Indeksi i Fizibilitetit të premtimit “Rritja e pagës minimale në 500 euro nga janari 2026, bazuar në një vendim qeveritar pas zgjedhjeve”

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtim i qartë dhe i matshëm

• Data e implementimit është e përcaktuar: Janar 2026.

• Shuma është e saktë: 500 euro (50,000 lekë).

• Mekanizmi i zbatimit është i qartë: Vendim qeverie.

Vlerësimi: ✅ (I qartë dhe i matshëm)

2. Situata Aktuale dhe Diferenca nga Synimi

📌 Paga minimale aktuale në 2024 = 400 euro (40,000 lekë)📌 Objektivi për 2026 = 500 euro (50,000 lekë)📌 Diferenca për t’u mbuluar = +100 euro (+25%)📌 Kjo kërkon një rritje mesatare prej rreth 12% në vit për 2025 dhe 2026.

Krahasuar me rritjet e mëparshme:

• 2019 → 2023: Rritja mesatare ishte 8-10% në vit.

• 2023 → 2024: Rritja ishte më e fortë, rreth 14%.

Rritja prej 25% brenda dy viteve është ambicioze, por e realizueshme nëse ekonomia rritet me një ritëm të qëndrueshëm.

Vlerësimi: ✅ (Në linjë me rritjet e kaluara, por kërkon stabilitet ekonomik)

3. Korniza Ligjore dhe Institucionale

✅ Zbatimi përmes vendimit të qeverisë

• Paga minimale në Shqipëri vendoset me vendim të Këshillit të Ministrave, kështu që nuk kërkon ndryshime ligjore të ndërlikuara.

• Nuk ka pengesa juridike për rritjen, por duhet të analizohet ndikimi në tregun e punës dhe bizneset.

Vlerësimi: ✅ (Mekanizmi është i thjeshtë dhe i realizueshëm)

4. Mbështetja Ekonomike dhe Financimi

⚠️ E varur nga rritja ekonomike dhe produktiviteti

• Rritja e pagës minimale me 25% brenda dy viteve do të rrisë ndjeshëm kostot për bizneset, veçanërisht në sektorët e punës intensive (bujqësi, ndërtim, fasoneri, shërbime).

• Nëse produktiviteti i punës nuk rritet në të njëjtën masë, ka rrezik për rritje të papunësisë ose zhvendosje të punës në sektorin informal.

• Për sektorin publik, rritja e pagës minimale do të ketë ndikim në shpenzimet buxhetore, veçanërisht për administratën dhe punonjësit e shërbimeve publike.

Vlerësimi: ⚠️ (E mundshme, por e varur nga produktiviteti dhe mbështetja për bizneset)

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Pozitiv për fuqinë blerëse, por me sfida për punësimin

• Për punëmarrësit:

  • Do të rritet fuqia blerëse, veçanërisht për ata që sot paguhen me pagën minimale.

  • Do të ulë varfërinë e punës, duke garantuar një të ardhur më dinjitoze.

• Për bizneset:

  • Rritja e pagës minimale mund të krijojë presion mbi bizneset e vogla dhe fasoneritë, të cilat kanë norma të ulëta fitimi.

  • Disa punëdhënës mund të reduktojnë numrin e punonjësve ose të rrisin çmimet, duke ndikuar në inflacion.

• Për tregun e punës:

  • Nëse nuk menaxhohet mirë, mund të ketë zhvendosje të një pjese të punësimit në sektorin informal ose zhvendosje të investimeve jashtë vendit.

  • Sektorët me vlerë të shtuar të ulët mund të shkurtojnë vende pune ose të mos rekrutojnë staf të ri.

Vlerësimi: ✅ (Pozitiv për punonjësit, por me rreziqe për bizneset dhe tregun e punës)

6. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Ka mbështetje politike dhe popullore

• Rritja e pagës minimale është një premtim i njohur elektoral, i cili ka mbështetje nga qytetarët dhe sindikatat.

• Qeveria mund ta zbatojë këtë vendim relativisht lehtë, por duhet të hartojë politika mbështetëse për bizneset për të shmangur efektet negative.

• Për të shmangur problemet, qeveria mund të:

  • Ulë barrën fiskale për bizneset e vogla.

  • Ofronte stimuj për rritjen e produktivitetit në sektorët me paga të ulëta.

  • Monitorojë ndikimin në papunësi dhe punësimin informal.

Vlerësimi: ✅ (Mbështetje e fortë, por kërkon politika balancuese)

7. Implementimi dhe Afati i Zbatimit

⚠️ Afati është i arritshëm, por kërkon menaxhim të kujdesshëm

• Afati i përcaktuar (janar 2026) lejon një periudhë përgatitore prej dy vitesh, e cila është e arsyeshme.

• Qeveria duhet të komunikojë qartë me bizneset për të shmangur ndikime të papritura në punësim dhe çmime.

• Nëse ekonomia përballet me një krizë ose rritje më të ngadaltë, mund të ketë shtyrje të afatit ose rritje graduale në vend të një rritjeje të menjëhershme.

Vlerësimi: ⚠️ (I arritshëm, por i ndjeshëm ndaj faktorëve ekonomikë)

📊 Indeksi Final i Fizibilitetit: 4.6/5

Përmbledhje e Vlerësimit

Kriteri	Vlerësimi
Qartësia e Premtimit	✅ (I qartë dhe i matshëm)
Diferenca nga Synimi	✅ (Në linjë me rritjet e kaluara)
Korniza Ligjore	✅ (Lehtësisht i zbatueshëm përmes VKM-së)
Mbështetja Ekonomike	⚠️ (E varur nga produktiviteti dhe mbështetja për bizneset)
Ndikimi Ekonomik	✅ (Pozitiv për fuqinë blerëse, por me sfida për bizneset)
Vullneti Politik	✅ (Mbështetje e fortë, por kërkon politika balancuese)
Afati i Zbatimit	⚠️ (I arritshëm, por i ndjeshëm ndaj faktorëve ekonomikë)

Ky premtim është realist, por kërkon një qasje të kujdesshme për të shmangur ndikimet negative në bizneset e vogla dhe punësimin. Nëse qeveria mbështet rritjen e produktivitetit dhe ul barrën fiskale për bizneset, objektivi është i arritshëm.