Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Shfuqizimin e Ligjit Nr. 55/2015”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

 Premtimi është i qartë dhe i drejtpërdrejtë. Ai propozon shfuqizimin e Ligjit Nr. 55/2015 për investimet strategjike deri në përfundimin e procesit të njohjes, kthimit dhe kompensimit të pronave për ish-pronarët. Ky ndryshim ligjor ka për qëllim të parandalojë abuzimet që mund të lindnin dhe të sigurojë që investimet të bëhen në përputhje me ligjin dhe të drejtat e pronarëve të ligjshëm.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

 Ligji Nr. 55/2015 është një instrument që lejon investimet strategjike të realizohen përmes procedurave të lehtësuara, duke shpërfillur ndonjëherë proceset e kthimit të pronave dhe kompensimit të ish-pronarëve. Ky ka krijuar mundësi për abuzime dhe ka ngritur shqetësime për shpërndarjen e pronave pa përmbushur procedurat ligjore.

🔹 Problemet kryesore:

1. Shpërfillja e procesit të kthimit të pronave: Ligji ka mundësuar dhënien e pronave për investime pa kaluar proceset e njohjes dhe kompensimit të pronarëve të ligjshëm.

2. Rreziku i abuzimeve: Mundësia e abuzimit me ligjin ka çuar në shqetësime për dhënien e pronave të paautorizuara që mund të dëmtojnë pronarët e ligjshëm.

3. Pasiguri për investitorët: Ligji ka krijuar një pasiguri për investitorët, pasi shpesh mund të përballen me kërkesa ligjore pas miratimit të investimeve, duke sjellë vonesa dhe probleme ligjore.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.9/5)

 Shfuqizimi i këtij ligji kërkon një proces të kujdesshëm dhe të detajuar, me disa hapa kyç për të siguruar që procesi të zhvillohet pa krijuar pasiguri ligjore apo ekonomike:

🔹 Shfuqizimi i ligjit. Kjo është një masë ligjore e thjeshtë dhe e drejtpërdrejtë që mund të realizohet me miratimin e një akti të ri ligjor që heq efektet e Ligjit Nr. 55/2015.

🔹 Vlerësimi i pronave dhe kompensimi i pronarëve të ligjshëm. Për të ndaluar abuzimet dhe për të siguruar që procesi i kthimit dhe kompensimit të pronave të përfundojë, duhet të krijohet një strukturë ligjore që garanton se të gjitha pronat do të kthehen në përputhje me ligjin.

🔹 Njohja e të drejtave të pronarëve të ligjshëm. Pas shfuqizimit, duhet të krijohet një mekanizëm i qartë dhe transparent për të mbrojtur të drejtat e pronarëve të ligjshëm dhe për të siguruar që çdo investim strategjik të bëhet pas miratimit të një procedure të plotë të kthimit dhe kompensimit të pronave.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Shfuqizimi i ligjit dhe krijimi i aktit të ri ligjor	1 – 2	Buxheti i Shtetit
Krijimi i një mekanizmi për kthimin dhe kompensimin	2 – 3	Buxheti i Shtetit, mundësisht donatorë ndërkombëtarë
Vlerësimi dhe kompensimi i pronarëve të ligjshëm	5 – 7	Buxheti i Shtetit
TOTAL (për 1 vit)	8 – 12	Buxheti i Shtetit, fonde ndërkombëtare

🔹 Burimet e mundshme financimi. Kostoja e shfuqizimit të ligjit dhe krijimi i një mekanizmi të ri mund të financohen nga buxheti i shtetit. Pjesa tjetër e kostos, përfshirë vlerësimin dhe kompensimin e pronarëve të ligjshëm, mund të mbulohet gjithashtu nga fonde të mundshme ndërkombëtare për mbështetje të proceseve të kthimit të pronave.

🔹 Rrezik. Një rrezik i mundshëm është mungesa e fondeve për kompensimin e pronarëve të ligjshëm dhe vështirësitë që mund të lindin gjatë procesit të vlerësimit dhe kompensimit të tyre.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (5/5)

🔹 Ndikimet pozitive

• Parandalimi i abuzimeve dhe mbrojtja e të drejtave të pronarëve të ligjshëm Shfuqizimi i ligjit dhe krijimi i një mekanizmi të ri ligjor do të rrisë mbrojtjen e pronarëve të ligjshëm dhe do të ndalojë dhënien e pronave për investime pa përmbushur procedurat ligjore.

• Rritja e transparencës në investime. Proceset e kthimit dhe kompensimit të pronave do të bëhen më të qarta dhe më të drejta, duke garantuar një mjedis më të pastër dhe të kontrolluar për investimet strategjike.

• Rritja e besimit te qytetarët dhe investitorët. Ky ndryshim ligjor do të rrisë besimin e qytetarëve dhe investitorëve, pasi do të sigurojë që investimet strategjike të bëhen në përputhje me rregullat dhe ligjet e vendit.

🔹 Rreziqe të mundshme

• Pengesat për investimet. Shfuqizimi i ligjit mund të sjellë vonesa të përkohshme për investitorët, pasi mund të krijohet një periudhë pasigurie ligjore deri në zbatimin e sistemit të ri.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (4.7/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Shfuqizimi i Ligjit Nr. 55/2015 dhe miratimi i aktit të ri ligjor për kthimin dhe kompensimin e pronave.
Faza 2	2026 – 2027	Krijimi i mekanizmit ligjor për mbrojtjen e të drejtave të pronarëve dhe proceset e kthimit të pronave.
Faza 3	2027 – 2028	Fillimi i kompensimit të pronarëve të ligjshëm dhe krijimi i një sistemi të qëndrueshëm për investimet strategjike.

🔹 Sfida kryesore: Një sfidë e mundshme është sigurimi i një zbatimi të shpejtë dhe efikas të mekanizmave për kthimin dhe kompensimin e pronave, pasi ky proces është shpesh i ngadalshëm dhe mund të ketë përplasje me grupet e interesit.

Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.8/5

Kategoria	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	5
Situata Aktuale	4.7
Masat për Zbatimin	4.9
Kostoja dhe Financimi	4.6
Ndikimi Ekonomiko-Social	5
Afati i Zbatimit	4.7

 Ky premtim mund të ketë një ndikim të madh në përmirësimin e proceseve të kthimit dhe kompensimit të pronave në Shqipëri, duke parandaluar abuzimet dhe duke mbrojtur të drejtat e pronarëve të ligjshëm. Shfuqizimi i Ligjit Nr. 55/2015 dhe krijimi i një sistemi të ri ligjor mund të çojë në një menaxhim më të drejtë dhe të qëndrueshëm të pronave dhe mund të ndihmojë në rritjen e besimit të qytetarëve dhe investitorëve në sistemin ligjor të vendit