Indeksi i Fizibilitetit të Premtimit për “Lidhja e Kërkimit Akademik me Aplikime Komerciale”

Qartësia e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi: (4.5/5)

Premtimi është i qartë dhe ka një qëllim të drejtpërdrejtë. forcimin e lidhjes midis kërkimit akademik dhe aplikimeve komerciale përmes pozicioneve PhD dhe mbështetjes për startup-et.

Ky propozim synon të krijojë një urë midis universiteteve dhe sektorit privat, që mund të ndihmojë në transferimin e dijes dhe teknologjisë, duke e lidhur kërkimin me nevojat e tregut. Kjo do të mundësojë që rezultatet e kërkimit të aplikohen në mënyrë konkrete për zhvillimin ekonomik dhe krijimin e mundësive për inovacion dhe sipërmarrje.

Situata Aktuale dhe Problemet Kryesore ⚠️
📊 Vlerësimi. (3.8/5)

Aktualisht, lidhja midis kërkimit akademik dhe industrisë është shumë e dobët në Shqipëri. Universitetet shpesh nuk janë të lidhura ngushtë me nevojat e tregut dhe të sektorëve privatë, dhe shumë herë rezultatet e kërkimit nuk përdoren për zhvillimin e industrive dhe sipërmarrjeve.

Ka një mungesë të mekanizmave të strukturur për integrimin e dijes akademike në sektorët ekonomikë.

Gjithashtu, kërkesat për pozita PhD dhe mbështetje për startup-et mund të hasin në pengesa administrative dhe financiare.

🔹 Problemet e mundshme

• Mungesa e bashkëpunimit. Universitetet dhe bizneset shpesh kanë vizione dhe prioritetet të ndryshme që e bëjnë të vështirë krijimin e lidhjeve të qëndrueshme.
• Resurset e kufizuara. Financimi dhe mbështetja për startup-et dhe pozitat PhD mund të jenë të pamjaftueshme për të realizuar këtë nismë.
• Përgatitja e fuqisë punëtore. Disa sektorë mund të kenë nevojë për trajnime dhe përgatitje të mëtejshme për të aplikuar rezultatet e kërkimit.

Masat e Nevojshme për Zbatimin e Premtimit ✅
📊 Vlerësimi. (4.6/5)

Për realizimin e këtij propozimi, disa hapa të rëndësishëm duhet të ndërmerren.

🔹 Krijimi i strukturave mbështetëse. Duhet të krijohet një sistem për mbështetje të vazhdueshme të startup-eve dhe pozicionet PhD për të siguruar se rezultatet e kërkimit akademik përdoren dhe aplikohen në industri.

🔹 Bashkëpunimi midis universiteteve dhe industrisë. Universitetet duhet të angazhohen në partneritete me sektorin privat për të zhvilluar aplikime konkrete të kërkimit. Kjo mund të përfshijë themelimin e grupeve të përbashkëta të punës dhe mentorat për start-up-et.

🔹 Financimi dhe resurset. Do të jetë e nevojshme që të sigurohen burime financiare dhe mbështetje për të krijuar mundësi për pozitat PhD dhe për zhvillimin e startup-eve që përdorin kërkimin akademik.

Kostoja e Projektit dhe Burimet e Financimit ⚠️
📊 Vlerësimi. (4.2/5)

🔹 Kosto totale e parashikuar për realizimin e nismës

Masa	Kosto vjetore (milionë euro)	Burimi i Financimit
Krijimi i strukturave mbështetëse dhe pozita PhD	5 – 10	Buxheti i Shtetit, donatorë ndërkombëtarë
Mbështetje për startup-et dhe zhvillimin e aplikimeve	10 – 20	Buxheti i Shtetit, fonde private, BE, organizata ndërkombëtare
TOTAL (për 1 vit)	15 – 30

🔹 Burimet e mundshme financimi

Ky projekt mund të mbështetet nga buxheti i shtetit, fonde të BE-së, dhe investime nga sektorë të ndryshëm të privatit. Fonde shtesë mund të sigurohen nga donatorët ndërkombëtarë, si dhe organizatat që mbështesin zhvillimin e kërkimit dhe inovacionit.

⚠️ Rrezik. Shpenzimet mund të jenë të larta dhe nëse burimet financiare janë të pamjaftueshme, ky projekt mund të hasë vështirësi në implementim. Gjithashtu, mungesa e angazhimit nga sektori privat mund të pengojë zhvillimin e këtij propozimi.

Ndikimi Ekonomik dhe Social ✅
📊 Vlerësimi. (4.4/5)

🔹 Ndikime pozitive

• Ky propozim mund të nxisë zhvillimin e start-up-eve dhe të rrisë inovacionin në Shqipëri, duke kontribuar në krijimin e mundësive për punësim dhe rritjen e konkurrueshmërisë së ekonomisë.
• Krijimi i një lidhje të ngushtë midis kërkimit akademik dhe industrisë mund të sjellë përmirësime në cilësinë e produkteve dhe shërbimeve të zhvilluara nga startup-et.
• Rritja e bashkëpunimit midis universiteteve dhe sektorit privat do të mundësojë një integrim më të madh të dijes në proceset ekonomike.

🔹 Rreziqe të mundshme

• Krijimi i një ekosistemi të qëndrueshëm për lidhjen akademike dhe komerciale mund të jetë sfidues për shkak të mungesës së një infrastrukture të qëndrueshme dhe mbështetjeve financiare.
• Vështirësitë në rritjen e ndërgjegjësimit të sektorit privat dhe mungesa e interesit nga kompanitë e mëdha mund të pengojnë zbatimin efektiv të këtij propozimi.

Afati i Zbatimit ⚠️
📊 Vlerësimi. (4.0/5)

🔹 Fazat e zbatimit të premtimit.

Faza	Periudha	Veprimet kryesore
Faza 1	2025 – 2026	Krijimi i strukturave mbështetëse dhe pozita PhD, nxitja e bashkëpunimit midis universiteteve dhe industrisë
Faza 2	2026 – 2027	Aktivizimi i mbështetjes për startup-et dhe zhvillimi i aplikimeve komerciale të kërkimit
Faza 3	2027 – 2028	Monitorimi dhe rregullimi i sistemeve për të siguruar mbështetje të vazhdueshme dhe efikasitetin e programit

🔹 Sfida kryesore. Sigurimi i një bashkëpunimi të qëndrueshëm dhe të frytshëm midis kërkimit akademik dhe sektorit privat, si dhe krijimi i një infrastrukture mbështetëse të qëndrueshme dhe financimi i këtij propozimi.

📌 Vlerësimi Final – Indeksi i Fizibilitetit. 4.3/5

Kategori	Vlerësim	Simboli
Qartësia e Premtimit	4.5	✅
Situata Aktuale	3.8	⚠️
Masat për Zbatimin	4.6	✅
Kostoja dhe Financimi	4.2	⚠️
Ndikimi Ekonomiko-Social	4.4	✅
Afati i Zbatimit	4.0	⚠️

Lidhja e kërkimit akademik me aplikimet komerciale ka potencialin të forcojë lidhjet midis universiteteve dhe industrisë, duke nxitje inovacionin dhe zhvillimin e biznesit.
Megjithatë, për të realizuar këtë propozim është e domosdoshme një mbështetje e qëndrueshme financiare dhe krijimi i një infrastrukture të qëndrueshme.
Pavarësisht mundësive pozitive, mund të hasen pengesa në zbatimin efektiv të këtij plani, për shkak të mungesës së burimeve dhe angazhimit të sektorit privat.