Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Statusin e Minatorit”

1. Qartësia e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.7/5)

Premtimi është mjaft i qartë, duke specifikuar se brenda mandatit të parë qeverisës do të miratohet një ligj për statusin e minatorit në Shqipëri. Ky ligj pritet të sigurojë mbrojtjen ligjore dhe përfitime të veçanta për minatorët, duke mundësuar trajtim të barabartë dhe mbështetje për një nga grupet më të ekspozuara të punonjësve në sektorin e nxjerrjes së mineraleve dhe burimeve natyrore.

🔹 Dobësi:Nëse ligji miratohet, është e rëndësishme që të ekzistojë një sistem i qëndrueshëm mbikëqyrjeje për të siguruar që përfitimet e parashikuara arrijnë te minatorët dhe nuk shfrytëzohen për interesat e grupeve të tjera. Gjithashtu, mund të lindin sfida për zbatimin e tij në terren, sidomos në rajonet më të izoluara.

2. Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.3/5)

Aktualisht, statusi i minatorit në Shqipëri është i pasigurt dhe ndonëse ka përpjekje të shpërndara për mbrojtjen e të drejtave të minatorëve, ata nuk kanë një mbështetje të plotë ligjore që të sigurojë mbrojtjen e shëndetit, kushteve të punës dhe pensioneve të tyre. Çështjet e sigurisë në punë dhe mbështetjeja për pensionet dhe trajtimin shëndetësor janë probleme kryesore që prekin këtë kategori.

🔹 Probleme thelbësore:

• Puna në sektorin e minierave është e rrezikshme dhe shpesh pa mbrojtje adekuate për shëndetin dhe sigurinë e punëtorëve.

• Minatorët shpesh kanë përfitime të kufizuara për sigurime shëndetësore, pensione dhe ndihmë sociale.

3. Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

   📊 Vlerësimi: (4.5/5)

🔹 Krijimi i një ligji të dedikuar për minatorët:Një ligj i dedikuar për minatorët duhet të trajtojë disa aspekte thelbësore, përfshirë përfitimet shëndetësore dhe pensionet, mbrojtjen e kushteve të punës, si dhe sigurimin e sigurisë në punë. Ky ligj duhet të sigurojë mbështetje ligjore për trajtimin e minatorëve dhe të krijojë një mekanizëm mbikëqyrjeje për zbatimin e tij.

🔹 Mbështetje për ndërmarrjet dhe bashkëpunimi me sindikatat:Një tjetër masë e rëndësishme do të jetë angazhimi i sindikatave të minatorëve dhe ndërmarrjeve për të krijuar një mjedis të sigurt për punë dhe për të mbështetur minatorët në kërkesat e tyre.

4. Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.2/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës:

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)
Krijimi dhe administrimi i ligjit për statusin e minatorëve	1 – 3
Përdorimi i fondeve për mbrojtjen e kushteve të punës	5 – 10
Kosto për pensionet suplementare për minatorët dhe ata që përfitojnë statusin	8 – 12
TOTAL (për 1 vit)	14 – 25

🔹 Burimet e mundshme financimi:Burimet për financimin e këtij ligji mund të vijnë nga buxheti i shtetit, si dhe mund të angazhohen fonde të tjera nga programet ndërkombëtare që mbështesin zhvillimin e kushteve të punës dhe mbrojtjen sociale për grupe të caktuara.

⚠️ Rrezik:Nëse buxheti i shtetit është i kufizuar, mund të ketë vështirësi në alokimin e fondeve të mjaftueshme për mbështetje të plotë të minatorëve.

5. Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

   📊 Vlerësimi: (4.6/5)

🔹 Ndikime pozitive:

• Ky ligj mund të përmirësojë kushtet e punës dhe të sigurojë një mbrojtje më të mirë sociale dhe shëndetësore për minatorët, të cilët janë në një profesion të rrezikshëm dhe shpesh pa mbështetje të mjaftueshme.

• Do të sigurojë që minatorët të kenë përfitime më të mira pensionale dhe mbrojtje shëndetësore, duke kontribuar në rritjen e mirëqenies sociale të këtij grupi të punës.

• Mund të sjellë stabilitet në sektorin e minierave dhe të nxisë përmirësimin e sigurisë dhe kushteve të punës.

🔹 Rreziqe të mundshme:

• Ndërkohë që mund të ketë përfitime të dukshme për minatorët, mund të ketë rritje të kostove për ndërmarrjet që veprojnë në këtë sektor, sidomos nëse kërkohet një investim i madh për përmirësimin e kushteve të sigurisë dhe shëndetit.

6. Afati i Zbatimit ⚠️

   📊 Vlerësimi: (4.4/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit:

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i ligjit për statusin e minatorëve dhe procedura për mbështetje.
Faza 2	2027 – 2028	Implementimi i masave për mbrojtjen shëndetësore dhe përfitimet pensionale për minatorët.
Faza 3	2029 – 2030	Monitorimi i efektivitetit të ligjit dhe adaptimi i tij për t’iu përgjigjur nevojave të minatorëve.

🔹 Sfida kryesore:

• Krijimi i një ligji të tillë mund të kërkojë një kohë të gjatë për të kaluar përmes proceseve legjislative, dhe mund të ketë pengesa në lidhje me implementimin e tij efektiv në terren.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.5/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.7	✅
Situata Aktuale	4.3	⚠️
Masat për Zbatimin	4.5	✅
Kostoja dhe Financimi	4.2	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.6	✅
Afati i Zbatimit	4.4	⚠️

Premtimi për miratimin e një ligji për statusin e minatorit është i rëndësishëm dhe ka potencialin të përmirësojë kushtet e jetesës dhe mbrojtjen e shëndetit dhe sigurisë për këtë kategori të rëndësishme punëtorësh. Megjithatë, për të realizuar këtë premtim, është e nevojshme një periudhë implementimi, duke kaluar përmes proceseve legjislative dhe duke siguruar financimin dhe mbështetje të mjaftueshme.

Nëse miratohet dhe zbatohet me sukses, ky ligj mund të sjellë përfitime të dukshme për minatorët dhe mund të krijojë një mjedis më të sigurt dhe të qëndrueshëm për sektorin e minierave