Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit mbi “Zonat e Lira Ekonomike dhe Mbështetje për Investitorët e Huaj”

1. Qartësia e Premtimit ✅

Ky premtim është i qartë dhe i matshëm, pasi ai përfshin dy elementë kryesorë:

• Krijimi i zonave të lira ekonomike, që synon tërheqjen e investitorëve të huaj dhe stimulimin e zhvillimit ekonomik.
• Ofrimi i lehtësirave për investitorët, për të krijuar kushte më të favorshme për investime dhe krijimin e mundësive të punësimit.

Ky angazhim mund të matet përmes:

• Numrit të investitorëve të huaj që do të tërhiqen.
• Rezultateve konkrete të krijuara nga këto zona, si rritja e eksporteve dhe krijimi i mundësive të punësimit.

Për shkak të qartësisë së objektivave, ky premtim mund të vlerësohet si i matshëm dhe i verifikueshëm.

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale ⚠️

Pengesat kryesore që mund të hasen për realizimin e këtij premtimi janë:

• Krijimi i një kornize ligjore të përshtatshme që të mundësojë zhvillimin e zonave të lira dhe t’i ofrojë investitorëve një mjedis të qartë ligjor dhe të qëndrueshëm. Kjo kërkon mundësi legjislative dhe ndryshime ligjore që të krijojnë një mjedis tërheqës.
• Bashkëpunimi me autoritetet lokale dhe institucionet financiare, për të siguruar që zonat e lira të funksionojnë në mënyrë efikase dhe të mbështesin investitorët.
• Nevoja për shërbime dhe infrastrukturë të përshtatshme, që mund të krijojnë barrierë për implementimin nëse nuk sigurohen resurset e nevojshme.

Kjo kërkon një koordinim të fortë ndër-institucional dhe një kuadër ligjor që mund të jetë sfidues për t’u realizuar brenda afateve të parashikuara.

3. Mbështetja Buxhetore dhe Financimi ⚠️

Llogaritja e Kostos:

• Kostoja e implementimit është mesatare dhe kërkon investime të konsiderueshme për zhvillimin e infrastrukturës dhe krijimin e kushteve për investitorët.
• Krijimi i zonave të lira kërkon një angazhim të konsiderueshëm financiar, duke përfshirë infrastrukturën e nevojshme (rrugë, energji, uji, etj.), si dhe mbështetje financiare për stimulin e investitorëve.
• Mund të ketë mundësi financimi nga sektori privat, por gjithashtu mund të kërkohen burime shtesë nga buxheti shtetëror, duke ndikuar në stabilitetin fiskal të vendit.

Kjo kërkon një planifikim të kujdesshëm të buxhetit dhe një menaxhim të mirë të financave publike.

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

Ky premtim ka një ndikim të dretjpërdrejtë dhe të ndjeshëm në:

• Stimulin e investimeve të huaja, që do të kontribuojnë në zhvillimin ekonomik dhe mundësi të reja punësimi.
• Krijimin e mundësive të punësimit, duke sjellë teknologji të reja, përmirësim të infrastrukturës, dhe zhvillim të sektorëve me potencial të lartë si IT, energji dhe industri të tjera.
• Rritjen e eksporteve dhe zhvillimin e sektorëve që mund të përfitojnë nga lehtësirat që ofrohen për investitorët.

Përfitimet për ekonominë janë të mëdha dhe mund të diversifikojnë aktivitetet ekonomike, duke përmirësuar cilësinë e jetesës dhe duke stimuluar rritjen e PBB-së.

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ ✅

• Vullneti politik është tërësisht tërheqës për këtë iniciativë, pasi mund të nxisë rritjen e investimeve dhe krijimin e mundësive të punësimit.
• Kapaciteti administrativ është gjithashtu i rëndësishëm, pasi është e nevojshme që autoritetet të menaxhojnë këto zona të lira në mënyrë efikase dhe të sigurojnë që investitorët të kenë një mjedis të përshtatshëm dhe të mund të funksionojnë pa pengesa burokratike.

Nëse ka një angazhim të fortë politik dhe mbështetje të mjaftueshme për menaxhimin administrativ, ky premtim mund të realizohet me sukses.

6. Implementimi dhe Afati i Zbatimit ⚠️

• Ky premtim mund të marrë më shumë kohë për t’u implementuar për shkak të nevojës për krijimin e një mjedisi të përshtatshëm për investitorët dhe zhvillimin e infrastrukturës.
• Nuk është një implementim i menjëhershëm, pasi kërkon përgatitje dhe kohë për të krijuar kushte të favorshme për investitorët dhe për të siguruar që çdo element i projektit të funksionojë pa pengesa.

Zbatimi mund të marrë disa vite, prandaj afatet e shkurtra mund të jenë të pamjaftueshme për të siguruar sukses të menjëhershëm. 

7. Ndikimi në Sektoret e Tjerë ✅

• Zonat e lira ekonomike do të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e sektorëve me potencial të lartë, si IT, energjia, dhe industri të tjera që mund të përfitojnë nga lehtësirat dhe mbështetjen për investitorët.
• Zhvillimi i këtyre sektorëve mund të krijojë një rrjedhë pozitive në ekonomi, duke diversifikuar aktivitete ekonomike dhe duke rritur konkurrencën në treg.

Ky premtim do të kontribuojë gjithashtu në përmirësimin e infrastrukturës dhe krijimin e mundësive të reja punësimi, duke pasur një ndikim të përgjithshëm në zhvillimin e ekonomisë shqiptare.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (I qartë dhe i matshëm)
• Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon zhvillimin e një kornize ligjore dhe bashkëpunim ndër-institucional)
• Mbështetja Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ (Kërkon financim për zhvillimin e infrastrukturës dhe mbështetje për investitorët)
• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Pozitiv për zhvillimin ekonomik dhe mundësi punësimi)
• Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Mbështetje politike dhe kapacitet për menaxhimin e zonave)
• Implementimi dhe Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat i gjatë, kërkon kohë për zhvillimin e infrastrukturës dhe krijimin e kushteve për investitorët)
• Ndikimi në Sektoret e Tjerë: ✅ (Pozitiv për sektorët ekonomikë si IT, energjia dhe industria)

📌 Ky premtim ka një potencial të madh për zhvillimin e ekonomisë dhe krijimin e mundësive të punësimit, por kërkon kohë për të krijuar mjedisin e përshtatshëm për investitorët dhe për të zhvilluar infrastrukturën.

Për më tepër, një mbështetje e fortë ligjore dhe financiare do të jetë e nevojshme për të siguruar suksesin e tij.