Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Transporti Hekurudhor”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm, duke përfshirë:

• Ripërtëritjen e rrjetit të përgjithshëm hekurudhor të Shqipërisë, përfshirë përmirësimin dhe modernizimin e linjave ekzistuese dhe ndërtimin e lidhjeve të reja, përfshirë Tiranë-Prishtinë.

• Përmirësimin e mundësive për lidhje rajonale, duke ofruar mundësi më të shpejta dhe më të sigurta për transportin e pasagjerëve dhe mallrave brenda rajonit.

• Krijimin e një rrjeti modern hekurudhor që do të lidhë Shqipërinë me vendet fqinje dhe do të rrisë mundësitë për zhvillim ekonomik dhe turistik.

Vlerësimi: ✅Premtimi është i qartë dhe përfshin një objektiv të matshëm dhe të realizueshëm për përmirësimin e transportit hekurudhor dhe lidhjen me shtetet fqinje.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore

⚠️ Gjendja Aktuale:

• Rrjeti hekurudhor i Shqipërisë është i ndarë dhe i vjetëruar, me shumë linja që nuk funksionojnë ose janë në gjendje të keqe, dhe nuk ofrojnë mundësi të mjaftueshme për udhëtime të shpejta dhe të sigurta.

• Linjat e transportit hekurudhor janë të kufizuara, dhe infrastruktura e nevojshme për lidhje të reja, përfshirë Tiranë-Prishtinë, mungon.

• Problemet e mirëmbajtjes dhe kapaciteti i ulët i linjave ekzistuese bëjnë që udhëtimet hekurudhore të jenë të pasigurta dhe të pas konkurrencës me opsionet e tjera si transporti rrugor dhe ajror.

Vlerësimi: ⚠️Infrastruktura aktuale është shumë e dobët dhe kërkon investime të mëdha për ripërtëritje dhe zgjerim.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit

✅  1️⃣   Investimi në modernizimin e rrjetit hekurudhor:

• Restaurimi dhe modernizimi i linjave ekzistuese dhe ndërtimi i ndalesave të reja për të mundësuar transport më të sigurt dhe më efikas për pasagjerë dhe mallra.

✅ 2️⃣    Përmirësimi i lidhjes Tiranë-Prishtinë:

• Ky projekt përmirëson lidhjen hekurudhore mes Tiranës dhe Prishtinës, duke mundësuar transport më të shpejtë dhe më të lirë midis dy vendeve, duke nxitur bashkëpunimin ekonomik dhe turistik.

✅ 3️⃣    Bashkëpunimi rajonal:

• Ky projekt mund të përfshijë bashkëpunim me vendet fqinje, si Kosovën dhe Maqedoninë, për të krijuar lidhje më të forta dhe mundësuar transport të lehtë për mallra dhe pasagjerë përtej kufijve.

✅ 4️⃣    Teknologjia dhe infrastruktura moderne:

• Përdorimi i teknologjisë moderne për menaxhimin e transportit hekurudhor, duke përfshirë sisteme elektronike për udhëzime dhe përmirësimin e sigurisë dhe efikasitetit të transportit. Vlerësimi: ⚠️

  Masat për zbatimin e këtij projekti janë të qarta, por kërkojnë angazhim të madh financiar dhe bashkëpunim ndërkombëtar, si dhe mund të hasin vështirësi në realizimin e ndërlidhjes hekurudhore me vendet fqinje.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit

📊 Kostoja Buxhetore:

• Investimi për ripërtëritjen e rrjetit hekurudhor dhe përmirësimin e lidhjes Tiranë-Prishtinë mund të kapë shifra prej 1.8 miliardë euro, duke përfshirë mundësi për zgjerim në projekte të tjera rajonale.

• Kostoja e mirëmbajtjes dhe operimit të linjës hekurudhore, përfshirë trena të rinj dhe sisteme të sigurisë, gjithashtu do të jetë e konsiderueshme.

📊 Kapaciteti Fiskal:

• Ky projekt kërkon burime financiare të konsiderueshme dhe mund të përfshijë mundësi për financim nga banka botërore, fondet e BE-së dhe mundësi të tjera financimi të jashtëm. Vlerësimi Fiskal: ⚠️

  Kapaciteti fiskal është i kufizuar për projekte të tilla të mëdha dhe mund të kërkohet mbështetje ndërkombëtare për të mbuluar shpenzimet.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ndikimi pozitiv:

• Përmirësimi i transportit hekurudhor do të lehtësojë transportin e mallrave dhe pasagjerëve, duke ulur kostot dhe duke rritur konkurrencën, veçanërisht për bizneset që operojnë në Ballkan.

• Përmirësimi i lidhjeve rajonale mund të nxisë turizmin dhe bashkëpunimin ekonomik, duke rritur mundësitë për investime dhe zhvillim të qëndrueshëm.

• Përmirësimi i kushteve për pasagjerët dhe siguria do të përmirësojnë jetesën e qytetarëve që përdorin transportin hekurudhor për udhëtimet e tyre të përditshme.

⚠️ Rreziqet e mundshme:

• Vonesa në ndërtimin dhe rinovimin mund të shkaktojë shqetësime për udhëtarët dhe do të shtojë ngarkesën mbi sektorët e transportit rrugor.

• Mungesa e burimeve të mjaftueshme financiare mund të dëmtojë progresin e këtij projekti. Vlerësimi: ⚠️

  Ndikimi ekonomik dhe social është i mundshëm dhe do të sjellë përfitime të mëdha për zhvillimin e vendit, por mund të hasë pengesa në realizimin e projektit për shkak të kufizimeve financiare dhe sfidave operacionale.

6. Afati i Zbatimit

📅 Afati i mundshëm: 2025-2029

• 2025-2027: Faza e rinovimit të rrjetit hekurudhor dhe ndërtimi i infrastrukturës për lidhjet hekurudhore me vendet fqinje.

• 2027-2029: Zbatimi i linjave të tjera dhe instalimi i teknologjive moderne për menaxhimin e rrjetit hekurudhor dhe sigurimin e sigurisë.

Vlerësimi: ⚠️Afati i zbatimit është realist për një projekt të këtij shkalle, por mund të hasë vonesa të mundshme për shkak të financimit dhe koordinimit të mundshëm ndërkombëtar.

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për Premtimin: “Transporti Hekurudhor” 📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.3/5🔹 Qartësia e Premtimit: ✅🔹 Situata Aktuale: ⚠️🔹 Masat për Zbatimin: ⚠️🔹 Kostoja dhe Financimi: ⚠️🔹 Ndikimi Social dhe Ekonomik: ✅🔹 Afati i Zbatimit: ⚠️

Ripërtëritja e rrjetit hekurudhor dhe krijimi i mundësive më të mira për lidhje rajonale janë projekte të rëndësishme që mund të përmirësojnë transportin dhe mundësitë ekonomike të Shqipërisë.

Megjithatë, ky projekt përballet me sfida të mëdha financiare dhe kërkon bashkëpunim të ngushtë me shtetet fqinje dhe burime të jashtme për financimin e tij.

Indikatorët për zbatimin dhe afatet janë realistë, por do të duhet menaxhim i kujdesshëm i burimeve për të arritur qëllimet e parashikuara.