Regjistrimi i Pronave dhe Legalizimi i Ndërtimeve të Paligjshme
05/03/20250
Indeksi i Fizibilitetit i Premtimit “Regjistrimi i Pronave dhe Legalizimi i Ndërtimeve të Paligjshme”
Ky premtim ka për qëllim finalizimin e regjistrimit fillestar të pronave deri në vitin 2028 dhe legalizimin e të gjitha ndërtimeve të mbetura pa leje, me qëllimin për të siguruar stabilitet dhe siguri juridike për qytetarët. Ky është një premtim që ka të bëjë me një aspekt të rëndësishëm të administratës publike dhe pasurisë, duke adresuar një problem të gjatë dhe të ngarkuar me pasojë korrupsioni dhe mungesën e sigurisë për qytetarët.
1. Qartësia e Premtimit
✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm: finalizimi i regjistrimit fillestar të pronave deri në vitin 2028 dhe legalizimi i ndërtimeve pa leje për të siguruar stabilitet dhe siguri juridike për qytetarët.
📌 Vlerësimi: ✅ (Premtimi është i qartë dhe i matshëm.)
2. Analiza e Situatës Aktuale
📊 Problemet me regjistrimin e pronave dhe ndërtimet pa leje janë ndër çështjet më të thella dhe më të ndërlikuara për t’u zgjidhur në Shqipëri. Ka shumë pronarë që ende nuk kanë pasur mundësi të regjistrojnë pronat e tyre, ndërsa një pjesë e madhe e ndërtimeve janë bërë pa leje dhe janë ndërtuar në zonat ku nuk ka pasur zhvillim të planifikuar.
-
Regjistrimi i pronave është një proces që ka ngecur, dhe shumë prona nuk janë të regjistruara në mënyrë të rregullt. Ky proces është i rëndësishëm për krijimin e një tregu të besueshëm të pasurive dhe për uljen e mundësisë për konteste pronësie.
-
Legalizimi i ndërtimit të paligjshëm është një proces që ka vazhduar për një periudhë të gjatë, por ka ende ndërtime pa leje që janë mbetur jashtë procesit të legalizimit. Shumë prej këtyre ndërtimëve janë në zona që nuk janë të planifikuara dhe që paraqesin rrezik për sigurinë e jetës dhe mjedisin.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Aktualisht, ka ngecje në regjistrimin e pronave dhe legalizimin e ndërtimëve pa leje.)
3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit
⚠️ Për realizimin e këtij premtimi, janë të nevojshme disa hapa të rëndësishëm:
-
i i regjistrimit fillestar të pronave: Ky proces do të kërkojë krijimin e një platforme digjitale dhe ofrimin e mundësisë për regjistrimin e pasurive nga qytetarët. Kjo mund të përfshijë edhe përdorimin e teknologjisë GIS (Sistemi i Informacionit Gjeografik) për të siguruar saktësi në regjistrimin e pasurive.
-
Legalizimi i ndërtimëve pa leje: Ky proces do të kërkojë hartimin e një plani të detajuar për legalizimin e ndërtimëve pa leje, duke përfshirë edhe krijimin e mundësisë për ndërtuesit që të paraqesin dokumentacionin dhe të paguajnë tarifat e duhur.
-
Korrigjimi i infrastrukturës: Pas legalizimit, do të jetë e nevojshme të bëhen përmirësime infrastrukturore në zonat ku janë ndërtuar ndërtimet pa leje, për të siguruar kushte të qëndrueshme për jetesë dhe punë.
📌 Vlerësimi: ⚠️ (Masat janë të nevojshme, por kërkojnë koordinim ndërmjet institucioneve të ndryshme dhe një angazhim të lartë për zbatimin e këtij plani.)
4. Investimet dhe Shpenzimet e Nevojshme
Për realizimin e këtij premtimi, do të nevojiten investime të konsiderueshme për të mbështetur:
-
Infrastruktura digjitale dhe softuerët për regjistrimin e pronave: Ky proces mund të kërkojë rreth 10-15 milionë euro për zhvillimin e platformave dhe mundësimin e regjistrimit digjital të pronave.
-
Legalizimi i ndërtimeve pa leje: Për procesin e legalizimit, mund të nevojiten rreth 5-10 milionë euro për hartimin e planit, dokumentacionin e nevojshëm dhe verifikimin e kushteve të ndërtimit.
-
Përmirësimi i infrastrukturës pas legalizimit: Në zonat që kanë ndërtim të paligjshëm, rreth 20-25 milionë euro mund të nevojiten për ndihmën e infrastrukturës dhe për mbështetje të mëtejshme të zonave të legalizuara.
Llogaritja e investimeve:
-
Infrastruktura digjitale për regjistrimin e pronave: 10-15 milionë euro.
-
Legalizimi i ndërtimeve pa leje: 5-10 milionë euro.
-
Përmirësimi i infrastrukturës pas legalizimit: 20-25 milionë euro.
Totali i investimeve për realizimin e këtij premtimi: 35-50 milionë euro.
5. Kapacitetet Fiskale dhe Mundësia e Buxhetit
Buxheti i Shqipërisë për vitin 2024 është 6.63 miliardë euro, dhe investimi prej 35-50 milionë euro për regjistrimin dhe legalizimin e pronave dhe ndërtimeve të paligjshme përbën 0.53% – 0.75% të buxhetit të përgjithshëm të shtetit. Ky investim është i mundshëm dhe mund të realizohet pa ngarkuar shumë buxhetin.
Përveç kësaj, mund të kërkohen burime të jashtme nga Bashkimi Evropian, donatorët ndërkombëtarë ose institucione financiare për të mbështetur realizimin e këtij plani, duke ofruar fonde shtesë dhe mbështetje teknike.
📌 Vlerësimi Fiskal: ✅ Ka kapacitet fiskal për të mbuluar këto shpenzime, dhe mund të sigurohen burime të jashtme për të mbështetur realizimin e këtij premtimi.
6. Përgjegjësitë për Zbatimin
✅ Kush duhet të realizojë këtë plan?
-
Agjencia e Kadastrës dhe Autoriteti i Regjistrimit të Pronave: Përgatitja dhe implementimi i sistemeve digjitale për regjistrimin e pronave.
-
Ministria e Zhvillimit Urban: Për hartimin dhe zbatimin e politikave të legalizimit të ndërtimëve pa leje.
-
Bashkitë dhe Autoritetet Vendore: Për mbështetje dhe monitorimin e procesit të legalizimit dhe përmirësimin e kushteve të infrastrukturës.
-
Ministria e Financave dhe Ekonomisë: Për ndihmën financiare dhe përgatitjen e politikave për mbështetje ekonomike.
📌 Vlerësimi: ✅ (Ky projekt kërkon bashkëpunim të ngushtë ndërmjet institucioneve shtetërore dhe sektori privat.)
7. Ndikimi Ekonomik dhe Social
✅ Përfitimet:
-
Siguria juridike dhe stabiliteti: Regjistrimi dhe legalizimi i pronave do të krijojë një mjedis të qëndrueshëm dhe të besueshëm për qytetarët dhe investitorët.
-
Përmirësimi i kushteve të jetesës: Me legalizimin e ndërtimeve dhe përmirësimin e infrastrukturës, do të rriten kushtet e jetesës për shumë qytetarë.
-
Rritja e të ardhurave për shtetin: Ky proces mund të rrisë të ardhurat nga taksat dhe tarifat, si dhe do të sigurojë një treg të qëndrueshëm të pasurive.