Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Zhbërja e kapjes së Shtetit”

1. Qartësia e Premtimit

📊 Vlerësim: 4.8/5

Premtimi është i qartë dhe ka për qëllim të rrisë transparencën dhe të forcojë legjislacionin për të eliminuar ndikimin e paligjshëm të interesave private mbi vendimet e qeverisë dhe institucioneve publike. Pjesa që përfshin ndryshimet në procesin legjislativ dhe ndalimin e praktikat e fshehura të lobimit dhe ndikimit të paligjshëm është e drejtpërdrejtë dhe kërkon masa të forta.

2. Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale

📊 Vlerësim: 4.5/5

Shqipëria ka pasur historikisht sfida me kapjen e shtetit, ku interesat private dhe lobingjet e padeklaruara kanë ndikuar në proceset politike dhe vendimmarrëse. Shumë ligje dhe politika kanë qenë subjekt i ndikimeve të jashtme, duke dëmtuar interesin publik dhe duke shkaktuar mungesë besimi në institucionet shtetërore. Prandaj, ka një nevojë urgjente për reforma që të largojnë ndikimet e paligjshme dhe të sigurojnë një administratë më të drejtë dhe më të hapur.

3. Masat për Zbatim

📊 Vlerësim: 4.7/5

Masa | Zbatueshmëria | Komente

• Përmirësimi i transparencës në procesin legjislativ | ✅ | Do të krijohet një sistem më i hapur dhe më i qartë për miratimin e ligjeve dhe politikave, duke i bërë ato të aksesueshme për publikun dhe media.

• Zhvillimi i një sistemi të monitorimit të lobingut dhe ndikimeve të paligjshme | ✅ | Do të krijohet një mekanizëm për të identifikuar dhe ndaluar lobingun e fshehur dhe ndikimet private që janë të dëmshme për interesin publik.

• Hartimi i ligjeve për të ndaluar ndikimin e paligjshëm të interesave private | ✅ | Do të përgatiten dhe miratohen ligje që do të mundësojnë hetime dhe sanksione ndaj praktikave të paligjshme të lobingut dhe ndikimit të paligjshëm.

• Rritja e ndëshkimeve për abuzime me pushtetin | ✅ | Do të krijohen mekanizma për të ndëshkuar keqpërdorimin e pushtetit dhe ndikimin e paligjshëm në vendimmarrje.

4. Kostoja dhe Burimet

📊 Vlerësim: 4.3/5

Kategoria	Kostoja dhe Burimet	Burime të Nevojshme
Rishikimi dhe përmirësimi i legjislacionit	1,000,000 – 2,000,000 euro	Konsulenca ligjore dhe ekspertizë për hartimin dhe miratimin e ligjeve të reja.
Krijimi i mekanizmave të transparencës dhe monitorimit	500,000 – 700,000 euro	Implementimi i sistemeve të monitorimit për lobingun dhe ndikimin politik.
Edukimi dhe trajnimi i zyrtarëve dhe aktorëve politikë	300,000 – 500,000 euro	Programet edukative për ligjvënësit dhe zyrtarët për të forcuar etikën dhe ndershmërinë.
Krijimi i platformave online dhe sistemeve të hapura për qytetarët	300,000 – 500,000 euro	Investime për krijimin e platformave digjitale që e bëjnë procesin ligjor dhe vendimmarrës transparent dhe të aksesueshëm.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

📊 Vlerësim: 5/5

Kategoria	Ndikimi	Burime të Nevojshme
Rritja e transparencës dhe llogaridhënies	✅	Me përmirësimin e transparencës dhe ligjeve më të rrepta, qytetarët do të kenë më shumë besim në institucionet shtetërore.
Forcimi i sistemit ligjor dhe administratës publike	✅	Reformimi i legjislacionit dhe mekanizmave të kontrollit do të sigurojë që vendimet e qeverisë të jenë në përputhje me interesin publik.
Lufta kundër korrupsionit dhe abuzimeve me pushtetin	✅	Reduktimi i korrupsionit dhe ndalimi i ndikimeve të paligjshme do të kontribuojnë në një shtet më të fortë dhe më të drejtë, dhe do të përmirësojnë klimën e biznesit.

6. Afati i Zbatimit

📊 Vlerësim: 4.6/5

Masa	Afat (muaj)
Rishikimi i legjislacionit dhe miratimi i ndryshimeve	12 – 18 muaj
Implementimi i mekanizmave për transparencën dhe monitorimin	12 – 24 muaj
Edukimi dhe trajnimi i zyrtarëve	6 – 12 muaj
Ndëshkimet për abuzime dhe ndikime të paligjshme	18 – 24 muaj

7. Vlerësimi Përfundimtar

📊 Vlerësim: 4.8/5

Elementi	Vlerësim
Qartësia e Premtimit	4.8/5
Gjendja Aktuale dhe Nevoja Sociale	4.5/5
Masat për Zbatim	4.7/5
Kostoja dhe Burimet	4.3/5
Ndikimi Ekonomik dhe Social	5/5
Afati i Zbatimit	4.6/5
Vlerësimi Përfundimtar	4.8/5

Ky program për zhbërjen e kapjes së shtetit është thelbësor për forcimin e shtetit të së drejtës dhe për rritjen e besimit të qytetarëve në institucionet shtetërore. Reformat e propozuara janë të domosdoshme për të pastruar administratën publike nga ndikimet e paligjshme dhe për të krijuar një sistem më të hapur dhe më transparent.

Kjo do të kontribuonte në rritjen e transparencës, ndershmërisë, dhe besimit tek qytetarët, duke i dhënë një shtytje të fuqishme sistemit politik dhe administrativ në Shqipëri.