Indeksi i Fizibilitetit “Rritja e Pagës Mininale për të reduktuar Emigrimin dhe përdorimin e Fuqisë Puntore”

Për të analizuar Indeksin e Fizibilitetit të Premtimit për “Rritja e Pagës Mininale në 60,000 lekë për të reduktuar emigrimin e forcës punëtore dhe për të rritur produktivitetin e punës në Shqipëri”, ndjekim një strukturë logjike të vlerësuar në indikatorë të veçantë, të bazuar në realizueshmëri politike, administrative, fiskale dhe sociale.

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i qartë dhe ka objektiva të matshëm:

• Rritja e pagës minimale në 60,000 lekë, një rritje e konsiderueshme që do të ndikojë në uljen e emigracionit dhe rritjen e produktivitetit të punës.

• Paga minimale është një instrument kyç për mbështetje sociale dhe ekonomike të grupeve të pambrojtura.

  Dobësi: Nuk ka informacion të mjaftueshëm për efektet afatgjata dhe ndikimin në sektorë të ndryshëm të ekonomisë, veçanërisht në ato me paga më të ulëta.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.8/5)

• Paga minimale aktuale në Shqipëri është rreth 32,000 lekë, shumë më e ulët se në shumicën e vendeve të BE-së.

• Mungesa e mundësive për rritjen e pagës mund të nxjerrë më shumë individë jashtë vendit për mundësi më të mira pune.

• Të dhënat tregojnë se një pjesë e madhe e popullsisë nuk mund të mbulojë shpenzimet e nevojshme për jetesë me pagën aktuale.

  Probleme të theksuara:

• Rritja e pagës minimale mund të rrisë barrën e kostos për punëdhënësit dhe mund të ndikojë në papunësi në disa sektorë.

• Ndikimi i mundshëm i emigrimit i lidhur me pagat më të ulëta dhe mundësitë më të pakta për zhvillim.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.2/5)

Për zbatimin e premtimit, duhen ndërmarrë disa masa:

• Përmirësimi i të ardhurave buxhetore: Kjo kërkon rritje të të ardhurave dhe mund të realizohet përmes rritjes së konsumit, rritjes së taksave dhe luftës kundër informalitetit.

• Rritja e prodhimit dhe produktivitetit: Rritja e produktivitetit do të ndihmojë në mbështetje për punëdhënësit për të mundësuar këtë rritje të pagës.

• Mbështetje për bizneset e vogla dhe të mesme: Ofrimi i lehtësirave fiskale për ta mundëson qëndrueshmërinë e pagës së rritur.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.7/5)

Kosto totale e parashikuar për rritjen e pagës minimale:

• Rritja e pagës nga 32,000 lekë në 60,000 lekë për 300,000 punëtorë të regjistruar do të ketë një kosto shtesë prej rreth 4 miliardë lekë në muaj.

• Për një vit, kjo do të rezultonte në një rritje totale prej 8 miliardë lekë (rreth 820 milionë euro).

  Burime financimi:

• Pritet të rritet të ardhurat buxhetore, kryesisht nga rritja e konsumit dhe taksave mbi produktet dhe shërbimet.

• Ofrimi i lehtësirave për bizneset dhe angazhimi në luftën kundër informalitetit mund të ndihmojë në mbulimin e një pjese të kostos.

  Rrezik: Mungesa e burimeve të qëndrueshme mund të krijojë vështirësi në mbulimin e këtij angazhimi dhe mund të përkeqësojë bilancin buxhetor.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

Ndikime pozitive:

• Rritja e pagës minimale mund të reduktojë emigrimin dhe të stimulojë rritjen e produktivitetit të punës.

• Rritja e mundësive për individët me paga të ulëta do të përmirësojë cilësinë e jetës dhe mund të ndikojë në rritjen e konsumit dhe ekonomisë.

  Përfitime afatgjata:

• Rritja e kërkesës për shërbime dhe produkte lokale, duke kontribuar në zhvillimin ekonomik.

• Ulja e varfërisë dhe përmirësimi i kushteve sociale.

  Rrezik:

• Rritja e pagës minimale mund të çojë në rritje të papunësisë në disa sektorë të veçantë, si dhe mund të rrisë presionin mbi bizneset e vogla për të mbajtur këtë pagë.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (3.9/5)

Fazat e zbatimit të premtimit:

• Faza 1 (2025-2026): Rritja e pagës minimale në 45,000 lekë dhe monitorimi i ndikimit të parë.

• Faza 2 (2027-2028): Rritja e pagës në 60,000 lekë dhe realizimi i programeve për rritjen e produktivitetit.

• Faza 3 (2029-2030): Vlerësimi dhe përshtatja e politikave për të siguruar qëndrueshmërinë.

  Sfida kryesore:

• Mungesa e një planifikimi të qartë fiskal dhe administrativ mund të pengojë realizimin në kohë dhe të ndikoje negativisht buxhetin publik.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.0/5

Kategoria	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	4.5
Situata Aktuale	3.8
Masat për Zbatimin	4.2
Kostoja dhe Financimi	3.7
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4
Afati i Zbatimit	3.9

Premtimi për rritjen e pagës minimale në 60,000 lekë është një masë pozitive për uljen e emigracionit dhe rritjen e produktivitetit të punës. Megjithatë, realizimi i tij kërkon një mbështetje të fortë buxhetore dhe struktura administrative që mund të përballojnë këtë angazhim.

Ndikimi në sektorët më të dobët dhe në bilancin buxhetor mund të paraqesin sfida të rëndësishme për zbatimin e tij të suksesshëm.