Indeksi i Fizibilitetit të premtimit për “Uljen e Papunësisë në 6% deri në 2030”

Premtimi: “Shkalla e papunësisë do të ulet në 6% deri në vitin 2030, duke arritur nivelin e mesatrenë e Bashkimit Europian.”

Të dhëna të Aktualizuara

Papunësia në tremujorin e katërt 2024: Papunësia për popullsinë mbi 15 vjeç është 8.8%, ndërsa për popullsinë në moshën 15-29 vjeç është 19.1%.

Premtimi për uljen e papunësisë: Ky objektiv synon uljen e papunësisë në nivelin 6% deri në vitin 2030, duke arritur mesataren e Bashkimit Europian.

Qartësia e Premtimit: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm, duke synuar uljen e papunësisë në 6% dhe afërsinë me mesataren e BE-së. Të dhënat e tanishme të papunësisë ofrojnë një pikënisje të qartë për ndjekjen e këtij objektivi.

Vlerësimi i Premtimit:

1. Qartësia e Premtimit: ✅ Ky premtim është i qartë dhe i matshëm. Synohet një ulje e konsiderueshme e shkallës së papunësisë nga 8.8% në 6% për popullsinë mbi 15 vjeç deri në vitin 2030.

2. Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ Ky premtim mund të ndeshet me disa pengesa ligjore dhe administrative. Për të arritur këtë objektiv, duhen investime në arsim dhe trajnime profesionale, politikat mbështetëse për sektorët që krijojnë punësim, dhe një rritje e ndjeshme e mbështetjes për start-up-et dhe investimet e huaja.

3. Mbështetje Buxhetore dhe Financimi: ⚠️ Llogaritja e kostos është thelbësore për realizimin e këtij premtimi. Për të arritur një ulje të papunësisë, kërkohen investime të konsiderueshme, jo vetëm në sektorët e rinj që krijojnë punësim, por edhe në mbështetje për trajnimin dhe aftësimin e fuqisë punëtore ekzistuese. Pavarësisht se ka mundësi për të rritur investimet, ka nevojë për një strategji të qartë për të alokuar burimet financiare drejt këtyre objektivave.

Për të arritur një ulje të papunësisë nga 8.8% në 6%, një faktor i rëndësishëm është krijimi i mundësive për punësim, që do të çojë në një rritje të kontributeve për sigurimet shoqërore dhe taksat që mblidhen nga individët në punë. Rritja e punësimit do të kontribuojë drejtpërdrejt në rritjen e të ardhurave buxhetore përmes:

• Rritjes së kontributeve sociale: Më shumë individë të punësuar do të kontribuojnë në sigurimet shoqërore dhe taksat, duke krijuar burime shtesë për buxhetin e shtetit.

• Përmirësimi i të ardhurave nga tatimet: Rritja e numrit të të punësuarve do të ndihmojë në rritjen e mbledhjes së tatimeve nga të ardhurat e individëve, duke kontribuar në stabilizimin e buxhetit dhe mundësinë për financimin e iniciativave të tjera qeveritare.

Sipas llogaritjeve, një rritje e punësimit me 1% mund të rrisë të ardhurat buxhetore nga kontributet dhe tatimet deri në një masë të konsiderueshme, që mund të mbulojë një pjesë të kostove të investimeve në krijimin e mundësive për punësim. Megjithatë, kjo rritje mund të jetë progresive dhe do të kërkojë monitorim të vazhdueshëm.

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ Ky premtim ka një ndikim të mundshëm dhe shumë pozitiv, duke kontribuar në uljen e varfërisë, rritjen e stabilitetit social dhe përmirësimin e kushteve të jetesës për shumë individë. Kjo do të ndihmojë gjithashtu në forcimin e fuqisë punëtore dhe në rritjen e mundësive për punësim, sidomos për grupet vulnerabël si të rinjtë.

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ Vullneti politik për uljen e papunësisë është i mundshëm, për shkak të ndikimit pozitiv që ka ky objektiv për zhvillimin e vendit dhe stabilitetin social. Pavarësisht sfidave, forcat politike mund të mbështesin këtë objektiv për shkak të përfitimeve të mundshme sociale dhe ekonomike. Kapaciteti administrativ do të kërkojë përmirësim për të realizuar ndryshimet e kërkuara, si në politikat e trajnimit dhe në krijimin e mundësive të punës.

6. Afati i Zbatimit: ⚠️ Afati i premtuar (2030) është ambicioz. Për të arritur një ulje të papunësisë nga 8.8% në 6%, duhen investime të vazhdueshme dhe reforma të thella strukturore, përfshirë mbështetje për sektorët me potencial të lartë të punësimit si ndërtimi, bujqësia, dhe sektori i teknologjisë.

7. Ndikimi në Cilësinë e Jetës dhe Zhvillimin Ekonomik: ✅ Ky premtim ka një ndikim shumë pozitiv në cilësinë e jetesës dhe zhvillimin ekonomik. Ulja e papunësisë në këtë nivel do të kontribuonte në një përmirësim të kushteve të jetesës, si dhe në forcimin e pozitat e Shqipërisë në tregjet ndërkombëtare të punës.

Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Shkalla e Papunësisë do të ulet në 6% deri në vitin 2030”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.5/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

Qartësia e Premtimit: ✅

Korniza Ligjore dhe Institucionale: ⚠️ (Kërkon reforma dhe mbështetje për krijimin e mundësive të punësimit)

Mbështetje Financiare: ⚠️ (Kërkon investime të vazhdueshme dhe mbështetje për sektorët që krijojnë punësim)

Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅

Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅

Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat ambicioz që kërkon përpjekje të vazhdueshme dhe koordinohet me reforma të gjerë)

Ndikimi në Cilësinë e Jetës: ✅

Ky premtim ka potencial të madh për të arritur një ulje të shkallës së papunësisë, por kërkon investime të mëdha dhe reforma strukturore të qëndrueshme për të mbështetur sektorët që mund të krijojnë punësim. Ndikimi në cilësinë e jetesës do të jetë pozitiv, por afati i 2030 mund të jetë ambicioz nëse nuk realizohen angazhime të qëndrueshme dhe investime në zhvillimin e fuqisë punëtore.