Indeksi i Fizibilitetit “Rritja e pagesës së Papunësisë nga 50% në 80% të Pagës Minimale”

Për të analizuar Indeksin e Fizibilitetit të Premtimit për “Rritja e Pagesës së Papunësisë nga 50% në 80% të Pagës Minimale për të mbështetur ata që humbasin vendin e punes”, ndjekim një strukturë logjike të vlerësuar në indikatorë të veçantë, të bazuar në realizueshmëri politike, administrative, fiskale dhe sociale.

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

Premtimi është i qartë dhe ka objektiva të matshëm:

• Rritja e pagesës së papunësisë nga 50% në 80% të pagës minimale do të përmirësojë mbështetje ekonomike për individët që humbasin punën.

• Paga e papunësisë është një instrument kyç për mbrojtjen sociale, duke ofruar ndihmë për ata që përballen me periudha të papunësisë.

  Dobësi: Nuk ka informacion të mjaftueshëm për mundësitë e financimit të kësaj rritjeje në buxhet dhe ndikimin që kjo mund të ketë në politikën e punës.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.7/5)

• Aktualisht, pagesa e papunësisë është 50% e pagës minimale, një nivel që nuk mund të mbulojë nevojat bazë të individëve që humbasin vendin e punës.

• Shumë individë që përballen me papunësi janë të varur nga mbështetje e kufizuar dhe kanë vështirësi në mbijetesë.

• Sistemi aktual i mbështetjes është i kufizuar dhe nuk është i mjaftueshëm për të siguruar një kalim të lehtë në periudha të papunësisë.

  Probleme thelbësore:

• Mungesa e një politike të fortë mbështetëse për ata që humbasin vendin e punës.

• Mungesa e fondeve të nevojshme për të mbuluar një rritje të kësaj pagese.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.1/5)

Për zbatimin e premtimit, duhen ndërmarrë disa masa:

• Përmirësimi i burimeve financiare: Kjo kërkon rritje të të ardhurave buxhetore dhe mund të realizohet përmes rritjes së konsumit dhe taksave mbi produktet dhe shërbimet, si dhe luftës kundër informalitetit.

• Krijimi i një sistemi të fortë mbështetjeje për të papunët: Kjo kërkon modernizimin e shërbimeve për të papunët, përmirësimin e trajnimit dhe mundësive të riintegrimit në tregun e punës.

• Koordinim me politikat e punës: Kërkohet koordinim me Ministrinë e Punës dhe çdo autoritet të përfshirë në mbështetje për ata që humbin vendin e punës.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.6/5)

Kosto totale e parashikuar për rritjen e pagesës së papunësisë:

• Rritja e pagesës nga 50% në 80% të pagës minimale për të gjithë individët që kanë përfituar nga skema e papunësisë mund të sjellë një rritje të kostos.

• Paga minimale është 32,000 lekë, dhe 50% e saj është 16,000 lekë. Rritja në 80% do të sjellë një pagë prej 25,600 lekësh.

• Pritet që numri i individëve që përfitojnë pagesën e papunësisë të jetë afërsisht 50,000 persona në vit, që do të krijonte një kosto shtesë prej 480 milionë lekësh në muaj (25,600 lekë x 50,000 persona).

• Për një vit kjo do të shkojë në 76 miliardë lekë (rreth 47 milionë euro).

  Burime financimi:

• Pritet të rriten të ardhurat buxhetore, kryesisht nga rritja e konsumit dhe taksat, por gjithashtu duhet të sigurohet që nuk ka rrezik për shpenzime të tepruara dhe rritje të borxhit publik.

• Rritja e efikasitetit në menaxhimin e fondeve mund të ndihmojë në mbulimin e këtyre kostove.

  Rrezik: Në mungesë të një mbështetjeje të qëndrueshme financiare, rritja e pagesës së papunësisë mund të ndikojë negativisht në bilancin buxhetor.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Ndikime pozitive:

• Rritja e pagesës së papunësisë mund të përmirësojë mbështetje për individët dhe familjet që përballen me periudha të papunësisë, duke reduktuar varfërinë dhe pasigurinë ekonomike.

• Do të kontribuonte në stabilizimin e konsumit dhe mbështetje për tregun e brendshëm.

  Përfitime afatgjata:

• Ndikim pozitiv në mirëqenien sociale dhe mundësi më të mira për ata që kalojnë në periudha të papunësisë.

  Rrezik:

• Mungesa e mundësive për të riintegruar individët në tregun e punës mund të çojë në varfëri të përhershme dhe paqartësi në tregun e punës.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.8/5)

Fazat e zbatimit të premtimit:

• Faza 1 (2025-2026): Rritja e pagesës së papunësisë për 30% dhe implementimi i masave për trajtim dhe mbështetje për individët në periudhë papunësie.

• Faza 2 (2027-2028): Përcaktimi i një rritjeje të qëndrueshme dhe sigurimi i burimeve financiare për pagesën e plotë të papunësisë në 80% të pagës minimale.

• Faza 3 (2029-2030): Monitorimi dhe përmirësimi i politikave për të siguruar qëndrueshmërinë e skemës.

  Sfida kryesore:

• Mungesa e kapaciteteve për menaxhimin e një skeme të zgjeruar të pagesës së papunësisë dhe presioni mbi financat publike.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

Kategoria	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	4.3
Situata Aktuale	3.7
Masat për Zbatimin	4.1
Kostoja dhe Financimi	3.6
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.5
Afati i Zbatimit	3.8

Premtimi për rritjen e pagesës së papunësisë është një masë e rëndësishme për të mbështetur ata që humbasin punën dhe për të ulur pasigurinë ekonomike për individët. Megjithatë, për realizimin e tij kërkohet një mbështetje financiare e fortë dhe menaxhim efikas i fondeve publike.

Nëse burimet financiare janë të mjaftueshme, ky premtim mund të ketë ndikim pozitiv dhe të kontribuojë në stabilitetin ekonomik dhe social të individëve të papunë.