Indeksi i Fizibilitetit për Premtimin “Ndërtimi i Portit të ri të Durrësit”

Ky premtim ka të bëjë me ndërtimin e një porti të ri në Durrës, i cili do të trefishojë kapacitetin aktual dhe do të shndërrohet në një nga portet më të mëdha tregtare në rajon, duke kontribuar në përmirësimin e tregtisë dhe lidhjeve ndërkombëtare. Gjithashtu, ky port është parashikuar të shndërrohet në një bazë strategjike të NATO-s, një mundësi që do të forcojë sigurinë dhe integrimin rajonal.

1. Qartësia e Premtimit

✅ Premtimi është i qartë dhe i matshëm

Premtimi është i qartë në aspektin e përshkrimit të objektivit të ndërtimit të portit të ri dhe trefishimit të kapacitetit të tij. Po ashtu, është i matshëm, pasi mund të vlerësohet nëse porti ka arritur të realizojë kapacitetin e parashikuar dhe nëse ai ka kontribuar në përmirësimin e tregtisë dhe lidhjeve ndërkombëtare.

📌 Vlerësimi: ✅ (Premtim i qartë dhe i matshëm)

2. Shpenzimet dhe Kostoja e Ndërtimit të Portit

⚠️ Kostoja fillestare është parashikuar të jetë deri në 450 milionë euro, por ka rrezik që kostoja të fryhet me kalimin e kohës:Kostoja fillestare për ndërtimin e Portit të Ri të Durrësit është parashikuar të arrijë deri në 450 milionë euro, një shumë që është e përfshirë në buxhetin aktual. Sidoqoftë, përvoja nga projekte të ngjashme ka treguar se këto kosto kanë tendencën të rriten gjatë realizimit të projekteve të tilla, për shkak të vonesave në afate, ndryshimeve të papritura në projekt dhe shtrenjtimit të materialeve dhe punës. Ky rritje e kostos mund të shkaktojë një ngarkesë të mëtejshme për buxhetin e shtetit dhe të rrisë borxhin publik.

Përveç kësaj, sfidat e mundshme mund të lidhen me afatet e tejzgjatura të realizimit të projektit, të cilat mund të çojnë në nevojën për financim shtesë dhe përpasojë një rritje të kostove që nuk janë parashikuar.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Rrezik i rritjes së kostove për shkak të vonesave dhe faktorëve të papritur)

3. Kapacitetet Fiskale dhe Burimet Financiare

⚠️ Rritja e borxhit publik dhe mbështetje ndërkombëtare janë të nevojshme për financimin e projektit:Për të financuar ndërtimin e Portit të Ri të Durrësit, qeveria do të duhet të sigurojë burime financiare të mëdha. Kostoja fillestare mund të përfshihet në buxhetin aktual, por siç është theksuar, rritja e mundshme e kostos gjatë realizimit të projektit mund të kërkojë burime shtesë. Për të shmangur rritjen e borxhit publik, mund të jetë e nevojshme të sigurohen financime ndërkombëtare, si huamarrje ose fonde të tjera.

Mbështetja nga donatorë ndërkombëtarë dhe institucionet financiare mund të ndihmojë për të mbuluar pjesën më të madhe të financimit. Megjithatë, kjo kërkon menaxhim të kujdesshëm të kapaciteteve fiskale për të shmangur rritjen e borxhit dhe mundësinë e krizave fiskale në të ardhmen.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Rritje e mundshme e borxhit publik dhe mundësi për sfida financiare)

4. Ndikimi Ekonomik dhe Social

✅ Ky projekt ka mundësi të mëdha për zhvillimin ekonomik dhe përmirësimin e lidhjeve ndërkombëtare:Porti i ri do të kontribuojë në rritjen e mundësive për zhvillimin ekonomik të Shqipërisë, duke u shndërruar në një qendër të rëndësishme të transportit dhe tregtisë në rajon. Ai do të përmirësojë lidhjet ndërkombëtare dhe do të ofrojë mundësi të reja për rritjen e eksportit dhe importit, duke lehtësuar qarkullimin e mallrave dhe duke kontribuar në zhvillimin e sektorit të transportit dhe logjistikës.

Ky projekt mund të krijojë mundësi të reja punësimi dhe mund të tërheqë investime të huaja, duke rritur pozitat e Shqipërisë si një hub rajonal për transportin dhe tregtinë. Po ashtu, ndikimi në zhvillimin turistik dhe të ardhurat e shtetit nga tarifa dhe taksat është gjithashtu një përfitim i mundshëm.

📌 Vlerësimi: ✅ (Përfitime të dukshme ekonomike dhe mundësi rritje të mundësive për punësim dhe investime të huaja)

5. Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ

✅ Mbështetje politike dhe administrativë të mjaftueshme për realizimin e projektit:Ky projekt ka mbështetje të fortë politike, pasi është një projekt me rëndësi strategjike për zhvillimin e vendit dhe integrimin e tij në ekonominë globale dhe rajonale. Po ashtu, administrata ka kapacitetin e nevojshëm për të menaxhuar ndërtimin e një porti të tillë, përveç angazhimit të mundshëm të institucioneve ndërkombëtare për të ofruar asistencë teknike dhe financiare.

Megjithatë, do të jetë e nevojshme një koordinim i lartë ndërmjet institucioneve të ndryshme dhe një menaxhim i kujdesshëm i projektit për të siguruar që ndërtimi të kryhet në përputhje me afatet dhe buxhetin.

📌 Vlerësimi: ✅ (Mbështetje politike dhe administrativë të mjaftueshme për realizimin e projektit)

6. Afati i Zbatimit

⚠️ Afatet e mundshme për ndërtimin mund të zgjaten për shkak të kompleksitetit të projektit:Ndërtimi i një porti të ri, sidomos një që do të trefishojë kapacitetet aktuale, është një proces i gjatë dhe kompleks. Do të kërkohet kohë për ndërtimin e infrastrukturës, përmirësimin e lidhjeve transportuese, dhe për implementimin e sistemeve të sigurisë dhe teknologjisë moderne. Po ashtu, do të ketë nevojë për integrimin e disa akterëve ndërkombëtarë, si dhe për marrjen e lejeve të nevojshme dhe kalimin e procedurave të tenderimit.

Nëse afatet nuk do të respektohen, ka mundësi që kostot e projektit të rriten dhe ndikimi ekonomik i tij të vonohet.

📌 Vlerësimi: ⚠️ (Afat ambicioz dhe mundësi për vonesa dhe rritje të kostove)

Vlerësimi Final i Indeksit të Fizibilitetit për “Ndërtimin e Portit të Ri të Durrësit”

📊 Indeksi i Fizibilitetit: 3.9/5

Përmbledhje e Vlerësimit:

• Qartësia e Premtimit: ✅ (Premtim i qartë dhe i matshëm)

• Shpenzimet dhe Kostoja e Ndërtimit: ⚠️ (Rrezik i rritjes së kostove për shkak të vonesave dhe faktorëve të papritur)

• Kapacitetet Fiskale dhe Burimet Financiare: ⚠️ (Rritje e mundshme e borxhit publik dhe mundësi për sfida financiare)

• Ndikimi Ekonomik dhe Social: ✅ (Përfitime të dukshme, sidomos në sektorin e transportit dhe logjistikës)

• Vullneti Politik dhe Kapaciteti Administrativ: ✅ (Mbështetje politike dhe administrativë të mjaftueshme)

• Afati i Zbatimit: ⚠️ (Afat ambicioz, mundësi për vonesa dhe rritje të kostove)

Ky premtim është i mundshëm për realizim, por ka një varg sfidash financiare dhe administrative që mund të rrisin borxhin publik dhe të vonojnë realizimin e tij. Megjithatë, nëse realizohet, ai mund të ketë një ndikim të madh pozitiv në zhvillimin ekonomik të Shqipërisë dhe forcimin e lidhjeve ndërkombëtare.