Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit “Ligj për Kredinë e Keqe”

Qartësia e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.8/5)

Premtimi është shumë i qartë dhe trajton një problem të veçantë: ndalimin e shtimit të detyrimeve ndaj kredimarrësve nga kompanitë që blejnë kredi të këqija.Më konkretisht:

• Ndalimi i abuzimit nga subjektet financiare jo-bankare: Krijimi i një ligji që kufizon rritjen e detyrimeve përtej marrëveshjes fillestare me bankën.

• Transparencë dhe mbrojtje ligjore: Garantimi që huamarrësit nuk penalizohen nga transferimi i kredisë.

🔹 Dobësi: Duhet të sqarohet mekanizmi i ndërhyrjes për rastet ekzistuese dhe ndikimi mbi tregun sekondar të kredive.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.5/5)

• Rregullimi aktual: Nuk ka ligj specifik që ndalon rritjen e detyrimeve nga subjektet që blejnë kredi të këqija.

• Praktika e zakonshme: Kompanitë e rikuperimit të borxheve shpesh i shumëfishojnë detyrimet për individët.

• Mungesë mbikëqyrjeje efektive: Institucionet nuk monitorojnë transparencën e marrëdhënieve të reja pas shitjes së kredisë.

🔹 Problemet thelbësore:

• Mungesë mbrojtjeje ligjore për kredimarrësit.

• Asimetri informacioni midis huamarrësve dhe subjekteve financiare.

• Rritje e pasigurisë dhe stresit financiar për qytetarët.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅

📊 Vlerësimi: (4.2/5)

• Hartimi i një ligji të dedikuar për kreditë e keqija: Përcaktimi i kufijve për detyrimet pas shitjes së kredisë.

• Krijimi i një autoriteti mbikëqyrës të posaçëm ose forcimi i rolit të Bankës së Shqipërisë.

• Konsultime me bankat dhe kompanitë financiare për një reformë gjithëpërfshirëse.

• Trajnime për gjyqësorin dhe institucionet rregullatore për zbatimin e ligjit.

🔹 Masat konkrete:

• Regjistrim i detyrueshëm i marrëveshjeve të reja të borxhit.

• Publikim i detajuar i kushteve pas shitjes së kredisë.

• Sisteme ankimi për qytetarët në rast abuzimi.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.7/5)

Kostoja e hartimit dhe zbatimit të ligjit është modeste. Kërkon staf ligjor dhe administrativ, trajnime dhe fushatë ndërgjegjësimi.

• Burimet e financimit mund të jenë buxhetore dhe mbështetje nga donatorë ndërkombëtarë (FMN, BE, BERZH).

• Rrezik nga lobimi i sektorit financiar për të bllokuar nismën.

🔹 Burime të mundshme financimi:

• Mbështetje teknike nga Banka Botërore dhe BE.

• Fondet e Ministrisë së Financave për reformën në sektorin financiar.

• Projekte IPA për transparencë dhe mbrojtjen e konsumatorit.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅

📊 Vlerësimi: (4.5/5)

• Ekonomik: Rrit besimin në sistemin bankar, ul rrezikun e kredive me probleme, përmirëson imazhin e tregut të kredive.

• Social: Ul nivelin e stresit dhe abuzimit ndaj familjeve të ekspozuara ndaj borxheve. Forcon sigurinë financiare të individëve.

• Etik: Nxit përgjegjshmëri më të lartë nga subjektet që menaxhojnë kredi të këqija.

🔹 Ndikimi i mundshëm:

• Mbrojtje më e madhe për konsumatorët dhe kthim i besimit te sistemi financiar.

• Zbutje e praktikave të ashpra të mbledhjes së borxheve.

• Nxitje për një sjellje më etike dhe transparente nga institucionet financiare.

Afati i Zbatimit ⚠️

📊 Vlerësimi: (3.8/5)

• Faza 1 (6 muaj): Hartimi i ligjit dhe konsultimet me institucionet financiare.

• Faza 2 (6-9 muaj): Miratimi dhe ngritja e strukturës mbikëqyrëse.

• Faza 3 (12 muaj): Zbatimi, edukimi publik dhe integrimi i sistemit të ankesave.

🔹 Sfida kryesore:

• Reagimi negativ nga grupet e interesit financiar.

• Nevoja për ndërgjegjësim publik dhe trajnime të personelit gjyqësor.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit: 4.1/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.8	✅
Situata Aktuale	3.5	⚠️
Masat për Zbatimin	4.2	✅
Kostoja dhe Financimi	3.7	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.5	✅
Afati i Zbatimit	3.8	⚠️

📍 Ky premtim synon të rregullojë një boshllëk të madh në mbrojtjen e kredimarrësve dhe të rikthejë balancën në marrëdhëniet kredidhënëse.Me kosto të ulët, por ndikim të madh social dhe etik, ligji për ndalimin e shtimit të detyrimeve në kreditë e këqija është një nismë shumë e rëndësishme për drejtësinë financiare në Shqipëri.Realizimi kërkon përkushtim politik dhe menaxhim të kujdesshëm të interesave të kundërta.