹 Restaurimi i objekteve të vjetra historike me një plan të qartë dhe të mirëfinancuar.🔹 Krijimi i një databaze digjitale për trashëgiminë kulturore, që do të monitorojë dhe dokumentojë të gjitha asetet kulturore të vendit.

c) Promovimi i Kulturës Kombëtare në Media dhe Edukim

🔹 Integrimi i historisë dhe kulturës shqiptare në kurrikulën shkollore, duke e bërë atë më tërheqëse për gjeneratat e reja.🔹 Mbështetje për produksione filmike, teatrore dhe muzikore që pasqyrojnë kulturën shqiptare.🔹 Krijimi i një platforme online për promovimin e artit dhe kulturës shqiptare, duke u dhënë mundësi artistëve të rinj të shprehin talentin e tyre.

⚖ Vlerësimi: 4.5/5 Masat janë të realizueshme dhe adresojnë drejtpërdrejt problemet kryesore të kulturës shqiptare.

4. Kostoja dhe Burimet e Financimit

🔹 Rritja e buxhetit për kulturën (nga 1% në 2% të PBB-së) → 50-70 milionë euro shtesë në vit.🔹 Restaurimi dhe mbrojtja e monumenteve historike → 10-15 milionë euro për projekte afatgjata.🔹 Subvencione për artistët dhe krijuesit → 5-10 milionë euro në vit.🔹 Platforma digjitale dhe edukimi kulturor → 3-5 milionë euro në vit.

Totali i kostove të mundshme: 70-100 milionë euro në vit.Burimet e financimit:✅ Buxheti i shtetit dhe taksat mbi industrinë e ndërtimit (e cila shpesh dëmton trashëgiminë kulturore).✅ Fondet e BE-së dhe UNESCO-s për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore.✅ Partneritetet publiko-private me sektorin e turizmit dhe medias.

⚖ Vlerësimi: 4.0/5 Kostoja është e lartë, por e përballueshme nëse financimi menaxhohet me efikasitet.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Mbrojtja e trashëgimisë kulturore do të nxisë turizmin dhe do të krijojë vende të reja pune në këtë sektor.✅ Rritja e investimeve në kulturë do të ndihmojë në krijimin e një identiteti më të fortë kombëtar dhe do të forcojë lidhjen e qytetarëve me historinë e tyre.✅ Artistët shqiptarë do të kenë më shumë mundësi për të krijuar dhe për të promovuar artin e tyre brenda dhe jashtë vendit.⚠ Sfida kryesore: Mund të ketë rezistencë nga grupet e interesit që përfitojnë nga ndërtimi i pakontrolluar dhe privatizimi i hapësirave publike kulturore.

⚖ Vlerësimi: 4.7/5 Ndikimi do të jetë kryesisht pozitiv, duke ndihmuar ekonominë dhe identitetin kombëtar.

6. Afati i Zbatimit

📌 1-2 vitet e para: Hartimi i strategjive për rritjen e financimit dhe mbrojtjen e trashëgimisë kulturore.📌 3-5 vitet e ardhshme: Zbatimi i projekteve për restaurimin e monumenteve dhe krijimi i platformave për artistët.📌 6-10 vitet: Konsolidimi i politikave dhe zhvillimi i një modeli të qëndrueshëm për kulturën kombëtare.

⚖ Vlerësimi: 4.3/5 Afati është realist, por kërkon një angazhim të gjatë dhe të vazhdueshëm nga qeveria dhe institucionet e kulturës.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 4.3/5

• Qartësia e Premtimit: ✅ (4.0/5)

• Situata Aktuale dhe Problemet: ⚠️ (3.7/5)

• Masat për Zbatimin: ✅ (4.5/5)

• Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (4.0/5)

• Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.7/5)

• Afati i Zbatimit: ✅ (4.3/5)

Politika për vlerësimin e kulturës si një çështje identiteti kombëtar është e realizueshme, por kërkon një rritje të ndjeshme të financimit dhe një menaxhim më të mirë të burimeve ekzistuese.🔵 Nëse zbatohet siç duhet, do të ketë një ndikim pozitiv të madh në zhvillimin e kulturës shqiptare dhe në forcimin e identitetit kombëtar.🔴 Sfida kryesore është sigurimi i fondeve dhe ndalimi i shkatërrimit të trashëgimisë kulturore për interesa komerciale.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Përshpejtimi i kthimit dhe shpëtimi i Shqipërisë”

1. Qartësia e Premtimit

Ky premtim ka dy objektiva kryesore: një kthim masiv të emigrantëve dhe një politikë të gjerë për shpëtimin e Shqipërisë nga pasojat e emigracionit masiv. Pjesa e parë është e qartë dhe e fokusuara në stimulin e kthimit të shqiptarëve dhe krijimin e mundësive për investime, ndërsa pjesa e dytë është më e përgjithshme, duke sugjeruar një “shpëtim” të vendit nga emigracioni dhe krijimin e mundësive për zhvillim të qëndrueshëm. Për të qenë më efektive, ky premtim mund të përfshinte masa konkrete dhe një plan të detajuar.

Vlerësimi: ✅ (4/5)Argument: Premtimi është i qartë në objektiva, por kërkon më shumë detaje mbi masat specifike dhe mënyrën e implementimit.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

Emigracioni ka qenë një fenomen shqetësues për Shqipërinë për dekada, duke shkaktuar një rënie të ndjeshme të popullsisë dhe duke lënë pas një boshllëk të madh në shumë aspekte të shoqërisë dhe ekonomisë. Ndërsa përpjekjet për të nxitur kthimin e emigrantëve janë të nevojshme, është gjithashtu e rëndësishme të adresohen shkaqet që kanë nxitur emigracionin, si papunësia, mungesa e mundësive për zhvillim dhe kushte të dobëta jetese. Politikat për të stimuluar kthimin duhet të përfshijnë mundësi për investime dhe krijimin e një ambienti të favorshëm për zhvillimin e biznesit dhe punësimin.

Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Argument: Situata aktuale është sfiduese dhe kërkon më shumë se një stimulin për kthim të emigrantëve. Duhet një plan i gjerë që të adresojë problemet strukturore që kanë nxitur emigracionin masiv.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

Për të realizuar këtë premtim, është e nevojshme të ndërmerren një sërë masash konkrete:

• Stimuli për kthimin e emigrantëve: Mund të përfshijë politika të tilla si ulje taksash për ata që investojnë në Shqipëri, mbështetje financiare për krijimin e bizneseve dhe mundësi për punësim të drejtë për emigrantët që kthehen.

• Përmirësimi i kushteve të jetesës dhe mundësitë e zhvillimit: Ndërhyrje në përmirësimin e infrastrukturës, sistemit të shëndetësisë dhe arsimit, dhe zhvillimin e sektorëve strategjikë, për të krijuar mundësi për zhvillim të qëndrueshëm dhe mirëqenie për ata që qëndrojnë dhe ata që kthehen.

• Politikat e integrimit: Kthimi nuk mund të jetë i suksesshëm pa një plan të qartë për integrimin e emigrantëve që kthehen, duke përfshirë trajnimin, integrimin e mundësive të punës, dhe krijimin e kushteve për zhvillim të qëndrueshëm.

Vlerësimi: ✅ (4.3/5)Argument: Masat janë të nevojshme dhe mund të krijojnë mundësi për kthimin e emigrantëve dhe zhvillimin e qëndrueshëm të Shqipërisë, por kërkojnë një planifikim të detajuar dhe burime financiare.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

Kthimi i emigrantëve dhe zhvillimi i mundësive për ta kërkon një angazhim të konsiderueshëm financiar dhe burime të mjaftueshme për të mbështetur politikat e përshpejtuara. Kjo përfshin subvencione për investimet, mbështetje për krijimin e bizneseve, dhe përmirësimin e kushteve të jetesës në Shqipëri. Për financimin e këtij programi mund të përdoren burime të ndryshme, si buxheti i shtetit, financime nga organizata ndërkombëtare, dhe mundësi të tjera për partneritete publiko-private.

Vlerësimi: ⚠️ (3.9/5)Argument: Kostoja e programit është e lartë, dhe kërkon menaxhim të kujdesshëm të burimeve financiare. Angazhimi i sektorit privat dhe mundësitë e financimit ndërkombëtar mund të ndihmojnë, por gjithashtu kërkohet një angazhim i fortë nga shteti.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

Ky program mund të ketë një ndikim pozitiv në ekonominë shqiptare. Kthimi i emigrantëve dhe krijimi i mundësive për investime mund të sjellin një rritje të kapitalit njerëzor dhe financiar, duke kontribuar në zhvillimin e qëndrueshëm të ekonomisë. Nga ana sociale, ai mund të ndihmojë në stabilizimin e strukturave shoqërore dhe në forcimin e lidhjeve me diasporën. Megjithatë, për të pasur një ndikim afatgjatë, politikat duhet të adresojnë më thellë shkaqet që nxisin emigracionin dhe të krijojnë mundësi për një jetë më të mirë në Shqipëri.

Vlerësimi: ✅ (4.5/5)Argument: Ky premtim mund të sjellë një ndikim të rëndësishëm ekonomik dhe social, veçanërisht në krijimin e mundësive për zhvillim të qëndrueshëm dhe stabilizimin e strukturave shoqërore.

6. Afati i Zbatimit

Afatet për realizimin e këtij premtimi mund të ndahen në periudha të ndryshme:

• 2025-2026: Krijimi i një plani të plotë për stimulimin e kthimit të emigrantëve dhe zhvillimin e mundësive për investime.

• 2026-2028: Implementimi i masave për kthimin e emigrantëve dhe krijimin e mundësive për zhvillim të qëndrueshëm.

• 2028-2030: Monitorimi dhe vlerësimi i ndikimit të politikave, dhe përshtatja e masave për të siguruar një të ardhme më të ndritur për Shqipërinë dhe familjet shqiptare.

Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Argument: Afatet janë të arritshme, por realizimi i planit kërkon koordinim të madh dhe mund të kërkojë më shumë kohë për të arritur një efekt të plotë.

Vlerësimi Final

Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

• Qartësia e Premtimit: ✅ (4/5)

• Situata Aktuale: ⚠️ (3.8/5)

• Masat për Zbatimin: ✅ (4.3/5)

• Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.9/5)

• Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.5/5)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.8/5)

Ky premtim ka potencial të madh për të kontribuar në zhvillimin ekonomik dhe stabilizimin social të Shqipërisë, por kërkon një planifikim dhe implementim të kujdesshëm. Kostoja e lartë dhe burimet financiare të nevojshme mund të jenë një pengesë, prandaj duhet një angazhim i fortë nga shteti dhe sektori privat për të realizuar qëllimet e këtij premtimi.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Proces të drejtë dhe të shpejtë të kthimit dhe kompensimit“

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim përmbyll gjithçka që është propozuar deri tani, duke theksuar angazhimin e qeverisë për të siguruar një proces të drejtë dhe të shpejtë të kthimit dhe kompensimit të pasurive për pronarët. Ai thekson gjithashtu se ky proces është i mundshëm dhe i realizueshëm, por kërkon vullnet politik dhe angazhim për t’u përballuar me sfidat që mund të lindin. Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke pasqyruar angazhimin e qeverisë për të realizuar objektivat e tij.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.7/5)Premtimi përmbyll gjithë procesin dhe ofron një angazhim të fortë dhe të qartë për zbatimin e tij.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️

📌 Përballja me sfidat e kaluara

• Megjithëse ky premtim ka një qëllim të qartë, situata aktuale tregon se ka pasur një dështim të mëparshëm në zbatimin e këtyre premtimeve. Ka një histori të dështuar të kthimit dhe kompensimit të pasurive, ku pronarët nuk kanë marrë kompensimin e duhur ose kthimin e plotë të pronave të tyre.

📌 Ndikimi i korrupsionit

• Një tjetër problem kryesor ka qenë korrupsioni dhe mungesa e transparencës në administratën shtetërore, që ka penguar shpërndarjen e drejtë të kompensimeve dhe ka shkaktuar padrejtësi për shumë pronarë.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Situata e kaluara dhe sfidat që lidhen me administratën dhe korrupsionin kërkojnë vëmendje të veçantë për të siguruar realizimin e këtij premtimi.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ Për të realizuar këtë premtim, duhet të ndërmerren disa masa kyçe për të siguruar që procesi të jetë i drejtë dhe i shpejtë:

1️⃣          Angazhimi i qeverisë

Angazhimi i qeverisë duhet të jetë i plotë dhe i pakursyer, duke përfshirë krijimin e një administrate efikase dhe të përgjegjshme që do të garantojë zbatimin e procesit të kthimit dhe kompensimit të pronave.

2️⃣          Përballimi i sfidave administrative

Sfida e administratës duhet të adresohen për të mundësuar një proces të shpejtë dhe të sigurt, duke siguruar që çdo pronar të marrë atë që i takon pa vonesa dhe pa probleme të mundshme burokratike.

3️⃣          Fuqizimi i transparencës dhe kontrollit

Niveli i transparencës duhet të rritet, duke përdorur sisteme të avancuara për monitorimin dhe kontrollin e shpërndarjes së kompensimeve dhe kthimit të pronave.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.4/5)Masat janë të duhura për të realizuar këtë premtim dhe janë të fokusuar në përmirësimin e administratës dhe garantimin e një procesi të drejtë dhe të shpejtë.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️

📌 Burimet financiare për zbatimin e procesit

• Pavarësisht angazhimit të qeverisë, ky proces mund të ketë një kosto të konsiderueshme për buxhetin e shtetit. Kthimi i pasurive dhe kompensimi i pronarëve kërkon burime të mjaftueshme financiare, të cilat mund të ndikojnë në balancat fiskale.

📌 Sigurimi i fondeve të nevojshme

• Për të realizuar këtë premtim, qeveria do të duhet të sigurojë fonde të mjaftueshme, si dhe të menaxhojë mundësitë për të marrë ndihmë ndërkombëtare nga donatorë dhe institucione financiare.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.9/5)Kostoja është e konsiderueshme dhe kërkon një plan të mirëfinancuar për të siguruar që burimet financiare të jenë të mjaftueshme për realizimin e këtij procesi.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky premtim ka ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e kushteve të jetesës për pronarët dhe stabilitetin ekonomik dhe social:

Efektet pozitive:✅ Përmirësimi i besimit të qytetarëve – Duke realizuar këtë premtim, qeveria do të forcojë besimin e qytetarëve në shtet dhe proceset ligjore.✅ Rritja e stabilitetit social – Kompensimi dhe kthimi i pasurive do të kontribuoni në uljen e tensioneve sociale dhe në rritjen e stabilitetit.✅ Përmirësimi i kushteve ekonomike – Kthimi i pasurive dhe kompensimi i drejtë mund të rrisin ndjeshëm nivelin e jetesës dhe mundësitë ekonomike për individët që përfitojnë nga ky proces.

Rreziqet e mundshme:⚠️ Vonesa dhe dështime të mundshme – Ka mundësi që vonesat në implementimin e procesit të krijojnë pakënaqësi dhe të rrisin tensionet.⚠️ Mungesa e kontrollit dhe transparencës – Nëse nuk ka mekanizma të mjaftueshëm kontrolli, mund të ketë keqinterpretim të fondeve dhe të drejtave të pronarëve.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.6/5)Efektet pozitive janë të dukshme dhe do të kontribuojnë në stabilitetin ekonomik dhe social, por ka disa rreziqe që kërkojnë menaxhim të kujdesshëm.

6. Afati i Zbatimit

⚠️

📅 2025-2026

• Përgatitjet për ligjin dhe krijimi i infrastrukturës administrative për implementim.

📅 2026-2028

• Realizimi i kthimit dhe kompensimit të pronave në përputhje me ligjin e ri.

📅 2028-2030

• Konsolidimi i procesit dhe siguria që sistemi do të funksionojë në mënyrë të qëndrueshme dhe të drejtë.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Argument: Afati është realist, por do të kërkojë angazhim të vazhdueshëm për të siguruar se çdo fazë e procesit të implementimit është e realizuar në kohë.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.7/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3.8/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.4/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.9/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.6/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.8/5)

Ky premtim ka një potencial të lartë për të përmirësuar kushte ekonomike dhe sociale për pronarët dhe për të kontribuar në rritjen e besimit ndaj qeverisë dhe sistemit ligjor. Megjithatë, ka disa sfida dhe rreziqe që kërkojnë menaxhim të kujdesshëm, sidomos në lidhje me financimin, administratën dhe implementimin e tij në kohë.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Sfidat dhe mundësitë për zgjidhje”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim është një angazhim për të realizuar kthimin e plotë të tokave dhe kompensimin për pronarët. Premtimi thekson angazhimin e plotë të qeverisë dhe vullnetin politik të fortë për të siguruar që çdo pronar të marrë kompensim të drejtë dhe të plotë, përfshirë kompensimin e vlerës së plotë të tregut të pasurive të tyre. Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.5/5)Premtimi është i qartë dhe synon të japë një zgjidhje të drejtë dhe të plotë për pronarët, duke synuar të sigurojë kthimin e pronave dhe kompensimin e drejtë të vlerës së tregut.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️

📌 Dështimi i proceseve të kaluara

• Dështimet e kaluara në kthimin e tokave dhe ndarjen e kompensimeve kanë krijuar një situatë ku shumë individë janë ende të privuar nga pronat e tyre, duke ndikuar negativisht në besimin e qytetarëve ndaj autoriteteve shtetërore.

📌 Pabarazia në shpërndarjen e kompensimeve

• Një problem tjetër është shpërndarja e padrejtë e kompensimeve, ku individët që kanë të drejtë për kompensim nuk janë gjithmonë ata që e marrin atë. Pabarazia në proces mund të thellojë pasigurinë dhe të rrisë tensionet sociale.

📌 Vështirësi të administratës dhe burimeve

• Administrata shtetërore përballohet me mungesë burimesh dhe kapacitetesh për të menaxhuar një proces të tillë në mënyrë të efektshme dhe të shpejtë. Kjo është një sfidë e madhe për arritjen e objektivave të parashikuara.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Ka probleme të mëdha në situatën aktuale që do të duhet të zgjidhen përpara se të mund të realizohen këto premtime.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ Për të arritur sukses në zbatimin e këtij premtimi, do të duhet të ndërmerren disa hapa kyç:

1️⃣          Përmirësimi i administratës dhe burimeve

Krijimi i një administrate të specializuar dhe efikase që mund të menaxhojë kthimin dhe kompensimin e pronave në një kohë të shkurtër. Kjo kërkon trajnimin e zyrtarëve dhe burime të mjaftueshme për të realizuar këtë proces.

2️⃣          Ligji i ri për kompensimin

Zbatimi i ligjit të ri për kompensimin, i cili garanton kthimin e pronave me vlerën e plotë të tregut, është një hap shumë i rëndësishëm. Ky ligj do të duhet të jetë i thjeshtë, i qartë dhe të sigurojë që çdo pronar të marrë atë që i takon.

3️⃣          Mekanizmat e transparencës dhe kontrollit

Krijimi i një mekanizmi të fortë transparence dhe kontrolli për të siguruar që kompensimet të shpërndahen në mënyrë të drejtë dhe të shpejtë, dhe që nuk do të ketë korrupsion në këtë proces.

4️⃣          Lufta kundër korrupsionit dhe abuzimeve

Angazhimi për të eliminuar çdo mundësi për korrupsion dhe abuzim me procesin, duke përdorur teknologjinë dhe sisteme të mbikëqyrjes.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.4/5)Masat e propozuara janë të duhura për zbatimin e suksesit të këtij premtimi dhe mund të garantojnë një proces të drejtë dhe të shpejtë.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️

📌 Kostoja e zbatimit të ligjit të ri dhe procesit administrativ

• Kostoja e krijimit të një administrate efikase dhe zbatimit të ligjit të ri është e konsiderueshme dhe kërkon burime të mjaftueshme financiare.

📌 Sigurimi i fondeve për kompensimet

• Nëse kompensimet janë të lidhura me vlerën e plotë të tregut, do të kërkohen fonde të konsiderueshme për të përmbushur kërkesat e pronarëve, që mund të ndikojnë në buxhetin e shtetit dhe financat publike.

📌 Burimet e mundshme të financimit

• Buxheti i shtetit mund të sigurojë një pjesë të fondeve, por do të kërkohen gjithashtu ndihma nga donatorët ndërkombëtarë dhe institucione financiare për të mbështetur këtë proces.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Kostoja është e konsiderueshme dhe do të kërkohet një plan i mirëfinancuar për të siguruar që fondet të jenë të mjaftueshme për të mbështetur këtë proces të rëndësishëm.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Efektet pozitive:✅ Përmirësimi i kushteve të jetesës për pronarët – Kompensimi i plotë për pronarët do të kontribuoni në përmirësimin e kushteve të jetesës dhe do të rrisë nivelin e besimit në qeveri.✅ Përforcimi i besimit te shteti – Realizimi i këtij premtimi do të rrisë besimin te shteti dhe proceset ligjore.✅ Rritja e stabilitetit social – Kthimi dhe kompensimi i pronave do të kontribuoni në zvogëlimin e tensioneve sociale që kanë lindur nga proceset e dështuara të kaluara.

Rreziqet e mundshme:⚠️ Vonesa dhe dështime të mundshme – Shpërndarja e fondeve dhe kthimi i pronave mund të vonohen për shkak të proceseve burokratike të ngadalta ose problemesh të tjera administrativë.⚠️ Niveli i besimit në implementimin e ligjit – Nëse nuk arrihet të implementohet plotësisht ky proces, besimi i qytetarëve mund të ulet, duke përkeqësuar situatën sociale.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.4/5)Ky premtim ka potencial të sjellë ndikime pozitive të mëdha, por ka gjithashtu rreziqe që duhet menaxhuar me kujdes.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

📅 2025-2026

• Krijimi i ligjit të ri dhe ndihma e nevojshme për krijimin e një administrate efikase për të menaxhuar procesin.

📅 2026-2028

• Implementimi i ligjit të ri dhe zbatimi i tij në nivelin administrativ, duke shpërndarë fonde dhe duke kthyer tokat në përputhje me vlerën e tregut.

📅 2028-2030

• Konsolidimi i procesit dhe siguria që ky sistem do të funksionojë në mënyrë të qëndrueshme dhe të drejtë.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.7/5)Afati është realist, por do të kërkojë angazhim dhe bashkëpunim të ngushtë midis qeverisë dhe institucioneve ndërkombëtare për t’u realizuar.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3.8/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.4/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.8/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.4/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.7/5)

Ky premtim ka një potencial të lartë për të përmirësuar kushte ekonomike dhe sociale për pronarët dhe për të kontribuar në rritjen e besimit ndaj qeverisë dhe sistemit ligjor. Megjithatë, ka disa sfida dhe rreziqe që kërkojnë menaxhim të kujdesshëm, sidomos në lidhje me financimin, administratën dhe implementimin e tij në kohë.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Vështirësitë e Mbështetjes së Procesit dhe Angazhimi i Qeverisë”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim fokusohet në angazhimin e qeverisë për të garantuar një proces të drejtë dhe të shpejtë për kthimin e tokave dhe shpërndarjen e fondeve të kompensimit për pronarët. Ai gjithashtu thekson luftën kundër korrupsionit, një faktor kyç për suksesin e këtij procesi. Premtimi i qeverisë është të eliminoni dështimet e kaluara dhe të krijoni një sistem që garanton drejtësi dhe efikasitet.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.6/5)Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë, duke u përpjekur të përmirësojë një proces që ka hasur në shumë vështirësi për shkak të korrupsionit dhe dështimeve të kaluara.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️

📌 Korrupsioni në procesin e kthimit të tokave

• Korrupsioni ka qenë një problem i madh në shumë procese të ngjashme, ku individë të caktuar kanë abuzuar me sistemin për të përfituar nga kompensimet, duke ndikuar negativisht te ata që kanë të drejtë të marrin kompensim.

📌 Burokracia dhe vonesat

• Ndërkohë që një numër i madh i pronarëve janë ende pa kompensime apo kthim të pronave, burokracia dhe vonesat e procesit kanë bërë që shumë individë të presin për vite pa mundur të marrin drejtësi.

📌 Dështimet e kaluara dhe besimi i ulët në shtet

• Dështimet e kaluara kanë krijuar një klimë mosbesimi ndaj autoriteteve shtetërore, duke penguar pjesëmarrjen aktive të qytetarëve në proceset e rikthimit dhe kompensimit.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.8/5)Ka vështirësi të dukshme në proces, dhe mbetet e paqartë se si do të menaxhohen këto sfida, duke pasur parasysh eksperiencat negative të kaluara.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ Për të siguruar që ky proces të jetë efikas dhe të zbatohet me sukses, do të duhet të ndërmerren disa masa kyçe:

1️⃣          Përmirësimi i transparencës dhe lufta kundër korrupsionit

• Krijimi i një mekanizmi të transparencës që monitoron shpërndarjen e fondeve dhe proceset e kthimit të tokave mund të ndihmojë në parandalimin e abuzimeve.

2️⃣          Përshpejtimi i procesit administrativ

• Përmirësimi i procedurave burokratike dhe sigurimi i një sistemi të thjeshtë dhe të shpejtë për aplikime dhe shqyrtimin e rasteve.

3️⃣          Krijimi i një platforme të decentralizuar për aplikime dhe informacion

• Një platformë që mundëson individëve të aplikojnë dhe të ndjekin statusin e kërkesave të tyre do të mundësojë një proces më efikas dhe të lehtë për qytetarët.

4️⃣          Angazhimi i autoriteteve të besueshme dhe të pakorruptuara

• Angazhimi i një grupi të dedikuar të ekspertëve dhe zyrtarëve të paanshëm, për të siguruar që procesi të mbetet i ndershëm dhe i drejtë.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.1/5)Masat janë të nevojshme për të zgjidhur problemet ekzistuese, por kërkojnë një angazhim të fortë dhe koordinim të mirë për t’u realizuar.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️

📌 Kostoja e luftës kundër korrupsionit dhe përmirësimi i administratës

• Kostoja për krijimin e mekanizmave të kontrollit dhe përmirësimin e procesit administrativ është e lartë dhe kërkon angazhim të madh nga qeveria.

📌 Burimet e mundshme të financimit

• Buxheti i shtetit: Fondet për të luftuar korrupsionin dhe për të përmirësuar administratën duhet të sigurohen nga buxheti i shtetit.

• Donatorë dhe agjenci ndërkombëtare: Ndihma nga agjenci ndërkombëtare dhe donatorë mund të ndihmojë në realizimin e këtyre projekteve dhe të kontribuoni në zbatimin e reformave.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.4/5)Kostoja është e konsiderueshme dhe do të kërkojë angazhim të mëtejshëm për sigurimin e burimeve të financimit.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Efektet pozitive:✅ Rritja e besimit te shteti dhe proceset ligjore – Shpërndarja e drejtë dhe efikase e fondeve dhe kthimi i tokave do të kontribuoni në rritjen e besimit te qeveria dhe te sistemi juridik.✅ Përmirësimi i kushteve të jetesës për pronarët e tokave – Individët që do të marrin kompensime do të përfitojnë në mënyrë direkte nga ky proces.✅ Zvogëlimi i korrupsionit dhe përmirësimi i klimës së biznesit – Lufta ndaj korrupsionit do të ketë një ndikim pozitiv në mjedisin e biznesit dhe zhvillimin ekonomik në përgjithësi.

Rreziqet e mundshme:⚠️ Nuk garanton suksesin e menjëhershëm – Pavarësisht masave të marra, mund të ndodhin vonesa dhe vështirësi të tjera në implementimin e plotë të këtij procesi.⚠️ Mosrealizimi i plotë i angazhimeve – Nëse qeveria nuk e mbështet këtë proces në mënyrë të qëndrueshme, do të humbasë besimi i qytetarëve dhe do të rrisë tensionet sociale.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.1/5)Ky premtim ka potencial të sjellë një ndikim të madh dhe pozitiv, por mbetet e paqartë nëse do të realizohet plotësisht.

6. Afati i Zbatimit

⚠️

📅 2025-2026

• Krijimi i një mekanizmi të fortë të kontrollit dhe transparencës, dhe përmirësimi i procedurave për kthimin e tokave dhe shpërndarjen e fondeve.

📅 2026-2028

• Implementimi i reformave të nevojshme dhe testimi i sistemeve të reja për të mbështetur dhe monitoruar këtë proces.

📅 2028-2030

• Konsolidimi i procesit dhe siguria që ky sistem të funksionojë në mënyrë të qëndrueshme dhe efikase.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.7/5)Afati i zbatimit është realist, por mund të hasen vonesa të konsiderueshme gjatë implementimit të ndryshimeve.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.4/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.6/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3.8/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.1/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.4/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.1/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.7/5)

Ky premtim ka një potencial të madh për të përmirësuar besimin e qytetarëve dhe proceset administrativë, por do të kërkojë angazhim të fuqishëm dhe implementim të kujdesshëm për të shmangur korrupsionin dhe për të garantuar që shpërndarja e fondeve dhe kthimi i tokave të realizohen me efikasitet.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Parimin “Toka e atij që e punon”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim synon të forcojë dhe të aplikohet në mënyrë të drejtë dhe të barabartë parimin që “toka është e atij që e punon”. Ky parim mund të interpretohet si një formë e mbrojtjes së të drejtave të individëve që kanë investuar dhe e punojnë tokën, pavarësisht nga dokumentet formale të pronësisë.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.5/5)Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë, që mund të sjellë një stabilizim të mëtejshëm të statusit të pronarëve realë të tokave.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️Përplasja mes pronësisë formale dhe atij që punon tokën

• Mungesa e njohjes së të drejtës së punuesve të tokës – Në shumë raste, ata që janë duke punuar tokën nuk janë pronarë të saj në kuptimin ligjor.

• Zonat pa dokumente të pronësisë – Shumë toka që janë ndarë për përdorim janë në kushte të paqarta ligjore, ku individët që punojnë tokën nuk kanë mbrojtje ligjore të plotë.

• Zbatimi i ligjeve ekzistuese – Parimi i “Toka e atij që e punon” shpesh është i vështirë për t’u zbatuar për shkak të pasigurisë në sistemin e regjistrimit të tokave dhe problemit të ndarjes së pasurisë.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.7/5)Ky parim është i vështirë të implementohet në një kontekst ku pasiguria ligjore dhe konflikti mes pronësisë formale dhe përdoruesve të tokës është i përhapur.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ Për të forcuar parimin e “Toka e atij që e punon”, kërkohen disa hapa konkretë:

1️⃣          Regjistrimi i plotë i të drejtave të përdoruesve të tokës

• Përdoruesit e tokës duhet të regjistrohen dhe të njohin të drejtat e tyre përmes një procesi të drejtpërdrejtë dhe transparent.

2️⃣          Shqyrtimi i çështjeve të ndarjes së tokës

• Në disa raste, ndarja e tokës mes pronarëve formalë dhe përdoruesve mund të jetë një problem i madh. Një zgjidhje e drejtë dhe e balancuar do të ishte e nevojshme.

3️⃣          Krijimi i mundësive të investimeve dhe përfitimeve nga toka

• Përdoruesit duhet të kenë mundësi të zhvillojnë dhe përdorin tokën për zhvillim bujqësor, urban, ose industrial.

4️⃣          Ligji për mbrojtjen e të drejtave të përdoruesve të tokës

• Duhet të krijohet një ligjshmëri e plotë për përdoruesit e tokës, që do të mbrojë interesat e tyre përkundrejt shtetit dhe pronarëve të tjerë.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.3/5)Masat janë të mira dhe të arsyeshme, por ato kërkojnë një angazhim të fortë nga shteti për të zbatuar një proces të hapur dhe transparent.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️ Kostoja e administrimit të tokave dhe regjistrimi

• Regjistrimi i tokës kërkon investime të mëdha në teknologji dhe administratë, si dhe shpërndarjen e fondeve për këtë proces.

📌 Kostoja e mbrojtjes ligjore dhe përfitimeve të përdoruesve

• Niveli i mbështetjes që duhet të ofrohet për përdoruesit e tokës është gjithashtu një faktor i rëndësishëm, duke përfshirë mbështetje ligjore, konsultime dhe asistencë për të siguruar përdorimin e drejtë të tokës.

🔎 Burimet e mundshme të financimit:✅ Buxheti i shtetit – Pjesa më e madhe e kostove mund të mbulohet nga buxheti i shtetit përmes një programi afatgjatë.✅ Fondet ndërkombëtare – Mund të kërkohen burime nga donatorë për të mbështetur regjistrimin e pronës dhe mbrojtjen e të drejtave të përdoruesve të tokës.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.2/5)Kostoja është e lartë dhe do të kërkojë një menaxhim të kujdesshëm të burimeve financiare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Efektet pozitive:✅ Përmirësimi i mundësive për bujqësinë dhe zhvillimin rural – Përdoruesit e tokës mund të kenë mundësi të rrisin prodhimin dhe të kontribuojnë në zhvillimin ekonomik.✅ Përmirësimi i kushteve të jetesës – Individët që punojnë tokën mund të kenë mundësi për të përmirësuar jetesën e tyre dhe të komunitetit.✅ Zvogëlim i konflikteve – Të drejtat e qarta për përdoruesit e tokës do të ulin numrin e konflikteve pronësore.

Rreziqet e mundshme:⚠️ Krijimi i tensioneve mes pronarëve dhe përdoruesve të tokës – Mund të ketë përplasje interesash dhe vështirësi në implementimin e një sistemi të drejtë.⚠️ Rreziku i abuzimit – Nëse ky parim aplikohet në mënyrë të paqartë, mund të shfrytëzohet për përfitime të padrejta.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.4/5)Ky parim mund të ketë një ndikim të madh dhe pozitiv, por duhet të zbatohet në mënyrë të balancuar për të shmangur rreziqet.

6. Afati i Zbatimit

⚠️

📅 2025-2026

• Përgatitja e ligjit dhe krijimi i një mekanizmi për regjistrimin e të drejtave të përdoruesve të tokës.

• Hartimi i procedurave të mbrojtjes së të drejtave të përdoruesve.

📅 2026-2028

• Implementimi i këtij parimi në zonat rurale dhe nën mbikëqyrjen e shtetit.

📅 2028-2030

• Konsolidimi i sistemit dhe monitorimi i ndikimit të tij në jetën e bujqve dhe përdoruesve të tokës.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.6/5)Afati i zbatimit është realist, por procesi mund të zgjatet për shkak të kompleksitetit të sistemit dhe ndryshimeve që kërkohen.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.8/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3.7/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.3/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3.2/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.4/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.6/5)

Ky premtim ka një potencial të madh për të përmirësuar gjendjen e përdoruesve të tokës dhe mund të stimulojë zhvillimin ekonomik, por kërkon një planifikim të kujdesshëm dhe një angazhim të fortë nga shteti për ta zbatuar në mënyrë të drejtë dhe të barabartë.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Kompensimin dhe zgjidhjen e problemit të Pronës”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim ka dy objektiva të qarta:

1️⃣          Krijimi i një fondi prej 71,000 hektarësh për kthimin fizik të tokës – Kjo është një strategji për të rikthyer pronën për ata që kanë të drejta historike mbi të.2️⃣          Kompensimi monetar për pronarët që nuk mund të marrin fizikisht pronën e tyre – Kjo ka si qëllim sigurimin e një dëmshpërblimi të drejtë bazuar në vlerën e tregut.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.8/5)Premtimi është konkret dhe ka një qasje të dyfishtë (kthim fizik ose kompensim monetar), duke synuar një zgjidhje gjithëpërfshirëse të çështjes së pronësisë.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Historia e Kompensimeve

• Shqipëria ka një histori të gjatë të moszbatimit të premtimeve për kthimin dhe kompensimin e pronave.

• Ligji nr. 7501 (1991) ndau tokën pa u bazuar te pronësia historike, duke krijuar konflikte të vazhdueshme mes pronarëve të dikurshëm dhe atyre që e morën në përdorim pas 1991.

• Fondi për kompensimin monetar është i pamjaftueshëm, dhe shumë pronarë kanë marrë pagesa minimale në krahasim me vlerën reale të pronës.

• Shumë toka nuk mund të kthehen fizikisht sepse janë zënë nga ndërtimet informale ose janë privatizuar për qëllime të tjera.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.5/5)Zgjidhja e këtij problemi kërkon një reformë të thellë ligjore dhe financiare. Shqipëria nuk ka pasur sukses në përmbushjen e angazhimeve të mëparshme për kompensim.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ Për ta bërë këtë premtim të realizueshëm, kërkohen disa masa konkrete:

1️⃣          Identifikimi i tokës për fondin prej 71,000 hektarësh

• Duhet të përcaktohet se ku ndodhet kjo tokë dhe nëse është e lirë për t’u kthyer.

• Duhet të shmangen zonat me konflikte të reja pronësore.

2️⃣          Përcaktimi i mekanizmit të kompensimit monetar

• A do të ketë një fond të veçantë në buxhet?

• A do të përdoren obligacione të qeverisë për të financuar këtë kompensim?

• A do të ketë një skemë pagese afatgjatë?

3️⃣          Sigurimi që vlerësimi i pronës të bëhet me standarde të drejtë

• Duhet të përcaktohet nëse vlera e tregut do të përllogaritet në bazë të çmimeve aktuale ose të vlerave historike.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.0/5)Masat janë të arsyeshme, por kërkojnë një plan të detajuar dhe të qartë për t’u zbatuar.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️ Kostoja e këtij programi është shumë e lartë.

🔹 71,000 hektarë tokë me vlerë mesatare 10,000 €/ha → 710 milionë euro🔹 Kompensimi monetar për tokat që nuk mund të kthehen → Mbi 1 miliard euro

🔎 Burimet e mundshme të financimit:✅ Buxheti i shtetit – Qeveria mund të ndjekë një strategji shumëvjeçare për të shpërndarë koston.✅ Obligacione të veçanta për pronarët – Qeveria mund të lëshojë obligacione të garantuara për kompensimin.✅ Të ardhurat nga privatizimet – Mund të përdoren fondet nga shitja e pronave shtetërore.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3/5)Kjo nismë kërkon një financim të madh që mund të mos jetë i realizueshëm pa një plan të qartë për mbulimin e kostove.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Efektet pozitive:✅ Siguri më e madhe për pronarët – Ata që kanë pritur për dekada do të marrin një zgjidhje tare.✅ Përmirësimi i klimës së investimeve – Një mjedis me më pak pasiguri pronësore do të inkurajojë investimet.✅ Zvogëlim i konflikteve – Një skemë e qartë kompensimi do të ulë numrin e çështjeve gjyqësore për pronën.

Rreziqet e mundshme:⚠️ Dështimi në mbledhjen e fondeve për kompensimin mund ta bëjë programin të paefektshëm.⚠️ Mund të krijohen pabarazi të reja, nëse disa pronarë përfitojnë më shumë sesa të tjerët.⚠️ Rreziku i korrupsionit në procesin e shpërndarjes së tokës dhe kompensimit.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.3/5)Ky projekt ka një ndikim shumë pozitiv, por kërkon transparencë dhe administrim të fortë për të shmangur problemet.

6. Afati i Zbatimit

⚠️

📅 2025-2026

• Identifikimi i fondit prej 71,000 hektarësh

• Hartimi i skemës së kompensimit monetar

• Krijimi i një mekanizmi transparent për shpërndarjen e fondeve

📅 2026-2028

• Fillimi i kthimit fizik të pronave

• Ngritja e fondit të kompensimit monetar

• Nisja e pagesave të para për pronarët që nuk mund të rikthejnë tokën

📅 2028-2030

• Finalizimi i procesit të kompensimit për shumicën e pronave

• Përmirësimi i regjistrimit të pronave për të parandaluar probleme të reja

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3.2/5)Afati i zbatimit është i gjatë dhe mund të përballet me vonesa për shkak të problemeve financiare dhe administrative.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.6/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.8/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3.5/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.0/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (3/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4.3/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.2/5)

Ky premtim ka një ndikim të madh dhe është një hap drejt zgjidhjes së një prej problemeve më të ndërlikuara të Shqipërisë. Megjithatë, ai kërkon një planifikim të kujdesshëm financiar dhe administrativ për të shmangur dështimet e mëparshme në procesin e kthimit dhe kompensimit të pronave.

Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Përmirësimin e Ligjit të Pronës dhe ndihmën për Pronarët”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Ky premtim synon dy objektiva kryesore:

1️⃣          Rishikimin e ligjit të vitit 1991 – Ky ligj ishte baza për ndarjen e pronave pas rënies së regjimit komunist, por ka krijuar konflikte për shkak të pasaktësive dhe mungesës së mekanizmave efektivë për zbatimin e tij.2️⃣          Ndihmë për pronarët që nuk mund të përdorin pronën – Kjo lidhet me problemet e mbetura nga kthimi i pronave, legalizimet dhe konflikte të pazgjidhura.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.5/5)Premtimi është i qartë dhe adreson një problem të rëndësishëm, por nuk përmend mekanizmat konkretë për zbatimin e tij.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Problemet që lidhen me ligjin e pronës dhe ndihmën për pronarët janë të shumta:

• Ligji nr. 7501 i vitit 1991 ka krijuar pasiguri juridike – Ai ndau tokën në bazë të përdorimit në atë kohë, por pa marrë parasysh të drejtat historike të pronarëve të mëparshëm. Kjo ka krijuar përplasje mes pronarëve të hershëm dhe atyre që morën tokën pas 1991.

• Konfliktet pronësore mbeten të pazgjidhura – Mijëra dosje janë ende në gjykata ose në Agjencinë e Trajtimit të Pronave (ATP), duke krijuar pasiguri për pronarët.

• Mungesa e mekanizmave për përdorimin e pronës – Shumë pronarë kanë toka që nuk mund t’i përdorin për shkak të mungesës së infrastrukturës, pengesave ligjore ose konflikteve të vazhdueshme.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3/5)Ligji ekzistues ka krijuar probleme afatgjata që nuk mund të zgjidhen lehtë. Një reformë kërkon ndryshime të thella ligjore dhe administrative.

3. Masat e nevojshme për zbatimin e Premtimit

✅ Për të adresuar këto probleme, janë të nevojshme disa masa konkrete:

1️⃣          Rishikimi i Ligjit 7501 dhe krijimi i një kuadri të ri ligjor për pronësinë – Kjo kërkon një analizë të thellë të situatës aktuale dhe harmonizim me të drejtat e pronarëve të mëparshëm.2️⃣          Shpejtimi i procesit të legalizimit dhe kthimit të pronave – Krijimi i procedurave më të thjeshta dhe automatizimi i proceseve për t’u dhënë pronarëve qartësi mbi të drejtat e tyre.3️⃣          Zbatimi i një plani për përdorimin e pronës nga pronarët – Mbështetje financiare dhe teknike për ata që nuk kanë akses në pronat e tyre.4️⃣          Forcimi i sigurisë juridike – Gjykatat duhet të kenë kapacitete më të mëdha për të trajtuar çështjet e pronësisë në mënyrë më të shpejtë.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.2/5)Masat janë të arsyeshme dhe të nevojshme, por kërkojnë një angazhim serioz të qeverisë dhe institucioneve për t’u zbatuar në praktikë.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️ Reforma e ligjit të pronës dhe ndihma për pronarët ka një kosto të lartë financiare dhe administrative:

• Shpenzimet për kompensimin e pronarëve – Shqipëria ka ende një faturë të papaguar për kompensimin e pronave, e cila mund të shkojë mbi 1 miliard euro.

• Modernizimi i sistemit të administrimit të pronave – Dixhitalizimi dhe përshpejtimi i procedurave kërkon investime në administratë dhe teknologji.

• Mbështetje për pronarët që nuk mund të përdorin pronën – Kjo përfshin subvencione ose lehtësi fiskale për investime në pronat e tyre.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (2.8/5)Ky premtim përballet me kufizime të mëdha financiare dhe kërkon një strategji të qartë për financimin.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Efektet pozitive:

• Siguri më e madhe për pronarët – do të zvogëloheshin konfliktet dhe pasiguria mbi pronësinë.

• Rritje e investimeve në tokë – zgjidhja e çështjeve pronësore do të nxiste përdorimin produktiv të tokës.

• Përmirësim i mjedisit të biznesit – Investitorët do të kishin më shumë siguri për pronësinë, duke nxitur zhvillimin ekonomik.

Rreziqet e mundshme:

• Përplasje mes grupeve të ndryshme të pronarëve, sidomos atyre që kanë përfituar toka nga ligji i 1991 dhe atyre që kërkojnë kthimin e pronave.

• Mundësi për korrupsion, nëse procesi i reformës së pronës nuk zbatohet me transparencë të plotë.

📊 Vlerësimi: ✅ (4/5)Ndikimi ekonomik dhe social është kryesisht pozitiv, por kërkon një balancim të kujdesshëm për të shmangur tensionet dhe abuzimet.

6. Afati i Zbatimit

⚠️ Ky premtim kërkon një zbatim gradual në disa faza:

📅 2025-2026:

• Rishikimi i ligjit të pronës dhe hartimi i një strategjie të re.

• Krijimi i një mekanizmi të qartë për kompensimin e pronarëve.

📅 2026-2028:

• Implementimi i reformave ligjore dhe procedurave të reja për pronësinë.

• Ngritja e një sistemi të dixhitalizuar për regjistrimin dhe administrimin e pronave.

📅 2028-2030:

• Zbatimi i plotë i skemës së ndihmës për pronarët dhe vlerësimi i ndikimit të reformës.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3/5)Ky proces është afatgjatë dhe kërkon disa mandate qeveritare për të përfunduar plotësisht.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3.3/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.2/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (2.9/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.9/5)

Ky premtim ka një ndikim të rëndësishëm në të drejtat e pronësisë dhe zhvillimin ekonomik, por përballet me sfida të mëdha financiare dhe ligjore. Një reformë e suksesshme kërkon transparencë të plotë dhe një strategji të qartë për zbatimin e saj.

Indeksi i fizibilitetit të premtimit mbi “Ruajtjen e parimit të pronës”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë në aspektin ideologjik, duke theksuar rëndësinë e pronësisë si një shtyllë themelore e stabilitetit ekonomik dhe social. Përmendja e konceptit të “pronës së zotit” e lidh këtë premtim me idenë e të drejtave të patjetërsueshme mbi tokën, por nuk përcakton mekanizmat konkretë për mbrojtjen e këtyre të drejtave.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.5/5)Premtimi është i drejtpërdrejtë dhe lehtësisht i kuptueshëm, por do të ishte më i fortë nëse përfshinte specifika mbi mekanizmat e mbrojtjes së pronës.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Aktualisht, çështja e pronësisë në Shqipëri përballet me sfida të shumta, si:

• Procesi i legalizimeve dhe kthimit të pronave – shumë pronarë ende nuk kanë marrë pronat e tyre, ndërsa procesi ka qenë i ngadaltë dhe shpesh i kontestuar.

• Konfliktet mbi pronësinë – një numër i madh çështjesh gjyqësore të pazgjidhura mbi të drejtat e pronës.

• Ndikimi i reformave të fundit – ndryshimet në ligjin për tokën bujqësore dhe aktet nënligjore për pronësinë mbi pasuritë e paluajtshme kanë krijuar pasiguri ligjore për disa grupe pronarësh.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3/5)

Çështja e pronësisë është e ndërlikuar dhe përballet me pengesa të mëdha burokratike dhe ligjore. Një premtim i tillë kërkon masa konkrete për të adresuar këto sfida.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅ Për të garantuar të drejtat e pronarëve mbi tokën e tyre, do të nevojiten këto masa:

1️⃣          Përshpejtimi i procesit të kthimit dhe kompensimit të pronave – një reformë e re e bazuar në transparencë dhe rishikim të mekanizmave aktualë të kompensimit.2️⃣          Forcimi i regjistrit të pronësisë dhe dixhitalizimi i sistemit të pronave – për të shmangur konfliktet dhe për të garantuar sigurinë juridike.3️⃣          Mbrojtja e pronës nga abuzimet dhe eksproprijimi pa kompensim të drejtë – përfshirja e mekanizmave të fortë mbrojtës në ligj.4️⃣          Lehtësimi i procedurave për menaxhimin e pronës nga pronarët – eliminimi i pengesave administrative për përdorimin dhe shitblerjen e tokës.

📊 Vlerësimi: ✅ (4.2/5)Masat janë të mundshme, por kërkojnë një përmirësim të madh të administratës publike dhe një reformë ligjore gjithëpërfshirëse.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

⚠️ Kthimi i pronave dhe kompensimi kërkon burime financiare të konsiderueshme.

Kostoja e kompensimit të pronave:

• Vlerësimet aktuale tregojnë një detyrim prej mbi 1 miliard eurosh për kompensimin e pronave, një shumë që është e vështirë të sigurohet në afat të shkurtër.

Burimet e financimit:

• Fondet e buxhetit të shtetit, të cilat janë të kufizuara për shkak të detyrimeve të tjera fiskale.

• Donacionet ndërkombëtare, të cilat kanë qenë të vogla deri tani.

• Përdorimi i tokës shtetërore si kompensim – një zgjidhje e pjesshme që ka hasur në kundërshtime.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (2.8/5)Sfida kryesore është financimi i një procesi të tillë, pasi kërkon fonde të konsiderueshme dhe një strategji të qartë financiare.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Efektet pozitive:

• Rritja e sigurisë juridike për investitorët – pronësia e qartë mbi tokën nxit investimet private.

• Zvogëlimi i konflikteve të pronësisë – stabiliteti social do të përmirësohej ndjeshëm nëse zgjidhen çështjet e mbetura.

• Përdorim më efikas i tokës bujqësore dhe pasurive të paluajtshme – do të nxitej zhvillimi rural dhe urban.

Rreziqet e mundshme:

• Mundësi për abuzime me pronat shtetërore, nëse nuk ka një sistem të qartë transparence.

• Zgjidhja e shpejtë e çështjeve të pronësisë mund të krijojë tensione mes grupeve të ndryshme të interesit.

📊 Vlerësimi: ✅ (4/5)Ndikimi ekonomik dhe social do të ishte pozitiv, por kërkon një menaxhim të kujdesshëm për të shmangur përplasje sociale dhe spekulime me pronat.

6. Afati i Zbatimit

⚠️ Një zbatim i plotë i këtij premtimi do të kërkonte disa faza:

📅 2025-2027:

• Përmirësimi i legjislacionit për pronësinë dhe dixhitalizimi i regjistrit të pronës.

• Fillimi i kompensimeve financiare dhe me toka alternative.

📅 2027-2030:

• Zgjidhja e çështjeve të mbetura gjyqësore.

• Plotësimi i procesit të kthimit dhe kompensimit të pronave.

📊 Vlerësimi: ⚠️ (3/5)Procesi është kompleks dhe kërkon një afatgjatësi që mund të kalojë mandatin qeverisës.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.6/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅ (4.5/5)🔹 Situata Aktuale: ⚠️ (3/5)🔹 Masat për Zbatimin: ✅ (4.2/5)🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️ (2.9/5)🔹 Ndikimi Ekonomiko-Social: ✅ (4/5)🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️ (3.2/5)

Ky premtim është i rëndësishëm për stabilitetin ekonomik dhe social të vendit, por ka sfida të mëdha financiare dhe burokratike. Ai mund të realizohet vetëm përmes një reforme të strukturuar dhe financimi të qëndrueshëm.